TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 4673-4673 18745356- 101.07.05-E.
BAŞVURU NO : 2017/174 2017/ 174
KARAR TARİHİ : 12/05/2017 |tarih|
RET KARARI
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ :
BAŞVURUYA KONU İDARE : Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı
BAŞVURUNUN KONUSU : Aile birliğinin sağlanması adına Samsun iline yer değiştirme suretiyle atanma talebi hakkındadır .
BAŞVURU TARİHİ : 12/01/2017 12.1.2017
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran; Kafkas Arısı Üretim Eğitim ve Gen Merkezi Müdürlüğüne 2016 yılının haziran ayında kadrolu olarak atandığını, eşinin 30/ 06/ 2016 tarihinde İlçe Gıda
Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğüne eğitim durumu mazeretiyle atanarak çalışmaya başladığını, eş durumu tayin talebiyle 10/ 10/ 2016 tarihinde Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığına başvuruda bulunduğunu ancak talebinin reddedildiğini belirterek Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Taşra
Teşkilatı Personelinin Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmeliğinin 17 nci maddesinin altıncı fıkrası gereğince aile birliğinin sağlanması adına eşinin görev yaptığı Samsun iline görevlendirilmesini talep etmektedir .
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddialar hakkında 15/ 02/ 2017 tarihli ve sayılı bilgi ve belge talep yazımıza istinaden Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğünün 07/ 03/ 2017 tarihli ve sayılı cevabi yazısı ve eklerinde özetle; 2.1. Başvuranın, 24/ 03/ 2015 tarihinde Ardahan Kafkas Arısı Üretim ve Eğitim Gen Merkezi
Müdürlüğü emrine “Sözleşmeli Arıcılık Teknikeri” olarak atandığı, 24/ 03/ 2015 tarihinde göreve başlayan 14/ 08/ 2016 tarihinde ise görevinden istifa ettiği, 2.2. Başvuranın KPSS 2016/ 1 yerleştirme işlemleri sonucuna istinaden istifa etmiş olduğu birim olan
Kafkas Arısı Üretim ve Eğitim Gen Merkezi Müdürlüğü emrine “aday memur”
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir . Evrak teyidi
.
1 / 6(Tekniker-Arıcılık) olarak atandığı ve görevine 29/ 09/ 2016 tarihinde başladığı,
2.3. Başvuranın aynı Bakanlığın 2011/ 8019 sicil numarası ile (Tekniker-Arıcılık) görev yapan eşi yer değişikliği, 28/ 04/ 2016 tarihli üst öğrenim mazereti ihtivalı dilekçesi üzerine, Taşra Teşkilatı Personelinin Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmeliğin 18 inci maddesinin on ikinci fıkrası gereğince 30/ 06/ 2016 tarihinde Samsun ili emrine yapıldığı, 2.4. 10/ 10/ 2016 tarihli aile birliği mazeret gerekçeli Samsun ili emrine tayin talebiyle ilgili dilekçesine, adaylık sürecinin devam etmesi ve yürürlükteki yönetmeliğin ilgili maddesi gerekçe gösterilerek olumsuz cevap verildiği, bu cevabında 01/ 11/ 2016 tarihli ve 29862 sayılı yazı ile kendisine tebliğ edilmek üzere görev yaptığı birime gönderildiği, 2.5. Anılan yönetmeliğin 17 nci maddesinin üçüncü fıkrasının (d) bendi hükmü gereğince başvuranın eşi aile birliği mazeretiyle eşi çalıştığı Ardahan iline tayin talebinde bulunması halinde tayin işleminin gerçekleştirileceği, 2.6. 2016 yılı içerisinde Samsun iline aile birliği mazeretine istinaden tekniker ve teknisyen unvanlı kadroda iki kişinin atamasının yapıldığını, bu ilin tekniker ve teknisyen norm kadro durumunun tayin için uygunluk arz ettiği, 2.7. Başvuranın Samsun iline atanabilmesi için adaylık süresini tamamlaması gerektiği, adaylık süresinin 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 54 üncü maddesinin ikinci fıkrası hükmünde belirlendiği şekilde değerlendirildiği, Hususlarına yer verilmiştir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 2709 sayılı T .C. Anayasasının 2 nci maddesinde, “Türkiye Cumhuriyeti, toplumun huzuru, milli dayanışma ve adalet anlayışı içinde, insan haklarına saygılı, Atatürk milliyetçiliğine bağlı, başlangıçta belirtilen temel ilkelere dayanan, demokratik, laik ve sosyal bir hukuk Devletidir .”, 4. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde üçüncü fıkrasında, “ Herkes bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir .”, aynı maddenin dördüncü fıkrasında ise “Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu
Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler .”, 5. “Kamu hizmeti görevlileriyle ilgili hükümler” başlıklı 128 inci maddesinin ikinci fıkrasında, “Memurların ve diğer kamu görevlilerinin niteliklerinin, atanmalarının, görev ve yetkilerinin, haklarının ve yükümlülüklerinin, aylık ve ödeneklerinin ve diğer özlük işlerinin kanunla düzenlenir .”, Hükümleri yer almaktadır .
6. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 54 üncü maddesinde, “Aday olarak atanmış Devlet memurunun adaylık süresi bir yıldan az iki yıldan çok olamaz ve bu süre içinde aday memurun başka kurumlara nakli yapılamaz .” hükmüne yer verilmiş, 58 inci maddesinde, “Adaylık devresi içinde eğitimde başarılı olan adaylar disiplin amirlerinin teklifi ve atamaya yetkili amirin onayı ile onay tarihinden geçerli olmak üzere asli memurluğa atanırlar . Asli memurluğa geçme tarihi adaylık süresinin sonunu geçemez .” hükmünün amir olduğu, “Yer değiştirme suretiyle atanma” başlıklı 72
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir . Evrak teyidi
.
2 / 6nci maddesinde, “Yeniden veya yer değiştirme suretiyle yapılacak atamalarda; aile birimini
muhafaza etmek bakımından kurumlar arasında gerekli koordinasyon sağlanarak memur olan diğer eşin de isteği halinde ataması, atamaya tabi tutulan memurun atandığı yere 74 ve 76 ncı maddelerde belirtilen esaslar çerçevesinde yapılır . Yer değiştirme suretiyle atanmaya tabi memurun atandığı yerde eşinin atanacağı teşkilatın bulunmaması ya da teşkilatı olmakla birlikte niteliğine uygun münhal bir görev bulunmaması ve ilgilinin de talebi halinde, bu personele eşinin görev süresi ile sınırlı olmak üzere aşağıdaki şartlarda izin verilebilir .” hükmü düzenlenmiş, “Memurların kurumlarınca görevlerinin ve yerlerinin değiştirilmesi” başlıklı 76 ncı maddesinde ise “Kurumlar, görev ve unvan eşitliği gözetmeden kazanılmış hak aylık dereceleriyle memurları bulundukları kadro derecelerine eşit veya 68 inci maddedeki esaslar çerçevesinde daha üst, kurum içinde aynı veya başka yerlerdeki diğer kadrolara naklen atayabilirler…” hükmüne yer verilmiştir .
7. Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmeliğin “Kapsam” başlıklı 2 nci maddesinde, “Bu Yönetmelik, Özel Kanunlardaki hükümler saklı kalmak kaydıyla
Genel ve Katma Bütçeli Kurumlar ile bunlara bağlı Döner Sermayeli Kuruluşlarda ve Beden
Terbiyesi Bölge Müdürlüklerinde 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa tabi olarak çalışan Devlet
Memurları Hakkında uygulanır . Ancak, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun değişik 36 ncı maddesinde yer alan Yardımcı Hizmetler Sınıfına dahil memurlar, a) Aynı Kanunun 59 ncu maddesinde sayılan istisnai memurluklar, b) Aday Memurlar , Türk Silahlı Kuvvetleri kadrolarında görevli memurlar, bu Yönetmelik hükümlerine tabi değildir .” hükmü yer almaktadır .
8. Bununla birlikte, Mezkur Yönetmeliğin “Memurun isteği üzerine yapılabilecek yer değiştirmeler” başlıklı 12 nci maddesinde ise sağlık (A özür gurubu) ve eş durumu (B özür grubu) özürlerinin belgelendirilmesi halinde bölgelerdeki ve/veya hizmet alanlarındaki zorunlu çalışma süresinin tamamlanmadan memurun isteği üzerine yer değiştirme suretiyle atamasının yapılabileceği belirtilmektedir .
9. Diğer taraftan, Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Taşra Teşkilatı Personelinin Yer Değiştirme
Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmeliğin “Kapsam” başlıklı 2 nci maddesinde “Bu Yönetmelik, Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığının taşra teşkilatında inspektör olarak görev yapmakta olanlar hariç, teknik hizmetler ile sağlık ve yardımcı sağlık hizmetleri sınıflarında yer alan Veteriner Hekim, Ziraat Mühendisi, Gıda Mühendisi, Kimya Mühendisi, Su Ürünleri Mühendisi, Balıkçılık Teknolojisi
Mühendisi, Kimyager, Biyolog, Ziraat Teknikeri, Veteriner Sağlık Teknikeri, Ziraat Teknisyeni, Veteriner Sağlık Teknisyeni ve Laborant kadrolarında görev yapan personeli kapsar .”, “Aile birliği mazeretine bağlı yer değişikliği” başlıklı 17 nci maddesinin üçüncü fıkrasının (d) bendinde
“Eşlerden birinin bu Yönetmelik kapsamındaki unvanlarda aday memur olarak çalışması halinde, aile birliği aday memurun bulunduğu yerde sağlanır .”, aynı maddenin altıncı fıkrasında ise “Bu
Yönetmeliğin 14, 19 ve 20 nci maddeleri ile Genel Yönetmelikte belirlenen mazeret durumlarına istinaden ataması yapılan personelin, Bakanlıkta bu Yönetmelik kapsamında görev yapan eşi de talebi halinde, bu maddedeki kriterlere bakılmaksızın aynı ildeki uygun bir kadroya atanabilir .” hükümleri yer almaktadır .
10. Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Taşra Teşkilatı Personelinin Yer Değiştirme Suretiyle
Atanmalarına İlişkin Yönetmeliğinin “Olağanüstü ve özel durumlarda yer değişikliği” başlıklı 18 inci maddesinin on ikinci fıkrasının “Personelin Bu Yönetmelik kapsamındaki bir görevle ilgili
Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı tarafından yapılan sınav sonucu kazanılan bir üst öğrenim gördüğünü belgelendirmesi, asli görevini aksatmaması ve öğrenim süresi ile sınırlı olması kaydıyla, öğrenim gördüğü yere yer değiştirme suretiyle atanma talebi değerlendirilir…” hükmüne haiz olduğu, ancak söz konusu maddenin, 30/ 04/ 2015 tarih ve 29342 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Taşra Teşkilatı Personelinin Yer Değiştirme
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir . Evrak teyidi
.
3 / 6Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin
yayımlandığı tarih itibariyle yürürlükten kaldırıldığı tespit edilmiştir .
IV. KAMU DENETÇİSİ MUSTAFA ÖZYAR’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
11. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde, başvuranın aile birliğinin sağlanması adına Samsun iline tayin talebinin idarece reddedilmesi işleminde hukuka aykırılık tespit edilemediği değerlendirilerek şikâyetin reddi yönündeki öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 12. Başvuranın, Kafkas Arısı Üretim ve Eğitim Gen Merkezi Müdürlüğünde 24/ 03/ 2015 tarihinde sözleşmeli arıcılık teknikeri olarak çalışmaya başladığı, 14/ 08/ 2016 tarihinde görevinden istifa ettiği, KPSS 2016/ 1 yerleştirme işlemleri sonucunda aynı idarede aday memur(Tekniker-Arıcılık) olarak 29/ 09/ 2016 tarihinde göreve başladığı, başvuranın eşinin üst öğrenim mazereti nedeniyle Samsun iline tayininin yapıldığı, bunun üzerine başvuran tarafından aile birliğinin sağlanması adına eşinin görev yaptığı Samsun iline tayin edilmesini 10/ 10/ 2016 tarihli dilekçesiyle idareden talep ettiği, idarenin ise başvuranın adaylık sürecinin devam etmesi nedeniyle söz konusu talebi olumsuz olarak değerlendirdiği, bunun üzerine başvuranın aile birliğinin sağlanması talebiyle Kurumumuza başvuruda bulunduğu anlaşılmıştır .
13. Anayasanın 2 nci maddesinde, Devletin temel nitelikleri arasında hukuk devleti ilkesine yer verilmiş olup, hukuk devletinin temel ilkelerinden biri “belirlilik “tir . Bu ilkeye göre, hukuki düzenlemelerin hem kişiler hem de idare yönünden herhangi bir duraksamaya ve kuşkuya yer vermeyecek şekilde açık, net, anlaşılır, uygulanabilir ve nesnel olması, ayrıca kamu otoritelerinin keyfi uygulamalarına karşı koruyucu önlem içermesi de gereklidir . Belirlilik ilkesi, hukuksal güvenlikle bağlantılı olup birey, yasadan, belirli bir kesinlik içinde, hangi somut eylem ve olguya hangi hukuksal yaptırımın veya sonucun bağlandığını, bunların idareye hangi müdahale yetkisini doğurduğunu bilmelidir . Ancak bu durumda kendisine düşen yükümlülükleri öngörebilir ve davranışlarını ayarlar . Hukuk güvenliği, normların öngörülebilir olmasını, bireylerin tüm eylem ve işlemlerinde devlete güven duyabilmesini, devletin de yasal düzenlemelerde bu güven duygusunu zedeleyici yöntemlerden kaçınmasını gerekli kılar (AYM, 17/ 04/ 2008 Tarihli, E .2005/ 5, K.2008/ 93 sayılı Kararı) .
14. Ayrıca, idarenin işlem tesis ederken hukuka bağlı olması ve hukuk kuralları içinde hareket etmesi hukuk devletinin bir diğer ilkesidir . Bu kapsamda, idari işlemin belli bir sebebe dayanması gerektiği açık bir kuraldır .
15. Yukarıda bahsi geçen somut olayla ilgili gerekli değerlendirmenin yapılabilmesi adına başvuranın memuriyet statüsünün öncelikle tespit edilmesi gerekmektedir .
16. İlgili İdareden elde edilen bilgi ve belgelerden, başvuranın 29/ 09/ 2016 tarihinde aday memur olarak görevine başladığı ve göreve başladıktan yaklaşık 10 gün sonra 10/ 10/ 2016 tarihi itibariyle eş durumu nedeniyle tayin talebinde bulunduğu anlaşılmıştır .
17. Bilindiği üzere 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 54 üncü maddesinde aday memurluk süresinin bir yıldan az iki yıldan çok olamayacağı hükmüne yer verilmiştir . Dolayısıyla 29/ 09/ 2016 tarihinde göreve başlayan başvuranın yukarıdaki mevzuat çerçevesinde en erken 29/ 09/ 2017 tarihi
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir . Evrak teyidi
4 / 6itibariyle adaylık sürecinin tamamlanacağı anlaşıldığından başvuranın idareye başvuru yaptığı tarih
itibariyle aday memur olduğu açıktır .
18. Öte yandan, Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmeliğin
“Kapsam” başlıklı 2 nci maddesinde ise aday memurların bu Yönetmeliğin hükümlerine tabi olmadığı belirtilmiştir . Buradan hareketle yer değiştirme suretiyle atamaya tabi unvanlara ataması yapılan aday memurların, Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin
Yönetmeliğin kapsamında bulunmamaları hasebiyle anılan Yönetmelikte yer alan özür hallerini kullanarak yer değiştirme suretiyle atamalarının yapılamayacağı değerlendirilmektedir .
19. Bununla birlikte, Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin
Yönetmeliğin 28 inci maddesi hükmüne dayanılarak çıkarılan Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı
Taşra Teşkilatı Personelinin Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmeliğin 2 nci maddesinde teknik hizmetler kadrolarında görev yapanların bu Yönetmelik kapsamında olduğu, mezkur Yönetmeliğin 17 nci maddesinin üçüncü fıkrasının (d) bendinde ise “Eşlerden birinin bu
Yönetmelik kapsamındaki unvanlarda aday memur olarak çalışması halinde, aile birliği aday memurun bulunduğu yerde sağlanır .” hükmüne yer verildiği görülmüştür .
20. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden görüleceği üzere, hem genel yönetmelik niteliğinde olan Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmelik hem de bu
Yönetmeliğe dayanılarak hazırlanan özel yönetmelik niteliğinde olan Gıda, Tarım ve Hayvancılık
Bakanlığı Taşra Teşkilatı Personelinin Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmelikte, aday memurlara mazeret nedeniyle yer değiştirme hakkı verilmemiş, aile birliğinin sadece aday memurun bulunduğu yerde sağlanması şeklinde bir kısıtlama getirilmiştir .
21. Dolayısıyla aday memur statüsünde olduğu tespit edilen başvuranın, aile birliğinin sağlanması adına eşinin görev yaptığı Samsun iline tayininin mer ’i mevzuat çerçevesinde mümkün bulunmadığı kanaatine varılmıştır .
22. Öte yandan başvuranın, eşinin genel yönetmelikte düzenlenen mazeretler nedeniyle tayin edildiğini, dolayısıyla Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Taşra Teşkilatı Personelinin Yer
Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmeliğinin 17 nci maddesinin altıncı fıkrasının “Bu
Yönetmeliğin 14, 19 ve 20 nci maddeleri ile Genel Yönetmelikte belirlenen mazeret durumlarına istinaden ataması yapılan personelin, Bakanlıkta bu Yönetmelik kapsamında görev yapan eşinin de talebi halinde, bu maddedeki kriterlere bakılmaksızın aynı ildeki uygun bir kadroya atanabilir .” hükmü gereğince eşinin görev yaptığı Samsun iline tayinin yapılması talebine ilişkin olarak, başvuranın eşinin Samsun iline tayinin personel hareketleri onay formundan anlaşıldığı üzere 657 sayılı Devlet Memurları Kanunun 76 ncı maddesi ve Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Taşra
Teşkilatı Personelinin Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmeliğinin Mülga 18 inci maddesinin on ikinci maddesi fıkrası gereğince yapıldığı, Genel Yönetmelik hükümlerine bakıldığında da eğitim durumu özrü nedeniyle yer değiştirmeye ilişkin herhangi bir düzenlemeye yer verilmediği anlaşıldığından başvuranın söz konusu iddiasının da yasal dayanaktan yoksun olduğu anlaşılmıştır .
23. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; başvuranın aday memurluk statüsünün halen devam ettiği anlaşıldığından gerek Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle
Atanmalarına İlişkin Yönetmeliğin 2 nci maddesi gerekse Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı
Taşra Teşkilatı Personelinin Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin Yönetmeliğinin 17 nci maddesinin üçüncü fıkrasının (d) bendi gereğince başvuranın aile birliğinin sağlanması adına
Samsun iline tayin talebinin idarece reddedilmesi işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir . Evrak teyidi
.
5 / 6bulunmadığı, dolayısıyla şikâyet başvurusunun reddi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 24. İyi yönetim ilkelerine 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; İdarenin şikâyetçiye verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, İdarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
25. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Erzurum İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır .
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın BAŞVURANA ve GIDA, TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞINA tebliğine;
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir . Evrak teyidi
.