|
ÖZET: Başvuran, Selçuk Üniversitesi Aile Danışmanlığı Tezli Yüksek Lisans Programı için yapılan yazılı bilim sınavı sonucuna itiraz etmiştir. 28 Temmuz 2023’te gerçekleştirilen sınavda, başvuran 45 puan alarak, 50 asgari puanın altında kalmış ve bu nedenle kayıt hakkı kazanamamıştır. Başvuran, sınavın içeriği ve değerlendirme sürecinin adil olmadığını öne sürerek itirazda bulunmuş, ancak üniversite tarafından yapılan incelemede maddi hata tespit edilmediği bildirilmiştir.
Selçuk Üniversitesi Rektörlüğü, başvuranın itirazını değerlendirirken, sınavın tüm aşamalarının yönetmeliklere uygun olarak gerçekleştirildiğini belirtmiştir. Sınav sonuçlarına göre, 27 adaydan 16’sı başarılı olmuş ve 15 kişi kayıt hakkı kazanmıştır. Başvuranın, Selçuk Üniversitesi mezunlarının önceliklendirildiği iddiası da gerçeği yansıtmadığı ifade edilmiştir. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvurunun reddine yönelik önerisini sunmuş ve yapılan işlemlerin hukuka uygun olduğunu belirtmiştir. Sonuç olarak, başvurunun reddedilmesi kararı, başvurana ve Selçuk Üniversitesi Rektörlüğü’ne tebliğ edilmiştir. Başvuran, bu karara karşı yargı yoluna başvurma hakkına sahiptir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/271-S.24.439
BAŞVURU NO : 2023/12984
KARAR TARİHİ : 10.01.2024
RET KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : SELÇUK ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın Aile Danışmanlığı Tezli Yüksek Lisans Programı yazılı bilim sınavı sonuçlarına itirazı hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 12.08.2023
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran özetle; 22/06/2023 tarihinde Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsünün yayınladığı öğrenci alım duyurusu üzerine Aile Danışmanlığı Tezli Yüksek Lisans programına başvuru yaptığını, ön başvurusu sonucunda bilim sınavına uygun olduğu bilgisi verildiğini, 28/07/2023 tarihinde söz konusu programın bilim sınavına katıldığını, sınavda bulunan soruları detaylı olarak cevapladığını, ALES puanının 88, AGNO puanının 100’lük sistem üzerinden 88 ve bilim sınavından aldığı puanın ise 45 olduğunu, bu puanlar ile toplam 75 puana ulaştığını, ancak, Selçuk Üniversitesi Lisansüstü Eğitim ve Öğretim
Yönetmeliği uyarınca bilim sınavında 50 asgari puanını aşamadığı için 75 puan ile 9. sırada bulunmasına rağmen kayıt hakkı kazanamadığını, sınavın içeriğinde, ilk soruda bölüm ile ilgili kavramların tanımlanması, ikinci soruda bir kuramın örneklenerek açıklanması ve son soruda güncel bir mesele üzerinden tartışma yapılmasının istendiğini, İstanbul Üniversitesi Psikoloji bölümünden 3.49 ortalama ile mezun olduğunu, Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığında Psikolog olarak görev alırken danışanlara aile terapisi de sunduğunu, bu bakımdan kendisi için zor olmayan bir sınav olduğunu, sınav sonucunun asgari puanın altında gelmesi sebebiyle 03/08/2023 tarihinde sonuca itiraz ettiğini, 11/08/2023 tarihinde maddi bir hata olmadığı yanıtı verildiğini, yapılan sınavda 27 öğrenci yer aldığını ve kâğıtların 5 günde okunduğunu, itirazı üzerine sınav kâğıdının 8 günde değerlendirildiğini, geçmiş yıllardaki haberler de düşünüldüğünde sınav sonucunun adil olmadığı kanaatinin oluştuğunu ileri sürerek başvuru sürecinden itiraz sürecine kadar olan tüm işlemlerin usule uygun olup olmadığının incelenmesini, sınav sonucunun düşük olmasının sebeplerinin açıklanmasını, tüm öğrencilerin sınav kâğıtlarının detaylı bir cevap anahtarı ile karşılaştırılmasını ve Selçuk Üniversitesi mezunlarının önceliklendirildiği iddiasının kontrol edilmesini, başvurusunun olumlu sonuçlanması durumunda güz dönemi için açılan tüm dersler için sınav hakkı verilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun bilgi ve belge talebi üzerine, Selçuk Üniversitesi Rektörlüğü tarafından gönderilen 02/10/2023 tarihli ve sayılı yazıda özetle; Sosyal Bilimler Enstitüsü Tezli Yüksek Lisans ve
Doktora programları için ilanda belirtilen Anabilim Dallarına 2023-2024 Eğitim-Öğretim Yılı Güz
Yarıyılında öğrenci alımı ilanı yayınlandığı, bu ilanda yer alan Aile Danışmanlığı Tezli Yüksek Lisans programına 15 kontenjan verildiği, başvuranın bu ilan kapsamında Aile Danışmanlığı Tezli Yüksek Lisans programına başvuruda bulunduğu ve ilanda yer alan şartlara göre yazılı bilim sınavına girmeye hak kazandığı, başvuranın girmiş olduğu yazılı bilim sınavından 45 puan aldığı, 28 Temmuz 2023 Cuma günü yazılı bilim sınavının Aile Danışmanlığı Anabilim Dalında 27 adayın katılımıyla gerçekleştirildiği, öğrenci alım ilanında belirtildiği şekliyle 02/08/2023 Çarşamba günü sınav sonuçlarının ilan edildiği, yazılı bilim sınavı sonucuna göre 11 adayın yazılı bilim sınavından 50 puan altında not aldığı, 16 adayın başarılı olduğu ve 15 adayın kesin kayıt hakkı kazandığı, sınav kâğıtlarından da anlaşılacağı üzere sınav salonunda adaylara daha önceden hazırlanmış olan boş cevap kâğıtlarının elden dağıtılarak ad-soyad gibi bilgilerinin yer aldığı alanın aday tarafından doldurulduktan sonra yapıştırıcı ile kapatıldığı, sınav jürisinin hiçbir aday bilgisini görmeden sınav değerlendirmesini gerçekleştirdiği, ayrıca kesin kayıt yaptıran 15 adaydan hiçbirinin
Selçuk Üniversitesi mezunu olmadığı, başvuranın Selçuk Üniversitesi mezunlarının önceliklendirildiği iddiasının gerçeği yansıtmadığını, Enstitü Müdürlüğünce öğrenci alım süreci ile ilgili yapılan tüm işlemlerin Kanun, Yönetmelik ve ilanda yer alan açıklamalar çerçevesinde titizlikle yapıldığı belirtilerek başvuranın itiraz ettiği sınavların cevap anahtarları, başvuranın cevap kâğıtları, emsal teşkil edebilecek öğrenci cevap kâğıtları ve ilgili öğretim üyelerinin bilimsel değerlendirmelerini içerir belgeler gönderilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. Anayasa’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesi:
“Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler. […]”
3.1. “Yükseköğretim kurumları” başlıklı 130’uncu maddesinin birinci fıkrası:
“Çağdaş eğitim-öğretim esaslarına dayanan bir düzen içinde milletin ve ülkenin ihtiyaçlarına uygun insan gücü yetiştirmek amacı ile; ortaöğretime dayalı çeşitli düzeylerde eğitim-öğretim, bilimsel araştırma, yayın ve danışmanlık yapmak, ülkeye ve insanlığa hizmet etmek üzere çeşitli birimlerden oluşan kamu tüzelkişiliğine ve bilimsel özerkliğe sahip üniversiteler Devlet tarafından kanunla kurulur.” 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5’inci maddesinin birinci
fıkrası:
“Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”
5. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinin (d) fıkrası:
“Üniversite: Bilimsel özerkliğe ve kamu tüzelkişiliğine sahip yüksek düzeyde eğitim – öğretim, bilimsel araştırma, yayın ve danışmanlık yapan; fakülte, enstitü, yüksekokul ve benzeri kuruluş ve birimlerden oluşan bir yükseköğretim kurumudur.”
“Diploma alma, ders kredilerinin hesaplanması, öğrencilik haklarından yararlanma ve sınavlar” başlıklı
44’üncü maddesinin (c) fıkrası:
“… Yatay geçiş ve çift ana dal eğitiminin usul ve esasları ile azami öğrenim süreleri, lisansüstü eğitim usul ve esasları ile öğrenim süreleri Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılan yönetmelikle belirlenir.” 6. 20/04/2016 tarihli ve 29690 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Lisansüstü Eğitim ve Öğretim
Yönetmeliği’nin “Başvuru ve kabul” başlıklı 5’inci maddesi:
“(1) (Değişik:RG-14/4/2020-31099) Yüksek lisans programına başvurabilmek için adayların, lisans diplomasına ve başvurduğu programın puan türünde 55 puandan az olmamak üzere senato tarafından belirlenecek ALES puanına sahip olmaları gerekir. Ancak, a) Konservatuvar programları ile güzel sanatlar fakültelerinin sadece özel yetenek sınavı ile öğrenci kabul eden programlarının enstitülerdeki anasanat ve anabilim dallarına öğrenci kabulünde, b) Doktora/sanatta yeterlik/tıpta uzmanlık/diş hekimliğinde uzmanlık/veteriner hekimliğinde uzmanlık/eczacılıkta uzmanlık mezunlarının yüksek lisans programlarına başvurularında, ALES şartı aranmaz.
(2) Tezsiz yüksek lisans programlarına öğrenci kabulünde, yükseköğretim kurumları ALES puanı aramayabilir, ALES puanı istenildiği takdirde taban puan senatolar tarafından belirlenir.
(3) Mezun durumda olan/olabilecek adayların başvurusuna ilişkin esaslar, ALES puanının %50’den az olmamak koşuluyla ne kadar ağırlıkla değerlendirmeye alınacağı ve lisansüstü eğitim-öğretime öğrenci kabulüne dair diğer hususlar senato tarafından belirlenir.
(4) Yükseköğretim kurumları yüksek lisans programlarına yalnız ALES puanı ile de öğrenci kabul edebileceği gibi ALES puanına ek olarak lisans not ortalaması, yazılı olarak yapılacak bilimsel değerlendirme ve/veya mülakat sonucunu da değerlendirmeye alabilir.
(5) (Ek:RG-14/4/2020-31099) Birinci fıkranın (b) bendi kapsamındaki adayların değerlendirme işlemleri için; a) Üniversite senatoları tarafından mezun olduğu lisansüstü programa girişteki puan türü veya uzmanlık alanı dikkate alınmaksızın, 55’ten düşük 75’ten fazla olmamak üzere bir puan belirlenir ve ilgili programın şartlarında ilan edilir.
b) Bu adaylar daha önceden aldığı puan türü veya doktora/sanatta yeterlik/uzmanlık alanından, farklı bir alanda başvuru yapabilir.
c) İlan edilen puan, puan türüne bakılmaksızın ALES puanı olarak hesaplamalara dahil edilir.
(6) (Ek:RG-18/5/2021-31485) Konservatuvar programları ile güzel sanatlar fakültelerinin sadece özel yetenek sınavı ile öğrenci kabul eden programlarının enstitülerdeki anasanat ve anabilim dallarındaki
öğretim dili Türkçe olan programlarına başvurularda Devlet hastanesi veya Devlet üniversitesi hastanesinden alınmış sağlık raporu ile belgelenmesi şartıyla, a) Düzeltilmemiş engeli en az %70 veya düzeltilmiş engeli en az %40 ve üzeri olan işitme engelli adaylarda, b) Engel düzeyi %50 ve üzeri olmak üzere zihin yetersizliği bulunan engelli adaylarda, c) Engel düzeyi %40 ve üzeri ”yaygın gelişimsel bozukluk” (Otizm spektrum bozukluğu/çocukluk otizmi/atipik otizm, Rett Sendromu, Asperger Sendromu) tanısı bulunan engelli adaylarda, başvuru yapabilmeleri için yabancı dil puanı aranmaz. Bu adaylar yabancı dil puanı olarak üniversite tarafından aranan yabancı dil taban puanı şartını sağlamış sayılır.” 7. 21/09/2018 tarihli ve 30542 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Selçuk Üniversitesi Lisansüstü Eğitim
ve Öğretim Yönetmeliği’nin “Öğrenci kabulü” başlıklı 25’inci maddesi:
“(1)Tezli yüksek lisans programlarına kabul edilebilme şartları şunlardır:
a) Lisans derecesine sahip olmak ve ilânda yazılı süre içinde ilgili enstitüye başvurmak gerekir.
b) Tezli yüksek lisans programlarına başvuran adaylardan yazılı bilim sınavına alınacakların sayısı, ilan edilen kontenjanın dört katı ile sınırlandırılır. Sınava alınacak adaylar, ALES puanın %50’si ile lisans mezuniyet ağırlıklı not ortalamasının %25‘inin toplamı alınarak belirlenir. ALES şartı aranmayan
EAB/anasanat dallarında sınava alınacak adayların belirlenmesinde lisans mezuniyet ağırlıklı not ortalaması esas alınır.
c) Adayların başvurduğu programın puan türünde, en az 55,00 ALES ve Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı tarafından eşdeğerliliği kabul edilen sınav puanına sahip olmaları gerekir. (Mülga cümle:RG-2/10/202131616)
(2) Tezli yüksek lisans programlarına başvuran adaylardan, ALES puanının %50’si, lisans mezuniyet ağırlıklı not ortalamasının %25’i, yazılı bilim sınavı veya anasanat dalı programlarında sanat-kültür sınavı notunun %25’inin toplamının alınmasıyla öğrencinin başarı puanı tespit edilir. Elde edilen puanlar en yüksekten başlanarak kontenjan dâhilinde sıralanır. Yazılı bilim sınavı notu veya anasanat dalı programlarında sanat-kültür sınavı notu 50,00’nin altında olanlar değerlendirmeye alınmaz.
(3) EAB/anasanat dalı kurulunun önerisi, enstitü yönetim kurulunun uygun görmesi ve Senato kararı ile asgari ALES puanı ve asgari başarı notu artırılabilir veya diğer ek koşullar getirilebilir.
(4) Lisansüstü bilim sınavlarını yapmak üzere, EAB/anasanat dalı kurulunun önerisi ile enstitü yönetim kurulunca belirlenecek üç asıl ve iki yedek üyeden meydana gelen bir jüri oluşturulur. Yazılı bilim veya sanat-kültür sınavı, oluşturulan jüri tarafından yapılır. Jüri, sınav evrak ve sonuçlarını en geç iki işgünü içerisinde enstitüye iletmek zorundadır.
(5) Başarı notu hesaplanırken eşit toplam not sahibi olanlar arasında önceliğin belirlenmesinde, sırasıyla
ALES puanı ve lisans mezuniyet ağırlıklı not ortalaması göz önüne alınır.
(6) (Ek:RG-2/10/2021-31616) Bu fıkradaki programlara öğrenci kabulünde ALES şartı aranmaz:
a) Konservatuvar programları ile güzel sanatlar fakültelerinin sadece özel yetenek sınavı ile öğrenci kabul eden programlarının enstitülerdeki anasanat ve anabilim dallarına öğrenci kabulünde.
b) Doktora/sanatta yeterlik/tıpta uzmanlık/diş hekimliğinde uzmanlık/veteriner hekimliğinde uzmanlık/eczacılıkta uzmanlık mezunlarının yüksek lisans programlarına başvurularında.
(7) (Ek:RG-2/10/2021-31616) Altıncı fıkranın (b) bendi kapsamındaki adayların yüksek lisans programlarına başvurularında; a) Mezun olduğu lisansüstü programa girişteki puan türü veya uzmanlık alanı dikkate alınmaksızın, ALES puanı 60 olarak değerlendirilir.
b) Bu adaylar daha önceden aldığı puan türü veya doktora/sanatta yeterlik/uzmanlık alanından farklı bir alanda başvuru yapabilir.
c) (a) bendinde belirlenmiş olan puan, puan türüne bakılmaksızın ALES puanı olarak hesaplamalara dâhil edilir.” hüküm ve düzenlemelerini haizdir.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
8. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvurunun reddi gerektiği hususundaki öneri Kamu Başdenetçisine sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 9. Başvuru, başvuranın Aile Danışmanlığı Tezli Yüksek Lisans Programı yazılı bilim sınavı sonuçlarına itirazı hakkındadır.
10. Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi neticesinde; 28/07/2023 tarihinde Aile
Danışmanlığı Tezli Yüksek Lisans Programı bilim sınavının gerçekleştirildiği, 02/08/2023 tarihinde sınav sonuçlarının açıklandığı, başvuranın 03/08/2023 tarihinde yazılı bilim sınavı sonucuna itiraz ettiği, idarenin 11/08/2023 tarihli cevabi yazısı ile başvuranın itirazının ilgili komisyon tarafından incelendiği ve maddi hata tespit edilmediğinin başvurana bildirildiği, bunun üzerine başvuranın tarihinde
Kurumumuza başvuruda bulunduğu görülmüştür.
11. Anayasa’nın 130’uncu maddesi ile 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’nun 3’üncü maddesinde üniversitelerin bilimsel özerkliğe sahip olduğu, Yükseköğretim Kanunu’nun 44/c maddesinde lisansüstü eğitim usul ve esasları ile öğrenim sürelerinin Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılan yönetmelikle belirleneceği hüküm altına alınmıştır.
12. Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılan Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği’nin 5’inci maddesinde, ALES puanının %50’den az olmamak koşuluyla ne kadar ağırlıkla değerlendirmeye alınacağı ve lisansüstü eğitim-öğretime öğrenci kabulüne dair diğer hususların senato tarafından belirleneceği, yükseköğretim kurumlarının yüksek lisans programlarına yalnız ALES puanı ile de öğrenci kabul edebileceği gibi ALES puanına ek olarak lisans not ortalaması, yazılı olarak yapılacak bilimsel değerlendirme ve/veya mülakat sonucunu da değerlendirmeye alabileceği hüküm altına alınmıştır.
13. Selçuk Üniversitesi Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği’nin 25’inci maddesinde, tezli yüksek lisans programlarına başvuran adaylardan, ALES puanının %50’si, lisans mezuniyet ağırlıklı not ortalamasının %25’i, yazılı bilim sınavı veya anasanat dalı programlarında sanat-kültür sınavı notunun
%25’inin toplamının alınmasıyla öğrencinin başarı puanının tespit edileceği, yazılı bilim sınavı notu veya anasanat dalı programlarında sanat-kültür sınavı notu 50,00’nin altında olanların değerlendirmeye alınmayacağı kurala bağlanmıştır.
14. Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerden, 28/07/2023 tarihinde yazılı bilim sınavının Aile
Danışmanlığı Anabilim Dalında 27 adayın katılımıyla gerçekleştirildiği, 02/08/2023 Çarşamba günü sınav sonuçlarının ilan edildiği, yazılı bilim sınavı sonucuna göre 11 adayın yazılı bilim sınavından 50 puan altında not aldığı, 16 adayın başarılı olduğu, 15 adayın kesin kayıt hakkı kazandığı, sınav salonunda adaylara boş cevap kâğıtlarının elden dağıtılarak ad-soyad gibi bilgilerinin yer aldığı alanın aday tarafından doldurulduktan sonra yapıştırıcı ile kapatıldığı, sınav jürisinin hiçbir aday bilgisini görmeden sınav değerlendirmesini gerçekleştirdiği anlaşılmıştır.
15. Uyuşmazlığa konu yazılı bilim sınavına ilişkin, öğrenci alımı ilanı, yazılı bilim sınavının cevap anahtarı, başvuranın cevap kâğıdı, programa kabul edilen öğrencilerin cevap kâğıtları ve başvuranın cevap kâğıdına verilen puan hakkında ilgili öğretim üyelerinin bilimsel değerlendirmeleri temin edilerek yazılı bilim sınavı sürecinin yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine uygunluğu Kurumumuzca incelenmiştir.
Bu inceleme neticesinde; 15.1. Selçuk Üniversitesi Rektörlüğü tarafından yayımlanan Tezli Yüksek Lisans ve Doktora programları
2023 – 2024 Güz Yarıyılı öğrenci alımı ilanında, başvuru koşulları, başvuru şekli, sınav ile ilgili açıklama,
sınavın değerlendirilmesi ve kontenjanların düzenlendiği, sınav ile ilgili açıklamalarda, yazılı bilim sınavından yüzlük sistemde en az 50 puan alamayan ve sınavlara girmeyen adayların değerlendirmeye alınmayacağı ve sınav sonuçlarına itirazların sınav sonuçlarının açıklandığı günden itibaren üç iş gününde yapılması gerektiği hususlarının açıkça belirtildiği, 15.2. Yazılı bilim sınavının klasik usulde yapıldığı, cevap anahtarında öğrenciden beklenen cevapların detaylı bir biçimde açıklanarak her bir cevap için takdir edilen puanlamanın belirli olduğu, 15.3. Başvuranın maddi hata itirazına istinaden Aile Danışmanlığı ve Eğitim Anabilim Dalı Kurulunun 08/08/2023 tarihli toplantısında başvuranın bilim sınavına itirazının incelendiği ve maddi hata olmadığına karar verildiği, 15.4. Başvuranın cevap kâğıdı hakkında Kurul tarafından yapılan değerlendirmede; başvuranın 1. soruya verdiği cevap değerlendirildiğinde, toplamda 30, her bir kavram için 5 tam puan alabileceği bu soruya verdiği cevapların gerekli teorik bilgi, örnekler ve açıklamalardan uzak, dil bilgisi bakımından yetersiz, oldukça kısa ve doğru olmayan ifadelerden oluştuğu, dolayısıyla ilgili kavramlara dair lisans düzeyi giriş derslerinde öğretilen bilgiler düzeyinde bile değerlendirilemeyecek olan bu cevapların psikoloji, sosyoloji, sosyal hizmet, rehberlik, hemşirelik ve psikolojik danışmanlık gibi temel lisans alanlarından yüksek lisans öğrencisi kabul eden bu programa kabul edilebilmek için bilimsel açıdan yeterli olmadığı, adayın bu soruya verdiği her bir cevap için toplamda 10 puan aldığı, 2. soruya verdiği cevap değerlendirildiğinde, aile yaşam döngüsünün tanımı ve evreleri 10 puan örnek üzerinden değerlendirilirken sorunun ikinci kısmına verilen örnekler ve bunlara önerilen çözüm önerilerinin 25 puan üzerinden değerlendirildiği, 35 puan üzerinden değerlendirilen soruya verdiği cevapta adayın aile yaşam döngüsüne ilişkin açıklaması ve akademik dili yetersiz olmasına rağmen bazı verdiği örnekler ve ilişkilendirdiği bilimsel metotlar sebebi ile adaya 30 puan verildiği, 3. soruya verdiği cevap değerlendirildiğinde, adayın üst ebeveynlikten hiç bahsetmediği, sadece ebeveyn olmanın zorluk ve kolaylıklarına değindiği, verilen cevapta farklı görüşlere karşı akademik değil
pejoratif yani aşağılayıcı bir dil kullanımının olduğu, örneğin öğrencinin kullanmış olduğu “geçmiş çok daha iyiydi, ebeveynlik çok daha iyiydi palavralarına inanmıyorum” ifadesinin akademik olmadığı, ayrıca karşı, farklı görüşlerin “palavra” olarak ifadesinin bilimsel bir değerlendirme yapabilmeyi zorlaştırdığı, öğrencinin soruya cevap vermek yerine geçmiş ve günümüz kıyaslaması yaptığı, kendi özel dünyasından bahsederek mezun olduğu üniversiteden ve kendisine katmış olduğu avantajlardan bahsettiği, bunların soru için verilmesi beklenen cevapla alakasının kurulamadığı, kullanılan akademik dilin yetersiz olduğu, örneğin
“roller karmaşası” olarak ifade edilen kavramın “rol karmaşası” olarak yazılması gerektiği, kişisel tecrübelerin bilimsel bulgu gibi yansıtıldığı, dolayısıyla verdiği cevap bilimsel açıdan uygun görülmeyerek bu soru için 5 puan verildiği tespit edilmiştir.
16. Ayrıca başvuranın Selçuk Üniversitesi mezunlarının önceliklendirildiği iddiasının dayanaktan yoksun olduğu, kesin kayıt yaptıran 15 adaydan hiçbirinin Selçuk Üniversitesi mezunu olmadığı anlaşılmıştır.
17. Tüm bu bilgi ve belgeler ışığında; 2547 sayılı Kanun ve Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği uyarınca üniversite senatosu tarafından lisansüstü öğrenci kabulüne ilişkin ALES puanına ek olarak lisans not ortalaması ve yazılı bilimsel değerlendirme koşulları getirilebileceği, bu kapsamda Selçuk Üniversitesi
Lisansüstü Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği’nde “tezli yüksek lisans programlarına başvuran adaylardan, ALES puanının %50’si, lisans mezuniyet ağırlıklı not ortalamasının %25’i, yazılı bilim sınavı notunun
%25’inin toplamının alınmasıyla öğrencinin başarı puanının tespit edileceği, yazılı bilim sınavı notu 50,00’nin altında olanların değerlendirmeye alınmayacağı” hususlarının hükme bağlandığı, nitekim
Selçuk Üniversitesi Rektörlüğü tarafından yayımlanan Tezli Yüksek Lisans ve Doktora programları 2023
– 2024 Güz Yarıyılı öğrenci alımı ilanında da bu hususların açıkça yazılı olduğu görülmekte olup şikâyete konu Aile Danışmanlığı Tezli Yüksek Lisans yazılı bilim sınavına ilişkin cevap anahtarı, başvuranın cevap kâğıdı, programa kabul edilen öğrencilerin cevap kâğıtları ve başvuranın cevap kâğıdına verilen puan hakkında ilgili öğretim üyelerinin bilimsel değerlendirmeleri incelendiğinde başvuranın cevap kâğıdına ilişkin puanlamanın objektif ölçme ve değerlendirme kriterlerine uygun yapılmadığına dair herhangi bir bulguya rastlanmamış, başvuranın maddi hata itirazı sürecinin, Anayasa’da üniversitelere tanınan bilimsel özerkliğe ve üst hukuk normlarına uygun şekilde tatbik edildiği görülmüştür. Bu itibarla, idarenin şikâyete konu işlemlerinde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 18. İyi yönetim ilkelerine, Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmelik’in “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiştir. Anılan madde hükmü uyarınca, inceleme ve araştırma kapsamında ilgili idarenin iyi yönetim ilkelerine uygun işlem ve eylem ile tutum veya davranışta bulunup bulunmadığı hususları da Kurum tarafından gözetilmektedir.
19. Bu kapsamda yapılan değerlendirmede; idare tarafından Kurumumuzca istenen bilgi ve belgelerin süresinde gönderildiği ve başvurana makul sürede yanıt verildiği, bu bağlamda “makul sürede karar verme” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davranıldığı, bununla birlikte başvurana verilen yanıtta işleme karşı idari yargı mercilerine başvuru yolu gösterilmişse de hangi sürede başvurabileceğinin gösterilmediği anlaşılmış olup “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uygunluk açısından bu hususa dikkat edilmesi önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
20. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun 17’nci maddesinin sekizinci fıkrasına göre, Kamu
Denetçiliği Kurumuna dava açma süresi içinde yapılan başvuru işlemeye başlamış olan dava açma süresini durdurmakta olup 21’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, durmuş olan dava açma süresi gerekçeli ret
kararının ilgiliye tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlamaktadır. Buna göre, işbu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren ilgili idare işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Konya İdare Mahkemelerine yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçeyle BAŞVURUNUN REDDİNE; Kararın BAŞVURANA ve SELÇUK ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine; Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi