Aile hekimine tahsis edilen taşınmaz için ecrimisil bedelinin iptali talebi (KDK)

  • Kamu Kurumları ve Şirketleri | Mevzuat ve Hukuk

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2020/4212-S.20.6698

BAŞVURU NO : 2019/17672

KARAR TARİHİ : 19/03/2020

TAVSİYE KARARI

BAŞVURUYA KONU İDARE : BURSA VALİLİĞİ

Aile hekimi olarak görev yapan başvuranın, Bursa ili

BAŞVURUNUN KONUSU :

Yıldırım merkez ilçesi .. Aile Sağlığı Merkezi (ASM)

içerisinde bulunan ve kendisine “aile hekimliği birimi” olarak tahsis edilen taşınmazla ilgili tesis edilen ecrimisil işleminin iptal edilmesi talebi hk.

BAŞVURU TARİHİ : 07/10/2019

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Başvuran tarihli başvurusunda, 1.1. Şikâyetinin aile hekimi olarak görev yapan müvekkile haksız ve hukuksuz şekilde gönderilen 25/07/2019 tarih … sayılı ecrimisil ihbarnamesine ilişkin olduğunu, ecrimisil ihbarnamesine konu, üzerinde … nolu … Aile Sağlığı Merkezi bulunan mezkur hazine taşınmazının, 5258 sayılı Aile Hekimliği Pilot Uygulaması Hakkında Kanunun 4. maddesi ve

Aile Hekimleri Yönetmeliği 23. maddesi uyarınca, müvekkile poliklinik olarak kullanılmak üzere tahsis edildiğini, 1.2. Bursa 1. İdare Mahkemesinin … sayılı 10/05/2017 tarihli kararı ile 02/09/2015 tarih …

tarihli ecrimisil ihbarnamesinin iptaline kesin olarak karar verildiğini, bu kararda Mahkeme tarafından “ecrimisil talep edilebilmesi için İdarenin taşınmazlarının İdarenin izni dışında gerçek veya tüzel kişilerce işgal edilmesinin gerektiği, taşınmazların ilgili idarenin izni ve bilgisi dahilinde diğer şahıslara kullandırılması durumunda ise ortada bir işgalden söz edilemeyeceği anlaşılmaktadır. Bu durumda, dava konusu taşınmaz üzerinde davacının Aile

Hekimliği biriminde Aile Hekimi olarak görev yapacağına dair hizmet sözleşmesinin bulunduğu, buradan hareketle dava konusu taşınmazın davalı idarenin izin ve bilgisi dahilinde kullanıldığının anlaşılması karşısında yukarıda anılan mevzuata göre, taşınmazın davacı tarafından kullanılmasının, davalı idarenin izni dışında bir kullanım diğer bir ifadeyle işgal mahiyetinde olmadığı, dolayısıyla fuzuli şagil konumunda bulunmayan davacıdan idarece ecrimisil istenemeyeceği sonucuna ulaşılmakta olup, dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı kanaatine varılmıştır.” şeklinde hüküm kurulduğunu, 1.3. Tüm bu yasal sürece rağmen İdarece mahkeme kararlarının uygulanmayarak yeniden ecrimisil ihbarnamesi gönderilmesinin, üstelik ecrimisil bedelinin yine aynı yerde kira

5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi

https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.

sözleşmesi yapan doktorlardan yüksek belirlenmesinin hukuka uygun olmadığı gibi hakkaniyete de uygun olmadığını, 1.4. İdarece anılan mahkeme kararlarında müvekkilin fuzuli şagil olarak kabul edilemeyeceğine açık ve kesin olarak karar verilmiş iken İdarece tekrar fuzuli şagil olduğundan bahisle ecrimisil ihbarnamesi gönderilmesinin hukuka aykırı olduğunu, 1.5. İdarenin daha önceki itirazlarda da ecrimisil bedelinin yüksek hesaplandığını zımnen kabul ettiğini, zira 07/01/2013 tarih … sayılı ecrimisil düzeltme ihbarnamesinde “ecrimisilde %35 indirim olması sebebiyle sözleşme yapan doktorlara eşit uygulama ve aynı binadaki herkesin eşit kira ödemesi gereği Anayasa’nın eşitlik ilkesi ve etik kurullar ile kamu zararına yol açmamak düşünceleri ile denilerek, müvekkilimizin peşin ödeme yapması halinde kira sözleşmesi yapan diğer doktorların kira bedelinden düşük hale geleceğinden yüksek tutulmuştur.” denildiğini, 1.6. Devletin vatandaşına kanuni haklarını kullandırmama hak ve yetkisi olmadığı gibi ecrimisil değerlendirmesinde yasal %35 lik indirim hakkının “ecrimisil belirlenmesinde” bir değerleme kıstası olmadığını, İdarenin peşin öderse diye düşünerek hesaplama yapmasının

İdarenin kurumsal yapısı, objektif olması, somut verilerle hesaplama yapılması, keyfiyetten uzak olması, denetlenebilir ve hesap verebilir olması nedenleriyle hukuka aykırı olduğunu, 1.7. Kaldı ki peşin ödeme halinde bile ecrimisil miktarının diğer kira sözleşmelerinden yüksek olduğunu, bu yönüyle İdarenin ecrimisili fahiş takdir ettiğini, 1.8. Ecrimisil miktarlarının ihaleye davet yazılarında bildirilen kira bedellerinden de yüksek olduğunu, bu haliyle kira sözleşmesi yapmayan kişilerin ecrimisil ile de cezalandırıldığını, bir an için fuzuli şagil olduğu kabul edilse bile ecrimisil hesaplanırken kira bedelinin üzerinde hesaplama yaptığını, 1.9. Ecrimisil hesabı yapılırken taşınmazın sadece müvekkile tahsis edilen ve kamu hizmeti amacıyla tahsis edilen bir yer olduğunun nazara alınmadığını, salt bir kişinin kullanımına yönelik lojman kiralarından yüksek hesaplanmasının doğru olmadığını, hesaplama yapılırken

Devlete ait bir yerin yine kamu kurumuna kiralanması hususlarının göz önüne alınmadığını, esasında aile hekimliği uygulamasında her yere ayrı kira- ecrimisil bedeli uygulanmasının doğru olmadığını ve bu konuda yasal eksiklik olduğunu, belirterek; ecrimisil ihbarnamesinin iptal edilmesi suretiyle müvekkilin mağduriyetinin giderilmesini talep etmiştir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Şikâyet başvurusunun çözüme kavuşturulması amacıyla Bursa Valiliği Çevre Ve Şehircilik

İl Müdürlüğü’nden 18/10/2019 tarih ve … sayılı yazımız ile bilgi ve belge talep edilmiş olup, adı geçen Müdürlüğün 05/11/2019 tarih ve E.58091 sayılı cevabi yazısında; 2.1. Bursa ili, Yıldırım İlçesi, … Mahallesinde bulunan … ada 2 parsel nolu mülkiyeti Hâzineye ait Defterdarlık Makamının 18 02 2004 tarih ve … sayılı oluru ile sağlık ocağı olarak kullanılmak üzere Sağlık Bakanlığına tahsisli taşınmazın 44.50 m2 kısmının aile hekimi başvuran tarafından kullanıldığı, Defterdarlık Makamının 09/07/2010 tarih ve … sayılı oluru ile söz konusu taşınmazın 32.14 m2 kısmının aile hekimliği hizmet yeri olarak 3 yıllığına yıllık

2.900.00 TL üzerinden …’a 5258 sayılı Aile Hekimliği Pilot Uygulaması Hakkında Kanun ve

300 sayılı Milli Emlak Genel Tebliği gereği 2886 sayılı Kanunun 51/g maddesine göre kiraya

verilmesi için onay alındığı,

5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi

https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.

2.2. 14/07/2010 tarih ve 5967 sayılı yazı ile 19/07/2010 tarihinde saat 14:20 de kiralama ihalesinin yapılacağı konusunda ilgilisine tebligat yapıldığı, tebligatın 15/07/2010 tarihinde tarafına tebliğ edildiği, ihale gün ve saatinde ilgilisi tarafından ihaleye iştirak edilmediği, adı geçen tarafından 20/07/2010 tarihli dilekçe ile kira bedeline itirazda bulunularak yeniden değerlendirilmesinin istenildiği.

2.3. 11/08/2010 tarih ve 7120 sayılı yazı ile; 178 sayılı Maliye Bakanlığının Teşkilat ve

Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 13/b maddesine göre, mülkiyeti

Hâzineye ait veya Devletin Hüküm ve Tasarrufu altındaki taşınmazların kiraya verilmesi işlemlerinin Milli Emlak Genel Müdürlüğüne ait olduğu, bu nedenle mülkiyeti Hâzineye ait olan taşınmazın kiraya verilme işlemlerinin İdarelerince yürütülmekte olduğu, kiralama ihalesine ilişkin olarak yapılan bedel takdirlerinde Gayrimenkul Değerleme Uzmanınca hassas bir şekilde yapılan arsa ve arazi asgari cari yıl m2 birim değeri ile arsa üzerindeki binanın güncel değerleri alınarak yapılan hesaplama sonucu bulunan 84.00 TL/m2 birim değerine ortak kullanım alanı ilave edilmek suretiyle bulunan 2.699,76 TL bedel ile tarafınca kabul edilen demirbaş malzemelerin amortismanı düşülerek hesaplanan 179.20 TL bedelin toplamı 2.900,00

TL bedelin komisyonca yıllık kira bedeli olarak belirlendiği, diğer taraftan geçici teminat miktarının 4706 sayılı Kanunla verilen yetki çerçevesinde tahmini bedelin % 20 si oranında belirlendiği, alınacak bedelin sözleşme imzalanmasından sonra iade edileceği, kira bedeli ile geçici teminat miktarının düşürülmesi talebinin uygun görülmediği konusunda bilgi verildiği, 2.4. 21/09/2010 tarihli kıymet takdir kararı ile 01/10/2009-21/09/2010 arasındaki dönemler için

2.830.00 TL ecrimisil bedeli tespit ve takdirine karar verildiği, 23/09/2010 tarih ve 8258 sayılı

ecrimisil ihbarnamesinin 28/09/2010 tarihinde tebliğ edildiği, 27/10/2010 tarih ve 56 sayılı dilekçe ile ecrimisil bedelinin tekrar incelemesinin talep edildiği, 25/11/2010 tarihli ecrimisil düzeltme komisyon kararı ile, İl Sağlık Müdürlüğünün 27/10/2010 tarih ve 39301 sayılı yazısı ekinde değerlendirme formundaki bilgiler ile binanın bulunduğu bölge, binanın fiziki şartları ve il merkezine uzaklığı vb. hususlar göz önünde bulundurularak bedelin 1.810.00 TL olarak düzeltilmesine karar verildiği, 2.5. 26/11/2010 tarih ve … sayılı ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin adı geçene 06/12/2010 tarihinde tebliğ edildiği, 01/10/2009-21/09/2010 tarihleri arasındaki dönem için gönderilen

1.810.00 TL ecrimisil bedelinin 23/12/2010 tarihinde %15 peşin ödeme indirimi ile 1.538,50

TL olarak ilgilisi tarafından yatırıldığı, 2.6. Defterdarlık Makamının 16 05 2011 tarih ve … sayılı oluru ile; söz konusu taşınmazın

32.14 m2 kısmının aile hekimliği hizmet yeri olarak 3 yıllığına yıllık 1.565,00 TL üzerinden …’

a 5258 sayılı Aile Hekimliği Pilot Uygulaması Hakkında Kanun ve 300 sayılı Milli Emlak

Genel Tebliği gereği 2886 sayılı Kanunun 51/g maddesine göre kiraya verilmesi için onay alındığı, 2.7. 07/06/2011 tarih ve … sayılı yazı ile 24/06/2011 tarihinde saat 09:30 da kiralama ihalesinin yapılacağı konusunda ilgilisine tebligat yapıldığı, tebligatın 14/06/2011 tarihinde tarafına tebliğ edildiği, ihale gün ve saatinde ilgilisi tarafından ihaleye iştirak edilmediği, 19/08/2011 tarihli kıymet takdir kararı ile 22/09/2010-15/06/2011 arasındaki dönemler için 1.145.00 TL ecrimisil bedeli tespit ve takdirine karar verildiği, 19/07/2011 tarih ve 6633 sayılı ecrimisil ihbarnamesinin 26/08/2011 tarihinde tebliğ edildiği, 2.8. 22/09/2010-15/06/2011 tarihleri arasındaki dönem için gönderilen 1.145.00 TL ecrimisil bedelinin 22/09/2011 tarihinde ecrmisil bedeline itiraz edilmemesi ve peşin ödeme indirimi ile birlikte 744.25 TL olarak ilgilisi tarafından yatırıldığı,

5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi

https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.

2.9. Taşınmazın 18/08/2015 tarihinde yapılan; tespitinde 15/06/2011-01/11/2012 tarihleri ile 01/07/2014-18/08/2015 tarihleri arasındaki dönem için işgalli olduğunun tespit edildiği, 01/11/2012-01/07/2014 tarihleri arasındaki dönem için İl Halk Sağlığı Müdürlüğü tarafından ecrimisil gönderildiği, 15/06/2011-01/11/2012 tarihleri arasındaki dönem için 31/08/2015 tarih ve 13752 sayılı ecrimisil kıymet takdir kararı ile 4.245.00 TL ecrimisil tespit ve takdirine karar verildiği. 02/09/2015 tarih ve 13806 sayılı ecrimısil ihbarnamesinin 11/09/2015 tarihinde ilgilisine tebliğ edildiği, 05/11/2015 tarihinde 2.759.25 TL indirimli bedelin yatırıldığı.

2.10. … tarafından 02/09/2015 tarih ve 13806 sayılı ecrimisil ihbarnamesinin iptali istemiyle

Bursa 1. İdare Mahkemesinin 2015/1252 esasında açılan davada verilen 2017/397 sayılı kararda

“her ne kadar davacı tarafından, idarenin izni ve bilgisi dahilinde kullandığı ve işgalci olmadığı bu nedenle ecrimisil istenilmeyeceği belirtilmekte ise de davacının dava konusu alanı kira sözleşmesi yolu ile kullanması gerekirken kira sözleşmesi imzalamadığı, davacının dava konusu alanı kullanımının fiiliyata dayandığı, bu durumda Aile Sağlığı binası içerisinde çalışmakta olan aile hekimlerinin haricindeki başka yerlerde görev yapan aile hekimleri kendi imkanlarıyla gerek özel şahıslardan gerekse kamu kurumlarından kiraladıkları yerlerde ücret karşılığı yer temin ederek faaliyette bulunurken davacının fiili durumundan yararlanarak herhangi bir ücret ödemeksizin faaliyette bulunması arasında eşitsizlik söz konusu olacağı ve aile hekimleri arasında haksız rekabet durumunun oluşacağı, diğer yandan kamu malının bedelsiz kullanımı nedeniyle kamu zararının oluşacağı dikkate alındığında davacının beyanlarına itibar edilmemiştir. Açıklanan nedenlerle; dava konusu ecrimisilin 1.007.00 TL kısmının iptaline, kalan 3.238.00 TL lik kısmında ise davanın reddine karar verilmiştir.” şeklinde hüküm kurulduğu, 2.11. 01/07/2014-18/08/2015 tarihleri arasındaki dönem için 31/08/2015 tarih ve … sayılı ecrimisil kıymet takdir kararı ile 4.152.00 TL ecrimisil tespit ve takdirine karar verildiği, 02/09/2015 tarih ve … sayılı ecimisil ihbarnamesinin 11/09/2015 tarihinde ilgilisine tebliğ edildiği, 05/11/2015 tarihinde 2.698.80 TL indirimli bedelin yatırıldığı, 2.12. … tarafından 02/09/2015 tarih ve … sayılı ecrimisil ihbarnamesinin iptali istemiyle Bursa 1. İdare Mahkemesinin 2015/1387 esasında açılan davada, 2017/773 sayılı karar ile, dava konusu taşınmaz üzerinde davacının Aile Hekimliği Biriminde Aile Hekimi olarak görev yapacağına dair hizmet sözleşmesinin bulunduğu, buradan hareketle davalı idarenin izni ve bilgisi dahilinde kullanıldığının anlaşılması karşısında yukarıda anılan mevzuata göre taşınmazın davacı tarafından kullanılmasının davalı idarenin izni dışında bir kullanım, diğer bir ifadeyle işgal mahiyetinde olmadığı, dolayısıyla fuzuli şagil konumunda bulunmayan davacıdan idarece ecrimisil istenilmeyeceği sonucuna ulaşıldığı, bu kapsamda dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı kanaatine varıldığı, belirtilerek dava konusu işlemin iptaline kesin olarak karar verildiği 2.13. İl Sağlık Müdürlüğünün 16/07/2019 tarih ve 39869 sayılı yazısı ile: kira sözleşmesi imzalamayan … ile …’in dosyalarının tetkik edilerek ecrimisil gönderilmesinin talep edildiği, 19/07/2019 talihinde mahallinde yapılan tespitinde 19/08/2015-19/07/2019 tarihleri arasındaki dönem için (… Mahallesinde bulunan … nolu Aile Sağlığı Merkezinde 2019 yılında hekimlere yapılan yıllık kiralama bedelleri esas alınmıştır.) 22/07/2019 tarih ve 37806 sayılı ecrimisil kıymet takdir kararı ile 24.710.00 TL ecrimisil tespit ve takdirine karar verildiği, 25/07/2019 tarih ve … sayılı ecrimisil ihbarnamesinin 08/08/2019 tarihinde ilgilisine tebliğ edildiği, 2.14. … vekilleri tarafından ecrimisil bedeline itirazda bulunulduğu, 30/09/2019 tarih ve 50289 sayılı ecrimisil düzeltme komisyon kararı ile: protokol kapsamında adı geçenin kiralama işlemine yanaşmaması, söz konusu alanının protokol kapsamında kira sözleşmesi ile kullanılacak alanlardan olması, diğer aile hekimleri ile haksız rekabeti ortadan kaldırmak ve

5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi

https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.

kamu zararı oluşturmamak adına Sağlık Müdürlüğünün diğer hekimler için belirlediği 2019 yılı kira bedeli baz alınarak ecrimisil hesaplandığından itirazın reddine karar verildiğinin anlaşıldığı, 2.15. 07/01/2013 tarih 402 sayılı ecrimisil düzeltme ihbarnamesinde, ecrimisilde % 35 indirim olması sebebiyle sözleşme yapan doktorlara eşit uygulama ve aynı binadaki herkesin eşit kira ödemesi gereği Anayasanın eşitlik ilkesi ve etik kurullar ile kamu zararına yol açmamak düşünceleri ile ilgili olarak söz konusu ecrimisil bedeli İl Halk Sağlığı Müdürlüğü tarafından yapıldığından İdarelerince herhangi bir açıklama yapılamadığı, 2.16. Ecrimisil bedeli belirlenirken Sağlık Müdürlüğünün diğer hekimler için belirlediği bedellerin dikkate alındığı, dolayısıyla ecrimisil bedelinin fahiş belirlendiği iddialarının yersiz olduğu, 2.17. Başvuran tarafından, söz konusu alanı idarenin izni ve bilgisi dahilinde kullandığı ve işgalci olmadığı bu nedenle ecrimisil istenilmeyeceği belirtilmekte ise de: başvuranın söz konusu alanı kira sözleşmesi yolu ile kullanması gerekirken kira sözleşmesi imzalamadığı, başvuranın söz konusu alanı kullanımının fiiliyata dayandığı, bu durumda Aile Sağlığı binası içerisinde çalışmakta olan aile hekimlerinin haricindeki başka yerlerde görev yapan aile hekimlerinin kendi imkanlarıyla gerek özel şahıslardan gerekse kamu kurumlarından kiraladıkları yerlerde ücret karşılığı yer temin ederek faaliyette bulunurken başvuranın fiili durumdan yararlanarak herhangi bir ücret ödemeksizin faaliyette bulunması arasında eşitsizlik söz konusu olacağı ve aile hekimleri arasında haksız rekabet durumunun oluşacağı, diğer yandan kamu malının bedelsiz kullanımı nedeniyle kamu zararının oluşacağı, 2.18. Söz konusu taşınmazın Sağlık Ocağı olarak kullanılmak üzere Sağlık Bakanlığı adına tahsisinin 18/02/2004 tarih ve 1041 sayılı Defterdarlık Makamının oluru ile uygun görüldüğü, 2.19. 5258 sayılı Aile Hekimliği Pilot Uygulaması Hakkındaki Kanun ve 15/06/2011 tarihli

Sağlık Bakanlığı ile Bakanlığımız arasında imzalanan protokol kapsamında. “Aile Hekimleri ile

Sağlık Bakanlığı arasındaki kira sözleşmeleri Sağlık Bakanlığı tarafından imza altına alınacak ve kira bedelleri yine Sağlık Bakanlığı tarafından tahsil edilecektir.” denildiği, 2.20. Milli Emlak Genel Müdürlüğünden alınan 19/09/2014 tarih ve 35252 sayılı yazıda.

Bakanlık ile Sağlık Bakanlığı arasında düzenlenen Protokolde ecrimisil işlemlerinin Sağlık

Bakanlığınca yürütüleceğine ilişkin bir hükme yer verilmemesi ve ilgi yazıda anılan mahkeme kararları da dikkate alındığında, protokol yürürlüğe girdikten sonra protokol kapsamında ticari ünitelerin kiraya verilmemesi, bir şekilde kira işlemlerinin gerçekleşmemesi, kira dışı kullanımların söz konusu olması durumunda ecrimisil takibatının İdarelerince yapılacağının bildirildiği, 2.21. Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Tahsis ve Devri Hakkındaki Yönetmeliğin 8 inci maddesinde, “Adına tahsis yapılan kamu idaresi, tahsisli taşınmazın işgal ve tecavüzlere karşı korunması ile ilgili her türlü tedbiri almak, işgal ve tecavüz halinde yasal yollara başvurmak …

zorundadır.” denildiği, 2.22. Bursa 2. İdare Mahkemesinin … ve … sayılı ve 27 02 2017 tarihinde kesinleşen ilamında.

Aile Hekimi tarafından kullanılan alanın, Sağlık Bakanlığı ile Maliye Bakanlığı arasında imzalanan protokol kapsamında kira sözleşmesi ile kullanılması gereken alanlardan olduğu, Aile Hekimleri arasında haksız rekabetin oluşmaması ve bedelsiz kullanım olması durumunda

Kamu zararı oluşacağı sebeplerinden dolayı ecrimisil işlemlerinin hukuka ve mevzuata uygun olduğuna karar verildiği,

5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi

https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.

2.23. Aile Hekimliği Ödeme ve Sözleşme Yönetmeliği kapsamında kişiye cari gider ödeneğinin sürekli verilmesine rağmen genel bütçeli idarenin alacağı olan kira bedelini ödememesinin kamu zararı doğurduğu, 2.24. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 71 inci maddesinin kamu zararına ilişkin düzenlemeler getirdiği, kontrol, denetim, inceleme, kesin hükme bağlama veya yargılama sonucunda tespit edilen kamu zararının, zararın oluştuğu tarihten itibaren ilgili mevzuatına göre hesaplanacak faiziyle birlikte ilgililerden tahsil edileceği, alınmamış para, mal ve değerleri alınmış; sağlanmamış hizmetleri sağlanmış; yapılmamış inşaat, onarım ve üretimi yapılmış veya bitmiş gibi gösteren gerçek dışı belge düzenlemek suretiyle kaimi kaynağında bir artışa engel veya bir eksilmeye neden olanlar ile bu gibi kanıtlayıcı belgeleri bilerek düzenlemiş, imzalamış veya onaylamış bulunanlar hakkında Türk Ceza Kanunu veya diğer kanunların bu fiillere ilişkin hükümlerinin uygulanacağı, ayrıca bu fiilleri işleyenlere her türlü aylık, ödenek, zam. tazminat dahil yapılan bir aylık net ödemelerin iki katı tutarına kadar para cezası verileceği, kamu zararının, bu zarara neden olan kamu görevlisinden veya diğer gerçek ve tüzel kişilerden tahsiline ilişkin usûl ve esasların Cumhurbaşkanı tarafından çıkarılan yönetmelikle düzenleneceği, hususlarının öngörüldüğü, 2.25. Başvuranın İdareleri, İl Sağlık Müdürlüğü, İl Halk Sağlığı Müdürlüğü tarafından defalarca ihaleye davet edildiği halde ihaleye iştirak etmediği, diğer hekimler gibi kira sözleşmesi imzalaması durumunda herhangi bir mağduriyet kalmayacağı, hususlarının belirtildiği, görülmektedir.

3. Şikâyet başvurusunun çözüme kavuşturulması amacıyla Bursa Valiliği İl Sağlık

Müdürlüğü’nden 11/11/2019 tarih ve … sayılı yazımız ile bilgi ve belge talep edilmiş olup, adı geçen Müdürlüğün 29/11/2019 tarih ve … sayılı cevabi yazısında; 3.1. 5258 sayılı Aile Hekimliği Kanunu Madde 3’te aile hekiminin statüsünün belirtildiği, buna göre aile hekimlerinin sözleşmesinin 657 sayılı Devlet Memurları Kanunundan bağımsız 5258 sayılı Aile Hekimliği Kanunu ile düzenlenmiş bir sözleşme olduğu, aile hekimlerinin gönüllülük esasına dayalı olarak, açılan yerleştirme işlemlerinde mevzuatta geçen ortak kullanım alanları dahil sözleşme şartlarını kabul ederek pozisyon seçtikleri, 3.2. Dr. …’ın Bursa ilinin aile hekimliği uygulamasına geçtiği 01.10.2009 tarihinden itibaren

Hazineye ait ve Bakanlığa tahsisli olan … … nolu … Aile Sağlığı Merkezi (ASM) 16.02.107

Nolu Aile Hekimliği Birimini (AHB), bu kapsamda yapılan Aile Hekimliği ek yerleştirme işleminde tercih ederek hizmet vermeye başladığı, 3.3. Adı geçen doktorla 2 yılda bir yenilenen Aile Hekimliği Sözleşmesi imzalandığı, güncel sözleşme süresinin 31.12.2020 tarihinde biteceği, 3.4. Adı geçen doktora aile hekimliği görevine başladığı 01.10.2009’dan itibaren 5258 sayılı

Aile Hekimliği Kanununun 4.maddesi, 2886 sayılı Devlet İhale Kanununun 51/g maddesi ile 2011/43 sayılı Genelgeye göre hizmet verdiği ASM binasının kiralanmasının gerektiği, 3.5. Aile Hekimliği Ödeme ve Sözleşme Yönetmeliği Ek Madde 1 gereği Bakanlığa tahsisli veya Bakanlığın kullanımındaki taşınmazlarda hizmet vermek üzere yerleştirilen aile hekimlerince hizmet sözleşmesi ile birlikte kiralama sözleşmesi de imzalanması gerektiği, aynı

Yönetmeliğin 16 ncı maddesi kapsamında kira gibi giderleri karşılanmak üzere Aile

Hekimlerine cari gider ödeneği verildiği, 3.6. Bahsi geçen Yönetmelik hükmü gereği adı geçen doktora aile hekimliğine başladığı tarih olan 01.10.2009’dan beri her ay maaşının yanında, cari gider ödemesi de yapıldığı, net ele geçen

5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi

https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.

cari gider ödeneğinin 10 yılda 420.232,27 TL olduğu, özetle; hekime önce kirasını ödesin diye ödeme yapıp sonra kirasını alma yoluna gidildiği, ancak Hazineye ait olup Müdürlüğe tahsisli

76 ASM binasında 346 kiracı aile hekimi mevcut iken sadece adı geçen aile hekiminin kira

sözleşmesi imzalamadığı ve kira ödemediği, söz konusu hekimin hizmet verdiği … … nolu …

ASM’de halen 11 doktorun hizmet verdiği, bunlardan 10 tanesinin Müdürlüğün kiracısı olduğu, yalnızca adı geçen hekimin kira ödemediği, 3.7. Aynı binadaki tüm aile hekimlerinin ödedikleri kiranın hemen hemen aynı olduğu, binadaki

10 kiracı hekimin kiraları arasındaki küçük farkların ise kullanım alanı (m²) ve binada işe

başladığı tarihlerden dolayı yasa gereği yılda bir uygulanan TÜİK’in açıkladığı kira artış oranlarının kira sözleşmesi tarihlerine göre her birine faklı denk gelmesinden kaynaklandığı, ekli tabloda aynı binada hizmet veren tüm aile hekimlerinin kira sözleşmesi imzaladıkları tarihler ve kira sözleşmesi imzalatan Kurumlar ile güncel kira bedellerinin belirtildiği, 3.8. Milli Emlak Müdürlüğü ile Müdürlükleri arasında yapılan yazışmalardan çıkarılan sonucun, adı geçen hekime 19.07.2019’a kadar toplam 12 kez ecrimisil düzenlendiği, bunlardan toplam 9.086,86 TL tahsilat yapıldığı, adı geçen doktorun 10 yılda tahsilat tutarının, aldığı cari gider ödeneğinin %2,16’sı olduğu, 12 ecrimisilin 3 tanesinin iptali için doktor tarafından mahkemeye verildiği, 2 tanesinin mahkemece iptal edildiği, (bunun 1 tanesi yetkisizlik yönünden iptal), 1 tanesinin kısmen iptal edildiği, son ecrimisile ise itiraz ederek ödemediği ve şikayet başvurusunda bulunduğu, 19.07.2019’dan bugüne kadar ecrimisil tahakkuk edilmediği, 3.9. 01.10.2009-15.06.2011 arası Milli Emlak Müdürlüğü tarafından kendisine ihaleye davet yazıları gönderildiği ancak iştirak etmediği için kira sözleşmesi imzalanamadığı, 15.06.2011’de

Maliye Bakanlığı ile Bakanlıkları arasında protokol yapıldığı ve ticari alanların kiraya verilmesinin Bakanlıklarına devredildiği, bu tarihten sonra da Müdürlükleri tarafından; akabinde 663 sayılı KHK ile Bakanlığın teşkilat yapısı değiştiğinden Halk Sağlığı Müdürlüğü tarafından kendisine ihaleye davet yazıları gönderildiği ancak iştirak etmediği ve itiraz ettiği için kira sözleşmesi imzalanamadığı, 3.10. Sayıştay Başkanlığı adına Denetçi … tarafından Hazineye ait binalardaki aile hekimlerinin kira ve ecrimisil tahsilatlarının denetlendiği ve 17.01.2013 tarih ve 2013/686/T001 Sorgu Konulu yazı ile mülga Halk Sağlığı Müdürü merhum … sorumlu tutularak 93.468,48 TL’lik kamu zararı tespit edildiği, söz konusu yazının 2 sayfalık ekli isim listesinde adı geçen aile hekiminin (sayfa 1, sıra 50) kira borcu tahsilatının yapılmamasından dolayı kamu zararına sebep olduğunun belirtildiği, Sayıştay tarafından Müdürlüklerine verilen

1 aylık süre sonunda tüm aile hekimlerine ecrimisil tahakkuk edildiği ve %90 oranında tahsilat

yapılarak kamu zararının kapatıldığı, ancak adı geçen doktorun ödeme yapmadığı, Sayıştay

Denetçisinin ecrimisil uygulamasını başlatması ile birlikte kiracı olmayan hekimlerden binayı kira sözleşmesi olmadan kullanmalarının karşılığı olarak ecrimisil yolu ile tahsilat yapıldığı ve en kısa zamanda İl genelinde Hazineye ait binalarda hizmet yapan tüm hekimlere ulaşılarak kira sözleşmesi imzalatıldığı, ancak adı geçen hekimin kira sözleşmesi imzalamadığı, 3.11. Adı geçen doktorun, talebi üzerine Bakanlığın muvafakatı ve gönüllülük esasına dayalı olarak açılan yerleştirme işleminde sözleşme şartlarını kabul ederek seçtiği aile hekimliği biriminde, Hazineye ait ve Bakanlığa tahsisli olan ASM’de yasal olarak kira sözleşmesi imzalaması ve kira ödemesi yapması gerekirken, yapmamasının kendisini ‘işgalci’ mahiyetine düşürdüğü, fiili durumundan yararlanarak herhangi bir ücret ödemeksizin faaliyette bulunmasının İldeki 900 ve ülke genelinde 30.000’den fazla kiracı aile hekimi arasında haksız rekabete ve eşitsizliğe sebep olması, öte yandan kamu malının bedelsiz kullanımı nedeniyle ve kişiye cari gider ödeneğinin sürekli verilmesine rağmen İdarenin alacağı olan kira bedelini ödememesinin kamu zararına sebep olduğu, öte yandan kira sözleşmesi olmadığı için, kira

5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi

https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.

sözleşmesi ile bağlantılı olan tahliye işlemlerini başlatma yetkilerinin olmadığı; ilaveten 6183 sayılı Kanun uygulamasına girmediği için kendisine ödenen cari gider ödeneğinden rızası dışında kesinti yapılamadığı düşünülecek olursa; başvuranın diğer hekimler gibi

Müdürlüklerine başvurarak kira sözleşmesi imzalaması ve kamu zararı mahiyetindeki her iki

Kuruma ait kira alacağını ödemesi durumunda herhangi bir mağduriyetinin kalmayacağı

İfadelerine yer verildiği görülmüştür.

III. İLGİLİ MEVZUAT

4. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74. Maddesinde, “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi

Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler”, 5. Birleşmiş Milletler “İnsan Haklarının Geliştirilmesi ve Korunması İçin Kurulan Ulusal

Kuruluşların Statüsüne İlişkin İlkeler/Paris Prensipleri’nde, “…Ulusal kuruluşlar, yürürlükteki yasaları, mevzuatı ve yasa tasarıları ile yasa önerilerini incelerler ve metinlerin, insan haklarının temel ilkeleriyle uyumlu hale getirilmeleri için uygun gördükleri tavsiyeleri yaparlar; gerek gördükleri takdirde, yeni yasaların kabul edilmesini, yürürlükteki yasaların uyumlu hale getirilmesini ve idari önlemlerin alınmasını veya değiştirilmesini tavsiye ederler…

Ulusal düzeyde yürürlükte olan yasaların, mevzuatın ve uygulamaların, insan haklarına ilişkin uluslararası belgeler ve mekanizmalarla uyumlu hale getirilmesini ve hayata geçirilmesini teşvik ederler ve sağlarlar…”, 6. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun, “Kurumun

Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında, “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”, 7. 9/12/2004 tarih ve 25665 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 5258 sayılı Aile Hekimliği

Kanununun, 7.1. “Personelin statüsü ve malî haklar” başlıklı 3 üncü maddesinde, “Sağlık Bakanlığı; Bakanlık veya diğer kamu kurum veya kuruluşları personeli olan uzman tabip, tabip ve aile sağlığı çalışanı olarak çalıştırılacak sağlık personelini, kendilerinin talebi ve kurumlarının veya Bakanlığın muvafakatı üzerine, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile diğer kanunların sözleşmeli personel çalıştırılması hakkındaki hükümlerine bağlı olmaksızın, sözleşmeli olarak çalıştırmaya veya bu nitelikteki Bakanlık personelini aile hekimliği uygulamaları için görevlendirmeye veya aile hekimliği uzmanlık eğitimi veren kurumlarla sözleşme yapmaya yetkilidir.

7.2. “Kamuya ait taşınmazların kullanımı” başlıklı 4 üncü maddesinde, “Hazine, belediye veya il özel idaresine ait taşınmazlardan aile sağlığı merkezi olarak kullanılması uygun görülenler, Maliye Bakanlığı, belediye veya il özel idarelerince bu amaçla kullanılmak üzere doğrudan aile hekimine kiraya verilebilir.” 8. 10/9/1983 tarih ve 18161 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2886 sayılı Devlet İhale

Kanunun, 8.1. “Pazarlık usulüyle yapılacak işler” başlıklı 51 inci maddesinde, “Aşağıda yazılı işlerin ihalesi, pazarlık usulüyle yapılabilir; … g) Kullanışlarının özelliği, idarelere yararlı olması

5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi

https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.

veya ivediliği nedeniyle kapalı veya açık teklif yöntemleriyle ihalesi uygun görülmeyen, Devletin özel mülkiyetindeki taşınır ve taşınmaz malların kiralanması, trampası ve mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ile Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerin kiralanması ve mülkiyetin gayri ayni hak tesisi, …” 8.2. “Tarihi ve bedii değeri olmayan taşınmaz mallarla ilgili işlemler” başlıklı 74 üncü maddesinde, “Tarihi ve bedii değeri olanlar hariç Hazinenin özel mülkiyetindeki yerlerin satışı, kiraya verilmesi, trampası ve mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ile Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerin kiraya verilmesi, mülkiyetin gayri ayni hak tesisi esasları Maliye

Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikte belirlenir.” 8.3. “Ecrimisil ve tahliye” başlıklı 75 inci maddesinin birinci fıkrasında, “Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları ve Vakıflar Genel

Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9 uncu maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil istenir. Ecrimisil talep edilebilmesi için, Hazinenin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmez ve fuzuli şagilin kusuru aranmaz. / (Ek cümle: 23/7/2010-6009/24 md.) Ecrimisile itiraz edilmemesi halinde yüzde yirmi, peşin ödenmesi halinde ise ayrıca yüzde onbeş indirim uygulanır. Ecrimisil fuzuli şagil tarafından rızaen ödenmez ise, 6183 sayılı Amme

Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre tahsil olunur. / Kira sözleşmesinin bitim tarihinden itibaren, işgalin devam etmesi halinde, sözleşmede hüküm varsa ona göre hareket edilir. Aksi halde ecrimisil alınır. / İşgal edilen taşınmaz mal, idarenin talebi üzerine, bulunduğu yer mülkiye amirince en geç 15 gün içinde tahliye ettirilerek, idareye teslim edilir, …” 9. 24/12/2003 tarih ve 25326 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Malî Yönetimi Ve

Kontrol Kanununun “Kamu zararı” başlıklı 71 inci maddesinde, “(Değişik birinci fıkra:

25/4/2007-5628/4 md.) Kamu zararı; kamu görevlilerinin kasıt, kusur veya ihmallerinden kaynaklanan mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleri sonucunda kamu kaynağında artışa engel veya eksilmeye neden olunmasıdır. / Kamu zararının belirlenmesinde; a) İş, mal veya hizmet karşılığı olarak belirlenen tutardan fazla ödeme yapılması, b) Mal alınmadan, iş veya hizmet yaptırılmadan ödeme yapılması, c) Transfer niteliğindeki giderlerde, fazla veya yersiz ödemede bulunulması, d) İş, mal veya hizmetin rayiç bedelinden daha yüksek fiyatla alınması veya yaptırılması, e) İdare gelirlerinin tarh, tahakkuk veya tahsil işlemlerinin mevzuata uygun bir şekilde yapılmaması, f) (Mülga: 22/12/2005-5436/10 md.) g) Mevzuatında öngörülmediği halde ödeme yapılması, Esas alınır. / (Değişik üçüncü fıkra: 22/12/2005-5436/10 md.) Kontrol, denetim, inceleme, kesin hükme bağlama veya yargılama sonucunda tespit edilen kamu zararı, zararın oluştuğu tarihten itibaren ilgili mevzuatına göre hesaplanacak faiziyle birlikte ilgililerden tahsil edilir. / Alınmamış para, mal ve değerleri alınmış; sağlanmamış hizmetleri sağlanmış; yapılmamış inşaat, onarım ve üretimi yapılmış veya bitmiş gibi gösteren gerçek dışı belge düzenlemek suretiyle kamu kaynağında bir artışa engel veya bir eksilmeye neden olanlar ile bu gibi kanıtlayıcı belgeleri bilerek düzenlemiş, imzalamış veya onaylamış bulunanlar hakkında Türk Ceza Kanunu veya diğer kanunların bu fiillere ilişkin hükümleri uygulanır.

Ayrıca, bu fiilleri işleyenlere her türlü aylık, ödenek, zam, tazminat dahil yapılan bir aylık net ödemelerin iki katı tutarına kadar para cezası verilir. / (Değişik son fıkra: 25/4/2007-5628/4 md.) Kamu zararının, bu zarara neden olan kamu görevlisinden veya diğer gerçek ve tüzel kişilerden tahsiline ilişkin usûl ve esaslar, Cumhurbaşkanı tarafından çıkarılan yönetmelikle düzenlenir.”

5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi

https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.

10. 30/12/2010 tarih ve sayılı 27801 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Aile Hekimliği

Ödeme ve Sözleşme Yönetmeliğinin, 10.1. “Aile hekimine yapılacak ödemeler” başlıklı 16 ncı maddesinde, “… c) Aile Sağlığı

Merkezi Giderleri: Sözleşmeyle çalıştırılan aile hekimine, hizmet verdiği merkezin kira, elektrik, su, yakıt, telefon, internet, bilgi-işlem, temizlik, büro malzemeleri, küçük onarım, danışmanlık, sekretarya ve tıbbi sarf malzemeleri gibi Aile Hekimliği Uygulama Yönetmeliğinin 23 üncü ve

24 üncü maddeleri ile belirlenen asgari fiziki ve teknik şartların devamına yönelik giderleri için

her ay tavan ücretin %50’sinin, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından yayımlanan illerin satın alma gücü paritesi puanı ile çarpımı sonucuna göre bulunacak tutarda ödeme yapılır. …” 10.2. “Kiralama” başlıklı Ek-1 maddesinde, “(Ek: 16/3/2015-2015/7528 K.) (1) Bakanlığa tahsisli veya Bakanlığın kullanımındaki taşınmazlardan müdürlükçe uygun görülenler aile hekimliği birimi olarak kullanmak üzere aile hekimlerine kiralanabilir. (2) Kira bedeli; yerleşim yeri, çalışan aile hekimi sayısı, aile hekimliği birimi gruplandırma sınıfı, bölgesel satın alma gücü paritesi, binanın yaşı, bina rayiç bedeli, kiralamaya tabi alan gibi kriterler dikkate alınarak belirlenir. Kiralama ve tahsilata ilişkin usul ve esaslar Bakanlıkça belirlenir. (3)

Bakanlığa tahsisli veya Bakanlığın kullanımındaki taşınmazlarda hizmet vermek üzere yerleştirilen aile hekimlerince hizmet sözleşmesi ile birlikte kiralama sözleşmesi de imzalanır.

11. 19.06.2007 tarih ve 26557 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Hazine Taşınmazlarının

İdaresi Hakkında Yönetmeliğin,

11.1. “Tanımlar” başlıklı 4 üncü maddesinde, “(1) Bu Yönetmelikte geçen; … d) Ecrimisil:

Hazine taşınmazının, İdarenin izni dışında gerçek veya tüzel kişilerce işgal veya tasarruf edilmesi sebebiyle, İdarenin bir zarara uğrayıp uğramadığına veya işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın (Mülga ibare:RG-10/4/2011-27901) (…) İdarece talep edilen tazminatı, … ifade eder.” 11.2. “Tahsisli ve kiralanmış yerlerdeki işlemler” başlıklı 70 inci maddesinde, “ (1) Tahsisli taşınmazlar ile kamu hizmeti görülmek üzere genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerince kiralanmış olan taşınmazların ticari amaçla kullanılması mümkün olan yerler, tasarruf eden kuruluş amirinin görüşü alınmak suretiyle, ilde defterdarın, ilçede kaymakamın onayı ile

İdarece kiraya verilebilir. … (4) Tahsisli veya kiralanmış yerlerin yetkili İdarenin bilgisi dışında kullanılması veya kullandırılması, ecrimisil alınmasını gerektirir. … (6)(Değişik:RG11/9/2014-29116) Tahsisli taşınmazlar ile kamu hizmeti görülmek üzere genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerince kiralanmış olan taşınmazların ticari amaçla kullanılması mümkün olan yerlerinin kiralanmasına ilişkin özel mevzuatlarda yer alan hükümler saklıdır.” 11.3. “Ecrimisilin tespit ve takdir edilmesi” başlıklı 85 inci maddesinde, “(1) (Değişik:RG10/4/2011-27901) Hazine taşınmazlarının kişilerce işgale uğradığının tespit edilmesi hâlinde, tespit tarihinden itibaren onbeş gün içinde “Taşınmaz Tespit Tutanağı”na (Ek-8) dayanılarak, tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere bedel tespit komisyonunca ecrimisil tespit ve takdir edilir. / (2) (Değişik:RG-10/4/2011-27901) Ecrimisilin tespit ve takdirinde; İdarenin zarara uğrayıp uğramadığına ve işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, taşınmazın işgalci tarafından kullanım şekli, fiili ve hukuki durumu ile işgalden dolayı varsa elde ettiği gelir, aynı yer ve mahalde bulunan emsal nitelikteki taşınmazlar için oluşmuş kira bedelleri veya ecrimisiller, varsa bunlara ilişkin kesinleşmiş yargı kararları, ilgisine göre belediye, ticaret odası, sanayi odası, ziraat odası, borsa gibi kuruluşlardan veya bilirkişilerden soruşturulmak suretiyle edinilecek bilgiler ile taşınmazın değerini etkileyecek tüm unsurlar göz önünde bulundurulur. İşgalin şekli, Hazine taşınmazının konumu ve taşınmazdan elde edilen gelir gibi unsurlar itibariyle asgari ecrimisil tutarlarını belirlemeye Bakanlık yetkilidir. …”,

5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi

https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.

12. 10.10.2006 tarih ve 26315 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu İdarelerine Ait

Taşınmazların Tahsis ve Devri Hakkında Yönetmeliğin, 11.1. “Amaç ve kapsam” başlıklı 1 inci maddesinde, “(1) Bu Yönetmeliğin amacı; kamu idarelerinin mülkiyetlerindeki taşınmazların birbirlerine bedelsiz olarak tahsis ve devri ile; Hazineye ait taşınmazlar ile Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerin kamu idarelerine tahsis ve devir işlemlerinin usul ve esaslarını belirlemektir.” 12.2. “İşgallere karşı koruma” başlıklı 8 inci maddesinde, “Adına tahsis yapılan kamu idaresi, tahsisli taşınmazın işgal ve tecavüzlere karşı korunması ile ilgili her türlü tedbiri almak, işgal ve tecavüz halinde yasal yollara başvurmak ve durumu; Hazineye ait taşınmazlar ile

Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerler için defterdarlık veya malmüdürlüklerine, diğerlerinde taşınmaz maliki kamu idaresine bildirmek zorundadır.” düzenlemelerine yer verilmiştir.

IV. KAMU DENETÇİSİ YAHYA AKMAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

13. İlgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, başvuru konusuna ilişkin

“Tavsiye Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden 14. Aile hekimi olarak görev yapan başvuran, Bursa ili Yıldırım merkez ilçesi … nolu … Aile

Sağlığı Merkezi (ASM) içerisinde bulunan ve kendisine “aile hekimliği birimi” olarak tahsis edilen taşınmazla ilgili tesis edilen ecrimisil işleminin iptal edilmesini talep etmektedir.

15. 5258 sayılı Aile Hekimliği Kanununun “Kamuya ait taşınmazların kullanımı” başlıklı 4 üncü maddesi gereğince, Hazineye ait taşınmazlardan aile sağlığı merkezi olarak kullanılması uygun görülenlerin, Maliye Bakanlığınca (Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca – 10/07/2018 tarih ve 30474 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 1 Sayılı Cumhurbaşkanlığı

Kararnamesi ile Milli Emlak Genel Müdürlüğü Çevre ve Şehircilik Bakanlığı hizmet birimleri arasında düzenlendiğinden) bu amaçla kullanılmak üzere doğrudan aile hekimine kiraya verilebileceği, öngörülmüştür. Aile Hekimliği Ödeme ve Sözleşme Yönetmeliğinde, Bakanlığa tahsisli veya Bakanlığın kullanımındaki taşınmazlarda hizmet vermek üzere yerleştirilen aile hekimlerince hizmet sözleşmesi ile birlikte kiralama sözleşmesi de imzalanacağı, kira bedelinin yerleşim yeri, çalışan aile hekimi sayısı, aile hekimliği birimi gruplandırma sınıfı, bölgesel satın alma gücü paritesi, binanın yaşı, bina rayiç bedeli, kiralamaya tabi alan gibi kriterler dikkate alınarak belirleneceği, kira giderinin de Aile Sağlığı Merkezi Giderleri adı altında aile hekimine yapılacak olan ödemeler arasında sayıldığı, anlaşılmaktadır.

16. Ayrıca idarenin cevabi yazısında, 5258 sayılı Kanun gereğince Sağlık Bakanlığı ile Çevre ve Şehircilik Bakanlığı arasında imzalanan 15/06/2011 tarihli Protokol kapsamında, “Aile

Hekimleri ile Sağlık Bakanlığı arasındaki kira sözleşmeleri Sağlık Bakanlığı tarafından imza altına alınacak ve kira bedelleri yine Sağlık Bakanlığı tarafından tahsil edilecektir.” ifadelerine yer verildiği görülmektedir. Diğer yandan, idarenin cevabi yazısı ekinde gönderilen Sağlık

Bakanlığı ile aile hekimi başvuran arasında imzalanan “Aile Hekimliği Hizmet sözleşmesi”nin (örneğinin) 3 üncü maddesinde, “İlgili, Kurumca belirlenen aile hekimliği çalışma bölgelerinden Uygulama Yönetmeliğine uygun olarak tercih ettiği 16.02.107 nolu aile hekimliği biriminde yürürlükteki kanun, yönetmelik, genelge ve verilecek talimatlara, hasta haklarına, mesleki ve genel etik kurallarına uygun olarak aile hekimliği görevini ifa etmeyi sözleşme süresince kabul eder.” hükmünün öngörüldüğü anlaşılmaktadır.

5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi

https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.

17. Somut olayda, Bursa ili, Yıldırım İlçesi, … Mahallesinde bulunan … ada 2 parsel nolu mülkiyeti Hâzineye ait Defterdarlık Makamının 18 02 2004 tarih ve 1041 sayılı oluru ile sağlık ocağı olarak kullanılmak üzere Sağlık Bakanlığına tahsisli taşınmazın 44.50 m2 (poliklinik alanı ve ortak alanın toplamı) kısmının aile hekimi başvuran tarafından aile hekimliği birimi” olarak kullanıldığı, 09/07/2010 tarihinden beri çeşitli tarihlerde bahsi geçen taşınmazın başvurana kiralanması için onay alındığı, ancak başvuranın bildirilen ihale gün ve saatlerde ihalelere iştirak etmediği için idare ile başvuran arasında kira sözleşmesi imzalanamadığı, görülmektedir.

18. Ayrıca İl Sağlık Müdürlüğünün 16/07/2019 tarih ve … sayılı yazısı ile: kira sözleşmesi imzalamayan …’ın dosyalarının tetkik edilerek ecrimisil gönderilmesinin talep edilmesi üzerine, 19/07/2019 talihinde mahallinde yapılan tespitinde 19/08/2015-19/07/2019 tarihleri arasındaki dönem için (… Mahallesinde bulunan … nolu Aile Sağlığı Merkezinde 2019 yılında hekimlere yapılan yıllık kiralama bedellerinin esas alındığı) 22/07/2019 tarih ve 37806 sayılı ecrimisil kıymet takdir kararı ile 24.710.00 TL ecrimisil tespit ve takdirine karar verildiği, 25/07/2019 tarih ve … sayılı ecrimisil ihbarnamesinin 08/08/2019 tarihinde ilgilisine tebliğ edildiği, başvuran vekilleri tarafından ecrimisil bedeline itirazda bulunulduğu, 30/09/2019 tarih ve

50289 sayılı ecrimisil düzeltme komisyon kararı ile: protokol kapsamında adı geçenin kiralama

işlemine yanaşmaması, söz konusu alanının protokol kapsamında kira sözleşmesi ile kullanılacak alanlardan olması, diğer aile hekimleri ile haksız rekabeti ortadan kaldırmak ve kamu zararı oluşturmamak adına Sağlık Müdürlüğünün diğer hekimler için belirlediği 2019 yılı kira bedeli esas alınarak ecrimisil hesaplandığından itirazın reddine karar verildiği, anlaşılmaktadır.

19. Başvuran tarafından, söz konusu alanı idarenin izni ve bilgisi dahilinde kullandığı gerekçesiyle işgalci olmadığı ve bu nedenle ecrimisil istenilmeyeceği belirtilmekte ise de, 5258 sayılı Aile Hekimliği Kanununun 4 üncü maddesi gereğince, Hazineye ait söz konusu taşınmazın kiralama yoluyla aile hekimine kullandırılması gerekirken, başvuranın kira sözleşmesi imzalamaksızın bu taşınmazı kullandığı anlaşıldığından, başvurandan bahsi geçen taşınmaz için ecrimisil talep edilmesinin hukuka ve hakkaniyete uygun olduğu değerlendirilmektedir.

20. Başvuranın ecrimisil bedelinin yine aynı yerde kira sözleşmesi yapan doktorlardan yüksek belirlendiği, bu yönüyle İdarenin ecrimisili fahiş takdir ettiği iddiasına yönelik olarak, idarenin

cevabi yazısında, 30/09/2019 tarih ve 50289 sayılı ecrimisil düzeltme komisyon kararı ile:

protokol kapsamında adı geçenin kiralama işlemine yanaşmaması, söz konusu alanının protokol kapsamında kira sözleşmesi ile kullanılacak alanlardan olması, diğer aile hekimleri ile haksız rekabeti ortadan kaldırmak ve kamu zararı oluşturmamak adına Sağlık Müdürlüğünün diğer hekimler için belirlediği 2019 yılı kira bedeli baz alınarak ecrimisil hesaplandığı ve bu sebeplerle de başvuranın ecrimisil bedeline itirazının reddedildiği, ifadelerine yer verildiği görülmektedir.

21. Nitekim, 22/07/2019 tarih ve 37806 sayılı “Ecrimisil Kıymet Takdir Kararı” nda, ilgili mevzuat hükümlerine göre İdarenin zarara uğrayıp uğramadığına ve işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, taşınmazın işgalci tarafından kullanım şekli, fiili ve hukuki durumu ile işgalden dolayı varsa elde ettiği gelir, aynı yer ve mahalde bulunan emsal nitelikteki taşınmazlar için oluşmuş kira bedelleri veya ecrimisiller, varsa bunlara ilişkin kesinleşmiş yargı kararları, ilgisine göre belediye, ticaret odası, sanayi odası, ziraat odası, borsa gibi kuruluşlardan veya bilirkişilerden soruşturulmak suretiyle edinilecek bilgiler ile taşınmazın değerini etkileyecek tüm unsurlar göz önünde bulundurularak; İl Sağlık Müdürlüğünün

17.07.2019 tarih ve 869 sayılı yazıları gereğince. Yıldırım İlçesi … Mahallesinde bulunan 20

5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi

https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.

no.lu Aile Sağlığı Merkezinde 2019 yılında Hekimlere yapılan yıllık kiralama bedelleri esas alınarak hesaplandığı, ifadelerine yer verildiği anlaşılmaktadır.

22. İdare cevabi yazısında ecrimisil bedelinin Sağlık Müdürlüğünün diğer hekimler için belirlediği 2019 yılı kira bedeli esas alınarak hesaplandığını belirtmekte ise de, “Ecrimisil

Kıymet Takdir Kararı” nda ecrimisil birim bedelinin 2015 yılı için 83,42 TL – 2016 yılı için 132,45 TL – 2017 yılı için 137,52 TL – 2018 yılı için 157,42 TL ve 2019 yılı için 176,10 TL olarak belirlendiği görülmekle birlikte; idarenin cevabi yazısı ekinde sunulan “Yıldırım …

nolu … ASM Binasındaki Doktorlar ve Kira Bilgileri”nin yer aldığı belge incelendiğinde, adı geçen Aile Sağlığı Merkezinde 59,81 m2 toplam alan için 20/06/2019 da imzalanan kira sözleşmesine ilişkin olarak yıllık kira bedelinin 6.848,00 TL (2019 yılında 6 ay 10 gün için yaklaşıl 3.450,00 TL) olarak belirlendiği, başvurana ilişkin olarak ise 01/01/2019 ve 19/07/2019 tarihleri arasındaki ecrimisilin 4.293,95 TL (2019 yılında 6 ay 20 gün için belirlenen miktar olarak belirlendiği görüldüğünden, söz konusu bedeller karşılaştırıldığında idarenin ecrimisil bedelinin Sağlık Müdürlüğünün diğer hekimler için belirlediği 2019 yılı kira bedeli esas alınarak hesaplandığı iddiasının yerinde olmadığı, değerlendirilmiştir.

23. Diğer yandan, 5258 sayılı Kanun gereğince Sağlık Bakanlığı ile Çevre ve Şehircilik

Bakanlığı arasında imzalanan 15/06/2011 tarihli Protokol kapsamında, “Aile Hekimleri ile

Sağlık Bakanlığı arasındaki kira sözleşmeleri Sağlık Bakanlığı tarafından imza altına alınacak ve kira bedelleri yine Sağlık Bakanlığı tarafından tahsil edilecektir.” ifadelerine yer verildiği, Aile Hekimliği Ödeme ve Sözleşme Yönetmeliğinin “Kiralama” başlıklı Ek-1 maddesinde de, Bakanlığa tahsisli taşınmazlardan müdürlükçe uygun görülenlerin aile hekimliği birimi olarak kullanmak üzere aile hekimlerine kiralanabileceği, Bakanlığa tahsisli taşınmazlarda hizmet vermek üzere yerleştirilen aile hekimlerince hizmet sözleşmesi ile birlikte kiralama sözleşmesi de imzalanacağı, hususlarının düzenlendiği, görülmektedir.

24. Somut olayda ise aile hekimi başvuranın 01/10/2009 tarihinde aile hekimi olarak göreve başladığı, gelinen süreçte ilgili Yönetmelik gereği söz konusu “Aile Hekimliği Hizmet

Sözleşmesi” ile birlikte kira sözleşmesinin de imzalanması gerekirken, Sağlık Bakanlığı ile başvuran arasında “Aile Hekimliği Hizmet Sözleşmesi” nin birçok kez yenilenmesine rağmen, Sağlık Bakanlığına tahsisli bahsi geçen taşınmaz için Sağlık Bakanlığı ile aile hekimi başvuran arasında kira sözleşmesi imzalanmadığı, dolayısıyla bu durumun mevzuata aykırılık teşkil ettiği, anlaşılmaktadır.

25. Ayrıca başvuranın ecrimisil hesabı yapılırken taşınmazın kamu hizmeti amacıyla tahsis edilen bir yer olduğunun nazara alınmadığı, salt bir kişinin kullanımına yönelik lojman kiralarından yüksek hesaplanmasının doğru olmadığı, hesaplama yapılırken Devlete ait bir yerin yine kamu kurumuna kiralanması hususlarının göz önüne alınmadığı, esasında aile hekimliği uygulamasında her yere ayrı kira- ecrimisil bedeli uygulanmasının doğru olmadığı ve bu konuda yasal eksiklik olduğu iddialarının da yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve yapılan açıklamalar doğrultusunda yerinde olmadığı değerlendirilmiştir.

26. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve yapılan açıklamalar doğrultusunda, Hazineye ait söz konusu taşınmazın kiralama yoluyla aile hekimine kullandırılması gerekirken, başvuranın kira sözleşmesi imzalamaksızın bu taşınmazı kullandığı anlaşıldığından, başvurandan bahsi geçen taşınmaz için ecrimisil talep edilmesi gerektiğinde şüphe bulunmamakla birlikte;“Ecrimisil Kıymet Takdir Kararı” ile “Yıldırım … nolu … ASM Binasındaki Doktorlar ve Kira Bilgileri”nin yer aldığı belgenin incelenmesi neticesinde, idarenin ecrimisil bedelinin Sağlık Müdürlüğünün diğer hekimler için belirlediği 2019 yılı kira bedeli esas alınarak hesaplandığı iddiasının yerinde olmadığı, dolayısıyla 25/07/2019 tarih ve … sayılı ecrimisil ihbarnamesinin iptal edilerek, mevzuat

5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi

https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.

hükümleri doğrultusunda takdir edilecek ecrimisil miktarının yeniden hesaplanması gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 27. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar

Hakkında Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup, idareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği anlaşılmıştır.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT

28. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Bursa İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Yukarıda açıklanan gerekçeler ve dosya kapsamına göre; Bursa ili Yıldırım merkez ilçesi … nolu … Aile Sağlığı Merkezi (ASM) içerisinde bulunan ve başvurana “aile hekimliği birimi” olarak tahsis edilen taşınmazla ilgili düzenlenen 25/07/2019 tarih ve … sayılı ecrimisil ihbarnamesinin iptal edilerek, mevzuat hükümleri doğrultusunda takdir edilecek ecrimisil miktarının yeniden hesaplanmasını teminen yeni bir işlem tesisi hususunda, BURSA VALİLİĞİ ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK İL MÜDÜRLÜĞÜ’ne

TAVSİYEDE BULUNULMASINA,

6328 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, Bursa Valiliği Çevre Ve

Şehircilik İl Müdürlüğü’nce bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde

Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın Başvurana ve Bursa Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü’ne ve bilgi için

Bursa Valiliği İl Sağlık Müdürlüğü’ne tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

e-imzalıdır

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi

5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu’na uygun olarak Güvenli Elektronik İmza ile üretilmiştir.Evrak teyidi

https://sikayet.ombudsman.gov.tr/sorgula/ adresinden XXXX-XXXX-XXXX kodu ile yapılabilir.