TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 60-60 18745356-101.07.05.99-E.
BAŞVURU NO : 2018/8931
KARAR TARİHİ : 03/01/2019
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : SİİRT İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : Aile hekimi olan başvuranın, raporlu olduğu dönemde maaşından yapılan kesintinin iade edilmesi talebi.
BAŞVURU TARİHİ : 08/07/2018
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, Siirt ili Şehit Ebe …Aile Sağlığı Merkezinde Aile Hekimi olarak görev yaptığını,
07.05.2018 tarihinde rahatsızlığı nedeniyle tarafına 5 (beş) günlük istirahat raporu verildiğini,
aynı gün hem raporunu hem de yerine vekalet edecek olan meslektaşının vekaleti kabul ettiğine dair imzalı formu idareye ilettiğini, raporu aldığı gün ise Siirt İl Sağlık Müdürlüğü tarafından 08:55’de mesai denetimi yapıldığını, vekalet verdiği için maaşından herhangi bir kesinti olmaması gerekirken beş günlük bir kesinti yapıldığını, vekaleti kabul edilmediğinden kesintinin yapıldığını ancak idarenin vekaleti kabul etmeme durumunun mevzuata aykırı olduğu ve maaşından yapılan kesintinin de haksız olduğunu belirterek kesintinin tarafına iade edilmesini talep etmektedir.
II.İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun bilgi ve belge isteme yazısına istinaden, Siirt Valiliği İl Sağlık
Müdürlüğü’nün 28.8.2018 tarihli cevabi yazısından özetle; 2.1. Başvuran Dr. …’ın Şehit Ebe …Aile Sağlığı Merkezinde aile hekimi olarak görev yaptığı, 2.2. 7.5.2018 tarihinde söz konusu hekimin görev yaptığı Şehit Ebe …ASM de 08:55′ te denetim yapıldığı, denetim esnasında başvuranın yerinde bulunmadığı, personel tarafından aile hekimin rahatsızlığı ile ilgili bir bilgi verilmediği, 2.3. Başvuranın denetimden sonra sağlık merkezine geldiği, Dr. …’na muayene olduğu ve 07-11/05/2018 tarihleri arasında 5 günlük istirahat raporu aldığı, aynı gün yerine Dr. …’nun vekalet edeceği bilgisinin de bulunduğu izin formunu Toplum Sağlığı Merkezine gönderdiği, 2.4. Raporun denetim saatinden sonra Toplum Sağlığı Merkezine gönderildiğinden yerine bakma yani vekaletin Aile Hekimliği Ödeme ve Sözleşme Yönetmeliğinin 8 inci maddesi gereği kabul edilmediği, idare tarafından Dr. …’nun görevlendirmeyle başvuranın yerine bakmasına karar verildiği, Toplum Sağlığı Merkezi tarafından görevlendirmeye dair yazının
8.5.2018 tarihinde Siirt İl Sağlık Müdürlüğü’ne gönderildiği,
2.5. Başvuranın maaşından Aile Hekimliği Ödeme ve Sözleşme Yönetmeliğinin 17 nci maddesi kapsamında 883,90 TL kesinti yapıldığı, anlaşılmıştır.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. Anayasamızın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı
74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikayetleri inceler.” hükmü, “Kamu Hizmeti Görevlileriyle İlgili
Hükümler” ana başlığında “Genel Hükümler” kenar başlıklı 128 inci maddesinde;
“Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir. Ancak, malî ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükümleri saklıdır.” hükmü, “Yönetmelikler” başlıklı
124 üncü maddesinde; “Başbakanlık, bakanlıklar ve kamu tüzelkişileri, kendi görev alanlarını
ilgilendiren kanunların ve tüzüklerin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, yönetmelikler çıkarabilirler…”, 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”, 5. 30.12.2010 tarih ve 27801 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Aile Hekimliği Ödeme ve
Sözleşme Yönetmeliğinin; 5.1. “Hizmet içi eğitim ve görevlendirme” başlıklı 8 inci maddesinin ikinci bendinde; ”
Sözleşmeli olarak çalıştırılan aile hekimi veya aile sağlığı elemanı, izinli veya raporlu olduğu süre içinde, 5 inci maddede belirtilen şartları taşıyan hekim ya da sağlık personeli ile anlaşarak hizmetin görülmesini geçici olarak sağlar. Bu anlaşma, müdürlükçe uygun görülmesi halinde uygulanır. Bu mümkün olmadığı takdirde müdürlükçe geçici aile hekimi veya geçici aile sağlığı elemanı görevlendirilir. Birden fazla birimi bulunan aile sağlığı merkezlerinde, aynı aile sağlığı merkezinde görev yapan diğer sözleşmeli aile hekimleri veya aile sağlığı elemanlarından görevlendirme yapılır. Ancak görevlendirme yapılacak sözleşmeli aile hekimi ve aile sağlığı elemanı bulunmadığı takdirde müdürlükçe sözleşmeli aile hekimliği çalışanları dışından görevlendirme yapılır.” 5.2. “Geçici aile hekimlerine yapılacak ödemeler” başlıklı 17 nci maddesinde; “(1)
Sözleşme ile çalıştırılan aile hekimine, 8 inci maddenin ikinci fıkrası çerçevesinde görev başında bulunmadığı süre içinde, hizmetin görülmesini sağlaması hâlinde ödeme tam olarak yapılır. Bu mümkün olmadığı takdirde müdürlük, diğer aile hekimleri veya Bakanlık personelini geçici aile hekimi olarak görevlendirir. Bu durumda; a) 16 ncı maddenin birinci fıkrasının (a) bendine göre kayıtlı kişiler için yapılacak brüt ödeme miktarının %50’si yasal kesintiler yapıldıktan sonra asıl aile hekimine, %50’si ise geçici aile hekimine ödenmek üzere kadrosunun bulunduğu kurum döner sermaye emanet hesabına, tek birimli aile sağlığı merkezinde görev yapan ve yıllık izin sebebiyle görevi başında bulunamayan asıl aile hekimine, toplam yıllık izin süresinin ilk yedi günlük kısmı için ise
%100’ü, b) 16 ncı maddenin birinci fıkrasının (b) bendine göre ödenecek sosyoekonomik gelişmişlik düzeyi ücretinin %50’si asıl aile hekimine, c) 16 ncı maddenin birinci fıkrasının (c) bendine göre ödenecek aile sağlığı merkezi giderlerinin tamamı asıl aile hekimine, ç) 16 ncı maddenin birinci fıkrasının (ç) bendine göre ödenecek gezici sağlık hizmeti gideri ödeneğinin tamamı, çalışılan gün sayısıyla orantılı olarak geçici aile hekimine ödenir.” düzenlemeleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
6. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; idare tarafından tesis edilen işlemde hukuka aykırılık tespit edilemediğinden, başvurunun reddi yönünde hazırlanan
“Ret Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına
Uygunluk Yönünden Değerlendirme 7. 1 numaralı paragrafta da ayrıntılı yer verildiği üzere aile hekimi olarak görev yapan başvuran 5 gün raporlu olduğu dönemde kendisine vekalet etmesi için Siirt İl Sağlık
Müdürlüğüne bildirdiği doktorun vekaletinin kabul edilmediğini ancak idare tarafından aynı doktorun görevlendirildiğini dolayısıyla idarenin vekaleti kabul etmeme durumunun mevzuata aykırı olduğunu belirterek maaşından yapılan kesintinin tarafına iade edilmesini talep etmektedir.
8. Aile Hekimliği Ödeme ve Sözleşme Yönetmeliğinin 8 inci maddesine istinaden müdürlükçe uygun görülmesi halinde aile hekimi izinli veya raporlu olduğu süre içinde bir hekim ile anlaşarak hizmetin görülmesini geçici olarak sağlamaktadır. Bu mümkün olmadığı takdirde ise müdürlükçe geçici aile hekimi görevlendirilmektedir. Aynı Yönetmeliğin 17 nci maddesine istinaden de sözleşme ile çalıştırılan aile hekimine görev başında bulunmadığı süre içinde hizmetin görülmesini sağlaması hâlinde ödemenin tam olarak yapılacağı bunun mümkün olmadığı yani müdürlüğün geçici aile hekimi görevlendireceği durumda ise bu maddede sayılan kesintilerin yapılacağı hüküm altına alınmıştır.
9. İdarenin gönderdiği bilgi ve belgelerden başvuranın 7.5.2018 tarihinde saat 8:55 te yapılan Aile Sağlığı Merkezi denetiminde yerinde görülmediği, sağlık merkezi personelinin de bilgisinin olmadığı başvuranın saat 11:48 de 5 günlük iş göremezlik belgesini ve yerine vekalet edecek doktor bilgisini içeren izin formunu Toplum Sağlığı Merkezine gönderdiği tespit edilmiştir. Toplum Sağlığı Merkezinin ise vekaleti kabul etmeyerek 8.5.2018 tarihinde aynı yerde görevli Dr. …’nu görevlendirdiği anlaşılmıştır. Başvuranın vekalet etmesini istediği ancak kabul edilmeyen doktor ile idarenin görevlendirdiği doktorun aynı kişi olduğu görülmektedir. İdare takdir yetkisini kullanarak yerine bakma yani vekaleti kabul etmemiş görevlendirme yoluna gitmiştir. Görevlendirme sebebiyle başvuranın Yönetmeliğin 17 nci maddesi kapsamında maaşından 883,90 TL kesinti yapılmıştır.
10. İdarenin yasal mevzuat gereği takdir yetkisini kullanarak en kısa sürede görevlendirme işlemini yaptığı ve kamu hizmetinin kesintiye uğramadan verilmeye devam edilmesini sağladığı anlaşılmıştır. İdarenin işleminin Aile Hekimliği Ödeme ve Sözleşme Yönetmeliği ile kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun olduğu değerlendirilmektedir.
11. İdarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; idarenin görevlendirme işlemi sonucu yaptığı ücret kesintisinin hukuka ve hakkaniyete uygun olduğu dolayısıyla başvuranın talebinin reddedilmesi gerektiği kanaatine varılmaktadır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 12. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 281 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi Yönetim İlkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde de yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; başvuru kapsamında
Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği ancak idarenin başvuran ile ilgili işlemlerinde başvurana verdiği cevaplarda karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idarenin bundan böyle bu ilkeye de uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
13. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birincisi fıkrası uyarınca, bu kararın başvurana tebliğ edildiği tarihten itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Siirt İdare
Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Bu kararın BAŞVURANA ve SİİRT VALİLİĞİ İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ’NE tebliğine;
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi