|
ÖZET: Başvuran, Gaziantep’teki Aile Sağlığı Merkezinde aile hekimi olarak çalışmakta ve laboratuvar sarf malzemelerinin temin edilmesi talebiyle İlçe Sağlık Müdürlüğüne başvuruda bulunmuştur. Ancak, idareden herhangi bir cevap alamadığını belirtmiştir. Danıştay, Aile Hekimliği Ödeme ve Sözleşme Yönetmeliği uyarınca, aile hekimlerinin ihtiyaç duyduğu sarf malzemelerinin İl Sağlık Müdürlüğü tarafından temin edilmesi gerektiğini vurgulamaktadır.
İlgili mevzuat gereği, aile hekimlerinin laboratuvar hizmetleri için gerekli malzemelerin temin edilmesi, idarenin sorumluluğundadır. Yapılan inceleme sonucunda, başvuranın talep ettiği malzemelerin mevzuata uygun olarak temin edilip dağıtıldığı tespit edilmiştir. Bu nedenle, başvurunun reddine karar verilmiştir. İdarenin işlemlerinde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2023/3425-S.23.5734
BAŞVURU NO : 2022/14494
KARAR TARİHİ : 17/03/2023
RET KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : SAĞLIK BAKANLIĞI
GAZİANTEP İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ
Başvuran aile hekiminin laboratuvar sarf malzemelerinin Sağlık
BAŞVURUNUN KONUSU :
Müdürlüğü tarafından temin edilmesi talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 06/10/2022
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran özetle; Gaziantep ili, ilçesinde bulunan Aile Sağlığı Merkezinde aile hekimi olarak görev yaptığını, Aile
Hekimliği Ödeme ve Sözleşme Yönetmeliği’nin ‘aile hekimine yapılacak ödemeler’ başlıklı 16’ncı maddesinde aile hekiminin ihtiyaç duyduğu tetkikler için gerekli sarf malzemelerini müdürlüğün temin edeceğinin hüküm altına alındığını, Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü’nün 12/02/2020 tarih ve E.281 sayılı yazısında da; ‘aile sağlığı merkezlerinde aile hekimlerince sunulan tetkik ve tahlil hizmetleri ile ilgili olarak; örnek numune alımında kullanılan alkol, pamuk, enjektör, turnike, vacutainer, eldivenin tetkik ve tahliller için kullanılan sarf malzemesi olması nedeniyle İl Sağlık Müdürlüğünce; barkod kağıdı, numune saklama/nakil kabının laboratuvar hizmetlerine ilişkin müdürlükçe yapılan planlamaya göre özellikleri değişebilen ve hizmet alımına dahil olabilen demirbaş ve büro malzemesi olması nedeniyle İl
Sağlık Müdürlüğünce; ….. temini gerekmektedir.” şeklinde görüş belirtildiğini, bu kapsamda Aile Sağlığı
Merkezinde kullanılmak üzere dilekçesinde belirttiği laboratuvar sarf malzemelerin (Alkol 5 lt./ Pamuk 5 kg./ Eldiven (M) 4 kutu/ Enjektör (10cc) 250 adet/ Keskin Atık Kabı 2 adet) temin edilmesi talebi ile
İlçe Sağlık Müdürlüğüne başvuru yaptığını, ancak ilgili idare tarafından herhangi bir cevap verilmediğini ifade ederek dilekçesinde belirttiği laboratuvar sarf malzemelerinin temin edilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Şikâyet başvurusunun çözüme kavuşturulması amacıyla Kurumumuzun 21/10/2022 tarih ve
S. sayılı yazısı ile Gaziantep İl Sağlık Müdürlüğü’nden bilgi ve belge talep edilmiş olup, ilgili
idarenin 02/12/2022 tarihli E- – – sayılı cevabi yazısı ve eklerinde özetle:
2.1. Aile Hekimliği Ödeme ve Sözleşme Yönetmeliği’nin dördüncü bölüm 18. maddesinde; “Sözleşmeyle çalıştırılan aile hekimine, hizmet verdiği merkezin kira, elektrik, su, yakıt, telefon, internet, bilgi-işlem, temizlik, büro malzemeleri, küçük onarım, danışmanlık, sekretarya, iş sağlığı ve güvenliği hizmetleri ve tıbbi sarf malzemeleri gibi Bakanlıkça belirlenecek asgari fiziki ve teknik şartların devamına yönelik giderleri için her ay tavan ücretin % 50’sinin, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından yayımlanan illerin satın alma gücü paritesi puanı ile çarpımı sonucuna göre bulunacak tutarda ödeme yapılır. Aile hekimliği pozisyonunun, sözleşmeli aile hekimi bulunmaması nedeniyle boş olması durumunda, bu ödeme müdürlüğün döner sermayesine aktarılır ve birimin giderleri fatura ve benzeri belgeler ile yönetim karar defterinin ibrazı üzerine müdürlüğün döner sermayesinden karşılanır.
Sözleşmeyle çalıştırılan veya geçici aile hekiminin ihtiyaç duyduğu tetkikler, müdürlüğün belirlediği laboratuvarlarda yaptırılır. Bu tetkikler için gerekli sarf malzemelerini müdürlük temin eder. Müdürlüğün belirlediği laboratuvarlarda yaptırılan tetkikler için belge karşılığında laboratuvara ödeme yapılır.
Belgelendirilemeyen kısım için herhangi bir ödeme yapılamaz. Tetkik ve sarf malzemeleri giderleri karşılığı aile hekimi için yapılacak toplam ödeme tutarının, tavan ücretin % 100’ünü geçmesi halinde, aile hekiminin laboratuvar tetkikleri incelemeye tabi tutulur. Ancak hormon ve ELISA tetkik giderleri bu orana dahil edilmez” düzenlemesinin yer aldığı, 2.2. Laboratuvar sarf malzemelerinin İl Müdürlüğünce ayda 1 defa bütün aile hekimliği birimlerine istem yaptıkları test sayısı baz alınarak mağduriyet yaşanmaması adına istem sayısından fazla olacak şekilde vacutainer (kan alma iğnesi), holder (kan alma iğnesinin takıldığı hazne), kan tüpleri, idrar tüpü, idrar kabı olarak temin edilip dağıtımının yapıldığı, 2.3. Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğünün Tokat iline cevap vermiş olduğu 12/02/2020 tarih sayılı yazısında; “Sözleşmeyle çalıştırılan aile hekimine, hizmet verdiği merkezin kira, elektrik, su, yakıt, telefon, internet, bilgi-işlem, temizlik, büro malzemeleri, küçük onarım, danışmanlık, sekretarya, iş sağlığı ve güvenliği hizmetleri ve tıbbi sarf malzemeleri gibi Bakanlıkça belirlenecek asgari fiziki ve teknik şartların devamına yönelik giderleri için her ay tavan ücretin % 50’sinin, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından yayımlanan illerin satın alma gücü paritesi puanı ile çarpımı sonucuna göre bulunacak tutarda ödeme yapılır. Aile hekimliği pozisyonunun, sözleşmeli aile hekimi bulunmaması nedeniyle boş olması durumunda, bu ödeme müdürlüğün döner sermayesine aktarılır ve birimin giderleri fatura ve benzeri belgeler ile yönetim karar defterinin ibrazı üzerine müdürlüğün döner sermayesinden karşılanır.” hususunun belirtildiği, 2.4. Destek Hizmetleri Başkanlığı’nın yazısından anlaşılacağı üzere söz konusu malzemelerin temin edildiği ve başvuran hekime hem sözel hem Ombudsmanlık aracılığı ile bilgi verildiği, 2.5. Başvuruya konu sarf malzemelerinden alkol ve batikon ile ilgili 02/08/2022 tarihli talebe ilişkin olarak satın alma ve tedarik sürecinin tamamlandığı, 08/09/2022 ve15/09/2022 tarihlerinde depoya alındığı ve dağıtım için bilgi verildiği, eldiven, pamuk ve enjeksiyon bandı ile ilgili olarak mevzuat gereği, Devlet
Malzeme Ofisi Sağlık Marketten talep edildiği, eldiven ve enjeksiyon bandının tedarik sürecinin tamamlandığı, 26/08/2022 ve 07/10/2022 tarihlerinde depoya alınarak dağıtım için bilgi verildiği, talep edilen pamuk miktarının ise Devlet Malzeme Ofisi tarafından alımı tamamlanamadığı için ilk etapta tedarik edilemediği, ancak tedarik sağlandıktan sonra 09/01/2023 tarihinde dağıtımının yapıldığı, Açıklamalarında bulunulmuştur.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasası’nın,
3.1. “Sağlık hizmetleri ve çevrenin korunması” başlıklı 56 ncı maddesinde; “… Devlet, herkesin hayatını, beden ve ruh sağlığı içinde sürdürmesini sağlamak; insan ve madde gücünde tasarruf ve verimi artırarak, işbirliğini gerçekleştirmek amacıyla sağlık kuruluşlarını tek elden planlayıp hizmet vermesini düzenler. Devlet, bu görevini kamu ve özel kesimlerdeki sağlık ve sosyal kurumlarından yararlanarak, onları denetleyerek yerine getirir…” 3.2. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “…
Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.
… ” , 4. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”, 5. 25/01/2013 tarih ve 28539 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Aile Hekimliği Uygulama
Yönetmeliğinin; 5.1. “Aile hekiminin görev, yetki ve sorumlulukları” başlıklı 4 üncü maddesinde; “(1) Aile hekimi, aile sağlığı merkezini yönetmek, birlikte çalıştığı ekibi denetlemek ve hizmet içi eğitimlerini sağlamak, Bakanlıkça ve Kurumca yürütülen özel sağlık programlarının gerektirdiği kişiye yönelik sağlık hizmetlerini yürütmekle yükümlüdür.
(2) Aile hekimi, kendisine kayıtlı kişileri bir bütün olarak ele alıp kişiye yönelik koruyucu, tedavi ve rehabilite edici sağlık hizmetlerini bir ekip anlayışı içinde sunar.
(3) Aile hekiminin Kurumca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde görev, yetki ve sorumlulukları aşağıda belirtilmiştir.
(…)
h) Tetkik hizmetlerinin verilmesini sağlamak ya da bu hizmetleri vermek.
ı) Verdiği hizmetlerle ilgili olarak sağlık kayıtlarını tutmak ve gerekli bildirimleri yapmak.
i) Kendisine kayıtlı kişileri yılda en az bir defa değerlendirerek sağlık kayıtlarını güncellemek.
j) Gerektiğinde hastayı gözlem altına alarak tetkik ve tedavisini yapmak.
k) Entegre sağlık hizmetinin sunulduğu merkezlerde gerektiğinde hastayı gözlem amaçlı yatırarak tetkik ve tedavisini yapmak.
l) İlgili mevzuatta birinci basamak sağlık kuruluşları ve resmi tabiplerce kişiye yönelik düzenlenmesi öngörülen her türlü sağlık raporu, sevk evrakı, reçete ve sair belgeleri düzenlemek.(…)”, 5.2. “Aile sağlığı merkezi” başlıklı 22 nci maddesinde; “(1) Aile sağlığı merkezi, Kurum tarafından öngörülen nüfus kriterleri esas alınmak suretiyle sözleşme yapmış bir ya da daha fazla aile hekimi tarafından açılabilir.
(2) Aynı aile sağlığı merkezindeki her aile hekimi ve aile sağlığı elemanı pozisyonu için ayrı ayrı sözleşme yapılır.
(3) Aile hekimleri, sağlık hizmetlerine yardımcı olmak amacıyla ebe, hemşire, sağlık memuru, tıbbi sekreter gibi ilave sağlık hizmetleri personeli ile güvenlik, temizlik, kalorifer, sekretarya ve benzeri hizmetler için
ferden veya müştereken personel çalıştırabilir ya da hizmet satın alabilirler.
(4) Aile sağlığı merkezinde her üç aile hekimliği birimi için ilave bir sağlık personeli (ebe, hemşire, sağlık memuru, tıbbi sekreter gibi) müdürlük tarafından görevlendirilebilir. Bu şekilde görevlendirilecek personelin çalışma usul ve esasları Kurum tarafından belirlenir.
(5) Eğitim aile sağlığı merkezleri ve Kurum tarafından uygun görülen aile sağlığı merkezleri eğitim amaçlı olarak kullanılabilir.”, 5.3. “Aile sağlığı merkezinin teknik donanımı” başlıklı 24 üncü maddesinde; “(5) Aile hekimleri, aile sağlığı merkezinde yangına karşı alınması gereken tedbirleri alır, tıbbi atıklar ve çöpler için 22/7/2005 tarihli ve 25883 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine uygun olarak gerekli tedbirleri alır.” 5.4. “Tetkik ve tahlil işlemleri” başlıklı 27 nci maddesinde; “(1) Teşhis ve takip için gerekli görülen basit görüntüleme ya da laboratuvar tetkikleri aile sağlığı merkezlerinde yapılabilir. Aile hekimlerinin istediği laboratuvar tetkikleri öncelikle halk sağlığı laboratuvarı olmak üzere müdürlüğün uygun gördüğü bir laboratuvarda yaptırılır. Bu laboratuvarların seçiminde iç ve dış kalite kontrol programlarının uygulanıyor olması dikkate alınır.”, 6. 30/06/2021 tarih ve 31527 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Aile Hekimliği
Sözleşme ve Ödeme Yönetmeliğinin, 6.1. “Aile hekimi ödeme esasları” başlıklı 18 inci maddesinin ikinci fıkrasında; “c) Aile Sağlığı Merkezi
Giderleri: 1) Sözleşmeyle çalıştırılan aile hekimine, hizmet verdiği merkezin kira, elektrik, su, yakıt, telefon, internet, bilgi-işlem, temizlik, büro malzemeleri, küçük onarım, danışmanlık, sekretarya, iş sağlığı ve güvenliği hizmetleri ve tıbbi sarf malzemeleri gibi Bakanlıkça belirlenecek asgari fiziki ve teknik şartların devamına yönelik giderleri için her ay tavan ücretin % 50’sinin, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından yayımlanan illerin satın alma gücü paritesi puanı ile çarpımı sonucuna göre bulunacak tutarda ödeme yapılır. Aile hekimliği pozisyonunun, sözleşmeli aile hekimi bulunmaması nedeniyle boş olması durumunda, bu ödeme müdürlüğün döner sermayesine aktarılır ve birimin giderleri fatura ve benzeri belgeler ile yönetim karar defterinin ibrazı üzerine müdürlüğün döner sermayesinden karşılanır.(…)” üçüncü fıkrasında; “(3) Sözleşmeyle çalıştırılan veya geçici aile hekiminin ihtiyaç duyduğu tetkikler, müdürlüğün belirlediği laboratuvarlarda yaptırılır. Bu tetkikler için gerekli sarf malzemelerini müdürlük temin eder.
Müdürlüğün belirlediği laboratuvarlarda yaptırılan tetkikler için belge karşılığında laboratuvara ödeme yapılır. Belgelendirilemeyen kısım için herhangi bir ödeme yapılamaz. Tetkik ve sarf malzemeleri giderleri karşılığı aile hekimi için yapılacak toplam ödeme tutarının, tavan ücretin % 100’ünü geçmesi halinde, aile hekiminin laboratuvar tetkikleri incelemeye tabi tutulur. Ancak hormon ve ELISA tetkik giderleri bu orana dahil edilmez.” hükümleri düzenlenmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SN. YAHYA AKMAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvurunun reddi gerektiği yönündeki öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
IV. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme 8. Başvuran, (1) numaralı paragrafta ayrıntılarına yer verilen başvurusunda; Gaziantep ili, ilçesinde bulunan Aile Sağlığı Merkezinde aile hekimi olarak görev yaptığını, Aile Sağlığı
Merkezinde kullanılmak üzere laboratuvar sarf malzemelerinin (Alkol 5 lt./ Pamuk 5 kg./ Eldiven (M) 4 kutu/ Enjektör (10cc) 250 adet/ Keskin Atık Kabı 2 adet) temin edilmesi talebi ile İlçe Sağlık
Müdürlüğüne başvuru yaptığını, ancak ilgili idare tarafından herhangi bir cevap verilmediğini ifade ederek dilekçesinde belirttiği laboratuvar sarf malzemelerinin temin edilmesini talep etmektedir.
9. Kurumumuza bir aile hekimi tarafından Aile Hekimliği Ödeme ve Sözleşme Yönetmeliğinde belirtilen yükümlülüklerin yerine getirilmesi talebi ile yapılan 07/02/2019 tarih ve 2019/2572 nolu başvurunun incelemesi aşamasında Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğünden alınan 22/01/2019 tarihli ve E. 253 sayılı görüş yazısında; “… Trabzon ili Aydınlıkevler Aile Sağlığı Merkezinde
Tıbbi Laboratuvarlar Yönetmeliğinde tarif edilen basit hizmet laboratuvarının bulunmadığı, Aile Hekimliği
Uygulama Yönetmeliğinin 4 üncü maddesi üçüncü fıkrası (h) bendi ile Aile Hekimliği Ödeme Ve Sözleşme
Yönetmeliğinin 16 ıncı maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, aile hekimliği biriminin ihtiyacı olan tetkiklerin
Trabzon Halk Sağlığı Laboratuvarında yaptırıldığı, yaptırılan bu tetkikler için gerekli tüm sarf malzemelerin yani harcanan ve tüketilen malzemelerin Trabzon İl Sağlık Müdürlüğü tarafından temin edilmesi gerektiği, söz konusu malzemeler içinde kan numune alımında kullanılan turnike, enjektör, pamuk, alkol, vacutainer, numune barkod yazıcı, serum santrifüjü, numune saklama ve nakil kabı ile hasta sonuçlarının hastalara kâğıt ortamında verilebilmesi için bilgisayar, yazıcı, kâğıt ve kan alma personelinin olması gerektiği ve mezkur yönetmelikler gereği bunların karşılanmasının istendiği anlaşılmaktadır.
Aile Hekimliği Uygulama Yönetmeliğinin; 4 ve 5 inci maddelerinde aile hekimi ve aile sağlığı çalışanlarının aile hekimliği uygulaması kapsamındaki görev, yetki ve sorumluluklarına yer verilmiş, 22 inci maddesinde aile sağlığı merkezinde çalıştırılabilecek diğer personellere ilişkin düzenleme yapılmış, 23 ve 24 üncü maddelerinde aile sağlığı merkezleri ve aile hekimliği birimlerinde bulundurulması gereken asgari fiziki şartlar, asgari tıbbi cihaz ve malzemeler ile bilgisayar donanımları vb. malzemeler belirlenmiş, 27 inci maddesinde tetkik ve tahlil işlemlerine ilişkin düzenleme yapılmış, 30, 31 ve 32 inci maddelerinde ise sağlık kayıtlarına ilişkin yükümlülük ve usullere yer verilmiştir.
Aile Hekimliği Ödeme Ve Sözleşme Yönetmeliğinin 16 ncı maddesinde aile hekimlerine yapılacak ödemeler belirlenmiş ve sözleşmeyle çalıştırılan aile hekimine, hizmet verdiği merkezin kira, elektrik, su, yakıt, telefon, internet, bilgi-işlem, temizlik, büro malzemeleri, küçük onarım, danışmanlık, sekretarya ve tıbbi sarf malzemeleri gibi Aile Hekimliği Uygulama Yönetmeliğinin 23 ve 24 üncü maddeleri ile belirlenen asgari fiziki ve teknik şartların devamına yönelik giderleri için her ay tavan ücretin %50’sinin, Türkiye
İstatistik Kurumu tarafından yayımlanan illerin satın alma gücü paritesi puanı ile çarpımı sonucuna göre bulunacak tutarda ödeme yapılacağı hüküm altına alınmıştır. Aynı Yönetmelik maddesinde sözleşmeyle çalıştırılan veya geçici aile hekiminin ihtiyaç duyduğu tetkiklerin, müdürlüğün belirlediği laboratuvarlarda yaptırılacağı, bu tetkikler için gerekli sarf malzemelerini müdürlük temin edeceği, müdürlüğün belirlediği laboratuvarlarda yaptırılan tetkikler için belge karşılığında laboratuvara ödeme yapılacağı, belgelendirilemeyen kısım için herhangi bir ödeme yapılamayacağı, tetkik ve sarf malzemeleri giderleri karşılığı aile hekimi için yapılacak toplam ödeme tutarının, tavan ücretin % 100’ünü geçmesi hâlinde, aile hekiminin laboratuvar tetkikleri incelemeye tabi tutulacağı, ancak hormon ve ELISA tetkik giderleri bu orana dâhil edilmeyeceği düzenlenmiştir.
Bu kapsamda; aile hekimliği uygulamasında aile hekimlerince istenen tetkikler için aile sağlığı merkezinde numune alma süreci tamamlanana kadar olan aşamalarda kullanılan malzemelerin “laboratuvar sarf malzemesi” olarak değerlendirilmesi gerektiğinden bahisle, dilekçede yer alan örnek numune alımında kullanılan turnike, enjektör, pamuk, alkol, vacutainerin laboratuvar sarf malzemesi olduğundan dolayı İl
Sağlık Müdürlüğünce temin edilmesi gerektiği,
Numunenin alındığı kişiye ait bilgilerin numune taşıma kabı/tüp üzerine yazılması için gerekli olan numune barkod cihazı ve barkod kağıdı ile numunenin muhafazası ve ilgili laboratuvara ulaştırılması sürecinde kullanılacak numune saklama ve nakil kabının İl Sağlık Müdürlüğünce temin edilmesi gerektiği, …
İl Sağlık Müdürlüğünce temin edilecek laboratuvar sarf malzemeleri arasında, aile hekimliği uygulaması kapsamında sunulan diğer hizmetler için aile hekimlerince temin edilmesi gereken malzemeler olması halinde, İl Sağlık Müdürlüğünce bu hususa dikkat edilerek kamu kaynaklarının etkin kullanımı ve verilecek sağlık hizmetinde aksamaya sebebiyet vermemek adına laboratuvar hizmetleri için yeterli miktarda olacak şekilde dağıtımının yapılması gerektiği değerlendirilmiştir. …” ifadelerine yer verilmiştir.
10. Yine Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğünün 04/03/2019 tarihli ve E. sayılı görüş yazısında özetle; “İliniz İlçesi Aile Sağlığı Merkezinde görevli Dr. ’a ait
‘Laboratuvar Hizmetleri’ konulu dilekçesine istinaden kan alma koltuğu, bilgisayar, yazıcı toner, kağıt ihtiyacının karşılanması ve laboratuvar hizmetlerinin yerine getirilmesi sonucunda meydana gelen tıbbi atıkların toplanmasının aile hekimleri ve sağlık müdürlüğü olarak kimin tarafından karşılanacağı konusunda Bakanlığımız görüşünün istendiği ilgide kayıtlı yazınız incelenmiştir.
…
Bu kapsamda; … Aile Hekimliği Uygulama Yönetmeliğinin 24 üncü maddesinin 5 inci fıkrasında “Aile hekimleri, tıbbi atıklar ve çöpler için 22/7/2005 tarihli ve 25883 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tıbbi
Atıkların Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine uygun olarak gerekli tedbirleri alır.” hükmü gereğince laboratuvar hizmetlerinin yerine getirilmesi sonucunda meydana gelen tıbbi atıkların bertarafının aile hekimlerinin sorumluluğunda olduğu ve gereğinin yapılması hususunda …” açıklamalarında bulunulmuştur.
11. Aile Hekimliği Sözleşme Ve Ödeme Yönetmeliğinin 18 inci maddesinde aile hekimine yapılacak ödemeler belirlenmiştir. Bu bağlamda, ) Sözleşmeyle çalıştırılan aile hekimine, hizmet verdiği merkezin kira, elektrik, su, yakıt, telefon, internet, bilgi-işlem, temizlik, büro malzemeleri, küçük onarım, danışmanlık, sekretarya, iş sağlığı ve güvenliği hizmetleri ve tıbbi sarf malzemeleri gibi Bakanlıkça belirlenecek asgari fiziki ve teknik şartların devamına yönelik giderleri için her ay tavan ücretin % 50’sinin, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından yayımlanan illerin satın alma gücü paritesi puanı ile çarpımı sonucuna göre bulunacak tutarda ödeme yapılacağı hüküm altına alınmıştır. Aynı Yönetmelik maddesinde, sözleşmeyle çalıştırılan veya geçici aile hekiminin ihtiyaç duyduğu tetkiklerin müdürlüğün belirlediği laboratuvarlarda yaptırılacağı, bu tetkikler için gerekli sarf malzemelerin müdürlük tarafından temin edileceği, müdürlüğün belirlediği laboratuvarlarda yaptırılan tetkikler için belge karşılığında laboratuvara ödeme yapılacağı, belgelendirilemeyen kısım için herhangi bir ödeme yapılamayacağı, tetkik ve sarf malzemeleri giderleri karşılığı aile hekimi için yapılacak toplam ödeme tutarının, tavan ücretin % 100’ünü geçmesi halinde, aile hekiminin laboratuvar tetkikleri incelemeye tabi tutulacağı, ancak hormon ve ELISA tetkik giderleri bu orana dâhil edilmeyeceği düzenlenmiştir. Bu doğrultuda, aile hekimliği uygulamasında aile hekimlerince istenen tetkikler için aile sağlığı merkezinde numune alma süreci tamamlanana kadar olan aşamalarda kullanılan malzemelerin laboratuvar sarf malzemesi olarak değerlendirilmesi gerektiği, dolayısıyla örnek numune alımında kullanılan turnike, enjektör, pamuk, alkol, vacutainerin laboratuvar sarf malzemesi olduğu ve İl Sağlık Müdürlüğünce temin edilmesi gerektiği, numunenin muhafazası ve ilgili laboratuvara ulaştırılması sürecinde kullanılacak numune saklama ve nakil kabının İl Sağlık Müdürlüğünce temin edilmesi gerektiği Sağlık Bakanlığının görüşü ile tespit edilmiştir.
12. Ayrıca, Aile Hekimliği Uygulama Yönetmeliğinin 24 üncü maddesinin beşinci fıkrasında, aile hekimlerinin, tıbbi atıklar ve çöpler için Tıbbi Atıkların Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine uygun olarak gerekli tedbirleri alması gerektiği düzenlenmiştir. İlgili hüküm kapsamında, laboratuvar hizmetlerinin yerine getirilmesi sonucunda meydana gelen tıbbi atıkların ortadan kaldırılmasının aile hekimlerinin sorumluluğunda olduğu değerlendirilmiştir.
13. Sağlık Bakanlığı ile Devlet Malzeme Ofisi Genel Müdürlüğü arasında 19/01/2018 tarihinde
‘Tedarik İşbirliği Platformu’ imzalanmış olup, protokol kapsamında oluşturulan sağlık market, İl sağlık
Müdürlükleri ve bağlı sağlık tesislerinin ihtiyaç duyduğu tıbbi sarf, ilaç ve tıbbi cihaz taleplerinin elektronik ortamda toplanarak merkezi ihale yöntemiyle temin edilmesine dayanan bir projedir. İhtiyaç duyulan ürünler Devlet Malzeme Ofisi Satın Alma Yönetmeliği hükümleri doğrultusunda uygulanacak elektronik ihale yöntemi ile karşılanmaktadır. Sağlık market uygulamasında dört ayda bir tıbbi sarf malzemelerine ilişkin ihtiyaç talepleri toplanarak Devlet Malzeme Ofisine bildirilmekte ve akabinde ihale yapılarak ürünlerin temini sağlanmaktadır.
14. Dosya kapsamında; Gaziantep İl Sağlık Müdürlüğü tarafından Kurumumuza iletilen yazı ve eki evrakların incelenmesi neticesinde; tıbbi sarf malzemelerinin sağlık market uygulaması üzerinden temin edilmesi gerekenlerin dört ayda bir kez yapılan talep ve ihale sürecinden sonra temin edilen miktarda malzemenin il bazında bulunan toplam aile hekimliği birimleri dikkate alınarak eşit bir şekilde dağıtımının yapıldığı, bu kapsamda, 20/10/2022 tarihli tutanak ile İlçe Sağlık Müdürlüğü’ne 13 adet batikon, 102 kutu eldiven ve 75 litre alkol temin edildiği, bu malzemelerden 2,250 ml batikon, 15 kutu eldiven ve 14 litre alkolün Aile Sağlığı Merkezine tutanak ile teslim edildiği, yine 09/01/2023 tarihli tutanak ile İlçe Sağlık Müdürlüğü’ne 51 top pamuk temin edildiği, 9 top pamuk, 900 adet eldiven ve
1000 adet maskenin Aile Sağlığı Merkezine 01/02/2023 tarihli tutanak ile teslim edildiği,
vacutainer (kan alma iğnesi), holder (kan alma iğnesinin takıldığı hazne), kan tüpleri, idrar tüpü ve idrar kabının ise Gaziantep Halk Sağlığı Laboratuvarı tarafından aile sağlığı merkezlerine aylık dağıtımının yapıldığı malzeme teslim tutanaklarından tespit edilmiştir.
15. Yukarıdan beri anlatılan hususlar, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuranın dilekçesinde belirttiği laboratuvar sarf malzemelerinin İl Sağlık
Müdürlüğünce mevzuat kapsamında belirlenen usullere göre temin edildikçe il/ilçe bazında dağıtımının sağlandığı görülmüş olup, ilgili idarenin işleminde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilmemiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 16. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 6’ncı maddesinde yer verilmiştir. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; idare tarafından istenilen bilgi ve belgelerin Kurumumuza süresi içinde ve gerekçeli olarak gönderildiği, bu bakımdan kanunlara uygunluk ilkesine uygun davranıldığı anlaşılmıştır.
17. Diğer yandan başvuranın laboratuvar sarf malzemelerinin temin edilmesi talebiyle 18/06/2021 tarihli dilekçesi ile idareye başvuruda bulunduğu ancak idare tarafından, başvuranın dilekçelerine mevzuatta öngörülen cevap verme süresi içinde herhangi bir cevap verilmediği anlaşılmış olup idarenin “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkesine uygun davranmadığı tespit edilmiştir. Bu kapsamda iyi yönetim ilkeleri yönünden yapılan değerlendirmede; idarece bundan sonra tesis edilecek işlemlerde bu hususun da dikkate alınarak demokratik ve şeffaf yönetim gereği olan iyi yönetim ilkelerine uygun hareket edilmesi beklenmektedir.
/
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
18. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden arta kalan süre içinde Gaziantep İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçeler ve dosya kapsamına göre başvurunun REDDİNE, Kararın BAŞVURANA ve SAĞLIK BAKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi