Aile hekimliği yerleştirmesinde ayrılış ve başlayış tarihlerinin belirlenmesi nedeniyle hak edişlerin eksik hesaplanmasının eşitlik ilkesine aykırılığı iddiası (KDK)

  • Kamu Kurumları ve Şirketleri | Mevzuat ve Hukuk

ÖZET: Başvuran, aile hekimliği yerleştirmesi sırasında ayrılış ve başlayış tarihlerinin 1 Ağustos yerine 4 Ağustos olarak belirlenmesi nedeniyle hak edişlerinin eksik hesaplandığını iddia ederek, bu durumun eşitlik ilkesine aykırı olduğunu belirtmiştir. İdare, başvuranın 04/08/2020 tarihinde yeni görevine başladığını, dolayısıyla 01/08/2020 tarihinden itibaren ödeme yapılmasının mümkün olmadığını ifade etmiştir. Aile Hekimliği Ödeme ve Sözleşme Yönetmeliği’ne göre, aile hekimine yapılacak ödemelerin çalışılan gün sayısına göre hesaplandığı ve başvuranın eski görev yerinden ayrılışının resmi tatil nedeniyle 04/08/2020 tarihinde gerçekleştiği belirtilmiştir.

Sonuç olarak, başvuranın talebi reddedilmiş ve yapılan maaş ile cari gider ödemelerinin mevzuata uygun olduğu tespit edilmiştir. İdarenin işleminde hukuka aykırılık bulunmadığına karar verilmiştir. Başvuranın, 28 günlük ASM Gider ödemesi aldığı ve kalan 3 günlük tutarın yönetmelik gereği döner sermayeye aktarıldığı da vurgulanmıştır. Bu durum, başvuranın iddialarının hukuken geçersiz olduğunu ortaya koymaktadır.

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2021/9593-S.21.15481

BAŞVURU NO : 2021/1664

KARAR TARİHİ : 29/06/2021

RET KARARI ,TCKN:

Adres:

BAŞVURUYA KONU İDARE : SAĞLIK BAKANLIĞI

Aile hekiminin göreve başlama tarihinin düzeltilmesi ve hak edişlerin

BAŞVURUNUN KONUSU :

yeniden hesaplanması talebi hakkında.

BAŞVURU TARİHİ : 25/01/2021

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Başvuran, İzmir Menemen İlçe Sağlık Müdürlüğünde görevli iken 23/07/2020 tarihinde yapılan aile hekimliği yerleştirmesinde İzmir Aliağa No’lu Aile Sağlığı Merkezine aile hekimi olarak yerleştirildiğini, söz konusu yerleştirmede İzmir İl Sağlık Müdürlüğünce birim değiştiren aile hekimlerinin ayrılış/ başlayışlarının 1 Ağustos itibariyle yapıldığı halde ilçe sağlık müdürlüğünden geçen hekimlerin göreve 4 Ağustos’ta başlatıldığını, aile hekimleri birimine ödenen hak edişler maaş +cari gider ödemelerinin 4 gün eksik hesaplandığını, mevcut ay için çalıştırdığı personele 1 Ağustos itibari ile ödemelerin yapıldığını, bütün giderler 1 Ağustos tarihi itibari ile tarafınca yapıldığı halde idarece 4 Ağustos itibariyle maaş ödemesi yapıldığını, 4 günlük maaşın da İlçe Sağlık Müdürlüğü görevi üzerinden hesaplandığını, söz konusu uygulamada iller arası farklılıklar yaşandığını, farklı uygulamanın eşitlik ilkesine aykırı olduğunu belirterek; söz konusu durumda ya birimde görev alan doktorların ayrılışının da 4

Ağustos’ta yapılmasını ya da kendi ayrılışının 1 Ağustos olarak düzenlenmesini ve hak edişlerin yeniden hesaplanmasını talep etmektedir

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Başvuruya konu iddialar hakkında bilgi ve belge talebi yazımıza istinaden, Sağlık Bakanlığı Halk

Sağlığı Genel Müdürlüğünün 05/03/2021 tarih ve sayılı cevabi yazısı ve eklerinde özetle; 2.1. Başvuranın 23/07/2020 tarihinde yapılan aile hekimi yerleştirmesinde, 01/08/2020 tarihinden geçerli anılan birime yerleştiği, resmi tatil olması nedeniyle eski görev yerinden 04/08/2020 tarihinde ayrılarak, aynı tarihte yeni görevine başladığı ekte yer alan 05/08/2020 tarihli ve E. sayılı yazı ile bildirildiği; ayrılış/ başlayış tarihlerinin yeniden düzenlenmesi yönündeki talebinin, 31 Temmuz 2020 Cuma gününün kurban bayramı nedeniyle resmi tatil olması ve nöbet tutulmayan birinci basamak sağlık kurumlarının da kapalı olması nedeniyle kişinin 1 Ağustos günü başlayış yaptığı yönünde yapılacak düzenlemenin gerçeğe

/

uygun olmayacağı, sadece hafta içi hizmet veren kuruma resmi tatilin ikinci gününde başlayışının yapılmasının gerçeği yansıtmayacağı, 2.2. Aile Hekimliği Ödeme ve Sözleşme Yönetmeliğinin “Aile hekimine yapılacak ödemeler” başlıklı 16 ncı maddesi birinci fıkrasında, “Aile hekimliği uygulamasında sözleşmeyle çalıştırılan veya aile hekimliği uygulamaları için görevlendirilen aile hekimine çalışılan gün sayısına göre ödeme yapılır.” hükmünün yer aldığı; dolayısıyla adı geçenin eski görev yerinden ayrılış ve yeni göreve fiilen başlama tarihinin 04/08/2020 olduğu, göreve başlamadan ödeme yapılmasının söz konusu olamayacağı, ayrıca eski görev yerinden 03/08/2020 tarihi dâhil ödeme yapıldığı, 01/08/2020 tarihinde aile hekimliği biriminden ödeme yapılması halinde mükerrer ödemeye sebep olunacağı; diğer taraftan, mezkûr Yönetmelik kapsamında iller arası farklı uygulamaların mümkün olmadığı, 2.3. Başvuranın kadrolu kurumundan ayrıldığı tarih ile yeni göreve başladığı tarih arasında eksik gün veya boşluk olmadığı, hak edişinin fiili durumuna göre hesaplandığı, emekli sandığı prim ödemeleri ve diğer ödemelerin yine fiili durumuna göre yapıldığı, kadrolu kurumunda peşin olarak aldığı maaş iadesi ve kişi borcu dosyası işlemlerinin de yeni göreve başladığı tarih olan 04/08/2020’ye göre yapıldığı, dolayısıyla adı geçenin hizmete başlamadan talep ettiği ödemelerin kendisine yapılamayacağı, 2.4. Başvuru belgesinde her ne kadar “Ayrıca şikâyete konu cari gider ödemesinin eksik yatırıldığı hususunda ise, adi geçene 28 gün ASM Gider ödemesi yapıldığı, kalan 3 günlük tutarın anılan yönetmeliğin

16 ncı maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi “…Aile hekimliği pozisyonunun, sözleşmeli aile hekimi

bulunmaması nedeniyle boş olması durumunda, bu ödeme müdürlüğün döner sermayesine aktarılır ve birimin giderleri karar defterinin ibrazı üzerine müdürlüğün döner sermayesinden karşılanır. ” hükmü gereğince İl Sağlık Müdürlüğümüz Döner Sermaye Hesaplarına aktarıldığı ekli tablodan anlaşılmaktadır (gider ödenek listesi). Birimin boş olduğu dönemdeki giderleri için yönetmelikte belirtilen şekilde karar defteri ibrazı ile döner sermayeden karşılanabileceği hususunda;” şeklinde cevap verilmiş olsa da Aile

Hekimliği Ödeme Sözleşme Yönetmeliğine göre bu tarihler için başvuru yapmam için birime görevlendirilmiş olmam gerekmektedir. Birime görevlendirilmediğim için (hatta söz konusu dönemde ilçe sağlık müdürlüğünde böyle bir başvuru yapmam mümkün değildir.” ifadelerini kullanmış olsa da, kişiye 28 günlük ASM Gider ödemesi yapıldığı, kalan 3 günlük tutarın anılan Yönetmeliğin 16 ncı maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi yer alan “…Aile hekimliği pozisyonunun, sözleşmeli aile hekimi bulunmaması nedeniyle boş olması durumunda, bu ödeme müdürlüğün döner sermayesine aktarılır ve birimin giderleri karar defterinin ibrazı üzerine müdürlüğün döner sermayesinden karşılanır.” hükmü gereğince il sağlık müdürlüğü döner sermaye hesaplarına aktarıldığı ekli tablodan anlaşılmakta olup boş birim ASM gider ödemesinin, karar defteri ibrazıyla ve temsilci hekimin veya ilçe sağlık müdürlüğünün talebiyle döner sermaye kaynaklarından yapılabildiği, 2.5. Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri doğrultusunda başvurana yapılan maaş ve cari gider ödemelerinin mevzuata uygun olarak yapıldığı, her ne kadar 01/08/2020 tarihinde anılan birime yerleştirilmiş olsa da hafta sonu ve kurban bayramı tatili nedeniyle kişinin eski görevinden ayrılış ve yeni göreve başlayış tarihinin 04/08/2020 olduğu ve kişiye çalışmadığı günlere ilişkin ödeme yapılamayacağı, ayrıca aynı tarihte sözleşmeli olup da birim değiştiren aile hekimlerinin maaş ve cari gider ödemelerinin 01/08/2020 tarihinden itibaren hesaplanması durumunun söz konusu aile hekimlerinin hali hazırda sözleşmeli aile hekimi olması ve zeyilname imzalayarak birim değişikliği yapmasından kaynaklandığı, açıklamalarına yer verilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında;

“Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi

Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.” 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” 5. 30/12/2010 tarih ve 27801 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Aile Hekimliği Ödeme ve Sözleşme

Yönetmeliğinin “Aile hekimine yapılacak ödemeler” başlıklı 16 ncı maddesinde; “(1) Aile hekimliği uygulamasında sözleşmeyle çalıştırılan veya aile hekimliği uygulamaları için görevlendirilen aile hekimine çalışılan gün sayısına göre ödeme yapılır. (Değişik cümle: 5/9/2020-31235CK-2937/4 md.) İzin, rapor ve Bakanlık tarafından ya da Bakanlık tarafından onaylanmak kaydıyla müdürlük tarafından verilen eğitimlerdeki görevlendirme süreleri ile sağlık raporuyla belgelendirmesi ve müdürlükçe onaylanması koşuluyla Bakanlıkça ilan edilmiş bulaşıcı ve salgın hastalığa yakalanmış olması veya yakalanma riski taşıması nedeniyle görevi başında bulunamadıkları süreler çalışılan gün sayısına dahil edilir. Deprem, sel felaketi ve salgın gibi olağanüstü durumlarda valilikçe veya Bakanlıkça görevlendirilenlere, ödeme tam olarak yapılır. Aylık olarak yapılacak ödemeler aşağıda yer alan unsurlardan oluşur: …

c) Aile Sağlığı Merkezi Giderleri: Sözleşmeyle çalıştırılan aile hekimine, hizmet verdiği merkezin kira, elektrik, su, yakıt, telefon, internet, bilgi-işlem, temizlik, büro malzemeleri, küçük onarım, danışmanlık, sekretarya ve tıbbi sarf malzemeleri gibi Aile Hekimliği Uygulama Yönetmeliğinin 23 üncü ve 24 üncü maddeleri ile belirlenen asgari fiziki ve teknik şartların devamına yönelik giderleri için her ay tavan ücretin

%50’sinin, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından yayımlanan illerin satın alma gücü paritesi puanı ile çarpımı sonucuna göre bulunacak tutarda ödeme yapılır. Aile hekimliği pozisyonunun, sözleşmeli aile hekimi bulunmaması nedeniyle boş olması durumunda, bu ödeme müdürlüğün döner sermayesine aktarılır ve birimin giderleri karar defterinin ibrazı üzerine müdürlüğün döner sermayesinden karşılanır…” hükümleri yer almıştır.

IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

6. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin reddine yönelik işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılarak başvurunun reddi yönündeki öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 7. Başvuran, İzmir Menemen İlçe Sağlık Müdürlüğünde görevli iken 23/07/2020 tarihinde yapılan aile hekimliği yerleştirmesinde İzmir Aliağa No’lu Aile Sağlığı Merkezine aile hekimi olarak yerleştirildiğini, söz konusu yerleştirmede İzmir İl Sağlık Müdürlüğünce birim değiştiren aile hekimlerinin ayrılış/ başlayışlarının 1 Ağustos itibariyle yapıldığı halde ilçe sağlık müdürlüğünden geçen hekimlerin göreve 4 Ağustos’ta başlatıldığını, aile hekimleri birimine ödenen hak edişler maaş +cari gider ödemelerinin 4 gün eksik hesaplandığını, mevcut ay için çalıştırdığı personele 1 Ağustos itibari ile ödemelerin yapıldığını, bütün giderler 1 Ağustos tarihi itibari ile tarafınca yapıldığı halde idarece 4 Ağustos itibariyle maaş ödemesi yapıldığını, 4 günlük maaşın da İlçe Sağlık Müdürlüğü görevi üzerinden hesaplandığını, söz konusu uygulamada iller arası farklılıklar yaşandığını, farklı uygulamanın eşitlik ilkesine aykırı olduğunu belirterek; söz konusu durumda ya birimde görev alan doktorların ayrılışının da 4

Ağustos’ta yapılmasını ya da kendi ayrılışının 1 Ağustos olarak düzenlenmesini ve hak edişlerin yeniden hesaplanmasını talep etmektedir 8. Aile Hekimliği Ödeme ve Sözleşme Yönetmeliğinin aile hekimine yapılacak ödemelere ilişkin 16 ncı maddesinde, aile hekimliği uygulamasında sözleşmeyle çalıştırılan veya aile hekimliği uygulamaları için görevlendirilen aile hekimine çalışılan gün sayısına göre ödeme yapılacağına hükmedilmiştir.

9. İdareden temin edilen bilgilerden, başvuranın 23/07/2020 tarihinde yapılan aile hekimi yerleştirmesinde, 01/08/2020 tarihinden geçerli olmak üzere anılan birime yerleştiği, resmi tatil olması nedeniyle eski görev yerinden 04/08/2020 tarihinde ayrılarak aynı tarihte yeni görevine başladığı, 31 Temmuz 2020 Cuma gününün kurban bayramı nedeniyle resmi tatil olması ve nöbet tutulmayan birinci basamak sağlık kurumlarının da kapalı olması nedeniyle ve sadece hafta içi hizmet veren kuruma resmi tatilin ikinci günü başlayışının yapılamadığı anlaşılmaktadır.

10. Başvuru konusuna ilişkin olarak İdare tarafından yapılan açıklamada; Aile Hekimliği Ödeme ve

Sözleşme Yönetmeliğinin aile hekimine yapılacak ödemelere ilişkin 16 ncı maddesi hükmü kapsamında, başvuranın eski görev yerinden ayrılış ve yeni göreve fiilen başlama tarihinin 04/08/2020 olduğu, göreve başlamadan ödeme yapılmasının söz konusu olamayacağı, ayrıca eski görev yerinden 03/08/2020 tarihi dâhil ödeme yapıldığı, 01/08/2020 tarihinden itibaren aile hekimliği biriminden ödeme yapılması halinde mükerrer ödemeye sebep olunacağı; diğer taraftan, mezkûr Yönetmelik kapsamında iller arası farklı uygulamaların mümkün olmadığı, başvuranın kadrolu kurumundan ayrıldığı tarih ile yeni göreve başladığı tarih arasında eksik gün veya boşluk olmadığı, hak edişinin fiili durumuna göre hesaplandığı, emekli sandığı prim ödemeleri ve diğer ödemelerin yine fiili durumuna göre yapıldığı, kadrolu kurumunda peşin olarak aldığı maaş iadesi ve kişi borcu dosyası işlemlerinin de yeni göreve başladığı tarih olan 04/08/2020’ye göre yapıldığı, dolayısıyla adı geçenin hizmete başlamadan talep ettiği ödemelerin kendisine yapılamayacağı ifade edilmiştir.

11. Yapılan açıklamada, başvurana 28 günlük ASM Gider ödemesi yapıldığı, kalan 3 günlük tutarın anılan

Yönetmeliğin 16 ncı maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi yer alan “…Aile hekimliği pozisyonunun, sözleşmeli aile hekimi bulunmaması nedeniyle boş olması durumunda, bu ödeme müdürlüğün döner sermayesine aktarılır ve birimin giderleri karar defterinin ibrazı üzerine müdürlüğün döner sermayesinden karşılanır.” hükmü gereğince il sağlık müdürlüğü döner sermaye hesaplarına aktarıldığı, boş birim ASM gider ödemesinin, karar defteri ibrazıyla ve temsilci hekimin veya ilçe sağlık müdürlüğünün talebiyle döner sermaye kaynaklarından yapılabildiği belirtilmiştir. Ayrıca aynı tarihte sözleşmeli olup da birim değiştiren aile hekimlerinin maaş ve cari gider ödemelerinin 01/08/2020 tarihinden itibaren hesaplanması durumunun ise söz konusu aile hekimlerinin hali hazırda sözleşmeli aile hekimi olması ve zeyilname imzalayarak birim değişikliği yapmasından kaynaklandığı ifade edilmiştir.

12. Yukarıda anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvurana yapılan maaş ve cari gider ödemelerinin anılan Yönetmelik hükmü kapsamında mevzuata uygun olarak yapıldığı, her ne kadar 01/08/2020 tarihinde anılan birime yerleştirilmiş olsa da hafta sonu ve kurban bayramı tatili nedeniyle kişinin eski görevinden ayrılış ve yeni göreve başlayış tarihinin 04/08/2020 olduğu ve söz konusu

Yönetmelik hükümleri doğrultusunda kişiye çalışmadığı günlere ilişkin ödeme yapılamayacağı, ayrıca aynı tarihte sözleşmeli olup da birim değiştiren aile hekimlerinin maaş ve cari gider ödemelerinin 01/08/2020 tarihinden itibaren hesaplanması durumunun söz konusu aile hekimlerinin hali hazırda sözleşmeli aile hekimi olması ve zeyilname imzalayarak birim değişikliği yapmasından kaynaklandığı hususları göz önünde bulundurulduğunda, idarenin işleminde herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığı kanaat ve sonucuna varılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme

13. İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu

Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; başvurunun inceleme ve araştırması kapsamında Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgelerin idare tarafından süresi içerisinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, böylece

“kararların gerekçeli olması ve makul sürede karar verme” ilkelerine uygun davranıldığı; idarenin, başvurucuya verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini de göstermediği, bu nedenle

“karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup; idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

14. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup; İzmir İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Yukarıda açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE, Kararın başvurana ve Sağlık Bakanlığına tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi