|
ÖZET: Başvuran, Sivas 4. Bölge Müdürlüğü’ne bağlı Kars 47 Demiryolu Bakım Müdürlüğü’nde inşaat mühendisi olarak görev yaparken, eşinin Sağlık Bakanlığı’nda Kars ilinde hekim olarak çalıştığını belirtmiştir. Eşinin tayin dönemi gelmesi ve Kars’ta güvenecekleri birinin olmaması nedeniyle, 3. Bölge Müdürlüğü’ne bağlı bir iş yerine nakil talep etmiştir. Ancak, bu talebe herhangi bir yanıt verilmediğini ifade etmiştir. Başvuran, bu süreçte babalık izni alarak çocuğuna baktığını ve idaresinden kadro bilgileri talep ettiğini, fakat bu isteğine de yanıt alamadığını belirtmiştir.
Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü, başvuranın yer değişikliği talebinin olumlu değerlendirildiğini ve 3. Bölge Müdürlüğü’nün de başvuranın hizmetine ihtiyaç duyduğunu bildirmiştir. Ancak, başvuranın ücretsiz izinde olduğu süre zarfında yer değişikliği işlemi yapılamamıştır. Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın yer değişikliği talebinin hukuken yerinde olmadığını, ancak idarenin bu talebe ilişkin sürecin devam ettiğini ve başvuranın taleplerinin dikkate alınması gerektiğini vurgulamıştır. Sonuç olarak, Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuranın 3. Bölge Müdürlüğü’nde yer değişikliğinin yapılması yönünde tavsiyede bulunmuş ve Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü’ne bu kararın uygulanması için 30 gün içinde bildirimde bulunulması gerektiğini belirtmiştir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/5608-S.24.8866
BAŞVURU NO : 2024/53
KARAR TARİHİ : 24.05.2024
TAVSİYE KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : TÜRKİYE CUMHURİYETİ DEVLET DEMİRYOLLARI
İŞLETMESİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : Yer değişikliği suretiyle atanma talebi hakkında.
BAŞVURU TARİHİ : 02.01.2024
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, Sivas 4. Bölge Müdürlüğüne bağlı Kars 47 Demiryolu Bakım Müdürlüğünde inşaat mühendisi olarak görev yaptığını, eşinin Sağlık Bakanlığında Kars ilinde hekim olarak görev yaptığını, Kars ilinde tanıdıkları ve güvenecekleri biri olmadığından ve eşinin de tayin dönemi geldiğinden 3. Bölge
Müdürlüğüne bağlı iş yerlerinden boş kadrosu olan ve hizmetine ihtiyaç bulunan herhangi bir iş yerine nakil talebinde bulunduğunu, ancak talebine herhangi bir cevap verilmediğini, nakil talebinde bulunduğu yerlerde çocuğuna bakacak yakınları olduğunu, bu süre içerisinde babalık hakkı olan ücretsiz izine çıkarak çocuğuna baktığını, idaresinden inşaat mühendisi unvanına ilişkin dolu boş kadro bilgilerini istediğini fakat cevap verilmediğini belirterek; 3. Bölge Müdürlüğüne bağlı herhangi bir iş yerine yer değişikliği talebinde bulunmaktadır.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddialar hakkında bilgi ve belge talebi yazımıza istinaden Devlet Demiryolları
İşletmesi Genel Müdürlüğünün 12/02/2024 tarih ve – – sayılı cevabi yazısı ve eklerinde özetle; 2.1. 4. Bölge Müdürlüğüne bağlı Kars 47 Demiryolu Bakım Müdürlüğünde Mühendis olarak görev yapan başvuranın, yer değişimi talebini 4. Bölge Müdürlüğüne 13.10.2023 tarihinde bildirdiği; talebinin, Bölge
Müdürlüğünce olumlu değerlendirildiği, 2.2. Başvuranın yer değişimini talep ettiği 3. Bölge Müdürlüğünce de adı geçenin hizmetine ihtiyaç duyulduğunun 12.01.2024 tarihinde İnsan Kaynakları Dairesi Başkanlığına bildirildiği,
2.3. Başvuran, eşinin doğum yapması nedeniyle 14.10.2023 tarihinde ücretsiz izne ayrılmış ve ücretsiz izninin bitmesi ile 15.01.2024 tarihinde görevine dönmüş olup; ücretsiz izinde iken yer değişimine ilişkin herhangi bir işlem yapılamadığı, başvuruya konu talebe ilişkin sürecin devam ettiği, ifade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.” 4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı
5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü
eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” 5. 22/1/1990 tarih ve 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin “Görev ve Yer Değişikliği” başlıklı
9 uncu maddesinde;
“Sözleşme süresi içerisinde gelişen hizmet şartlarına göre sözleşmeli personelin görevi veya görev yeri değiştirilebilir. Sözleşmeli personelin daha üst bir göreve getirilebilmesi için bu görevin iş gereklerini taşıması, boş bir pozisyonun bulunması ve sicil ve başarı değerlemesinin A veya B düzeyinde olması gerekir.
Görev veya görev yeri değişikliklerinde yeni görev yerine hareket ve işe başlama süresi aynı yerde göreve başlayacaklar için tebliği izleyen gün, başka yerdeki göreve başlayacaklar için 15 gündür.” düzenlemeleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
6. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın yer değişikliğinin yapılması hususunda Tavsiye Kararı verilmesi gerektiği yönündeki öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 7. Başvuran, Sivas 4. Bölge Müdürlüğüne bağlı Kars 47 Demiryolu Bakım Müdürlüğünde inşaat mühendisi olarak görev yaptığını, eşinin Sağlık Bakanlığında Kars ilinde hekim olarak görev yaptığını, Kars ilinde tanıdıkları ve güvenecekleri biri olmadığından ve eşinin de tayin dönemi geldiğinden 3. Bölge
Müdürlüğüne bağlı iş yerlerinden boş kadrosu olan ve hizmetine ihtiyaç bulunan herhangi bir iş yerine nakil talebinde bulunduğunu, ancak talebine herhangi bir cevap verilmediğini, nakil talebinde bulunduğu yerlerde çocuğuna bakacak yakınları olduğunu, bu süre içerisinde babalık hakkı olan ücretsiz izine çıkarak çocuğuna baktığını, idaresinden inşaat mühendisi unvanına ilişkin dolu boş kadro bilgilerini istediğini fakat cevap verilmediğini belirterek; ailevi nedenlerden dolayı 3. Bölge Müdürlüğüne bağlı herhangi bir iş yerine yer değişikliği talebinde bulunmaktadır.
8. İdare tarafından başvuru konusuna ilişkin sunulan bilgi ve belgelerden; 4. Bölge Müdürlüğüne bağlı Kars
47 Demiryolu Bakım Müdürlüğünde Mühendis olarak görev yapan başvuranın, yer değişimi talebini 4.
Bölge Müdürlüğüne 13.10.2023 tarihinde bildirdiği; talebinin, Bölge Müdürlüğünce olumlu
değerlendirildiği; yer değişimini talep ettiği 3. Bölge Müdürlüğünce de başvuranın hizmetine ihtiyaç duyulduğunun 12.01.2024 tarihinde İnsan Kaynakları Dairesi Başkanlığına bildirildiği anlaşılmaktadır.
9. Bilindiği üzere, idarenin işlem tesis ederken hukuka bağlı olması ve hukuk kuralları içinde hareket etmesi hukuk devletinin bir diğer ilkesidir. Bu kapsamda, idari işlemin belli bir sebebe dayanması gerektiği açık bir kuraldır. İdarenin takdir yetkisinin söz konusu olması halinde dahi keyfi olarak hareket edebileceği anlamına gelmez. İdareye yasalarla tanınan takdir yetkisi mutlak olmayıp, kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlıdır. İdare takdir yetkisini kullanırken kendisine verilen yetkinin amacı doğrultusunda hareket etmeli, nesnellik ve tarafsızlık içinde davranmalı, orantılılık ilkesine uymalı, kanunlar özel koşullar öngörmüşse bunlara uymalı, bu yetkiyi kamu yararı için ve gerekçeli olarak kullanmalıdır.
10. Başvuranın ailevi mazeretleri göz önünde bulundurulduğunda aile birliği mazereti kapsamında yer değişikliği şartlarının oluşmadığı, dolayısıyla başvuranın yer değişikliği talebinin mazerete bağlı yer değişikliği kapsamında değerlendirilemeyeceği, bu kapsamda başvuranın yer değişikliği talebinin idarenin takdir yetkisi kapsamında olduğu anlaşılmaktadır. Bu çerçevede başvuranın görev yaptığı Bölge
Müdürlüğünce yer değişikliği talebinin olumlu değerlendirildiği, yer değişimini talep ettiği 3. Bölge
Müdürlüğünce de başvuranın hizmetine ihtiyaç duyulduğunun bildirildiği, bunun dışında başvuranın yer değişikliğinin yapılmamasına ilişkin olarak hizmet gereği ve kamu yararı kapsamında idarece hukuken geçerli herhangi bir değerlendirme yapılmadığı hususları ile gerek Kurumumuzca gerekse başvuran tarafından talep edilen mühendis unvanına ilişkin dolu boş kadro durumlarının idarece bildirilmemesi hususu göz önünde bulundurulduğunda, yer değişikliği talebine ilişkin takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gerekleri kapsamında kullanıldığına dair bir kanaatin oluşmadığı; dolayısıyla başvuranın yer değişikliği talebinin reddedilmesi yönündeki işlemlerin hukuken yerinde olmadığı değerlendirilmektedir.
11. Yukarı anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; idarece yer değişikliği talebine ilişkin takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gerekleri kapsamında kullanıldığına dair bir kanaatin oluşmadığı, dolayısıyla başvuranın yer değişikliği talebinin reddedilmesi yönündeki işlemlerin hukuken yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 12. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede, şikayet başvurusu kapsamında, idarenin, başvurana ilişkin işlemlerle ilgili bilgi ve belgeleri gerekçeli olarak kurumumuza göndermediği, bu anlamda “kararların gerekçeli olması” ilkesine uymadığı; ayrıca başvuru sahibine verdiği cevapta idari işleme karşı hangi sürede hangi mercie başvurabileceğini göstermediği, bu nedenle de “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı tespit edildiğinden; idarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
13. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa)
dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Kars İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KABULÜNE; Başvuranın 3. Bölge Müdürlüğü nezdinde yer değişikliğinin yapılması yönünde, Devlet Demiryolları
İşletmesi Genel Müdürlüğüne TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, Devlet Demiryolları İşletmesi Genel
Müdürlüğünce bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın başvurana ve Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğüne tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi