Akademik kadro ilanında tecrübe şartının belirtilmemesi ve yönetmelik hükümlerine aykırılık nedeniyle ilan ve atama işleminin hukuka uygunluğu değerlendirmesi (KDK)

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2020/64315-S.20.69663

BAŞVURU NO : 2020/4486

KARAR TARİHİ : 09/07/2020

TAVSİYE KARARI

BAŞVURUYA KONU İDARE : KİLİS 7 ARALIK ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ

BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın yapılan akademik ilanın hukuka aykırı olduğu gerekçesi ile ilan kadrosunun iptal edilmesi talebi hk.

BAŞVURU TARİHİ : 07/03/2020

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran, Kilis 7 Aralık Üniversitesinin 24/12/2019 tarihli akademik personel alımı ilanında Teknik Bilimler MYO/ Sivil savunma ve itfaiyecilik programı için ilan şartı olarak Acil Yardım ve Afet Yönetimi lisans mezunu olup ilgili alanda tezli yüksek lisans yapmak şartının öngörüldüğünü, daha sonra 15/12/2019 tarihinde yapılan ön değerlendirme sonucu olarak açıklanan listede adlı kişinin başvurusunun

‘Yüksek lisans mezunu olmaması’ gerekçesiyle reddedildiğini, buna rağmen aynı listede yer alan ve aynı şekilde şartları taşımayan, yüksek lisans mezunu olmayan, ön değerlendirmeyi geçememesi gereken isimli kişinin ise ön değerlendirmeden geçirilerek bilim sınavına kabul edildiği ve kadroyu kazandığının ilan edildiğini, ilan metninde yer alan şartlara haiz olmamasına rağmen ön değerlendirmeden geçirilerek, kadroyu kazandığı ilan edilen kişinin şartları sağlamadığını konu edinen dilekçeyi ilgili Kuruma verdiğini, cevap olarak söz konusu kişinin iş tecrübesine sahip olmasının ileri sürüldüğünü, ancak iş tecrübesi alımda yeterli olacak idiyse ilan şartlarında kurumun iş tecrübesi bulunanların da başvurabileceğini belirtmesi ve başvurabilecek diğer kişilerin hakkını gasp etmemesinin gerektiğini, Öğretim

Üyesi Dışındaki Öğretim Elemanı Kadrolarına Yapılacak Atamalarda Uygulanacak Merkezi

Sınav İle Giriş Sınavlarına İlişkin Usul Ve Esaslar Hakkında Yönetmelikte iş tecrübesine ilişkin hüküm bulunduğunu, bu şekilde alım yapacak bütün üniversitelerin bunu ilan şartlarında özellikle belirttiğini, Kilis 7 Aralık Üniversitesinin ise kendi koyduğu ilan şartlarını yok sayarak başvuran ve başvuramayan birçok kişinin hakkını gasp ettiğini, bu alımın başından sonuna hukuka aykırı olduğunu iddia ederek, ilgili ilan kadrosunun iptal edilmesini talep etmektedir

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Başvuruya konu iddialar hakkında bilgi ve belge talebi içeren yazımıza istinaden Kilis

7 Aralık Üniversitesi Rektörlüğü tarafından gönderilen 27/03/2020 tarih ve sayılı

cevabi yazıda özetle;

2.1. 09/11/2018 tarihli ve 30590 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren; “Öğretim Üyesi Dışındaki Öğretim Elemanı Kadrolarına Yapılacak Atamalarda Uygulanacak

Merkezi Sınav ile Giriş Sınavlarına İlişkin Usul Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 7. maddesinin 4. fıkrasında “Meslek Yüksekokullarının Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen uzmanlık alanlarına atanacak olanlarda en az tezli yüksek lisans derecesine sahip olmak ya da lisans mezunu olup belgelendirmek kaydıyla alanında en az iki yıl tecrübe sahibi olmak şartı aranır.” hükmünün bulunduğu, dolayısıyla, iş tecrübe şartı ilanda açık olarak yazılmamış ise de çerçeve yönetmelikte açık olarak belirlenen şartları taşıyanların müracaatlarının kabul edildiği, yapılan işlemler sonucunda atanmaya hak kazanan ’nin görevine başladığı, ilgili kadro ilanında belirli bir adayı tanımlayacak ifadelerin bulunmaması ve genel çerçeveye aykırı bir işlemin bulunmaması sebebiyle iptal edilmesinin uygun görülmediği,

2.2. dışında “iş tecrübesi” ’ne sahip olan başka bir adayın bulunmadığı,

2.3. Anılan ilanda tecrübe şartının belirtilmediği, ancak bu durumun Öğretim Üyesi Dışındaki

Öğretim Elemanı Kadrolarına Yapılacak Atamalarda Uygulanacak Merkezi Sınav ile Giriş

Sınavlarına İlişkin Usul Esaslar Hakkında Yönetmelikte açık olarak mevcut olduğu, dolayısıyla mezkur Yönetmelikle belirlenen (ilanda belirtilmemiş olsa dahi) şartları taşıyan adayların başvurma haklarının bulunduğu,

2.4. Tecrübe şartı ilanda açık olarak yazılmamış ise de çerçeve yönetmelikte açık olarak belirlenen şartlan taşıyanların müracaatlarının kabul edildiği, dışında iş tecrübesi bulunan başka adayın müracaat etmediği, ayrıca söz konusu ilanda belirli bir adayı tanımlayacak ifadelere de yer verilmediği, bu itibarla mevzuata aykırı bir işlem yapılmadığı,

2.5. Şikâyet konusu talebe ilişkin olarak şikâyet sahibi veya diğer ilgililer tarafından

Üniversiteye ulaşmış yargı organlarında açılan/sonuçlanan herhangi bir dava bulunmadığı,

İfade edilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın, “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği

Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,

4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun

Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”

5. 09.11.2018 tarihli ve 30590 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Öğretim Üyesi Dışındaki

Öğretim Elemanı Kadrolarına Yapılacak Atamalarda Uygulanacak Merkezi Sınav İle

Giriş Sınavlarına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin,

5.1. “Genel şartlar” başlıklı 6’ncı maddesinde, “(6) İlanlarda, alanında tecrübe sahibi olmak şartının, hangi öğrenim düzeyinden sonrasına ait olduğu, belirli bir adayı tanımlamayacak şekilde belirtilir.”

5.2. “Özel şartlar” başlıklı 7’nci maddesinde, “(4) (Değişik:RG-3/10/2019-30907) Meslek yüksekokullarının Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen uzmanlık alanlarındaki öğretim görevlisi kadrolarına başvuracak adaylarda en az tezli yüksek lisans derecesine sahip olmak ya da lisans mezunu olup belgelendirmek kaydıyla alanında en az iki yıl tecrübe sahibi olmak şartı aranır.”

düzenlemeleri yer almaktadır.

IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE

ÖNERİSİ

6. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin kabulü ve tavsiyede bulunulması yönünde öneri, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme

7. Başvuran, “Tecrübe sahibi olmak” şartına açıkça yer verilmeyen Kilis 7 Aralık

Üniversitesinin 24/12/2019 tarihli akademik personel alımı ilan kadrosunun iptal edilmesini talep etmektedir.

8. İlgili idarece gönderilen bilgi ve belgelerin tetkiki sonucunda, tecrübe şartının, Öğretim

Üyesi Dışındaki Öğretim Elemanı Kadrolarına Yapılacak Atamalarda Uygulanacak Merkezi

Sınav ile Giriş Sınavlarına İlişkin Usul Esaslar Hakkında Yönetmelikte açık olarak yer aldığı, söz konusu şarta ilana yer verilmemiş olsa da anılan yönetmelikte açık olarak belirlenen şartlan taşıyanların müracaatlarının da kabul edildiği, bu itibarla mevzuata aykırı bir işlem yapılmadığı gerekçesi ile başvuranın talebinin reddedildiği anlaşılmaktadır.

9. Öğretim Üyesi Dışındaki Öğretim Elemanı Kadrolarına Yapılacak Atamalarda Uygulanacak

Merkezi Sınav İle Giriş Sınavlarına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 7’nci maddesinde, Meslek yüksekokullarının Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen uzmanlık alanlarındaki öğretim görevlisi kadrolarına başvuracak adaylarda en az tezli yüksek lisans derecesine sahip olmak ya da lisans mezunu olup belgelendirmek kaydıyla alanında en az iki yıl tecrübe sahibi olmak şartının aranacağı öngörülmekte, 6’ncı maddesinde ise ilanlarda, alanında tecrübe sahibi olmak şartının, hangi öğrenim düzeyinden sonrasına ait olduğunun, belirli bir adayı tanımlamayacak şekilde belirtileceği vurgulanmaktadır.

10. Somut olayda, akademik kadro ilanında “tecrübe sahibi olma” şartına açıkça yer verilmemesine rağmen, ilan edilen kadroya atması yapılan kişinin iş tecrübesine sahip olma şartını sağlaması nedeniyle bilim sınavına kabul edildiği ve söz konusu kişinin bilim sınavını kazanarak söz konusu kadroya atamasının yapıldığı anlaşılmaktadır.

11. Yukarıda sözü edilen Yönetmeliğin 7’nci maddesinde, Meslek yüksekokullarının

Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenen uzmanlık alanlarındaki öğretim görevlisi kadrolarına hem en az tezli yüksek lisans derecesine sahip olan adayların hem de anılan yönetmelikte öngörülen süre kadar tecrübe sahibi olan adayların başvuru yapabileceğinin özel şartlardan biri olarak hükme bağlandığı görülmektedir. Ancak, yine aynı yönetmeliğin 6’ncı maddesinde, alanında tecrübe sahibi olmak şartının, hangi öğrenim düzeyinden sonrasına ait olduğunun, belirli bir adayı tanımlamayacak şekilde ilanda belirtilmesinin gerektiği de genel şartlardan biri olarak emredici bir biçimde düzenlenmektedir.

12. Hukuk devleti, insan haklarına saygılı, bu hakları koruyan, toplum yaşamında adalete ve eşitliğe uygun bir hukuk düzeni kurmak ve bunu sürdürmekle kendini yükümlü sayan, bütün davranışlarında Anayasaya ve hukuk kurallarına uyan, işlem ve eylemleri yargı denetimine bağlı olan Devlettir. (AYM, E. 2002/38, K. 2002/89, KT: 08.10.2002) Bu kapsamda, idarenin işlem tesis ederken hukuka bağlı olması ve hukuk kuralları doğrultusunda hareket etmesi kuşkusuz hukuk devleti ilkesinin gereklerinden birini teşkil etmektedir. Bu kapsamda, her ne kadar ilgili idare tarafından tecrübe sahibi olma şartının yukarıda yer verilen Yönetmelik hükümlerinde açıkça yer aldığı ifade edilmiş olsa da, söz konusu şartın mevzuatta açıkça öngörülmesinin, ilgili idarenin yine aynı Yönetmelik hükmü ile ilanlarda tecrübe şartının hangi öğrenim düzeyinden sonrasına ait olduğunun belirtilmesi gerektiği şeklinde öngörülen emredici hükme uyma yükümlülüğünü bertaraf etmemektedir.

13. Diğer yandan, ilgili idarenin “tecrübe şartı ilanda açık olarak yazılmamış ise de çerçeve yönetmelikte açık olarak belirlenen şartlan taşıyanların müracaatlarının kabul edildiği,” açıklamasının, tecrübe sahibi olma şartını sağlayan ve müracaatı kabul edilen Ayla Deveci dışında başka bir aday bulunmadığı gerçeği karşısında, soyut ve destekten yoksun olduğunu da ayrıca belirtmek gerekmektedir.

14. Kurumumuzca yapılan inceleme ve araştırma neticesinde, ilanlarda tecrübe şartının hangi öğrenim düzeyinden sonrasına ait olduğunun belirtilmesi gerektiği şeklinde öngörülen emredici mevzuat hükmüne uyulmadığı gerekçesiyle, ilgili idare tarafından tesis edilen akademik kadro ilanı ile ilan sonucu yapılan atama işlemlerinde hukuka uyarlık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme

15. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar

Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede, şikayet başvurusu kapsamında, idarenin, başvurana ilişkin işlemlerle ilgili bilgi ve belgeleri süresi içerisinde ve gerekçeli olarak kurumumuza gönderdiği, bu anlamda “kararların gerekçeli olması” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun hareket ettiği ancak, başvuru sahibine verdiği cevapta idari işleme karşı hangi sürede hangi mercie başvurabileceğini göstermediği bu nedenle de karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

16. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Gaziantep

İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Açıklanan nedenlerle BAŞVURUNUN KABULÜNE,

Şikayet konusu akademik kadro ilanı ile ilan sonucu yapılan atama işleminin ivedilikle geri alınması ve ilanın ilgili Yönetmeliğin emredici hükmüne uygun olarak yenilenmesi gerektiği hususunda KİLİS 7 ARALIK ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE TAVSİYEDE

BULUNULMASINA,

6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası

uyarınca, KİLİS 7 ARALIK ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNCE bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,

Kararın başvurana ve gereği için KİLİS 7 ARALIK ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine,

Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

e-imzalıdır

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi