|
ÖZET: Başvuru, Samsun Üniversitesi Rektörlüğü tarafından yapılan akademik teşvik ödeneği değerlendirmesinde, başvuranın doktora tezinden üretilmiş kitabının kabul edilmemesine yönelik itirazını içermektedir. Başvuran, 2023 yılı akademik teşvik başvurusunu zamanında yaptığını, ancak sistemde yaşanan teknik aksaklıklar nedeniyle yalnızca asgari yeterlilikleri karşılayan yayınları yükleyebildiğini belirtmiştir. İtirazı, ilgili komisyon tarafından, doktora tezlerinin kitap faaliyeti olarak puanlandırılamayacağı gerekçesiyle reddedilmiştir. Başvuran, daha önce benzer durumda olan diğer öğretim üyelerinin teşvikten faydalandığını iddia etmekte, ancak bu iddialarını destekleyecek somut deliller sunmamıştır.
Samsun Üniversitesi Rektörlüğü, başvuranın itirazının reddedilmesinin gerekçelerini açıklamış ve sistemin düzgün çalıştığını, başvuranın gerekli belgeleri yüklediğini belirtmiştir. Ayrıca, başvuranın itiraz sürecinde gerekli bilgileri sunmadığı ve sistem üzerinden itirazda bulunmadığı ifade edilmiştir. Akademik teşvik başvurularının değerlendirilmesinde, ilgili yönetmelik ve kurallar çerçevesinde hareket edildiği, dolayısıyla başvuranın itirazının hukuka uygun bir şekilde reddedildiği sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, başvurunun reddine ilişkin karar, başvuranın ve Samsun Üniversitesi Rektörlüğü’nün tebliğine sunulmuştur. Başvuran, bu karara karşı yasal yollara başvurma hakkına sahiptir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2024/12335-S.24.18704
BAŞVURU NO : 2024/8994
KARAR TARİHİ : 11.11.2024
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : SAMSUN ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın akademik teşvik ödeneği başvurusunda doktora tezinden üretilmiş kitabının kabul edilmemesine itirazı hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 23.07.2024
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran özetle; süresi içinde 2023 yılı akademik teşvik başvurusu yaptığını, akademik teşvik başvuru sürecinde yayınlar başlığı altında fazladan puana sahip olduğu halde kullanılan programın yükleme sırasında bloke olması, sistemin kullanıcıyı ana sayfaya geri yönlendirmesi gibi sorunlar nedeniyle 2023 yılında üretilen tüm yayınlar ve bunlara ilişkin kanıtları yüklemeyip sadece asgari yeterlilikleri karşılayan yayınları yüklediğini, yayınlar başlığı altında yüklediği “tanınmış uluslararası yayınevleri tarafından yayımlanmış özgün bilimsel kitap”ın ön komisyon üyesi tarafından “doktora tezleri, yüksek lisans tezleri ve lisans bitirme tezleri kitap faaliyeti adı altında puanlanmaz akademik teşvik kılavuzu 2023” açıklaması ile kabul edilmediğini, söz konusu eserin doktora tezinden üretilmiş ve tanınmış uluslararası yayınevi tarafından basılmış özgün ve bilimsel bir kitap olduğunu, bu bağlamda geçen yıllar içerisinde başka öğretim üyesi arkadaşlarının akademik teşvikten yararlandırıldığını, Veri ve Performans Analizi Sistemi üzerinden itirazda bulunduğunu, itirazının sonuçsuz kaldığını, bunun üzerine Elektronik Belge Yönetim Sistemi üzerinden Komisyona bireysel başvuru imkânı tanınmaması nedeniyle Bölüm Başkanlığı tarafından paraflayıcı olarak görüldüğü 01.02.2024 tarih ve – – sayılı dilekçesini gönderdiğini, dilekçesine cevap verilmediğini, 26.03.2024 tarihinde verdiği dilekçesine de aradan geçen zamana rağmen olumlu ya da olumsuz bir cevap verilmediğini ileri sürerek dilekçelerinden birine cevap verilmesini ve akademik teşvik başvurusunun önceki yıllarda yürütüldüğü biçimde kabul edilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun bilgi ve belge talebi üzerine, Samsun Üniversitesi Rektörlüğünün 05.09.2024 tarihli ve
– – sayılı yazısında özetle;
2.1. Samsun Üniversitesinin geliştirmiş olduğu yazılım ile her yıl Akademik Teşvik Ödeneği başvurularının sistem üzerinden alınmakta, değerlendirilmekte ve sonuçlandırılmakta olduğu, uygun olanların başvurularının resmi yazı ile duyurulmakta ve var ise itirazların yine sistem üzerinden alınmakta olduğu, 2.2. 2023 yılına ait Akademik Teşvik Ödeneği başvurularının, belirtilen takvim çerçevesinde sistem üzerinden alındığı, başvuruların önce birim değerlendirme komisyonları tarafından sistem üzerinden değerlendirilmekte ve sonuçların yine sistem üzerinden Akademik Teşvik Düzenleme, Denetleme ve İtiraz
Komisyonuna iletilmekte olduğu, Senato tarafından yetkileri belirlenmiş olan Akademik Teşvik
Düzenleme, Denetleme ve İtiraz Komisyonu tarafından bütün başvuruların tekrar gözden geçirildiği, 2.3. Akademik Teşvik Düzenleme, Denetleme ve İtiraz Komisyonunun, başvuranın “Aile İşletmelerinde
Kurumsallaşma, Stratejik Yönetim ve İnsan Kaynakları Yönetimi Uygulamaları” isimli çalışmayı ilgili kişinin doktora tezi olduğu ve bu tezin kitap haline getirildiğini tespit etmesi üzerine ilgili faaliyetini iptal ettiği, nitekim başvuranın “Doktora tezi değil, bu tezden üretilmiş ve tanınmış uluslararası yayınevi tarafından yayımlanmış özgün bir kitaptır” şeklinde itirazda bulunduğu, başvuranın bu ifadesinin adı geçen kitabın tezden üretildiği yönünde zımni bir ikrar olduğu, ekte görüldüğü üzere bahse konu kitabın ve doktora tezinin başlık, alt başlıklar ve içerik olarak birebir aynı olduğu, bu hususta kitabın tezden üretilmediğine dair ispat yükünün başvurana ait iken başvuranın bu hususta hiçbir maddi delil veya akademik argüman ileri sürmediği, bu itibarla ilgili çalışmanın Akademik Teşvik Düzenleme Denetleme ve İtiraz Komisyonu tarafından sistem üzerinden iptal edildiği ve sonucun başvurana sistem üzerinden bildirildiği, 2.4. İtiraz döneminde sistemin akademik teşvik ödeneğinden faydalanan ve çalışması iptal edilen bütün kullanıcılara açıldığı ve itirazların bu sistem üzerinden alındığı, başvuranın söz konusu sistem üzerinden itirazda bulunmadığı, itiraz dilekçesinin Bölüm Başkanlığının yazısı ile Komisyona ulaştığı, itirazında herhangi bir bilgi belge sunmadığı, sadece “Doktora tezi değil doktora tezinden üretilmiştir…” ifadesinin yer aldığı, komisyonun aynı toplantıda itirazı değerlendirdiği ve itirazının reddine karar verdiği, itirazların değerlendirildikten sonra sistem üzerinden onaylandığı, itirazı reddedilenlerin gerekçelerinin sistem üzerinden kullanıcılara iletildiği ve 30 puan ve üzeri puana sahip olan araştırmacıların puanlarının listeler halinde alınarak komisyon üyelerinin imzasından sonra ilgili birimlere gönderildiği, 2.5. Başvuranın itiraz dilekçesinde sistemin çalışmadığı ya da evrak-dosya yükleme noktasında birtakım sorunlar yaşandığından bahsetmekteyse de söz konusu ifadenin kesinlikle gerçekleri yansıtmadığı, başvurucunun iddialarının aksine sistemin sağlıklı bir şekilde çalışmakta olup ilgili çalışma ile ilgili talep edilen kanıtların yüklenmesine imkân verdiği, zaten başvuranın da istenilen kanıtları sisteme yüklediği, 2.6. Toplam 134 kişinin başvuru yaptığı sistemde değerlendirmeler sonucunda 103 araştırmacının akademik teşvik ödeneğinden yararlandığı, 2.7. Başvuru metninde Akademik Teşvik Ödeneği değerlendirme dönemlerinde benzer faaliyetlerden oluşan başvuruların yararlandırıldığından bahsedildiği, maalesef Akademik Teşvik Ödeneği Değerlendirme sürecinde farklı üniversiteler arasında farklı uygulamaların olduğunun görüldüğü, birimlerce bazen gereken titizlik gösterilmediği takdirde bütün yükün Akademik Teşvik Düzenleme Denetleme ve İtiraz
Komisyonuna kaldığı, şayet kurumun bir sistemi yoksa ve bütün değerlendirmeler basılı dosyalar üzerinden yapılıyorsa gözden kaçan hususlar olabildiği, ancak Üniversitelerinde böyle bir durumun söz konusu olmadığı, hatta aynı kurum içerisinde bile farklı birimler arasında farklı değerlendirmeler olabildiği, bu tutarsızlığı ortadan kaldırmak için son iki yıldır geliştirdikleri yazılım modülü ve hazırladıkları Usul ve
Esaslar bilgilendirme notu ile kurumun tamamına standart bir uygulama getirildiği, o nedenle başvuranın dile getirdiği daha önce benzer çalışmalardan farklı araştırmacıların yararlandığı tezinin geçerli bir savunma
olmadığı, Akademik Teşvik Düzenleme Denetleme ve İtiraz Komisyonunun almış olduğu böyle bir kararın bulunmadığı, kaldı ki “sui misal emsal olmaz” ilkesi gereği başka başvurularda yapılan yanlış işlemlerin başvuran lehine kazanılmış hak doğuramayacağı, 2.8. Bazı bölümlerde bölüm hocaları ile ters düşmemek adına “biz birimden yollayalım üst komisyon reddetsin” şeklinde yanlış uygulamalar olduğunun bir gerçek olduğu, bu nedenle Akademik Teşvik
Düzenleme Denetleme ve İtiraz Komisyonunun bütün başvuruları tekrar gözden geçirdiği, bu ve benzeri hususlarla ilgili hukuka yansımış bir dosyanın bulunmadığı, 2.9. Söz konusu başvurunun birim akademik teşvik değerlendirme komisyonunda olduğu gibi kabul edildiği, herhangi bir revizyon veya iptalin söz konusu olmadığı, Akademik Teşvik Düzenleme Denetleme ve İtiraz Komisyonunun itiraz konusu olan “Aile İşletmelerinde Kurumsallaşma, Stratejik Yönetim ve İnsan
Kaynakları Yönetimi Uygulamaları” adlı çalışmayı ve 2022 yılında basılmış olan “Örgütsel Başarısızlığa
Etkili Olan Yönetsel Yetersizliklerin Bulanık AHP Yöntemi ile Değerlendirilmesi” adlı çalışmayı 2023 yılına ait olmadığı için iptal ettiği, 2.10. Söz konusu başvuru döneminde toplam 134 adet başvuru yapıldığı, bu başvurulardan 103 tanesinin
30 puan ve üzeri puan aldığı, 103 başvuru arasından da 20 araştırmacının başvuru puanının eksik-yanlış
bilgi-evrak nedeniyle düşürüldüğü, 2.11. Akademik Teşvik Düzenleme Denetleme ve İtiraz Komisyonunun görev ve yetkilerinin Akademik
Teşvik Ödeneği Yönetmeliğinde açık bir şekilde tanımlandığı, Komisyonun faaliyetlerin belgelendirilmesinde ve faaliyet türleri içerisinde sınıflandırılmasında oluşan tereddütlerin giderilmesinde nihai karar mercii olduğu, Komisyon kararlarına karşı itirazlar üzerine verilen kararların kesin olduğu, ilgili hükümler gereğince itirazın değerlendirildiği ve itiraz sürecinde yapılan başvurunun Akademik Teşvik
Düzenleme Denetleme ve İtiraz Komisyonunun görüşünü değiştirmediği, aynı gerekçe ile itirazının reddedildiği, görüldüğü üzere tüm işlemlerin usul ve hukuka uygun, şeffaf bir şekilde yürütüldüğü, başvuranın itirazlarının hukuki dayanağı bulunmadığı bildirilerek ilgili belgeler sunulmuştur.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. T.C. Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü
maddesinin dördüncü ve beşinci fıkraları:
“Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler. […]” 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5’inci maddesinin birinci
fıkrası:
“Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” 5. 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu’nun “Akademik teşvik ödeneği” başlıklı Ek 4’üncü
maddesi:
“(Ek: 5/11/2014-6564/2 md.) Her bir takvim yılı için, bir önceki yıl, bilim, teknoloji ve sanata katkı sağlayıcı nitelikte yurt içinde veya yurt dışında sonuçlandırılan proje, araştırma, yayın, tasarım, sergi, patent ile çalışmalarına yapılan atıflar, bilim kurulu bulunan uluslararası düzeydeki toplantılarda tebliğ sunma ve almış olduğu akademik ödüller esas alınarak öğretim elemanları için yüz puan üzerinden yıllık akademik teşvik puanı hesaplanır.
Akademik teşvik puanı otuz ve üzerinde olanlara, Devlet Memurları Kanununa tabi en yüksek Devlet
memuru brüt aylık (ek gösterge dâhil) tutarının; a) Profesör kadrosunda bulunanlar için %100’üne, b) Doçent kadrosunda bulunanlar için %90’ına, c) Doktor Öğretim Üyesi kadrosunda bulunanlar için %80’ine, d) Araştırma Görevlisi kadrosunda bulunanlar için %70’ine, 12 e) Öğretim Görevlisi (…) kadrosunda bulunanlar için %70’ine, f) (Mülga: 22/2/2018-7100/15 md.)
aldıkları akademik teşvik puanının yüze bölünmesi suretiyle bulunacak oranın uygulanması suretiyle hesaplanan tutarda akademik teşvik ödeneği verilir.
Bu madde uyarınca yapılacak ödeme; bu Kanun uyarınca aylık ödendiği sürece ve kadrolarının bulunduğu yükseköğretim kurumları tarafından şubat ayının on beşinden itibaren on iki ay süreyle her ayın on beşinde yapılır, damga vergisi hariç herhangi bir vergiye tabi tutulmaz. İlgili mevzuatı uyarınca ödenmekte olan zam, tazminat, ödenek, döner sermaye ek ödemesi, ikramiye, ücret ve her ne ad altında olursa olsun yapılan benzeri ödemelerin hesabında dikkate alınmaz.
Bilim alanlarının özellikleri ve öğretim elemanlarının unvanlarına göre akademik teşvik puanlarının hesaplanmasında esas alınacak faaliyetlerin ayrıntılı özellikleri ve bu faaliyetlerin puan karşılıkları, akademik teşvik toplam puanının %30’unu geçmemek üzere her bir akademik faaliyet türünün toplam puanın hesaplanmasındaki ağırlıkları, akademik teşvik puanının hesaplanmasına ilişkin usul ve esaslar ile bu hesaplamaları yapacak komisyonun oluşumu ile diğer hususlar Cumhurbaşkanı tarafından yürürlüğe
konulan yönetmelikle belirlenir.
Bu madde hükümleri, Türk Silahlı Kuvvetleri kadrolarında bulunan öğretim elemanları hakkında da uygulanır.” 6. 27/06/2018 tarihli ve 30461 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Akademik Teşvik Ödeneği
Yönetmeliği’nin “Akademik teşvik düzenleme, denetleme ve itiraz komisyonu” başlıklı 4’üncü maddesi:
“(1) Bu Yönetmelikte kendisine verilen görevleri yerine getirmek üzere yükseköğretim kurumları bünyesinde yüksek akademik teşvik puanına sahip öğretim üyelerinden her bir doçentlik temel alanından en az bir kişi olmak üzere rektörün her bir üyelik için önereceği üç aday arasından senato tarafından seçilen üyelerden oluşan akademik teşvik düzenleme, denetleme ve itiraz komisyonu kurulur. Komisyonun başkanlığını rektör tarafından görevlendirilen rektör yardımcısı yürütür. Komisyon, başkan hariç en az dört üyeden oluşmak koşuluyla iki yıl süreyle seçilir. Süresi biten üye yeniden seçilebilir. Üyeliğin herhangi bir sebeple boşalması halinde kalan süreyi tamamlamak üzere aynı usulle yeni üye seçilir.
(2) Komisyon, başkan dahil üye tamsayısının salt çoğunluğu ile toplanır ve toplantıya katılanların salt çoğunluğu ile karar alır. Oyların eşit olması halinde komisyon başkanının oyu yönünde karar alınmış sayılır. Üyeler çekimser oy kullanamaz.
(3) Komisyon, başvurular başlamadan önce uygulama usul ve ilkelerinin belirlenerek duyurulmasından, akademik teşvik başvuru takviminin hazırlanmasından, yürütülmesinden ve ödeme yapılacak yılın 15 Şubat tarihine kadar sürecin tamamlanmasından sorumludur.
(4) Komisyon, faaliyetlerin belgelendirilmesinde ve faaliyet türleri içerisinde sınıflandırılmasında oluşan tereddütlerin giderilmesinde nihai karar merciidir.”
6.1. “Akademik teşvik başvuru ve değerlendirme süreci” başlıklı 6’ncı maddesi:
(1) Öğretim elemanları, akademik teşvik başvurularını yayımlanan başvuru takvimi kapsamında kadrolarının bulunduğu yükseköğretim kurumunun ilgili birim akademik teşvik başvuru ve inceleme komisyonuna YÖKSİS’ten alınan çıktı ile birlikte akademik faaliyetlere ilişkin örnek, kanıt ve belgeleri ilan edilen usule uygun olarak sunar. Birim akademik teşvik başvuru ve inceleme komisyonu, değerlendirmelerin tüm aşamalarında gerekli gördüğü hallerde başvuru sahiplerinden akademik faaliyetlerine ilişkin ek açıklama, bilgi ve belgeler talep edebilir. Başvuru sahipleri, söz konusu talepleri yerine getirmekle yükümlüdür. Öğretim elemanlarınca yapılan başvurular birim akademik teşvik başvuru ve inceleme komisyonu tarafından incelenir.
(2) Yükseköğretim kurumu değişikliği durumunda YÖKSİS çıktısında her bir faaliyetin hangi kurumda gerçekleştirildiği gösterilir ve farklı kurumlarda gerçekleşen akademik faaliyetlerin değerlendirilmesi öğretim elemanının kadrosunun bulunduğu yükseköğretim kurumunda yapılır.
(3) Başvuru sahipleri, alanları ile ilgili yapmış oldukları faaliyetlerine uygun birim akademik teşvik başvuru ve inceleme komisyonuna başvuru yapmakla yükümlüdür. Birim akademik teşvik başvuru ve inceleme komisyonu öncelikle başvuru sahibinin faaliyetlerinin incelenmeye uygun olup olmadığına karar verir. Uygun görülmeyen başvurular gerekçeli olarak, değerlendirilmek üzere komisyona iletilir.
(4) Birim akademik teşvik başvuru ve inceleme komisyonu başvuruları inceleyerek hazırladığı karar tutanağını, başvurularla ilgili değerlendirme raporunu ve ekinde puan tablosunu imzalı olarak rektörlüğe bağlı bölümlerde bölüm başkanı, fakültelerde dekan, diğer birimlerde ise müdür tarafından onaylanmış olarak komisyona ilan edilen takvime uygun olarak gönderir. Birim akademik teşvik başvuru ve inceleme komisyonu tarafından hazırlanan değerlendirme raporunda reddedilen veya puan değerinde değişiklik yapılan akademik faaliyetlerle ilgili olarak açıklamada bulunulması zorunludur.
(5) Komisyon, birim akademik teşvik başvuru ve inceleme komisyonu tarafından gönderilen başvuruları ve değerlendirme kararlarını inceler. Gerekli gördüğü hallerde başvuru sahiplerinden ek belge ve bilgi talep edebilir ve/veya birimlerden gelen kararlar üzerinde değişiklik yapabilir. Komisyon, hazırladığı karar tutanağını, başvurularla ilgili değerlendirme raporunu ve ekinde puan tablosunu imza altına alır ve nihai kararlarını ilgili araştırmacılara yazılı olarak veya elektronik ortamda duyurur. Komisyon tarafından hazırlanan değerlendirme raporunda reddedilen veya puan değerinde değişiklik yapılan akademik faaliyetlerle ilgili olarak açıklamada bulunulması zorunludur.
(6) Komisyon kararlarına karşı duyuru tarihinden itibaren beş işgünü içinde yazılı olarak itiraz edilebilir.
Komisyon itirazları, itiraz süresinin bittiği tarihten itibaren en geç beş işgünü içerisinde karara bağlar.
Komisyonun vereceği kararlar kesindir.
(7) Devlet yükseköğretim kurumlarından vakıf yükseköğretim kurumlarında görevlendirilen öğretim elemanlarının görevlendirme süresince vakıf yükseköğretim kurumlarında gerçekleştirdikleri faaliyetler akademik teşvik puanlarının hesaplanmasında dikkate alınmaz. Vakıf yükseköğretim kurumlarından veya
başka bir kurumdan Devlet yükseköğretim kurumları kadrolarına geçen öğretim elemanlarının akademik teşvik puanlarının hesaplanmasında sadece Devlet yükseköğretim kurumlarında gerçekleştirdikleri faaliyetler esas alınır.
(8) Görevlendirme nedeniyle kurum dışında bulunan öğretim elemanları, kadrolarının bulunduğu kurumlarda uzmanlıklarına uygun birimlere başvuruda bulunur.
(9) Yabancı uyruklu öğretim elemanları akademik teşvik ödeneğinden yararlanamaz.
6.2. “Akademik teşvik ödeneğinin hesaplanması” başlıklı 8’inci maddesinin ikinci fıkrası:
“(2) Akademik teşvik puanı, bu Yönetmeliğin ekinde yer alan Faaliyet Hesaplama Tablosu esas alınarak aşağıdaki şekilde hesaplanır (Tablo 4).” hükümlerini haizdir.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
7. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvurunun reddi gerektiği hususundaki öneri Kamu Başdenetçisine sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 8. Başvuru, başvuranın akademik teşvik ödeneği başvurusunda doktora tezinden üretilmiş kitabının kabul edilmemesine itirazı hakkındadır.
9. Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi neticesinde; 9.1. Başvuranın akademik teşvik ödeneği online sistem başvuru sayfasında, “tanınmış uluslararası yayınevi tarafından yayımlanmış özgün bilimsel kitap” başlığı altında yüklediği “Aile İşletmelerinde
Kurumsallaşma, Stratejik Yönetim ve İnsan Kaynakları Yönetimi Uygulamaları” kitabının Akademik
Teşvik Düzenleme, Denetleme ve İtiraz Komisyonu tarafından reddedildiği, ret açıklamasında “Doktora tezleri, yüksek lisans tezleri ve lisans bitirme tezleri KİTAP faaliyeti adı altında puanlanmaz.” ifadesinin yer aldığı, başvuranın söz konusu online sistem üzerinden itirazda bulunduğuna ilişkin dosya kapsamına sunulmuş bir belge bulunmamakla birlikte Denizcilik İşletmeleri Yönetimi Bölüm Başkanı tarafından imzalı ve başvuranın paraflayıcı olduğu 01.02.2024 tarihli ve sayılı yazısında, “Akademik Teşvik başvurumun değerlendirilmesi sürecinde komisyon üyesi tarafından sisteme girilen revizyon talep edilme sebebi “Doktora tezleri, yüksek lisans tezleri ve lisans bitirme tezleri KİTAP faaliyeti adı altında puanlanmaz Akademik Teşvik Kılavuzu 2023″ biçimindedir. Sayın komisyon üyesi gerekçesini Aralık 2023 tarihli “2023 FAALİYET YILI AKADEMİK TEŞVİK ÖDENEĞİ UYGULAMA USUL VE İLKELERİ” kitapçığının 8. sayfasında yer alan “Doktora tezleri, yüksek lisans tezleri ve lisans bitirme tezleri KİTAP faaliyeti adı altında puanlanmaz.” ifadesine dayandırmaktadır. Konuya esas teşkil eden eser tarafımdan kaleme alınan Doktora Tezi değil, bu tezden üretilmiş ve uluslararası yayınevi tarafından basılmış olan kitaptır. Bu nedenle, başvurumun önceki haliyle kabul edilmesi hususunda; Gereğinin yapılmasını arz ederim.” ifadeleri ile itirazda bulunduğu,
9.2. İdare tarafından Kurumumuza gönderilen “Akademik Teşvik Dönem İtirazları Sonuç Ekran
Raporunda” başvuranın itirazının “başvuru puanı 50.7, onaylanan puan 24.3” olarak sonuçlandırılarak reddedildiğinin görüldüğü, 9.3. Akademik Teşvik Düzenleme, Denetleme ve İtiraz Komisyonunun 06.02.2024 tarihli ve sayılı yazısı ile akademik teşvik başvuru sürecinin tamamlandığına ve nihai sonuç listesine dair tüm birimlere duyuru yapıldığı, başvuranın ekli listede yer almadığı, başvuranın 26.03.2024 tarihli dilekçesi ile yeniden aynı gerekçelerle itirazda bulunduğu, dilekçesine yanıt verilmemesi üzerine 27.03.2024 tarihinde
Kurumumuza başvuruda bulunduğu tespit edilmiştir.
10. Uyuşmazlığa dayanak 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu’nun “Akademik Teşvik Ödeneği” başlıklı Ek 4’üncü maddesinin birinci fıkrasında; her bir takvim yılı için, bir önceki yıl, bilim, teknoloji ve sanata katkı sağlayıcı nitelikte yurt içinde veya yurt dışında sonuçlandırılan proje, araştırma, yayın, tasarım, sergi, patent ile çalışmalarına yapılan atıflar, bilim kurulu bulunan uluslararası düzeydeki toplantılarda tebliğ sunma ve almış olduğu akademik ödüller esas alınarak öğretim elemanları için yüz puan üzerinden yıllık akademik teşvik puanı hesaplanacağı; dördüncü fıkrasında bilim alanlarının özellikleri ve öğretim elemanlarının unvanlarına göre akademik teşvik puanlarının hesaplanmasında esas alınacak faaliyetlerin ayrıntılı özellikleri ve bu faaliyetlerin puan karşılıkları, akademik teşvik toplam puanının %30’unu geçmemek üzere her bir akademik faaliyet türünün toplam puanın hesaplanmasındaki ağırlıkları, akademik teşvik puanının hesaplanmasına ilişkin usul ve esaslar ile bu hesaplamaları yapacak komisyonun oluşumu ile diğer hususların Cumhurbaşkanı tarafından yürürlüğe konulan yönetmelikle belirleneceği hüküm altına alınmıştır.
11. Söz konusu kanun maddesine dayanılarak 27.06.2018 tarihli ve 30461 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Akademik Teşvik Ödeneği Yönetmeliği yürürlükte olup başvuruya konu uyuşmazlık da anılan
Yönetmeliğe tabidir. Yönetmeliğin 4’üncü maddesinin üçüncü fıkrasında; Akademik Teşvik Düzenleme, Denetleme ve İtiraz Komisyonu’nun başvurular başlamadan önce uygulama usul ve ilkelerinin belirlenerek duyurulmasından, akademik teşvik başvuru takviminin hazırlanmasından, yürütülmesinden ve ödeme yapılacak yılın 15 Şubat tarihine kadar sürecin tamamlanmasından sorumlu olduğu, dördüncü fıkrasında; Komisyonun, faaliyetlerin belgelendirilmesinde ve faaliyet türleri içerisinde sınıflandırılmasında oluşan tereddütlerin giderilmesinde nihai karar mercii olduğu hüküm altına alınmıştır. Yönetmeliğin 6’ncı maddesinde ise, öğretim elemanlarının, akademik teşvik başvurularını yayımlanan başvuru takvimi kapsamında kadrolarının bulunduğu yükseköğretim kurumunun ilgili birim akademik teşvik başvuru ve inceleme komisyonuna YÖKSİS’ten alınan çıktı ile birlikte akademik faaliyetlere ilişkin örnek, kanıt ve belgeleri ilan edilen usule uygun olarak sunacağı, Birim Akademik Teşvik Başvuru ve İnceleme
Komisyonunun, değerlendirmelerin tüm aşamalarında gerekli gördüğü hallerde başvuru sahiplerinden akademik faaliyetlerine ilişkin ek açıklama, bilgi ve belgeler talep edebileceği, başvuru sahiplerinin, söz konusu talepleri yerine getirmekle yükümlü olduğu, Birim akademik teşvik başvuru ve inceleme komisyonunun öncelikle başvuru sahibinin faaliyetlerinin incelenmeye uygun olup olmadığına karar vereceği, uygun görülmeyen başvuruların gerekçeli olarak, değerlendirilmek üzere komisyona iletileceği, Akademik Teşvik Düzenleme, Denetleme ve İtiraz Komisyonunun, birim akademik teşvik başvuru ve inceleme komisyonu tarafından gönderilen başvuruları ve değerlendirme kararlarını inceleyeceği, gerekli gördüğü hallerde başvuru sahiplerinden ek belge ve bilgi talep edebileceği ve/veya birimlerden gelen kararlar üzerinde değişiklik yapabileceği, Komisyonun, hazırladığı karar tutanağını, başvurularla ilgili değerlendirme raporunu ve ekinde puan tablosunu imza altına alacağı ve nihai kararlarını ilgili araştırmacılara yazılı olarak veya elektronik ortamda duyuracağı, Komisyon tarafından hazırlanan değerlendirme raporunda reddedilen veya puan değerinde değişiklik yapılan akademik faaliyetlerle ilgili olarak açıklamada bulunulmasının zorunlu olduğu belirtilmiştir.
12. Mezkur Yönetmeliğin 8’inci maddesinin ikinci fıkrasına göre, Akademik Teşvik Ödeneğinin belirlenmesinde esas alınan akademik teşvik puanı; Yönetmelik ekindeki Faaliyet Hesaplama Tablosu (Tablo 4) esas alınarak hesaplanmakta olup bu tablonun 3 Sıra No/Faaliyet sütunu/Yayın (30 Puan)
Bölümünün 10., 11. ve 12. satırlarında, “Tanınmış uluslararası yayınevleri tarafından yayımlanmış özgün bilimsel kitap”, “Tanınmış uluslararası yayınevleri tarafından yayımlanmış özgün bilimsel kitap editörlüğü”, “Tanınmış uluslararası yayınevleri tarafından yayımlanmış özgün bilimsel kitaplarda bölüm yazarlığı” kriterlerine yer verilmiştir. (13. ve 14. satırlarında yer alan “Tanınmış ulusal yayınevleri tarafından yayımlanmış” ibareleri Danıştay Sekizinci Dairesinin 3/4/2024 tarihli ve E.:2021/6094; K.:2024/2115 sayılı kararı ile iptal edilmiştir.)
13. 2023 yılı akademik teşvik başvurularına yönelik olarak Samsun Üniversitesi resmi internet sayfasında
02.01.2024 tarihinde duyuru yapıldığı görülmüştür. Söz konusu duyuruda, başvuru takvimi, başvurularının
vpys.samsun.edu.tr adresi üzerinden “Akademik Teşvik Başvuru” sistemine yapılacağı, sistemin kullanımı ile ilgili bilgilendirme notunun sistemde yer aldığı, faaliyetlerle ilgili istenilen bütün kanıtların sisteme yükleneceği, hangi faaliyet için ne tür kanıtın isteneceğinin sisteme tanımlandığı, kurulan sistem incelendiğinde, bilgilendirme notu ve kılavuzlar aracılığıyla sistem kullanımına ilişkin detaylı açıklamaların ve herhangi bir sorun yaşanması halinde iletişim kurulacak kişi, telefon numarası ve e-posta adresinin de duyurulduğu tespit edilmiştir. Her ne kadar başvuran sistemde sorun yaşadığını iddia etmişse de, yaşadığı sorunu ilgili birime bildirdiğine dair herhangi bir bilgi veya belgeye rastlanmamıştır.
14. Ayrıca Samsun Üniversitesi resmi internet sayfasında “2023 Faaliyet Yılı Akademik Teşvik Ödeneği
Uygulama Usul ve İlkeleri”nin yayımlandığı, bahse konu Usul ve İlkelerin “3. Yayın” başlığı altında
“Doktora tezleri, yüksek lisans tezleri ve lisans bitirme tezleri KİTAP faaliyeti adı altında puanlanmaz.” düzenlemesinin yer aldığı görülmüştür. Dolayısıyla, doktora tezlerinin kitap faaliyeti adı altında puanlanmayacağının açıkça belirli olduğu noktasında tereddüt bulunmamaktadır.
15. Başvuruya konu uyuşmazlık yukarıda açıklanan hususlar ve ilgili mevzuat kapsamında değerlendirildiğinde; 15.1. 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu’nun Ek 4’üncü maddesi uyarınca akademik teşvik puanının hesaplanmasında esas alınacak faaliyetlerin özellikleri ve puan karşılıkları ile hesaplamaları yapacak Akademik Teşvik Düzenleme, Denetleme ve İtiraz Komisyonunun oluşumunun Akademik Teşvik
Ödeneği Yönetmeliği ile ortaya konulduğu, anılan Yönetmelikte kitap faaliyeti açısından özgün bilimsel kitapların puanlandırmaya esas alındığı, Yönetmeliğe uygun olarak akademik teşvik başvuruları başlamadan önce Samsun Üniversitesi resmi internet sitesinde “2023 Faaliyet Yılı Akademik Teşvik
Ödeneği Uygulama Usul ve İlkeleri”nin ilan edildiği, mezkûr Yönetmeliğin 4’üncü maddesi uyarınca bahsi geçen özgünlük kriterinin gerçekleşip gerçekleşmediğini takdir etme yetkisinin nihai olarak Akademik
Teşvik Düzenleme, Denetleme ve İtiraz Komisyonuna ait olduğu, anılan uygulama usul ve ilkelerinde açıkça doktora tezlerinin kitap faaliyeti adı altında puanlanmayacağının düzenlendiği, öngörülen bu objektif kuralın takdir yetkisinin somutlaştırılması niteliğinde olduğu, başvuranın uyuşmazlığa konu kitabının bu çerçevede reddedildiği, 15.2. Her ne kadar başvuran, uyuşmazlığa konu kitabın “tezden üretilmiş özgün bilimsel kitap” olduğu iddiasında bulunmuşsa da, itirazlarında bu iddiasını ispatlayacak herhangi bir bilgi ve belge sunmadığı, diğer yandan Komisyon tarafından yapılan incelemede bahse konu kitabın ve doktora tezinin başlık, alt başlık ve içerik olarak birebir aynı olduğunun tespitine dayanılarak işlem tesis edildiği, aksini ispat yükünün
Yönetmelik uyarınca başvurana ait olduğu, ancak başvuran tarafından aksini kanıtlayıcı belge sunulmadığı,
15.3. Başvuranın diğer öğretim üyelerinin benzer akademik teşvik başvurularının kabul edildiği iddiasına ilişkin somut bir bilgi veya belge sunmadığından itibar edilememekle birlikte İdare tarafından Üniversiteleri nezdinde diğer öğretim üyelerine farklı uygulama durumunun söz konusu olmadığı, uygulamanın standartlaşması için geliştirdikleri yazılım modülü ve hazırladıkları Usul ve Esaslar’a uygun olarak tüm sürecin yürütüldüğü, Akademik Teşvik Düzenleme Denetleme ve İtiraz Komisyonunca alınmış böyle bir kararın bulunmadığının bildirildiği, 15.4. Tüm bu açıklamalar çerçevesinde; başvuranın akademik teşvik ödeneği başvurusunda doktora tezinden üretilmiş kitabının kabul edilmemesine itirazı üzerine idare tarafından yapılan işlemlerde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilemediğinden, başvurunun reddi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 16. İyi yönetim ilkelerine, Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmelik’in “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiştir. Anılan madde hükmü uyarınca, inceleme ve araştırma kapsamında ilgili idarenin iyi yönetim ilkelerine uygun işlem ve eylem ile tutum veya davranışta bulunup bulunmadığı hususları da Kurum tarafından gözetilmektedir.
17. Dosya kapsamında yapılan incelemede; başvurunun inceleme ve araştırması kapsamında
Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgelerin idare tarafından süresi içerisinde ve gerekçeli olarak
Kurumumuza gönderildiği, böylece “kararların gerekçeli olması ve makul sürede karar verme” ilkelerine uygun davranıldığı; idarenin, başvurana hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini bildirmediği, bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
18. 6328 sayılı Kanun’un 21’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren ilgili idare işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Samsun İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın BAŞVURANA ve SAMSUN ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi