Akaryakıt giderlerine ilişkin aşırı düşük açıklamalarında hangi husus ve hesaplamalara dikkat edileceği (KİK)

BAŞVURU SAHİBİ:

Başarı Birlik Madencilik San. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

İstanbul Silivri Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2023/82675 İhale Kayıt Numaralı “Vefa Yaşlı Evde Bakım Programı Uygulanması 94 Hane, 120 Faydalanıcı Bakım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

İstanbul Silivri Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı tarafından 17.02.2023 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Vefa Yaşlı Evde Bakım Programı Uygulanması 94 Hane, 120 Faydalanıcı Bakım İşi” ihalesine ilişkin olarak Başarı Birlik Madencilik San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 22.03.2023 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 23.03.2023 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 30.03.2023 tarih ve 86695 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 27.03.2023 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2023/474 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan Mustafa Balcı tarafından idareye sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının birçok yönüyle mevzuata uygun olmadığı, şöyle ki;

1.1. İdarenin şikayete cevap yazısında, ihale konusu işte kullanılacak aracın ihale üzerinde bırakılan istekliye ait olduğu ve bu hususu tevsik edici belge olarak araç ruhsatının sunulduğunun ifade edildiği,  ancak ihale konusu işte kullanılacak aracın ihale üzerinde bırakılan istekliye ait olması ve bu yönde açıklama yapılmış olması halinde amortisman giderinin maliyet hesabına ilave edilmesi, bu kapsamda araç ruhsatı haricinde aracın edinim değerine ilişkin belgelerin de sunulması, amortisman hesabının araç edinim değerinin dikkate alınarak hesaplanması gerektiği, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından aracın edinim değerine ilişkin herhangi bir belge sunulmadığı, amortisman maliyet hesabı yapılmadığı ve bu hususta mevzuata uygun bir açıklama sunulmadığı,

1.2. Teknik Şartname’nin 3’üncü maddesinin “Araç Gideri” başlıklı kısmında; ihale konusu iş kapsamında yüklenicinin en az bir (1) adet, 4+1 koltuk kapasiteli, klimalı hizmet aracı tahsis edeceğinin belirtildiği ve araçların ön, arka, sağ ve sol cephelerinin (4 cephesi) tamamının idarenin belirlediği projenin amacına uygun resimler ile yüklenici firma tarafından folyo kaplama yaptırılacağı ve folyo kaplama yapılmasındaki ve sökülmesindeki giderlerin yüklenici firma tarafından karşılanacağının düzenlendiği,

1.3. Akaryakıt giderinin tevsikine ilişkin olarak Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.2.7’nci maddesinde yer alan açıklama gereği ihale üzerinde kalan istekli tarafından maddede belirtilen raporunun sunulmadığı, açıklama kapsamında öngörülen litre birim fiyatın en yüksek işlem hacimli 8 firmanın akaryakıt fiyatlarına ilişkin raporda yer alan fiyatların % 90’ının altında olduğu, akaryakıt giderine ilişkin olarak sunulan açıklamanın mevzuata uygun olmadığı, ihale konusu işte kullanılacak aracın şehir içi ortalama yakıtını gösterir yetkili bayiden alınmış usulüne uygun bir belge ya da araç kataloğu ile açıklama yapılması gerektiği, ancak bu kapsamda herhangi bir belge sunulmadığı, dolayısıyla ortalama yakıt tüketimine yönelik yapılan açıklamanın dayanaksız olduğu, ayrıca araçların hizmet süresi boyunca kat edeceği mesafeye yönelik ihale dokümanına uygun bir açıklama ve hesaplama yapılmadığından kat edilecek mesafenin eksik belirlendiği, işletme ile hizmet sunulacak yerler arasındaki mesafe hesabının bütünüyle hatalı yapıldığı, bu hususta yapılan açıklamaya yönelik tevsik edici herhangi bir belge sunulmadığı,

1.4. Motorlu Taşıtlar Vergisine (MTV) yönelik olarak, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından herhangi bir maliyet öngörülmediği, bu kapsamda Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.2.2.3’üncü maddesinde öngörüldüğü şekilde interaktif vergi dairesi üzerinden alınmış araç özelliği ve MTV tutarı bakımından kabul edilebilir uygun bir belge sunulmadığı,

1.5. Trafik sigortası ve kasko giderinin tevsikine ilişkin olarak Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.3.4. maddesinde yer alan açıklamaya uygun bir şekilde ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sigorta şirketi genel veya bölge müdürlüğünden alınmış yada bu müdürlüklerin teyit yazılarını içeren, sözleşme süresine uygun şekilde sigorta başlangıç ve bitiş tarihlerin yer aldığı mevzuata uygun düzenlenmiş fiyat teklifleri sunulmadığı,

1.6. İşin süresinin dört mevsimi kapsaması ve lastik giderlerinin de teklif fiyata dahil olduğunun belirtildiği, bu itibarla yazlık ve kışlık olmak üzere aracın lastik giderlerinin mevzuata uygun şekilde açıklanması gerektiği, ancak ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından yazlık ve kışlık lastik bedelleri ile lastik değişim bedellerini içerecek şekilde açıklama yapılmadığı, öngörülen gideri tevsik etmek amacıyla sunulan fiyat teklifinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1’inci maddesinde yer alan, meslek mensubuna ait uygun ibare ve meslek mensubu onayını içermemesi sebebiyle mevzuata uygun olmadığı,

1.7. Araçların kat edeceği mesafeye bağlı olarak periyodik bakım sayısının belirlenip maliyetin buna göre oluşturulması gerekirken, kat edilecek ortalama mesafeye göre hesaplanmış periyodik bakım sayısına yönelik herhangi bir açıklama yapılmadığı, sadece bir adet bakım maliyetinin açıklamada dikkate alındığı, ayrıca Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde belirtilen meslek mensubuna ait onay ve ibareyi taşıyan mevzuata uygun düzenlenmiş bir fiyat teklifi sunulmadığı,

1.8. Teknik Şartname’nin 3’üncü maddesinin “Sarf Malzemesi Gideri (Giyim)” başlığı altında, ihale konusu işte kullanılacak personelin logolu yakalı tişört, yelek, polar veya şekil açısından aynı şartlara haiz olan iş önlüğü gibi giyim malzemelerinin yüklenici tarafından karşılanacağının belirtildiği, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan açıklamada, hesaplamaya esas alınan miktarların ne şekilde tespit edildiğine yönelik herhangi bir beyana yer verilmediği, aynı zamanda bu beyana uygun tevsik edici bir belge sunulmadığı, söz konusu maliyet bileşenlerine yönelik açıklamanın miktar itibariyle bütünüyle hatalı ve eksik olduğu, bu malzemelere yönelik olarak öngörülen birim fiyatların tevsiki amacıyla sunulan fiyat tekliflerinin, meslek mensubunun beyan ve onayı yönüyle mevzuata uygun oluşturulmadığı, malzemelerin tamamına fiyat tekliflerinde yer verilmediği, ayrıca iş elbiselerinde yer alacak logo gideri için ayrı bir maliyet öngörülmediği, sunulan fiyat tekliflerinde bu maliyete yönelik herhangi bir açıklama yapılmadığı,

1.9. Teknik Şartname’nin 8’inci maddesinde çalışma süresinin haftada kırk beş (45) saat olacağının belirtildiği, ihale konusu iş kapsamında tam zamanlı olarak çalışacak personele ödenecek aylık ücrete yönelik maliyetin ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından eksik ve yanlış hesaplandığı,  tam zamanlı çalışılacağı hususunun dikkate alınmadığı, ayrıca 2023 yılı için belirlenen asgari ücretten daha az bir bedel öngörüldüğü,

1.10. Araçların araç muayene ve egzoz emisyon ölçüm giderlerine yönelik olarak tevsik edici bir belge sunulmadığı, 2023 yılına ait birim fiyatların dikkate alınarak maliyet hesabının yapılması gerekirken daha önce yapılan muayene ve egzoz emisyon işlemlerine yönelik belgelerin tevsik edici belge olarak sunulduğu, ancak idarece bu belgelerin mevzuata aykırı şekilde uygun ve yeterli kabul edildiği,

1.11. İhale konusu işte kullanılacak amortismana tabi malzemelere yönelik olarak, idarece verilen şikayete cevapta, demirbaş malzeme giderlerinin yer aldığı ayrı bir belge verildiğinin belirtildiği, ancak demirbaş malzeme giderlerine yönelik amortisman giderinin hesaplanarak maliyet hesabına dahil edilmesi gerekirken, bu yönde bir işlem ve açıklama yapılmadığı, ayrıca demirbaş niteliğindeki malzemelerin edinim değerlerini gösterir, mevzuata uygun tanzim edilmiş bir belgenin açıklama kapsamında sunulmadığı,

1.12. Lastik, araç periyodik bakımı, giyim ve temizlik (sarf) malzemelerine yönelik fiyat teklifi ekinde sunulan tespit tutanaklarının bütünüyle eksik ve mevzuata aykırı şekilde tanzim edildiği, söz konusu maliyet bileşenlerine yönelik sunulan tespit tutanaklarında yer alan birim fiyatlarla fiyat tekliflerinde yer alan birim fiyatların birbiri ile uyumlu olmadığı, fiyat tekliflerinde belirtilen tutanak tarih ve sayılarının tutanaktaki tarih ve sayılar ile aynı olmadığı, tutanakların tamamında defter tasdik bilgileri ile geçici vergi beyanname döneminin eksik ve hatalı doldurulduğu, meslek mensubuna ait faaliyet belgelerinin aslı ya da suretinin tutanaklara eklenmediği, tutanakların ekinde mükellefler adına tutanağı imzalayan kişilere ait imza beyannamesi veya sirküleri ile temsile yetkili olunduğunu gösterir belgelerlerin sunulmadığı, sunulan imza beyannamelerinde yer alan imzaların fiyat teklifleri ve tutanakları imzalayan mükelleflere ait olmadığı, tutanakların fatura bilgileri kısmında yazılan fatura içeriklerinin fiyat tekliflerine konu ürünlerle uyumlu olmadığı, farklı ebatlardaki lastikler, farklı evsaflarda giyim ve temizlik malzemeleri, farklı nitelikteki araçların periyodik bakımlarına ait faturaların, fiyat tekliflerine konu ürünlere uygunluğu gözetilmeksizin ve fatura tarihleri dikkate alınmaksızın tutanağa işlendiği, sonuç itibariyle; lastik, araç periyodik bakım, giyim ve temizlik (sarf) malzemelerine yönelik olarak fiyat teklifleri ekinde sunulan tutanakların Kamu İhale Genel Tebliğinin 79’uncu maddesine uygun tanzim edilmediği ve onaylanmadığı,

1.13. Teknik Şartname’nin 3’üncü maddesinde işletme giderleri arasında sayılan kirli çamaşırlarının alınıp yıkanması, kurutulması ve ütülenmesi için kullanılacak yerin kirası, bakımı, onarımı, ısıtması, aydınlatması ve su gideri gibi giderlerin de teklif fiyatına dahil olacağının belirtildiği, ancak bu maliyetlere yönelik olarak açıklama kapsamında herhangi bir bedel öngörülmediği ve bu giderlere ilişkin olarak mevzuata uygun herhangi bir açıklama yapılmadığı,

1.14. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında; teklif bedelinin onbinde 5’i oranındaki KİK payı, teklif bedelinin binde 9,48’i oranındaki damga vergisi ve teklif bedelinin binde 5,69’u oranındaki karar pulu giderinin maliyet hesabına dahil edilmediği, bu hususta herhangi bir açıklama yapılmadığı,

1.15. Teknik Şartname’nin 3’üncü maddesinin “Sarf Malzemesi Gideri (Temizlik)” başlığı altında ihale konusu işte kullanılacak temizlik malzemelerine cins ve kullanıcı sayısı bilgileriyle birlikte yer verildiği, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan açıklamada, hesaplamaya esas alınan miktarların ne şekilde tespit edildiğine yönelik herhangi bir beyana yer verilmediği, aynı zamanda bu beyana uygun tevsik edici bir belge sunulmadığı, söz konusu maliyet bileşenlerine yönelik açıklamanın miktar itibariyle bütünüyle hatalı ve eksik olduğu, bu malzemelere yönelik olarak öngörülen birim fiyatların tevsiki amacıyla sunulan fiyat tekliflerinin, meslek mensubunun beyan ve onayı yönüyle mevzuata uygun oluşturulmadığı, malzemelerin tamamına fiyat tekliflerinde yer verilmediği, sunulan fiyat tekliflerinde bu maliyete yönelik herhangi bir açıklama yapılmadığı,

Sonuç olarak, ihale üzerinde bırakılan Mustafa Balcı tarafından araç, amortisman, akaryakıt, zorunlu mali sorumluluk sigortası, kasko, MTV, araç muayene, egzoz emisyon, periyodik bakım, araç lastiği, giyim ve ihale konusu işte kullanılacak temizlik malzemeleri ile personel maliyetine yönelik yapılan açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliğine uygun olmadığından, idarece açıklamaların uygun görülerek ihalenin adı geçen istekli üzerinde bırakılmasının mevzuata aykırı olduğu, bu itibarla adı geçen isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,     

b)  Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,           

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8’inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Anılan Kanun’un “İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.

İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikayetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir…” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.

(2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.

(3) Kuruma itirazen şikayet süresi; şikayet veya itirazen şikayet üzerine idare tarafından alınan iptal kararına karşı yapılacak başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Süreler;

…

b) Ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan hükümleri için dokümanın EKAP üzerinden e-imza kullanılarak indirildiği tarihi, zeyilnameye yönelik başvurularda ise zeyilnamenin bildirildiği tarihi,

…

izleyen günden itibaren başlar…” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında “İdarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikayet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikayet başvurusuna konu edilemez.” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “… 79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.  

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (…/…/…) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (…/…/…) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

79.2.7. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak, EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmez. Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır.

79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir.

79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez.

79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir.

79.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü” ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur.

…

79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır.” açıklaması yer almaktadır.

İhaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Vefa Yaşlı Evde Bakım Programı Uygulaması 94 Hane, 120 Faydalanıcı Bakım İşi

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no’su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı: 94 Hane 120 Kişi bakım ve temizlik (1974 tekrar)

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: İstanbul ili Silivri İlçesi sınırları içerisinde” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin “İşin Özeti” başlıklı 2’nci maddesinde “3294 sayılı kanun kapsamında, Silivri Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı Mütevelli heyetince İstanbul ili Silivri İlçesi sınırlarında yaşayan bakıma muhtaç, kimsesiz, yatağa bağımlı, yaşlı ve hasta kişilere Program kapsamında evlere temizliğe gidecek ekipler 2 kişiden oluşturulacaktır. Her ekip ayda en az 40 faydalanıcıya hizmet verecek olup, program kapsamındaki hanelere ayda en az 2 (iki) defa temizlik hizmeti verilecektir. İhtiyaç sahiplerinin evlerinin temizliği tüm zeminlerin uygun temizlik malzemesi kullanılarak yıkanması, kapı kolları veya tokmaklarının silinmesi, dolap üst ve altlarım, duvardaki kir veya lekeleri, ahşap kısımlarının silinmesi, mermer akşamların silinmesi örümcek yuvalarının alınması, duvarlarda asılı bulunan her türlü pano vs. silinerek temizlenmesi, giderlerin kontrol edilmesi, çöplerin türlerine göre toplanması( tıbbi atıkların ayrı) ve uzaklaştırılması, tuvalet ve lavaboların yıkanıp temizlenmesi, idarece ihale konusu işle uyumlu benzer tür belirttiği görevlerin yerine getirilmesi ile hanede yaşayan kişilerin kirli çamaşırların alınıp yıkanması- kurutulması-ütülenmesi ve yerine yerleştirilmesi, hanede bulunup kişisel bakımım yapamayan engelli ve yaşlı vatandaşlarımızın tamamının el, ayak tırnaklarının kesilmesi, saç ve sakal tıraşı yapılması gibi kişisel ihtiyaçlarının karşılanması ve aynı zamanda yaşlılara psikolojik destek vererek Devletimizin sıcak yüzünün gösterilmesi.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “İşin Yürütülmesi Esnasında Kullanılacak Malzeme ve Ekipmanlara İlişkin Hususlar” başlıklı 3’üncü maddesinde “• Araç Gideri;

Yüklenici en az bir (1) adet, 4+1 koltuk kapasiteli, klimalı hizmet aracı tahsis edecek olup, arıza yapması ya da mücbir sebeplerle hizmet verememesi durumunda yerine aynı özelliklerde kendisine ait veya kiralama yoluyla oluşabilecek her türlü araç giderleri teklif fiyata dahildir.

Araca Ait Özellikler

Araçla ilgili yedek parça, amortisman, sigorta, kasko ve yasal tüm giderler yükleniciye aittir.

Araçta mevsim koşullarına uygun lastik kullanılması zorunludur.

Yüklenici aracın kaza, yanma, çalıntı, arıza, tamir-bakım benzeri sebeplerle hizmet verememesi durumunda hizmet veremeyen aracın yerine en az bir (1) gün içerisinde ayan özelliklerde ikinci bir araç tahsis edecektir.

Araçların ön, arka, sağ ve sol cephelerinin (4 cephesi) tamamı idarenin belirlediği projenin amacına uygun resimler ile yüklenici firma tarafından folyo kaplama yaptırılacak ve folyo kaplama yapılmasında ve sökülmesindeki giderler yüklenici fırına tarafından karşılanacaktır.

Aracın periyodik bakımı, onarımı, lastik, yedek parça, yağ değişimi ve benzeri giderler yüklenici firmaya aittir.

Aracın akaryakıtı yüklenici tarafından karşılanacaktır.

Yüklenici temin etmeyi taahhüt ettiği aracın, trafik, fenni muayene, mali sorumluluk sigortaları, tam kasko, motorlu taşıt vergisi vb. yükümlülüklerini yerine getirmek zorunda olup; bu konulara ait belgelerin birer örneğini sözleşme imzalanmadan önce idareye teslim edilecektir.

Sarf Malzemesi Gideri (Giyim): Program kapsamında çalıştırılacak personelin hane ziyaretleri esnasında ve program kapsamındaki temizlik işlerinin yapıldığı mekanlarda Silivri SYD Vakfınca belirtilen kıyafetlerin giyilmesi zorunludur. Tarafınıza Ek-1 logo kullanım şartı ve görseli gönderilecek olan İlgili kıyafetlerde (yakalı tişört, yelek, polar veya şekil açısından aynı şartlara haiz olan iş önlüğü vs.) ön kısmında sağ tarafta Silivri SYDV logosu, sol tarafta Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının logosu, arka tarafında Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının logosu, altında Silivri SYD Vakfı yazacaktır. İş kıyafeti gideri teklif fiyata dâhildir.

…” düzenlemesi yer almaktadır.

Aynı Şartname’nin “İşin Süresi” başlıklı 4’üncü maddesinde “15.02.2023 – 31.12.2023 tarihine kadar 10 (on) ay, 15 gün sürelidir. Ancak Bakanlığımız tarafından Vakfımıza tahsis edilmiş olan ödeneğin gönderilememesi ya da oluşabilecek herhangi bir olağan üstü durum karşısında alınması muhtemel tedbirler kapsamında işin yürütülememesi durumunda Vakıf Mütevelli Heyetinin kararı ile Vefa Programı sonlandırılabilecektir. Yüklenici bu durumda herhangi bir maddi/manevi tazminat talebinde bulunamayacaktır.” düzenlemesi,

Şartname’nin “Özel Şartlar” başlıklı “B” bölümünde;

“• Temizlik personelinin sosyal iletişim becerisine sahip olmak ve en az ilkokul mezunu olmak.

• Kişisel bakım personelinin tercihen Yükseköğretim Kuramlarının 2 yıllık Yaşlı Bakım Bölümünden mezun olmak, Yaşlı bakım teknikeri / Evde hasta bakım teknikeri belgesine sahip olmak yoksa en az ortaöğretim mezunu olmak veya MEB onaylı Hasta ve Yaşlı Bakım Sertifikasına sahip olmak

• Hasta ve Yaşlı Bakım Elemanı, genel çalışma prensipleri doğrultusunda, araç, gereç ve ekipmanları etkin bir şekilde kullanarak, işçi sağlığı, iş güvenliği ve çevre koruma düzenlemelerine ve mesleğin verimlilik ve kalite gereklerine uygun olarak, hasta ve yaşlının vücut temizliğini yapmak, yardım etmek, bakım vereceği hastanın hastalığı hakkında bilgi sahibi olmak, hasta ve yaşlının bakımında kişisel sağlık kurallarına uymak, temizlik gereksinimlerini ( vücut banyosu veya silme) karşılamak, sürekli yatan hasta ve yaşlıda görülebilecek komplikasyonların önlenmesine yönelik tedbirler almak, profesyonel yardım gerektirecek durumlarda idareyi bilgilendirmek.

• Firma tarafından belirlenen 7 personelden 5’i bayan, 2’si erkek olacaktır. 5 bayan personelden 2’si tercihen Hasta ve Yaşlı Bakım elamanı özelliklerini taşıyan, saç ve tırnak kesim el becerisine sahip olacaktır. 2 erkek personelden 1’i berber veya kalfa olacaktır.” düzenlemesi,

Şartname’nin “Ulaşım” başlıklı 7’nci maddesinde “Silivri Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı tarafından belirlenen ihtiyaç sahibi kişilere/hanelere ulaşım, yüklenici firma tarafından belirlenen araçlar ile sağlanacaktır.” düzenlemesi,

Şartname’nin “Çalışma Saatleri” başlıklı 8’inci maddesinde “4857 Sayılı Kanunun 63. maddesinde belirtildiği şekilde iş süresi haftada kırk beş (45) saattir.” düzenlemesi,

Şartname’nin 16’ncı maddesinde “Hizmet alacak merkez ve merkeze uzak mahalleler ve mesafeleri aşağıdadır.

” düzenlemesi yer almaktadır.

13.03.2023 tarihli ihale komisyonu kararından, ihalede 10 adet ihale dokümanı indirildiği, ihaleye başvuru sahibi Başarı Birlik Madencilik Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ve Mustafa Balcı tarafından teklif verildiği, sınır değerin 1.419.760,02 TL olarak hesaplandığı, sınır değerin altında olan Mustafa Balcı’dan aşırı düşük teklif açıklaması sunulmasının talep edildiği ve anılan istekli tarafından sunulan açıklamaların geçerli kabul edilerek ihalenin uhdesinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin belirlenmediği, başvuru sahibinin teklifinin ise geçerli olduğu anlaşılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan Mustafa Balcı’ya 21.03.2023 tarihinde gönderilen “Aşırı düşük teklif mektubunuz” konulu yazıda “İstanbul İli Silivri İlçesi Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfımızın “Vefa Yaşlı Evde Bakım Programı Uygulaması 94 Hane, 120 Faydalanıcı Bakım İşi” Hizmet Alım İhalesi 17.02.2023 tarihinde 2023/82675 ihale kayıt numarası ile 4734 sayılı KİK’nun 19. Maddesine göre açık ihale usulü ile yapılmış olup, ihaleye sunmuş olduğunuz 1.387.722,00 TL tutarındaki teklif mektubunun değerlendirilmesi sonucu teklifinizin aşırı düşük teklife girdiği tespit edilmiştir.

4734 sayılı KİK‘nun 38. maddesi ve idari şartnamenin 34. maddesinde belirtilen hususların ve bileşenlerin ayrıntılı olarak yazılı şekilde cevaplandırılması gerektiğinden;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü, hususlarında,

…

İş Kalemlerini Oluşturan Bileşenler

1- 7 Personele ait işin başlayış ve bitiş tarihler arasındaki ücret, yemek, ücret ödemelerinden kaynaklanan SSK, Vergi, BES gibi ödemelerinin maliyeti,

2- İhtiyaç sahibi kişilerin kirli çamaşırlarının alınıp yıkanması- kurutulması ve ütülenmesi için kullanacağı yerin kirası, bakımı, onarımı, ısıtması, aydınlatması ve su gideri gibi giderler,

3- Araç Giderleri, (4+1 koltuk kapasiteli) En az bir araca ait bakım, onarım, yakıt, kiralama vb. giderleri,

4- Sarf Malzeme Giderleri, (Personel kıyafeti vb.),

5- Sarf Malzeme Giderleri, (Hane Temizliğinde kullanılması gereken temizlik ve diğer sarf malzemeler, elektrikli aletler)

Yukarıda belirtilen iş kalemleri bileşenleri ile ilgili Kamu ihale Genel Tebliği’nin 79. maddesine istinaden yazılı açıklamalarınızı tebliğ tarihinden itibaren geçerli olmak üzere en geç 3 (üç) iş günü içerisinde İhale Komisyonu Başkanlığına bildirilmesi…” ifadelerinin yer aldığı görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan Mustafa Balcı tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması başvuru sahibinin iddiaları çerçevesinde incelendiğinde;

1.1. İdare tarafından 4+1 koltuk kapasiteli en az bir adet araca ilişkin kiralama bedelinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında önemli teklif bileşeni olarak belirlendiği görülmüştür. Mustafa Balcı tarafından ihale konusu iş kapsamında kullanılacak 4+1 koltuk kapasiteli araca ilişkin 2014 model Renault marka otomobil cinsi araca ilişkin ruhsatın sunulduğu, aracın Mustafa Balcı’ya ait olduğu, maliyet tablosunda aracın edinim bedeline veya amortismanına ilişkin herhangi bir gidere yer verilmediği, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında da söz konusu aracın edinim bedeline, amortisman hesabına veya bunlara ilişkin bilgi belgelere yer verilmediği tespit edilmiştir.

1.2. Başvuru sahibi tarafından iddiasına konu edilen araçların ön, arka, sağ ve sol cephelerine yaptırılacak olan folyo kaplamanın idare tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında önemli teklif bileşeni olarak belirlenmediği görülmüştür.

1.3. İdare tarafından akaryakıt giderinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında önemli teklif bileşeni olarak belirlendiği görülmüştür. Mustafa Balcı tarafından akaryakıt giderine ilişkin yapılan açıklamada; Renault marka Fluence model aracın teknik özelliklerini gösterir ve şehir içi ortalama yakıtını gösterir belgenin sunulduğu, söz konusu belgede 1.5 dCI 110 bg dizel aracın yakıt tüketiminin şehir içi 5,6 l/ 100km, şehir dışı 4,0 l/ 100km ve ortalama 4,6 l /100km olarak belirtildiği, EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporun sunulmadığı, onun yerine İllere Göre Akaryakıt Bayi Fiyatları Raporu’nun İstanbul (Avrupa) İli için 23.02.2023 tarihli Shell bayisinin motorin (diğer) fiyatı olan 21,29 TL’nin akaryakıt hesabında baz alındığının belirtildiği görülmüştür. Yapılan incelemede, EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan en yüksek işlem hacimli 8 firmanın akaryakıt fiyatlarına ilişkin 23.02.2023 tarihli raporda da motorin (diğer) litre fiyatının 21,2875TL olduğu tespit edilmiş olup, anılan istekli tarafından akaryakıt girdisine ilişkin yapılan açıklamanın uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

Ayrıca, ihale konusu iş kapsamında hizmet verilecek mahallerinin merkeze olan uzaklıklarına Teknik Şartname’nin 16’ncı maddesinde yer verildiği, ancak bunun dışında günlük veya aylık toplam kat edilecek mesafeye yönelik başka bir düzenlemeye ihale dokümanında veya aşırı düşük teklif açıklama talep yazısında yer verilmediği, bu çerçevede söz konusu aracın kat edeceği mesafeye yönelik ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından günlük ortalama 100 km yol kat edileceği üzerinden yapılan akaryakıt hesabının uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

1.4. İdare tarafından Motorlu Taşıtlar Vergisi (MTV) giderinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında önemli teklif bileşeni olarak belirlenmediği görülmüştür.

1.5. İdare tarafından kasko sigortası ve zorunlu mali sorumluluk (trafik) sigortası giderlerinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında önemli teklif bileşeni olarak belirlenmediği görülmüştür.

1.6. İdare tarafından ihale konusu iş kapsamında kullanılacak olan araca ilişkin lastik giderlerinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında önemli teklif bileşeni olarak belirlenmediği görülmüştür.

1.7. İdare tarafından ihale konusu iş kapsamında kullanılacak olan aracın bakım giderinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında önemli teklif bileşeni olarak belirlendiği görülmüştür. Mustafa Balcı tarafından aracın bakım maliyetine ilişkin yapılan açıklamada; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifinin sunulduğu, fiyat teklifinin serbest muhasebeci mali müşavir (SMMM) tarafından kaşelendiği/ imzalandığı, fiyat teklifinde dört adet rutin bakımın esas alındığı görülmüştür. Ancak söz konusu fiyat teklifine konu olan aracın anılan istekli tarafından teklif edilen araçtan farklı olarak Fiat marka Doblo model olduğu ve fiyat teklifinde Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1’inci maddesinde yer alan açıklamaya uygun olarak ilgili ibarenin yer almadığı tespit edilmiştir.

1.8. İdare tarafından sarf malzeme giderlerinden personel kıyafetinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında önemli teklif bileşeni olarak belirlendiği görülmüştür. İhaleye ait Teknik Şartname’nin ilgili maddesinde personel kıyafetinin yakalı tişört, yelek, polar veya iş önlüğünden oluştuğu anlaşılmıştır. Bu çerçevede, Mustafa Balcı tarafından personel kıyafetine ilişkin yapılan açıklamada; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifinin sunulduğu, 14 adet baskılı tişört ürünü üzerinden fiyat teklifinin oluşturulduğu, fiyat teklifinin serbest muhasebeci mali müşavir (SMMM) tarafından kaşelendiği/ imzalandığı görülmüştür. Ancak söz konusu fiyat teklifinde Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1’inci maddesinde yer alan açıklamaya uygun olarak ilgili ibarenin yer almadığı tespit edilmiştir. Ayrıca, personel kıyafeti kapsamında bulunan yelek, polar veya iş önlüğüne ilişkin ise herhangi bir açıklama yapılmadığı tespit edilmiştir.

1.9. İdare tarafından işçilik giderinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında önemli teklif bileşeni olarak belirlendiği görülmüştür. Yukarıda yer verilen Teknik Şartname düzenlemelerinden ihale konusu iş kapsamında 7 personelin çalıştırılacağı, haftalık çalışma süresinin 45 saat olduğu, personel için ulaşımın yüklenici tarafından karşılanacağının belirtildiği, yemek ücreti için ise herhangi bir belirlemenin yapılmadığı görülmüştür. Bu çerçevede, Mustafa Balcı tarafından sunulan maliyet tablosunda toplam personel maliyetinin 921.886,00 TL olarak belirtildiği, işçilik giderini açıklamak için asgari işçilik maliyetini gösterir EKAP işçilik modülü hesaplama çıktısının sunulduğu, 2023 yılı brüt asgari ücret üzerinden 26 gün çalışma esasına göre, günlük brüt 35 TL nakdi yemek bedeli dahil edilerek yapılan hesaplama ile bir personel için aylık brüt 13.169,80 TL olmak üzere10 ay üzerinden toplam 921.886,00 TL personel maliyeti öngörüldüğü tespit edilmiştir. Ancak işin süresinin 10 ay 15 gün olduğu dikkate alındığında, işçilik maliyeti hesabının eksik yapıldığı anlaşılmıştır.

1.10. İdare tarafından ihale konusu iş kapsamında kullanılacak araçların araç muayene ve egzoz emisyon ölçüm giderlerinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında önemli teklif bileşeni olarak belirlenmediği görülmüştür. Ayrıca, başvuru sahibi tarafından idareye yapılan 21.03.2023 tarihli şikayet başvurusunda söz konusu iddiaya yer verilmediği de tespit edilmiştir.

1.11. İdare tarafından ihale konusu iş kapsamında kullanılacak olan amortismana tabi demirbaş malzeme giderlerinden elektrikli aletlerin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında önemli teklif bileşeni olarak belirlendiği görülmüştür. Bu çerçevede, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından 1 adet çamaşır makinesi, 1 adet buharlı ütü ve 3 adet elektrikli süpürgeye ilişkin ürün kataloglarının ve bunlara ilişkin maliyet tutarlarını gösterir tablonun sunulduğu görülmüştür. Ancak, yukarıda aktarılan Tebliğ’in ilgili maddesi kapsamında söz konusu elektrikli aletlerin maliyetlerine ilişkin tevsik edici bilgi ve belgelerin sunulmadığı tespit edilmiştir.

1.12. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında önemli teklif bileşenlerine ilişkin fiyat teklifi ile yapılan açıklamalarda ilgili tutanakların bulunmadığı tespit edilmiştir.

 1.13. İdare tarafından işletme giderleri arasında sayılan kirli çamaşırlarının alınıp yıkanması, kurutulması ve ütülenmesi için kullanılacak yerin kirası, bakımı, onarımı, ısıtması, aydınlatması ve su gideri gibi giderlerin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında önemli teklif bileşeni olarak belirlendiği görülmüştür. Ancak, başvuru sahibi tarafından idareye yapılan 21.03.2023 tarihli şikayet başvurusunda söz konusu iddiaya yer verilmediği tespit edilmiştir.

1.14. İdare tarafından KİK payı, damga vergisi ve karar pulu giderlerinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında önemli teklif bileşeni olarak belirlenmediği görülmüştür. Ayrıca, başvuru sahibi tarafından KİK payının, damga vergisinin, karar pulu giderinin maliyet hesabına dahil edilmediği yönündeki iddiasının, idareye yapılan 21.03.2023 tarihli şikayet başvurusunda yer almadığı tespit edilmiştir.

1.15. İdare tarafından ihale konusu iş kapsamında kullanılacak temizlik sarf malzeme giderinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında önemli teklif bileşeni olarak belirlendiği görülmüştür. Bu çerçevede, Mustafa Balcı tarafından temizlik sarf malzemelerine ilişkin yapılan açıklamada; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifinin sunulduğu, fiyat teklifinin serbest muhasebeci mali müşavir (SMMM) tarafından kaşelendiği/ imzalandığı görülmüştür. Ancak söz konusu fiyat teklifinde Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1’inci maddesinde yer alan açıklamaya uygun olarak ilgili ibarenin yer almadığı tespit edilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarına yönelik yapılan inceleme ve tespitler çerçevesinde,  ihale üzerinde bırakılan Mustafa Balcı tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Ayrıca, başvuru sahibi tarafından ihale konusu iş kapsamında kullanılacak araca ilişkin egzoz ve emisyon ölçüm giderlerine, işletme giderlerine, KİK payı, damga vergisi ve karar pulu giderlerine ilişkin iddialarının 21.03.2023 tarihli şikayet başvurusunda yer verilmediği görülmüştür. İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında yer alan hüküm ile İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan açıklamada şikâyet başvurusunda belirtilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği açıkça ifade edilmektedir. Söz konusu mevzuat hükümleri uyarınca, başvuru sahibi tarafından öncelikle idareye şikâyet başvurusunda bulunulması gerektiğinden ve bu iki aşamalı idari başvuru yolunda şikâyet yoluna başvurulmadan itirazen şikâyet yoluna başvurulamayacağından, şikâyet başvurusunda ileri sürülmeyen iddiaların da itirazen şikâyet başvurusunda ileri sürülmesi mümkün bulunmamaktadır.

Başvuru sahibi tarafından söz konusu iddialarının 21.03.2023 tarihli idareye şikâyet başvurusuna konu edilmediği, şikâyet başvurusunda ileri sürülmeyen iddiaların itirazen şikâyet başvurusunda ileri sürülmesinin mümkün bulunmadığı, ayrıca söz konusu iddialara ilişkin şikâyetin ihale komisyon kararının tebliğ edildiği 15.03.2023 tarihini izleyen günden itibaren on gün içinde idareye yapılması gerekirken, anılan iddialara bu süre geçtikten sonra 30.03.2023 tarihinde itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verildiği anlaşılmış olup, başvuru sahibinin anılan iddialarının süre yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde “başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması” koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan Mustafa Balcı’ya ait teklifin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

   Oybirliği ile karar verildi.