ÖZET: Akaryakıt ve servis istasyonları, belirli mevzuat çerçevesinde çeşitli faaliyet alanlarına ev sahipliği yapabilir. T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın görüşüne göre, bu tür istasyonlar, imar planlarında belirtilen şartlara ve ilgili yönetmeliklere uygun olarak işletilmelidir. Özellikle, akaryakıt istasyonları bünyesinde yer alabilecek ek hizmetler, Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği’nin 35. maddesinde tanımlanan kullanımlarla sınırlıdır. Bu kapsamda, oto-market, çay ocağı, tuvalet, mescit, büfe, oto elektrik, lastikçi ve yıkama yağlama gibi hizmetlerin sunulması mümkündür.

Ancak, akaryakıt istasyonlarında oto ekspertiz gibi diğer faaliyetlerin gerçekleştirilmesi, ilgili mevzuat hükümlerine tabi olup, bu tür bir faaliyet için işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınması gerekmektedir. İlgili yönetmelik, ruhsat alınmadan işyeri açılmasını yasaklamakta ve bu kurallara uymayan işletmelerin kapatılabileceğini belirtmektedir. Dolayısıyla, akaryakıt istasyonları, yalnızca belirlenen fonksiyonlar çerçevesinde faaliyet gösterebilir ve başka bir işlevin eklenmesi mümkün değildir.

NOT: Akaryakıt ve servis istasyonları bünyesinde ilgili mevzuat hükümlerine uyulmak şartıyla bulunabilecek diğer faaliyet alanları hk.

T.C.

ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI
Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü

Sayı : E-14399437-622.02-521755 17/03/2021

Konu : Görüş (Akaryakıt Alanında Oto Ekspertiz)

… VALİLİĞİNE
(Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğüne)

İlgi : … tarihli ve … sayılı yazınız.

İlgi yazı ile; akaryakıt LPG satış ve yıkama yağlama faaliyet konulu işyerinde oto ekspertiz faaliyeti yapılmak üzere işyeri açma ve çalışma ruhsatı başvurusunda bunulduğundan bahisle akaryakıt ve servis istasyonu fonksiyonlu alanda kalan işyeri için oto ekspertiz faaliyeti ile ilgili işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilip verilemeyeceğine ilişkin Bakanlığımız görüşü talep edilmektedir.

Bilindiği üzere, işyerlerinin ruhsatlandırılması ve denetlenmesine dair iş ve işlemler, 10/08/2005 tarih ve 25902 sayılı Resmi Gazete ’de yayımlanarak yürürlüğe giren İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik kapsamında yürütülmektedir.

Mezkûr Yönetmeliğin 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde “Yetkili idare: Belediye sınırları ve mücavir alanlar dışı ile kanunlarda münhasıran il özel idaresine yetki verilen hususlarda il özel idaresini; büyükşehir belediyesi sınırları ve mücavir alanlar içinde büyükşehir belediyesinin yetkili olduğu konularda büyükşehir belediyesini, bunların dışında kalan hususlarda büyükşehir ilçe veya ilk kademe belediyesini; belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde belediyeyi ve organize sanayi bölgesi sınırları içinde organize sanayi bölgesi tüzel kişiliğini, (…) ifade eder.” hükmü,
6 ncı maddesinin birinci fıkrasında “Yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamaz ve çalıştırılamaz. İşyerlerine bu Yönetmelikte belirtilen yetkili idareler dışında diğer kamu kurum ve kuruluşları ile ilgili meslek kuruluşları tarafından özel mevzuatına göre verilen izinler ile tescil ve benzeri işlemler bu Yönetmelik hükümlerine göre ruhsat alma mükellefiyetini ortadan kaldırmaz. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerleri yetkili idareler tarafından kapatılır.” hükmü bulunmaktadır.

Diğer taraftan konuya ilişkin Bakanlığımız Mesleki Hizmetler Genel Müdürlüğünden alınan 25.02.2021 tarihli ve 235085 sayılı görüş yazısında;
“3194 sayılı İmar Kanunu’nun 3’üncü maddesinde, “Herhangi bir saha, her ölçekteki plan esaslarına, bulunduğu bölgenin şartlarına ve yönetmelik hükümlerine aykırı maksatlar için kullanılamaz. ” hükmü,
20’nci maddesinde; “Yapılar, … İmar planı, yönetmelik, ruhsat ve eklerine uygun olarak yapılabilir .” hükmü,
Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği’nin “Akaryakıt servis istasyonları” başlıklı 35’nci maddesinde;

(1) İmar planlarında akaryakıt servis istasyonu olarak belirlenen alanlarda istasyonlar arası mesafe ve diğer kriterlerle ilgili mevzuata uyulması şartıyla; akaryakıt ve servis istasyonları, CNG otogaz istasyonları, LPG otogaz istasyonları, hidrojen üretim ve dolum istasyonları yapılabilir.

(2) Yapı yüksekliği 2 katı geçmemek şartıyla; istasyonların bünyelerinde kullanıcıların asgari ihtiyaçlarını karşılayacak oto-market, çay ocağı, tuvalet, mescit, büfe, oto elektrik, lastikçi, yıkama yağlama fonksiyonları yer alabilir.

(3) Yakıt tankı ve borulama sistemlerinin bakım, tadilat veya onarımlarının, TSE standartları ve ilgili kurumların görüşü doğrultusunda yapılması zorunludur.

(4) Elektrik enerjisi ile çalışan araçların şarj edilmeleri için, ilgili elektrik kurumunun, olumlu görüşü ile otoparklar, akaryakıt istasyonları veya diğer uygun yerlerde elektrikli araç şarj yeri yapılabilir.

(5) Akaryakıt istasyonları, ilgili mevzuat hükümlerine ve ilgili standartlara uyularak yapılır.” hükmü yer almaktadır.

Bu kapsamda, imar planında aksine bir hüküm bulunmaması halinde, akaryakıt istasyonlarının bünyelerinde yer alabilecek fonksiyonların Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği’nin 35 inci maddesinde belirtilen kullanımlarla sınırlı olduğu değerlendirilmektedir.” ifadelerine yer verilmektedir.

Açıklanan mevzuat hükümleri ve Bakanlığımız Mesleki Hizmetler Genel Müdürlüğü’nün görüş yazısı birlikte değerlendirildiğinde akaryakıt ve servis istasyonları bünyesinde ilgili mevzuat hükümlerine uyulmak şartıyla; CNG otogaz istasyonları, LPG otogaz istasyonları, hidrojen üretim ve dolum istasyonları ile yapı yüksekliği 2 katı geçmemek şartıyla istasyonların bünyelerinde kullanıcıların asgari ihtiyaçlarını karşılayacak oto-market, çay ocağı, tuvalet, mescit, büfe, oto elektrik, lastikçi, yıkama yağlama fonksiyonlarının yer alabileceği ancak bunların dışında bir faaliyet konusunun yer almasının mümkün olmadığı değerlendirilmektedir.

Bilgilerinizi ve gereğini rica ederim.

Turan KONAK
Bakan a.

Genel Müdür