|
ÖZET: Başvuran, 2019/3 ALES sınavına girebilmek için yaptığı başvurunun ve ödeme işleminin tamamlandığını iddia etmekte, ancak ÖSYM tarafından yapılan incelemelerde, başvuranın sınav ücretini ödemediği ve dolayısıyla başvurusunun sistem tarafından silindiği belirtilmiştir. ÖSYM, başvuranın ödeme işlemini başlatmasına rağmen, bankadan gelen bilgiye göre işlemin başarılı olmadığı ve bu nedenle başvurunun geçersiz sayıldığını ifade etmiştir. Ayrıca, adayların başvuru ve ödeme işlemlerini kontrol etme yükümlülüğü olduğu, bu yükümlülüğün yerine getirilmemesi durumunda başvurunun geçersiz sayılacağı vurgulanmıştır.
Sonuç olarak, başvuranın, ALES sınavına girebilmesi için gerekli olan ödeme işlemini tamamlamadığı ve bu nedenle başvurusunun silinmesinde hukuka aykırılık bulunmadığına karar verilmiştir. ÖSYM’nin belirlediği kurallar çerçevesinde, adayların başvuru ve ödeme süreçlerini dikkatli bir şekilde takip etmeleri gerektiği belirtilmiştir. Bu durum, başvuranın mağduriyetinin, kendi yükümlülüklerini yerine getirmemesi nedeniyle oluştuğu sonucunu doğurmaktadır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2019/12187-S.18933
BAŞVURU NO : 2019/19046
KARAR TARİHİ : 29/11/2019
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : ÖLÇME, SEÇME VE YERLEŞTİRME MERKEZİ
BAŞKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın, 17/11/2019 tarihli ALES sınavına girebilmesinin sağlanması talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 31/10/2019
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran özetle; Akademik Personel ve Lisansüstü Eğitimi Giriş Sınavı (ALES) için 20/09/2019 tarihinde 2019/3 ALES başvurusu yaparak ödeme işlemini tamamladığını, 27/10/2019 günü sınav giriş belgesine bakmak için sisteme girdiğinde başvurusunun olmadığını fark ettiğini, ödemede kullandığı kartın bankası olan Yapı ve Kredi Bankası A.Ş. ile iletişime geçerek dilekçe yazdığını, 20/09/2019 tarihinde ÖSYM’ye 120 TL’lik sınav ücreti ödeme onayının verildiğini, 3D Secure doğrulama şifresinin 120 TL ödenmesi için geldiğini ve şifrenin girilip işlemin başarılı olarak tamamlandığını, ancak Bankanın ÖSYM’ye ödenen tutarı “0 TL” olarak gösterdiğinden hatalı işlem yaptığını belirterek banka hatasından kaynaklanan durum nedeniyle sınava giremeyecek olmasının mağduriyetine neden olduğunu, aylardır bu sınava hazırlandığını ve bir sonraki sınavın yaklaşık beş ay sonra olması nedeniyle zaman kaybı yaşayacağını belirterek 17/11/2019 tarihinde gerçekleşecek ALES 2019/3 sınavına girebilmesi sağlanarak mağduriyetinin giderilmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzun 05/11/2019 tarihli ve … sayılı bilgi ve belge talep yazısına istinaden Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı (ÖSYM) tarafından gönderilen 08/11/2019 tarihli ve … sayılı yazıda özetle;
2.1. ÖSYM’nin internet sayfasında tebliğ hükmünde olmak üzere yayımlanan 2019-ALES/3
Kılavuzu hükümleri uyarınca; adayların başvuru ve ödeme işlemlerini tamamladıktan sonra
Aday İşlemleri Sisteminden başvuru ve ödeme bilgilerini kontrol etmekle yükümlü oldukları, sınav ücreti ödemesinin başarılı bir şekilde gerçekleşmesi durumunda Aday İşlemleri
Sisteminde yer alan Aday Başvuru Kayıt Bilgilerinde ödeme durumunun anlık olarak “Ödendi” şeklinde güncellenmekte olduğu, başvuran sınav ücretini ödemediğinden 29/09/2019 tarihinde silinen Aday Başvuru Kayıt Bilgilerinde sınav ücretini ödeme durumunda “Ödenmedi” bilgisinin yer aldığı ve ÖSYM hesabına herhangi bir para aktarımı olmadığı, diğer ifadeyle ortada ödeme işlemine ilişkin gerçekleşen bir para transferi bulunmadığı,
2.2. Adayların eğitim hakkının korunmasına verilen önem gereği kılavuzlarda, başvuru ve ödemenin tamamlanıp tamamlanmadığına ilişkin kontrolün Aday İşlemleri Sistemi üzerinden yapılması hususunda bilgilendirmenin kanunen tebliğ hükmünde olmak üzere yapıldığı, başvuruda bulunmayı unutan/ödeme işlemini tamamlamayan adayların mağdur olmaması adına geç başvuru ve ödeme imkânının da sağlandığı dikkate alındığında ÖSYM Başkanlığına atfı kabil herhangi bir kusurun bulunmadığı,
2.3. Yapılan teknik incelemede; başvuranın, 20/09/2019 tarihinde saat 22:47:14’te 2019ALES/3 sınavı için ÖSYM Kartlı Ödeme Sisteminden borç sorgulaması yaparak ödeme işlemini başlatması üzerine Ödeme Sisteminin, adaydan 120 TL tahsil edilmesi için adayı
Halkbank Sanal Pos ödeme adresine yönlendirdiği, daha sonra kayıtlara göre belirlenen süre içerisinde tahsilatın başarılı olduğuna dair bilgi dönüşü olmadığı, belirlenen süre içerisinde cevap alınamadığı için işlemin Sanal Pos Sistemi üzerinden sorgulandığı ve başarılı cevabı alınamadığı, işlemin başarısız olarak kabul edildiğinin tespit edildiği, adayın itiraz başvurusu üzerine işlemin Sanal Pos hizmeti aldığımız Halkbank’a tekrar sorulduğu ve işlemin başarılı olarak sonuçlanmadığına dair bilgi alındığı, Yapı ve Kredi Bankası A.Ş. kayıtlarında işlemin neden
‘0 TL’ olarak göründüğüne ilişkin Başkanlıklarında herhangi bir bilgi bulunmadığı,
2.4. Başvuranın, Başkanlık internet sayfasında tebliğ hükmünde olmak üzere yayımlanan
Kılavuz hükümleri uyarınca başvuru süresi içerisinde ücret ödemesini gerçekleştirmediği ve dolayısıyla başvurusunu tamamlamadığı, başvuru süresi içerisinde ve geç başvuru gününde sınav ücretinin ödenip ödenmediğini kontrol etmeyerek geç başvuru günü uygulaması imkanından yararlanmaktan imtina ettiği, ödeme işlemini tamamlamaması ile ilgili olarak
ÖSYM altyapısından kaynaklanan herhangi bir sorun bulunmadığı belirtilmiştir.
3. Kurumumuzun 05/11/2019 tarihli ve S.17244 sayılı bilgi ve belge talep yazısına istinaden
Yapı ve Kredi Bankası A.Ş. Genel Müdürlüğünden alınan 08/11/2019 tarihli ve … sayılı yazıda özetle; kart hamilinin 20/09/2019 tarihinde Ölçme Seçme ve Yerleştirme açıklaması ile işlem yapmak istediği, işlemle ilgili olarak Bankaya kart hamili doğrulaması için bilgi geldiği ve doğrulama işleminin finansal bir kayıt olmadığından “0 TL” olarak yer aldığı, doğrulama sonrasında, işlem için kart hamiline SMS ile işlem şifresi iletildiği, bu noktadan sonra üye işyeri statüsünde bulunan Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi adlı kurumdan taraflarına onaylanmak üzere finansal bir kayıt gönderilmediği, bu nedenle de onaylanan herhangi bir kayıt bulunmadığı, ALES sınav başvurularına dair Bankaya ulaşan başka bir itiraz bulunmadığı açıklamalarına yer verilmiştir.
4. Kurumumuzun 13/11/2019 tarihli ve … sayılı bilgi ve belge talep yazısına istinaden Türkiye
Halk Bankası A.Ş. Merkezi Operasyonlar Daire Başkanlığından alınan 1411/2019 tarihli ve … sayılı yazıda özetle; yapılan araştırmada, Bankaya ait … numaralı E/ÖLÇME SEÇME
VE YER adlı üye işyerinden 20/09/2019 tarihinde … no.lu kart ile yapılan 120,00-TL’lik başarılı veya başarısız satış işlemi tespit edilemediği ifade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
5. 2709 sayılı T.C. Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.”,
6. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,
7. 6114 sayılı Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Hizmetleri Hakkında Kanun’un;
7.1. “Tanımlar” başlıklı 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde “Kılavuz: Ölçme, seçme ve yerleştirme işlemlerine ilişkin uyulması gereken kurallar, duyurular veya yol gösterici açıklamalardan oluşan ve adaylar ile diğer ilgilileri bağlayıcı olan basılı veya elektronik ortamdaki bilgi paketini… ifade eder.”,
7.2. “Temel ilkeler” başlıklı 7 nci maddesinin beşinci fıkrasında “Sınavlarla ilgili her türlü açıklama, başvuru ve sınav sonuçlarının adaylara duyurulması, Başkanlığın internet sayfasında yapılır. İnternet sayfasındaki duyurular adaylara tebliğ hükmündedir.”,
8. Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve
Kuruluşların Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin “Ölçme, Seçme ve
Yerleştirme Merkezi Başkanlığı” ana başlığı altındaki “Kuruluş, görev ve yetkiler” kenar başlıklı 347 nci maddesinde “(1) Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı, bu Bölüm ve ilgili diğer mevzuatla verilen görevleri yerine getirmek ve yetkileri kullanmak üzere kamu tüzel kişiliğine, idari ve mali özerkliğe sahip, Yükseköğretim Kurulu ile ilgili, merkezi
Ankara’da bulunan özel bütçeli bir kuruluştur.
(2) Başkanlığın görev ve yetkileri şunlardır:
a) Yükseköğretim Kurulu kararlarına, ilgili mevzuat hükümlerine istinaden başta yükseköğretim kurumlarında lisans, lisansüstü öğrenim görecek adayların puan sıralamasına göre tespiti, yerleştirilmesi ile yükseköğretim kurumlarında atama, yükselmelerde esas alınan sınavlar olmak üzere ulusal ve uluslararası her türlü bilim, yetenek, yabancı dil sınavları ile gerektiğinde yerleştirme işlemlerini yapmak…
ç) Sınav ölçme, değerlendirme ve yerleştirme işlemlerine yönelik yıllık sınav takvimini belirlemek, kamuoyuna duyurmak ve 6114 sayılı Kanunda ve bu Bölümde belirlenen ilkelere göre yerine getirmek.
d) Sınav hizmetlerinin yerine getirilmesinin tüm aşamalarında, konuyla ilgili kurum ve kuruluşlarla işbirliği yaparak gerekli güvenlik tedbirlerini almak.
e) Hizmetin gereklerine uygun ölçme, seçme, değerlendirme ve yerleştirme yöntemlerini belirlemek.
f) Sınav yapılacak merkezleri oluşturmak, sınav hizmetlerini yapacak kişileri belirlemek ve gerekli görevlendirmeleri yapmak.
g) Sınav, ölçme, değerlendirme, yerleştirme, araştırma ve diğer hizmet bedellerini belirlemek.
ğ) Gerekli hâllerde sınavları ertelemek, kısmen veya tamamen iptal etmek, adayların işlemlerini geçersiz saymak.
h) Faaliyet alanlarıyla ilgili araştırmalar yapmak, ulusal ve uluslararası gelişmeleri izlemek, bilimsel toplantılara katılmak, ulusal ve uluslararası kurumlarla işbirliği yapmak.
ı) Sınav sonuçlarını analiz etmek ve sonuçları kamuoyuna duyurmak; sınav sonuçlarını ilgili kurum veya kuruluşlara basılı veya elektronik ortamda iletmek.
i) Görev, yetki ve sorumluluk alanına giren konularda idari düzenlemeler yapmak ve kılavuzlar hazırlamak.
j) Faaliyetleri ile ilgili olarak şirket kurmak, kurulmuş şirketlere ortak olmak.
(3) Başkanlık, 6114 sayılı Kanun, bu Bölüm ve diğer mevzuatla verilen görev ve yetkilerini kendi sorumluluğu altında, bağımsız olarak yerine getirir ve kullanır. Başkanlığın yürüttüğü iş ve işlemlerin yerine getirilmesinde, Başkanlık çalışanları ve görevlendirilen diğer uygulayıcı birimlere sınav görevlendirmeleri, sınav sorularının oluşturulması, ölçme, değerlendirme ve yerleştirme yöntem ve süreçlerinin seçimi ve uygulanmasında hiçbir organ, makam, merci veya kişi tarafından talimat verilemez.”,
9. Akademik Personel ve Lisansüstü Eğitimi Giriş Sınavı ile ilgili başvuru, sınav ve sınav sonuçlarının değerlendirilmesi esaslarını belirlemek üzere hazırlanan ve 6114 sayılı Kanun’un
7 nci maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tebliğ hükmünde olmak üzere 17/09/2019 tarihinde
ÖSYM Başkanlığı internet sayfasında yayımlanan 2019-ALES/3 Kılavuzunun;
9.1. 1 inci sayfasında “Başvuru işleminizi kılavuzda belirtildiği şekilde yaparak sınav ücretini yatırınız. Başvuru bilgilerinizi, ÖSYM’nin https://ais.osym.gov.tr internet adresinden başvuru süresi içinde kontrol ediniz. Aday başvuru kayıt bilgilerinizin dökümünü edinerek sınavın diğer aşamalarında gerekebileceğinden özenle saklayınız.
Başvuru bilgilerinizin ÖSYM Aday İşlemleri Sistemine girilmiş olması başvuru için yeterli değildir. Sınav ücretini başvuru süresi içinde yatırmadığınız takdirde başvurunuz tamamlanmamış olacağından sisteme girilmiş olan başvuru bilgileriniz geçersiz sayılacak ve işleme alınmayacaktır…”,
9.2. 2 nci sayfasında “Sınava başvuran adaylar, Kılavuzda ve ilgili mevzuatta yer alan düzenlemeleri kabul etmiş sayılırlar…
ALES/3 BAŞVURU TARİHLERİ: 17 – 25 Eylül 2019 (Ücret ödeme için son gün 26 Eylül 2019)
SINAV ÜCRETİ: 120,00 TL
ALES/3 GEÇ BAŞVURU GÜNÜ: 08 Ekim 2019
ALES GEÇ BAŞVURU GÜNÜ SINAV ÜCRETİ: 180,00 TL (Sınav ücreti aynı gün ödenir.)…”,
9.3. “2.3. BAŞVURU İŞLEMİNİN TAMAMLANMASI” başlıklı maddesinin “a) Başvuru merkezinde yapılacak başvurular” alt başlığında “…Başvuru bilgilerinizin sisteme kaydını yaptıktan sonra sınav ücretini süresi içinde yatırarak BAŞVURUNUZU TAMAMLAYINIZ.
Başvurunuzu başvuru tarihleri içinde https://ais.osym.gov.tr üzerinden MUTLAKA KONTROL
EDİNİZ. Aday başvuru kayıt bilgilerinizin dökümünü alarak sınavın diğer aşamalarında gerekebileceğinden özenle saklayınız.”; “b) İnternet ile bireysel başvurular” alt başlığında
“Başvuru bilgilerinin sisteme kaydının yapılması için başvuru ekranında “Başvuru İşlemi
ÖSYM’ye Bildirilmiştir.” açıklamasının mutlaka görülmesi ve sınav ücretinin yatırılması, aday başvuru kayıt bilgilerinin bir dökümünün, yazıcıdan alınarak başvurunun diğer aşamalarında gerekebileceğinden özenle saklanması gerekmektedir.”,
9.4. “2.1 BAŞVURU İŞLEMİ” başlıklı maddesinde “d) Sınav ücretinin yatırılması: Adaylar, başvuru bilgilerinin sisteme kaydını yaptıktan sonra sınav ücretini yatırarak başvurularını tamamlayacaklardır.
Adaylar sınav ücretini kılavuzun son sayfasında belirtilen bankalardan birine veya ÖSYM’nin internet sayfasında e-İŞLEMLER’de yer alan “ÖDEMELER” alanından kredi kartı/banka kartı ile başvuru süresi içinde yatıracaklardır. Bankaya giderek ücret yatırmak isteyen adayların banka görevlisine başvuruda bildirdikleri T.C. kimlik numarasını ve sınav ücretini yatıracağını bildirmesi, bankadan aldıkları dekont üzerindeki T.C. Kimlik Numarası, adı, soyadı ve sınav adı bilgisini kontrol etmeleri ve dekontu saklamaları gerekir. Adaylar isterlerse banka şubelerine gitmeden internet bankacılığı aracılığıyla da bankaya ücret yatırabilirler.
Sınav ücreti ödeme işlemleri, sınava başvuru süresi bittikten sonraki ilk gün, bankadan ödeme yapacak olan adaylar için mesai saati bitiminde, ÖSYM’nin internet sayfasında eİŞLEMLER’de yer alan “ÖDEMELER” alanından kredi kartı/banka kartı ile ödeme yapacak olan adaylar için saat 23.59’da sona erecektir. Bankadan ödeme yapacak adayların, bankaların çalışma saatlerini göz önünde bulundurmaları gerekmektedir…
Geç başvuru gününde yapılan başvurularda sınav ücreti, başvurunun yapıldığı gün ÖSYM’nin internet sayfasında e-İŞLEMLER’de yer alan “ÖDEMELER” alanından kredi kartı/banka kartı ile ödenecektir. Bankalardan ücret ödemesi yapılmamalıdır.
Geç başvuru gününde başvurusunu yaptığı halde sınav ücretini aynı gün içinde yatırmayan adayların başvuru bilgileri silinecektir.
DİKKAT: Adaylar, başvuru bilgileri sisteme kaydedildikten sonra sınav ücretini yatırarak başvurularını tamamlayacaklardır. Başvuru bilgileri sisteme kaydedildiği halde sınav ücretini süresi içinde yatırmayan adayların başvuruları tamamlanmamış olacağından sisteme girilmiş olan başvuru bilgileri silinecek, başvuru kayıt bilgileri iptal edilecek, bina/salon atamaları yapılmayacak, bu adaylar için Sınava Giriş Belgesi de düzenlenmeyecektir…” düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
10. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; ALES başvuru ücreti ödeme sisteminde yaşanan teknik aksaklıklar sebebiyle sınav ücretini ödeyemeyen başvurana, sınav ücreti alınmak kaydı ile ALES’e giriş hakkı tanınması, online ödeme sistemindeki aksaklıkların giderilerek bundan sonra benzer mağduriyetlerin oluşmasına engel olunması konusunda gerekli tedbirlerin alınması hususunda ÖSYM Başkanlığına tavsiyede bulunulması yönünde hazırlanan Tavsiye Karar Önerisi Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme
11. Başvuran, 20/09/2019 tarihinde 2019/3 ALES başvurusu yaparak sınav ücreti ödeme işlemini tamamladığını, banka hatasından kaynaklanan durum nedeniyle sınava giremeyecek olmasının mağduriyete sebebiyet verdiğini belirterek 17/11/2019 tarihinde gerçekleşecek
ALES 2019/3 sınavına girebilmesinin sağlanmasını talep etmektedir (§1).
12. ÖSYM tarafından; başvuranın, 20/09/2019 tarihinde saat 22:47:14’te 2019-ALES/3 sınavı için ÖSYM Kartlı Ödeme Sisteminden borç sorgulaması yaparak ödeme işlemini başlatması üzerine Ödeme Sisteminin, adaydan 120 TL tahsil edilmesi için adayı Halkbank Sanal Pos ödeme adresine yönlendirdiği, daha sonra kayıtlara göre belirlenen süre içerisinde tahsilatın başarılı olduğuna dair bilgi dönüşü olmadığı, belirlenen süre içerisinde cevap alınamadığı için işlemin Sanal Pos Sistemi üzerinden sorgulandığı ve başarılı cevabı alınamadığı, işlemin başarısız olarak kabul edildiği, Türkiye Halk Bankası A.Ş. tarafından işlemin başarılı olarak sonuçlanmadığına dair bilgi verildiği, başvuranın, Başkanlık internet sayfasında tebliğ hükmünde olmak üzere yayımlanan Kılavuz hükümleri uyarınca başvuru süresi içerisinde ücret ödemesini gerçekleştirmediği ve dolayısıyla başvurusunu tamamlamadığı, başvuru süresi içerisinde ve geç başvuru gününde sınav ücretinin ödenip ödenmediğini kontrol etmeyerek geç başvuru günü uygulaması imkânından yararlanmaktan imtina ettiği, ödeme işlemini tamamlamamasıyla ilgili Başkanlık altyapısından kaynaklı bir sorun olmadığı belirtilmiştir.
13. Ayrıca; 2019-ALES/3 Kılavuzu hükümleri uyarınca adayların başvuru ve ödeme işlemlerini tamamladıktan sonra Aday İşlemleri Sisteminden başvuru ve ödeme bilgilerini kontrol etmekle yükümlü oldukları, sınav ücreti ödemesinin başarılı bir şekilde gerçekleşmesi durumunda Aday
İşlemleri Sisteminde yer alan Aday Başvuru Kayıt Bilgilerinde ödeme durumunun anlık olarak
“Ödendi” şeklinde güncellenmekte olduğu, başvuran sınav ücretini ödemediğinden 29/09/2019 tarihinde silinen Aday Başvuru Kayıt Bilgilerinde sınav ücretini ödeme durumunda
“Ödenmedi” bilgisinin yer aldığı ve Başkanlık hesabına herhangi bir para aktarımı olmadığı, diğer ifadeyle ortada ödeme işlemine ilişkin gerçekleşen bir para transferi bulunmadığı hususları da ifade edilmiştir.
14. Türkiye Halk Bankası A.Ş. tarafından; 20/09/2019 tarihinde Ölçme Seçme ve Yerleştirme
Merkezi adlı üye işyerinden başvuran adına “120 TL” lik başarılı veya başarısız bir satış işlemi tespit edilemediği belirtilmiş, Yapı ve Kredi Bankası A.Ş. tarafından ise; kart hamilinin 20/09/2019 tarihinde “Ölçme Seçme ve Yerleştirme” açıklamasıyla yapmak istediği işlemle ilgili Bankaya kart hamili doğrulaması için bilgi geldiği ve doğrulama işleminin finansal bir kayıt olmadığından “0 TL” olarak yer aldığı, doğrulama sonrasında işlem için kart hamiline
SMS ile işlem şifresi iletildiği, daha sonra üye işyeri statüsünde bulunan Ölçme Seçme ve
Yerleştirme Merkezi adlı kurumdan taraflarına onaylanmak üzere finansal bir kayıt gönderilmediğinden onaylanan herhangi bir kayıt bulunmadığı açıklamalarına yer verilmiştir.
15. ÖSYM tarafından Kurumumuza gönderilen başvurana ait Aday İşlemleri Sistemi Log kaydının incelenmesinden; 15.1. 20/09/2019 tarihinde; saat 22:46:47.56’da adayın, E-Devlet şifresini kullanarak Aday
İşlemleri Sistemine giriş yaptığı, saat 22:46:47.62’de Aday İşlemleri Sistemi ana sayfasının açıldığı, aat 22:46:56.75’te adayın, ALES-2019/3 başvuru bilgilerini görüntülemek için
“Başvuru Kayıt Bilgileri Görüntüleme” sayfasını açtığı, 15.2. 29/09/2019 tarihinde saat 02:30:10.44’te adayın 2019-ALES/3 başvurusunun, sınav başvuru ücretini ödemediği için sistem tarafından otomatik olarak silinmiş olduğu, 15.3. 27/10/2019 tarihinde saat 22:31:20.69’da adayın, E-Devlet şifresini kullanarak Aday
İşlemleri Sistemine tekrar giriş yaptığı anlaşılmıştır.
16. ÖSYM’nin sınavlara ilişkin iş ve işlemlerinin, belirli bir işlem-zaman çizelgesi kapsamında aylar öncesinden planlanan takvime göre yürütülmesi gerekmekte olup adayların belirlenen kurallara uyma zorunluluğu, sınavlardan önce tebliğ hükmünde olmak üzere ilan edilmeye başlanan Kılavuzlarda detaylı olarak düzenlenmiştir. Adayların başvurularını yaptıktan sonra sınav ücretini süresi içinde yatırmaları gerektiği, süresi içinde ödeme yapılmaması durumunda sisteme girilmiş olan başvuru bilgilerinin geçersiz sayılacağı ve işleme alınmayacağı, başvuru ve ödeme işlemini tamamlayan adayların https://ais.osym.gov.tr adresinden başvurularını kontrol etmeleri ve Aday Başvuru Kayıt Bilgisinin dökümünü edinerek sınavın diğer aşamalarında gerekebileceğinden özenle saklamaları gerektiği ve başvuru süresi içerisinde başvuru ve sınav ücreti ödemesi yapmayan adaylara geç başvuru gününde başvuru yapma hakkının da tanınmış olduğu hususlarında adaylara gerekli uyarı ve hatırlatmaların, tebliğ hükmünde olmak üzere, 2019-ALES/3 Kılavuzunda yapıldığı görülmektedir.
17. Başvuran, 20/09/2019 tarihinde 2019-ALES/3 başvurusunu yaparak ödeme işlemini tamamladığını belirtmektedir. ÖSYM Başkanlığı tarafından gönderilen log kayıtlarından; başvuranın e-Devlet şifresini kullanarak Aday İşlemleri Sistemine giriş yaptığı, Aday İşlemleri
Sistemi ana sayfasını açtığı ve ALES-2019/3 başvuru bilgilerini görüntülemek için “Başvuru
Kayıt Bilgileri Görüntüleme” sayfasını açtığı, 20/09/2019 tarihinden sonra ise ilk kez 27/10/2019 tarihinde e-Devlet şifresini kullanarak Aday İşlemleri Sistemine tekrar giriş yaptığı görülmektedir. 2019-ALES/3 Kılavuzunda, ALES/3 için ücret ödeme son gününün 26/09/2019 tarihi olduğu belirtilmiştir. Başvuranın ödemesini yaptığını belirttiği 20/09/2019 tarihinden sonra söz konusu sınavın ücreti için son ödeme günü olan 26/09/2019 tarihine kadar sisteme girmediği, ayrıca ALES/3 geç başvuru günü olan 08/10/2019 tarihinde de sisteme girmeyerek 27/10/2019 tarihinde Aday İşlemleri Sistemine giriş yaptığı açıktır.
18. Bu kapsamda, sınav ücreti ödemesinin başarılı bir şekilde gerçekleşmesi durumunda Aday
İşlemleri Sisteminde yer alan Aday Başvuru Kayıt Bilgilerinde ödeme durumunun anlık olarak
“Ödendi” şeklinde güncellendiği yönündeki ÖSYM’nin açıklaması ile adayların başvuru ve ödeme işlemlerini tamamladıktan sonra Aday İşlemleri Sisteminden başvuru ve ödeme bilgilerini kontrol etmekle yükümlü olduklarının anılan Kılavuzda açıkça belirtilmiş olması karşısında, 2019-ALES/3 Kılavuzunda başvuranın adaylar için yapılan tebliğ hükmündeki gerekli uyarı ve hatırlatmalara riayet etmediği değerlendirilmektedir.
19. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; 20/09/2019 tarihinde ALES sınav ücret ödemesi için başvuran tarafından başlatılan ödeme işleminin tamamlanamadığı görülmekle birlikte sorunun kaynağı dosya kapsamından net olarak ortaya konamamış olsa da başvuranın ödeme işlemini tamamladığını belirttiği 20/09/2019 tarihinden sonra ilk olarak otuzyedi gün sonra Aday İşlemleri Sistemine giriş yapmış olduğu, bu süreçte son ödeme gününe kadar sahip olduğu altı günlük bir kontrol süresini ve geç başvuru gününü değerlendirmediği, sınav ücreti ödemesini başarılı bir şekilde yaptığını belirtse de Aday Başvuru Kayıt Bilgilerinde ödeme durumunun “Ödendi” şeklinde güncellenip güncellenmediğini kontrol etmediği, dolayısıyla başvuranın bahsi geçen Kılavuzda belirtilen yükümlülüklerini yerine getirmediği ve gereken hassasiyeti göstermediği anlaşıldığından, sınav başvuru sürecinin başarıyla tamamlanmaması sonucunda başvurunun sistem tarafından otomatik olarak silinmesinde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
20. İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; başvuru kapsamında
Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgelerin ÖSYM tarafından süresi içerisinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, böylece “kararların gerekçeli olması ve “makul sürede karar verme” ilkelerine uygun davranıldığı görülmüştür.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
21. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemelerine yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE,
Kararın BAŞVURAN ile ÖLÇME, SEÇME VE YERLEŞTİRME MERKEZİ
BAŞKANLIĞINA tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi