|
ÖZET: Başvuru, Keskin T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda tutuklu olan bir kişinin, içinde evrak bulunan bir zarfı eşine göndermesi ve bu gönderinin, alıcısına ulaştırılmadan iade edilmesi üzerine yapılan şikâyeti kapsamaktadır. Şikâyetçi, zarfın üzerine gerekli bilgileri yazmasına rağmen, PTT tarafından belirtilen adrese teslim edilmediğini ve bu durumun kendisine mağduriyet yaşattığını belirtmiştir. Ayrıca, şikâyetçi, PTT Genel Müdürlüğü’ne yaptığı başvuruya yanıt alamadığını ifade ederek, yaşadığı sorunun çözülmesini talep etmiştir.
PTT Genel Müdürlüğü, gönderinin kabulü sırasında gerekli bilgilerin sisteme işlenmediğini ve alıcının bilgilendirilmesi için ek hizmet talep edilmediğini savunmuştur. Ancak, şikâyetçinin tutuklu olması nedeniyle bu işlemleri gerçekleştirmesinin zorluğu göz önünde bulundurularak, idarenin sorumluluğunun arttığı değerlendirilmiştir. İlgili mevzuat gereği, gönderinin iade edilmesi için alıcıya bildirim yapılması gerektiği, ancak bu bildirimin yapılmadığı tespit edilmiştir. Sonuç olarak, başvuru kabul edilerek, PTT Genel Müdürlüğü’ne, alıcısına ulaştırılmadan iade edilen gönderi ile ilgili hatalı davranışlarının kabul edilmesi ve benzer durumların yaşanmaması için gerekli önlemlerin alınması tavsiye edilmiştir. İdarenin bu karar doğrultusunda 30 gün içinde gerekli işlemleri bildirmesi zorunludur. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 10516-10516 |sayi|36311982-101.07.04-E.36311982-101.07.04-E.
BAŞVURU NO : 2018/530 2018/ 530
KARAR TARİHİ : 13/06/2018 |tarih|
TAVSİYE KARARI
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ :
BAŞVURUYA KONU İDARE : Posta ve Telgraf Teşkilatı (PTT)
Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü
BAŞVURUNUN KONUSU : İlgilisine teslimi yapılmadan iade edilen gönderiden kaynaklı şikâyet hakkındadır .
BAŞVURU TARİHİ : 16/01/2018 16.1.2018
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Şikâyetçi, Keskin T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda tutuklu olduğunu; kaldığı cezaevinden, içinde evraklar bulunan bir zarfı APS’yle eşine gönderdiğini; zarfı, 11/ 10/ 2017 tarihinde infaz koruma memurlarına teslim ettiğini; zarfın üzerine PTT şubesinden teslim alınacağı na ilişkin not yazdığını ve ihbar telefonunu da buna eklediğini; ancak söz konusu gönderinin, alıcısı olan ulaştırılmadan, bekleme müddetinin bittiği gerekçesiyle iade edildiğini; bu gönderinin takibinin eşi tarafından Gölbaşı-Ankara şubesine gidilmek suretiyle yapıldığını; bu kapsamda, eşinden gönderi takip numarasının istendiğini; tutuklu olmasından dolayı bu numarayı eşine ulaştırma imkânının olmadığını; gönderinin iade edilmesi üzerine, 30/ 10/ 2017 tarihinde PTT
A.Ş. Genel Müdürlüğüne şikâyet mektubu gönderdiğini; bu müracaatına da herhangi bir cevap alamadığını iddia ederek, yaşadığı mağduriyetin çözülmesini ve uğradığı zararın giderilmesini talep etmiştir .
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddialar hakkında 08/ 02/ 2018 tarihli ve sayılı bilgi-belge talep
1 / 8yazıyla bilgi-belge talep edilmiştir . Bu kapsamda, Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi
Genel Müdürlüğünün 02/ 03/ 2018 tarihli ve sayılı cevabi yazısı Kurumumuza iletilmiştir .
3. Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi Genel Müdürlüğünün anılan yazısı ve eklerinde özetle, 3.1. Başvuruya konu gönderinin, 12/ 10/ 2017 tarihinde Keskin PTT Merkezince “ Kutluhan Yılmaz T
Tipi Kapalı CİK Keskin Kırıkkale ” gönderici ad ve adresi, “ Zarfın
Üzerinde Gölbaşı/ANKARA ” alıcı ad ve adresiyle alındığı; haberleşme/APS kurye gönderi türü ve başkaca ek hizmet talebi olmadan, 12,50 TL ücret ile kabul edildiği; ayrıca anılan ücretin dışında herhangi bir ek hizmet ücretinin de ödenmediğini; sisteme alıcı ile ilgili telefon numarası, faks numarası, e-posta adresi vb. iletişim bilgisinin girilmediği; PTT A.Ş. Posta ve Kargo Hizmetleri Usul ve Esaslarının “ Alıcı adresinin yazılması ” başlıklı 30 uncu maddesinin 1/d fıkrası gereğince, alıcı adresinin kolaylıkla bulunabilmesini sağlayıcı bilgilerin gönderide olması gerektiği ve bu hususta sorumluluğun göndericide olduğu; alıcı ad ve adresi olarak PTT işyeri gösterilip, “ PTT İşyeri
Teslim/Postrestant ”, “ Telefonla haber verme/bilgilendirme ”, “ SMS ile haber verme/bilgilendirme ” ek hizmeti istenmediğinde, alıcının bilgilendirilmesi hususunun, gönderici tarafından karşılanacağının varsayılacağı; 3.2. Söz konusu gönderinin varış adresinin, “ Gölbaşı PTT Merkez Müdürlüğü ” olduğu; buna rağmen sistem üzerinden “ PTT İşyeri/Postrestant ” ek hizmeti ile kabul edilmediği; anılan Usul ve Esasların
145 inci maddesinin (a) bendi gereğince, Gölbaşı PTT Merkez Müdürlüğüne 13/ 10/ 2017 tarihinde
gelen gönderinin, bekleme süresi içerisinde alıcısına teslim edilememesi üzerine, süre bitimini müteakip 25/ 10/ 2017 tarihinde usulüne uygun olarak iade edildiği ve gerekli işlemlerin tesis edildiği; 3.3. Alıcının anılan Merkeze gelip gelmediği hususunun, müşteri salonunda yer alan kameralar marifetiyle tespit edilemeyeceği; sadece gişe işlemi yapılması halinde, bu işlemle eşleşen kamera kayıtlarının kullanılabileceği; ancak söz konusu gönderi ile ilgili herhangi bir kayıtlı gişe işleminin olmadığı; bununla birlikte, Kamera Sistemleri, Kurulumu, İşletimi, Kayıtların İzlenmesi, İncelenmesi ile Bunların Verilmesine İlişkin Usul ve Esasların 6 ncı maddesi uyarınca, kamera kayıtlarının 60 gün süreyle muhafaza edildiği ve bu bağlamda Gölbaşı PTT Merkezinden ilgili tarih aralığındaki kayıtların temin edilemediği; 3.4. Gönderinin kabulü sırasında, göndericinin özel hizmet talebiyle ilişkili verilerin sisteme girişinin zorunlu olduğu; bu kapsamda, telefonla veya SMS ile haber verme/bilgilendirme ek hizmetlerinin istenmesi halinde, yurtiçi cep telefon numarası, elektronik haber alma hizmeti istendiğinde gönderici e-posta adresinin kaydının yapıldığı; özel hizmet talebinin gerektirdiği ilave ücretlerin alındığı ve alınmaması halinde, gönderi üzerinde yer alan telefon numarası, faks numarası, e-posta adresi vb.
veriler dışındaki diğer iletişim bilgilerinin tarafları bakımından hüküm ifade etmediği; ancak iade gönderilerin getirdiği maliyetlerin azaltılması ve teslim edilen gönderi oranlarının artırılması için ek hizmet ücreti alınmamış olsa da, sisteme telefon numarasının girilmesi halinde, ücretsiz SMS gönderilmesi, personelin inisiyatifiyle zarfın üzerindeki numaradan alıcının aranması gibi yollara tevessül edilebildiği; bu durumların müşteri memnuniyetinin sağlanması adına maliyetine katlanılan hususlar olduğu;
2 / 83.5. Kayıtlı gönderilerin alıcısına teslimi sırasında, takip numarası olarak ifade edilen PTT
barkodunun sorulmasının genel bir uygulama olduğu; bu bilginin bilinmesinin zorunlu olduğu; ancak belirtilen tarih aralığında gönderici veya alıcı ad, soyadı, sorgulama yapılarak tespit edilebiliyorsa, bu suretle PTT barkodunun belirlenmesi ve sonrasında kimlik tespitinin yapılması ile alıcı olunup olunmadığı gibi şartların karşılanmasıyla gönderinin teslim edildiği; bununla birlikte, tüm gönderi türleri için gönderici ve alıcının ad-soyad bilgilerinin sisteme girilmesinin zorunlu olmadığı; bu sebeple PTT barkodu olmadan yapılacak taleplerde sonuç alınamaması ihtimalinin bulunduğu; 3.6. PTT işyerlerince kabulü yapılan gönderilerin kapsamının, ağırlık ya da hacminin, istenen özel hizmetlerin, gönderi türünü ve ek hizmetlerini belirlediği; gönderi türü ile ek hizmetlerin de, gönderiye ilişkin birçok hususu etkilediği; kabul aşamasında göndericiye verilen gönderi alındısı/listesinin, Şirket açısından bir taahhüt, gönderici açısından ise, gönderiye ilişkin sınırları belirlenmiş bir hak sahipliği doğurduğu; gönderinin ilgilisine teslimi veya mevkuf/elde kalmış işlemine tabi tutulmasının, posta süreçlerinin tamamlanarak, taahhüt edilen hizmetin karşılandığını ispat ettiği; kayıtlı gönderi türleri için PTT barkoduna bağlı olarak dış kullanıcılara açık sorgulama imkânının, hem gönderinin son durumunun takip edilebilmesi hem de kullanıcı haklarının korunması bakımından Şirketin şeffaflık politikasının sonucu olduğu; 3.7. Başvuruya ilişkin olarak PTT işyerleri veya müşteri şikâyet yönetim sistemi nezdinde, şikâyetçinin müracaatının bulunmadığı; bulunmuş olsaydı, gerekli işlemlerin tesis edileceği; 3.8. Başvuru ile ilgili iddialar ile taleplerin karşılanmasının uygun görülmediği hususlarına yer verilmiştir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
4. 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı ” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “ Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir .
Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler ” hükmü yer almaktadır .
5. 14/ 06/ 2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi ” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “ Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir ” hükmü yer almaktadır .
6. 6475 sayılı Posta Hizmetleri Kanununun 9 uncu maddesinin üçüncü fıkrasında, “ PTT, bu
Kanun çerçevesinde yurt içi ve yurt dışında posta hizmetlerini yürütmeye ve gerekli altyapıyı kurmaya yetkilidir ” hükmü yer almaktadır .
6.1. 6475 sayılı Kanunun 22 nci maddesinin birinci fıkrası, “ PTT; yurt içinde ve yurt dışında her türlü taşımacılık hizmetlerini de içerecek şekilde posta, koli, kargo ve lojistik hizmetleri, pul basımı ve satımı, denetlemeye ilişkin hükümleri saklı kalmak kaydıyla, 19/ 10/ 2005 tarihli ve 5411 sayılı
3 / 8Bankacılık Kanununa tabi olmaksızın, anılan Kanun kapsamında belirtilen faaliyet konuları ile ilgili
olarak bankalarla yapacağı sözleşmeler doğrultusunda bankalara destek hizmeti, parasal posta hizmeti, ödeme hizmeti sunma, adres bilgi kayıt sistemi ve elektronik sertifika hizmet sağlayıcılığı, elektronik ortam dâhil her türlü tebligat ve telgraf hizmetine ilişkin faaliyetler ile esas sözleşmesinde belirlenen diğer faaliyetleri yürütür ” hükmünü haizdir .
7. Posta Hizmetlerinin Sunulmasına İlişkin Yönetmeliğin 15 nci maddesinde, “ Hizmet sağlayıcıları tarafından posta hizmeti sunumunda; … ç) Kullanıcı menfaatlerinin gözetilmesi, esastır ” hükmüne yer verilmiştir .
8. PTT A.Ş. Posta ve Kargo Hizmetleri Usul ve Esaslarının 22 nci maddenin birinci fıkrasında, “ PTT hizmetleri ile ilgili görevlerin yerine getirilememesi halinde, 6475 sayılı Kanun, 6102 sayılı
Kanun, 4925 sayılı Kanun, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ve bu Usul ve
Esaslarda belirtilen durumlar ile özel sözleşme/protokollerde belirlenen tazminat hadleri içinde sorumludu r” ifadesine yer verilmiştir .
8.1. Söz konusu Usul ve Esasların 66 ncı maddesinin birinci fıkrasında, “ Kayıtlı olarak postaya verilmek istenen yurtiçi mektup, posta kartı, basılmış kağıt, görme engellilere özgü yazıların, postaya verilmesinden itibaren kayda tabi tutularak alıcısına imza karşılığında teslim edilen, kaybı halinde de üst sınırı belirlenmiş tazminat ödenmesini gerektiren özel hizmete ‘APS Kurye ve taahhütlü özel hizmeti’ bu özel hizmeti içeren yurtiçi gönderilere ise ‘APS Kurye ve taahhütlü gönderi’ denir ” ifadesi bulunmaktadır .
8.2. Söz konusu Usul ve Esasların 69 uncu maddesinin birinci fıkrası ile ikinci fıkrasının (a)
bendinde, “ Postaya APS Kurye ve taahhütlü veya taahhütlü özel hizmeti ile verilmek istenen gönderiler, alındı veya listesi verilmek suretiyle kabul edilir . Varsa kabul formu veya etiket, alındı veya listesi; gönderici ve alıcının ad ya da unvanları ile adres, telefon, e-posta bilgileri ile istenen diğer özel hizmetler gönderici tarafından silinti, kazıntı veya düzeltme yapılmaksızın doldurulur .
APS Kurye ve taahhütlü ile taahhütlü özel hizmetlerini içeren gönderilerin kabul işlemleri aşağıdaki
esaslara göre yapılır :
a) Kabul edilecek gönderinin APS Kurye ve taahhütlü ile taahhütlü özel hizmetleri için öngörülen koşullara uygunluğu ve kabul formu veya etiket, alındı veya listesinin usulüne göre doldurulmuş olup olmadığı incelendikten sonra türüne, ağırlığına ve varsa diğer özel hizmetlere ilişkin toplam ücretleri göndericisinden alınır . APS Kurye ve taahhüt ile taahhütlü gönderi numarasını içeren barkod etiketinin gönderinin üzerinde, alındı veya listesinde yer alması sağlanır . Alındı veya listesine, gönderinin türü, varsa diğer özel hizmetler ile değer konulmuş ise değeri, ödeme şartlı ise bedeli, gönderinin ağırlığı, alınan ücretlere ilişkin bilgiler yazılır ya da sistem marifetiyle üretilerek alındı ya da listesine yapıştırılır . Alındı veya listesi imzalanır ve tarih damgası basılarak bir sureti göndericiye verilir . Diğer sureti kabul işyerinde saklanır ” hükümleri bulunmaktadır .
8.3. Söz konusu Usul ve Esasların 89 uncu maddesinin birinci, ikinci, üçüncü, beşinci ve yedinci fıkraları ise, “ Alıcının adresi gösterilmeyerek, alıcının adı ve soyadından sonra, sadece
‘Postrestant’ ibaresi veya ‘PTT işyerinde teslim’ ibaresi ile varış PTT işyeri adını taşıyan ve alıcılarının başvurusu üzerine, gönderilerin PTT işyerinde teslim edilmesine ‘postrestant’ veya ‘PTT işyerinde teslim’ özel hizmeti denir . Bu özel hizmeti içeren gönderilere ‘postrestant veya PTT
4 / 8işyerinde teslim adresli gönderiler ’ denir .
Yurtiçi kayıtlı- kayıtsız mektup, posta kartı, davetiye, tebrik, basılmış kağıt, görme engellilere özgü yazılar ile yurtdışı mektup postası gönderileri ile posta kolileri ‘postrestant’ işaretli olarak kabul edilebilir . Bu gönderiler, PTT işyerinde teslim işaretiyle kabul edilmez .
Yurtiçi posta kargoları ile kargolar postrestant özel hizmeti ile kabul edilmez . Bu gönderiler PTT işyerinde teslim işaretiyle kabul edilir .
…
Yurtdışından gelen postrestant adresli gönderiler haricinde postrestant veya PTT işyerinde teslim özel hizmeti işaretli gönderilerden bu hizmete karşılık ilave ücret alınmaz .
…
Postrestant veya PTT işyerinde teslim özel hizmeti işaretli gönderilerde, alıcının adı ve soyadı yerine sadece ilk harflerinin gösterilmesi, uydurma ad, soyad, rumuz, rakam ve işaretler kabul edilmez .
Postrestant veya PTT işyerinde teslim özel hizmeti işaretli gönderinin alıcısı, gönderi üzerindeki ad ve soyadına göre kimliğini ispat etmek zorundadır ” hükümlerini içermektedir .
IV. KAMU DENETÇİSİ HÜSEYİN YÜRÜK’ÜN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
9. Şikâyetçinin iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuru konusuna ilişkin “ Tavsiye Karar Önerisi ” Kamu
Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden 10. Başvuru, APS Kurye türündeki gönderinin üzerinde gerekli hususların belirtilmesine rağmen alıcısına ulaştırılmadan şikâyetçiye iade edilmesinden kaynaklanan mağduriyet hakkındadır .
11. Keskin T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda tutuklu olarak mukim bulunan şikâyetçi, 11/ 10/ 2017 tarihinde, içinde çeşitli evrakların bulunduğu bir zarfı gönderilmek üzere, infaz koruma memurlarına teslim etmiştir . İlgili idareden alınan bilgi-belgelere göre, 12/ 10/ 2017 tarihinde kabul edilen söz konusu gönderi, 13/ 10/ 2017 tarihinde belirtilen adrese, yani Gölbaşı PTT Merkezine ulaştırılmıştır . 10 günlük bir bekleme süresi sonrasında, alıcısının teslim almaması üzerine anılan gönderi şikâyetçiye iade edilmiş ve teslim işlemleri tamamlanmıştır . İdare, bu durumu, PTT A.Ş.
Posta ve Kargo Hizmetleri Usul ve Esaslarının 145 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine dayandırarak, bekleme süresinin dolması gerekçesiyle açıklamaktadır . Ancak başvuruya ilişkin bilgi-belgeler ile şikâyetçinin Kurumumuza ilettiği belgeler bağlamında, farklı bazı noktaların bulunduğu görülmektedir . Bu bakımdan, daha sağlıklı bir değerlendirme yapabilmek için konunun detaylı olarak irdelenmesi icap etmektedir .
5 / 812. Başvuruya konu olayda, şikâyetçi, gönderiyi ileteceği alıcının ismiyle birlikte, “ APS, PTT
TESLİM, Gölbaşı-Ankara PTT’den teslim alınacak, Gölbaşı-ANKARA ” ibareleri ile ihbar için bir telefon numarasını zarfın üzerine yazmış ve tutuklu olmasından kaynaklı olarak kendisinin gönderiyi
PTT’ye iletememesi sebebiyle, ceza infaz kurumu personelinden yardım almıştır . Zaten 5275 sayılı
Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun 116 ncı maddesinin göndermesiyle 68 inci maddesi ile Ceza İnfaz Kurumlarının Yönetimi ile Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında
Tüzüğün 186 ncı maddesinin göndermesiyle 122 nci maddesi, söz konusu uygulamaya cevaz vermektedir .
13. İdareye ulaşan gönderi, kabul işlemleri sırasında APS Kurye türü olarak kayıt altına alınmış ve bu kapsamda 12,50 TL lik bir ücret tahsil edilmiştir . Buna ek olarak, alıcı olarak şikâyetçinin eşinin ismine yer verilmekle birlikte, adres olarak “ ADRES ZARFIN ÜZERİNDE GÖLBAŞI/ANKARA ” ibaresi kayıt altına alınarak zarfın üstündeki bilgilere atıfta bulunulmuştur . Ancak yukarıda değinilen diğer ibareleri karşılayacak herhangi bir ek kaydın, zarfın üzerine yapıştırılan ve sisteme işlenen hususları gözler önüne seren etikette bulunmadığı görülmektedir . Yani gönderinin teslim alınacağı yer olarak gösterilen PTT işyerinin doğrudan belirtilmediği ve bu suretle anılan Usul ve Esasların 89 uncu maddesi bağlamındaki postrestant/PTT işyerinde teslim özel hizmetinin sisteme işlenmediği anlaşılmaktadır .
14. İdarenin Kurumumuza ilettiği 02/ 03/ 2018 tarihli ve sayılı yazıda ise, söz konusu gönderinin varış yerinin Gölbaşı PTT Merkez Müdürlüğü olduğu hususu açıkça ifade edilmiştir . Bu bakımdan, idare, gönderiyi PTT işyerinde teslim edilecekler kapsamında değerlendirdiğini zımnen kabul etmiştir . Fakat anılan ek hizmetin, sisteme kaydedilmediğini de belirten idare, yaptığı iş ve işlemleri bu bağlamda savunmaya çalışmaktadır . Oysaki şikâyetçinin, zarfın üzerine düştüğü kayıtları uygun şekilde sisteme ve dolayısıyla anılan etikete işleme vazifesinin idarenin çalışanlarında olduğu açıktır . Ayrıca her ne kadar APS Kurye gönderi türünde kabul işlemlerinin nasıl yapılacağına ilişkin Usul ve Esasların 69 uncu maddesinde, ek hizmetlerinin belirtilme sorumluluğunun göndericide olduğu düzenlense de, şikâyetçinin tutuklu olması ve sadece infaz kurumu personeli vasıtasıyla bu işlemleri yapabileceği düşünüldüğünde, asıl yükümlülüğün idarenin nezdinde toplandığı tespit edilebilmektedir .
15. Sadece APS Kurye ücretinin tahsil edilmiş olması ve başka bir ek hizmet ücretinin alınmamış olması da, idarenin hatasını ortadan kaldırmamaktadır . Zira Usul ve Esasların 89 uncu maddesinin beşinci fıkrasında, “ Yurtdışından gelen postrestant adresli gönderiler haricinde postrestant veya PTT işyerinde teslim özel hizmeti işaretli gönderilerden bu hizmete karşılık ilave ücret alınmaz ” düzenlemesine yer verilmek suretiyle, postrestant/PTT işyerinden teslim özel hizmetinin genel olarak ücretsiz olduğu hükme bağlanmıştır . Bu kapsamda, başvuruya konu gönderi de, ücretsiz olmayı gerektiren hususlar arasında yer almaktadır . Dolayısıyla diğer ek hizmet türlerinde olabileceği gibi ücretin ödenmemesinden kaynaklı olarak söz konusu hizmetin verilmemesi savunması da temelsiz kalmaktadır .
16. Başvuru kapsamındaki bir diğer şikâyet konusu ise, gönderinin ilgili PTT Merkezinde bulunduğu sırada alıcı konumundaki eşinin gönderiyi talep etmesi; ancak gönderi takip numarasını sunamaması gerekçesiyle anılan gönderinin teslim alınamamasıdır . Bu bağlamda, idare, ilettiği yazıda, şikâyete konu gönderiyle ilgili bir gişe işlemi bilgisinin olmadığı ile bunun tespitinin yapılabileceği kamera
6 / 8kayıtlarının sadece 60 gün süreyle saklandığı bilgisini paylaşmıştır . Ayrıca gönderi takip numarası
istenmesinin genel bir uygulama olduğu ile ad-soyad kaydının yapılması halinde, bunun üzerinden de söz konusu numaranın bulunabileceği hususları belirtilmiştir .
17. Söz konusu bilgiler ışığında, idarenin iş-işlemlerinde kimi eksikliklerin tespitini yapabilmek mümkündür . Nitekim postrestant/PTT işyerinde teslim özel hizmeti bağlamında ele alınması gereken söz konusu gönderinin tesliminde, gönderi takip numarası bilgisinin zorunlu tutulması, Usul ve
Esasların 89 uncu maddesinin yedinci fıkrasına aykırıdır . Anılan fıkrada, alıcının, bu tip gönderilerin üzerindeki alıcı ad-soyadına göre kimliğini ispat etmesi şartı koşulmaktadır . Yani söz konusu gönderiler bakımından, gönderi takip numarası zorunlu tutulmayarak sadece ad-soyada vurgu yapılmaktadır . Ayrıca başvuruya konu olayda, idarenin belirttiği gibi, alıcının adı ve soyadı sistemde gözükmekte ve bunun üzerinden takip numarasına ulaşılabilme olasılığı bulunmaktadır . Ancak idare, bu yola tevessül etmeyip genel uygulamayı öne sürmüş ve böylece Usul ve Esasların 145 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi gereğince iade işlemini tesis etmiştir .
18. İade işleminin gerekçesi konumundaki bu hüküm ise, çeşitli yollarla bildirim yapılarak, alıcıya geldiği haber verilen gönderileri kapsamaktadır . Oysaki başvuruda ve idarenin Kurumumuza ilettiği yazıda, alıcıya bildirim yapıldığı hususunda herhangi bir bilgiye rastlanmamıştır . Dolayısıyla anılan hüküm uyarınca, bekleme süresinin dolduğundan bahisle gönderinin iade edilmesi işlemi dayanaksız konumdadır .
19. Yukarıdan beri anlatılan hususlar, şikâyetçinin iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; şikâyetçinin eşine iletmek istediği gönderinin, alıcısına ulaştırılmadan iade edilmesinde hukuka ve hakkaniyete uygunluk tespit edilememiştir .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden 20. İyi yönetim ilkelerine, 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 sayılı mükerrer Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri ” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; 20.1. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; ilgili idare tarafından, şikâyetçinin 30/ 10/ 2017 tarihli şikâyet mektubu hakkında süresi içerisinde, gerekçeli bir şekilde işlem tesis edilmediği; böylece “kararların gerekçeli olması, makul sürede karar verme ve kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi ” ilkelerine riayet edilmediği tespit edilmiş olup bundan böyle söz konusu ilkelere uygun davranılması önerilmektedir .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
21. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup ilgili tüketici hakem heyetine intikal ettirilmek üzere Keskin Kaymakamlığına başvuru yolu açıktır .
7 / 8VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN KABULÜ ile;
Alıcısına ulaştırılmadan iade edilen gönderi hakkında yapılan iş ve işlemlerden dolayı hatalı davranıldığının kabulü ve benzer hususların tekrarlanmaması için gerekli tedbirlerin alınması hususunda, POSTA ve TELGRAF TEŞKİLATI ANONİM ŞİRKETİ GENEL
MÜDÜRLÜĞÜNE TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim
Şirketi Genel Müdürlüğü tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemlerin otuz gün içinde
Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın ŞİKÂYETÇİ ile POSTA ve TELGRAF TEŞKİLATI ANONİM ŞİRKETİ GENEL
MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine;
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi