Ambulans personelinin sivil vatandaşı almasının 657 sayılı Kanun’a göre kınama cezası gerektirip gerektirmediği ve idarenin disiplin yetkisiyle görev yeri değişikliği uygulaması (KDK)

T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU

(OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2022/11854-S.22.18168

BAŞVURU NO : 2022/4152

KARAR TARİHİ : 16/09/2022

RET KARARI

Adres:

BAŞVURUYA KONU İDARE : GAZİANTEP İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ

Disiplin cezasının iptal edilmesi talebi hakkındadır

BAŞVURUNUN KONUSU :

BAŞVURU TARİHİ : 16/03/2022

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Başvuran Gaziantep İl Ambulans Servisine bağlı, No’lu Acil Sağlık Hizmetleri

İstasyonu’nda görev yapmakta olduğunu, 18.09.2021 tarihinde görev başındayken bir bayanın yanına yaklaşıp bulundukları hastanede test yaptıramadığını kendisine yardımcı olmasını istediğini, aynı bayanın

“yarın sabah uçağı olduğunu ve PCR testi yaptırması gerektiğini, İzmir’den geldiğini şehre yabancı olduğunu ve Dr. Ersin Arslan Devlet Hastanesi’nde testin yapılmadığını” söylediği, üç ekip arkadaşı ile istişareleri neticesinde “vatandaşa yardımcı olmak amacıyla tamamen iyi niyetle vatandaşı doğal güzergâhı üzerindeki Şehitkamil Devlet Hastanesi’ne bırakmak için vatandaşı ambulansa aldıkları”, vatandaşı ambulansla Şehitkâmil Devlet Hastanesi’ne bıraktıkları, ambulansla seyir halindeyken istasyona yaklaştıklarında telsizden vaka ihbarı geldiği, vakaya intikal ettikleri ve vakayı Şehit Kamil Hastanesi’ne naklini sağladıkları, yine aynı hastanedeyken malum vatandaşın “öğle arasında olduğu için burada da test yaptıramadığını, yorgun, uykusuz, aç olduğunu, şehre yabancı olduğu için bekleyecek yeri olmadığını” kendilerine söylediği, “İstasyonlarının hastanenin yanında olduğu için” istasyona gelebileceğini bayana söyledikleri, istasyonda vatandaşa çay ikram ettikten sonra başka bir vaka çağrısı geldiği ve bayanı istasyonda bırakmayıp yine (istasyonun yanında) güzergâhlarında bulunan Şehitkâmil Devlet Hastanesi’ne vatandaşı test yaptırabilmesi için bırakıp vakaya devam ettikleri, bu yaptıklarının bir gecikmeye sebep olmadığı, bu olay sonrasında, Acil Sağlık Hizmetleri Başkanı’nın kendisini odasına çağırıp hakaretler ettikten sonra disiplin soruşturması başlattığı, soruşturma neticesinde ‘kınama’ cezasıyla tecziye edildiği, akabinde, talebi olmamasına rağmen, il içi yer değişikliğinin yapıldığı, Acil Sağlık Hizmetlerinde şoför olarak görev yapmakteyken Şahinbey İlçe Sağlık Müdürlüğüne memur olarak atamasının yapıldığını ayrıca yer değişikliğinin “Aile birliği mazeretine dayanarak yer değişikliği “olduğu yaşanan durumla ilgisinin olmadığı”nı ifade ederek, hakkındaki “yazılı ikaz ve Kınama” cezaları ve yer değişikliği kararının kaldırılması ayrıca personel hareketleri sicilinden silinmesini talep etmektedir.

/

1.1. Başvuru ekinde yer alan belgelerin;

1.1.1. Başvuranın Gaziantep İl Ambulans Servisi Başhekimliği’nden Gaziantep Şahinbey İlçe Sağlık

Müdürlüğü’ne “disiplin soruşturması ile Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri ve Yardımcı Hizmetleri Sınıfı

Dışı Personelin Yer Değişikliği Yönergesi’nin 14. Maddesi gereğince” tayinini içeren 23.11.2021 tarihli belge,

1.1.2. Başvuranın mali olarak sorun yaşadığı gerekçesiyle 112 birimine atanma talebini içeren 15.12.2021 tarihli dilekçe ve dilekçeye istinaden Gaziantep İl Sağlık Müdürlüğü’nün 20.12.2021 tarihli “yapılan tayinin disiplin soruşturmasına binaen yapıldığı ve ilgili mevzuat gereğince 2 sene görev yeri değiştirilemeyeceği gerekçesi” ile mezkur talebin reddini içeren cevabi yazı,

olduğu görülmüştür.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Bilgi – belge isteme yazımıza istinaden Gaziantep İl Sağlık Müdürlüğü’nün 24.08.2022 tarihli cevabi yazısında;

2.1. “Mezkur soruşturmanın 05.10.2021 tarih ve sayılı olura istinaden yapıldığı, soruşturmada

“talimat olmadan hasta olmayan bir bayanı ambulansa aldığı, kamuya ait bir aracın şahsi bir araç olarak kullanılması ve bu sürede çıkan vakalara çok az bir sürede olsa gecikilmesi” hususlarının tespit edildiği, bahse konu fiilin muhakkik tarafından 657 sayılı Kanunun 125. Maddesinin B fıkrasının a bendine göre

Kınama cezası ile tecziye edilmesi gerektiği ayrıca idari yönden başvuranın görev yerinin değiştirilmesi gerektiğinin önerilmesi üzerine başvuranın mezkur Kınama cezasına 06.12.2021 tarihli itirazına istinaden

Gaziantep Valiliği İl Disiplin Kurulu’nca verilen 27.12.2021 tarih ve sayılı Kararda “Gaziantep İl

Sağlık Müdürlüğü Acil Sağıl Hizmetleri Başkanı tarafından 06.12.2021 tarihinde başvuranın Kınama cezası ile tecziye edildiği, yapılan değerlendirmede fiilin sübuta erdiğinin anlaşılması neticesinde” itirazın reddedildiği, ayrıca Sağlık Bakanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin 24. Maddesinin 2. Fıkrasına göre başvuranın Şahinbey İlçesine atanarak görev yerinin değiştirildiği, disiplin soruşturması kapsamında yapılan hizmet içi atamaların geriye alınamayacağı, başvurana yazılı ikaz verilmediği, ” ifade edilmiştir.

3. 08.11.2021 tarihli mezkur soruşturma raporunda;

3.1. Hakkında soruşturma yapılan İfadesinde: “32 nolu acil sağlık hizmetleri istasyonunda görev yaptığını, nöbeti başvuran ve . ile beraber tuttuğunu, aynı gün istasyonda ., . ve .’nin nöbetçi olduğunu, 18.19.2021 tarihinde tanımadıkları bir vatandaşı ambulansa aldıkları, vatandaşın

‘ .’ye bazı kişiler tarafından rahatsız edildiğini’ ifade ettiği, bu şahsın PCR testi için kendilerinden yardımcı olmalarını talep ettiği, bu nedenle şahsı rotalarında bulunan Şehitkamil Devlet Hastanesi’ne götürdükleri, öğle arası olduğu için doktor olmaması sebebiyle başvuranı istasyona götürdükleri akabinde şahsı tekrardan Şehitkamil Hastanesi’ne bıraktıkları, bu konu ile ilgili amirlerine bilgi vermedikleri, şahsı istasyona getirdikten sonra başvuran olmadan, başvuranın lavabo ihtiyacı olması nedeniyle, . ile beraber vakaya gittikleri”ni beyan ettiği,

3.2. Hakkında soruşturma yapılan başvuran ifadesinde ’nin ifadesinde belirttiği hususlar doğrultusunda ifade verdiği ve ek olarak; “kısa bir sürede olsa şahısla yalnız kalmadığını, yaşadığı sağlık sorunu nedeniyle bir sağlık kuruluşuna gitmediğini” ifade ettiği,

/

3.3. Hakkında soruşturma yapılan başvuran ifadesinde .’nin ifadesinde belirttiği hususlar doğrultusunda ifade verdiği ve ek olarak; “ .’yi ihtiyacı nedeniyle istasyonda bırakmaları akabinde vaka almaya devam ettikleri, daha sonra güzergahtan ayrılmadan hastayı Şehitkamil Hastanesi’ne götürdükleri, şahsın kimlik kartını unutması nedeniyle tekrar istasyona getirdikleri, şahsın tekrar istasyondan ayrılırken kendileri tarafından götürülmediği ve kim tarafından götürüldüğünü bilmediğini” beyan ettiği,

3.4. Hakkında soruşturma yapılan . ifadesinde: “32 numaralı istasyona gittiklerinde içeride bir bayan olduğunu gördükleri, istasyon önündeyken bayanın “istasyonda görevli olduğunu” dediğini duyduğu, istasyondan çıkarken bayanın güzergah üzerindeki durağa bırakmaları hususunda ricacı olduğu, bunu kabul edip şahsı durağa bıraktıkları”,

3.5. Kimliği saklı tutulan bir personelin ifadesinde: “Diğer ekipte görevli olan kişilerin ‘bayanın personel olduğunu söylediği”,

Şeklinde ifade verildiği görülmüştür.

3.6. Muhakkik tarafından ., . ve başvuranın görevleri dışında sivil bir bayanı ambulansa aldıkları, vakaya çıkarken sivil vatandaşı Şehitkamil Devlet Hastanesi’ne bıraktıkları, acil sağlık hizmetlerinde saniyelerin önemli olduğu göz önünde bulundurularak vakaya varış süresinin çok kısa bir süre geciktirildiği, tespit edilmesi neticesinde, başvuranın “ambulansa sivil vatandaş almak, mazeretsiz bir vakaya çıkmamak ve vakaya giderken sivil vatandaşı almaları neticesinde vakaya varış süresinde çok az bir süre olsa da gecikmeye sebebiyet verilmesi fiilerinin sabit olmasına binaen 657 sayılı Kanunun 125/B/a bendine istinaden Kınama cezası ile tecziye edilmesi ile idari yönden “görev yerinin değiştirilmesi” yönünde kanaat oluştuğu ifade edilmiştir.

İfade edilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

4. “18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan

Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”,

5. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında ; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”,

6. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Disiplin Amirleri Ve Disiplin Cezaları” başlıklı 125.

Maddesinde: Kınama cezasını gerektiren fiil ve haller şunlardır: a) Verilen emir ve görevlerin tam ve zamanında yapılmasında, görev mahallinde kurumlarca belirlenen usul ve esasların yerine getirilmesinde, görevle ilgili resmi belge, araç ve gereçlerin korunması, kullanılması ve bakımında kusurlu davranmak,”,

7. 25.06.1983 tarihli Devlet Memurlarının Yer Değiştirme Suretiyle Atanmalarına İlişkin

Yönetmelik’in “Hizmetin Gereği Olarak Yapılabilecek Yer Değiştirmeler” başlıklı 11 inci

Maddesinde: “Aşağıda belirtilen hallerde, bölgelerdeki ve/veya hizmet alanlarındaki zorunlu çalışma

süreleri tamamlanmadan hizmetin gereği olarak yer değiştirme suretiyle atanma yapılabilir: a) Haklarında adli, idari, inzibati bir soruşturma yapılmış ve bu soruşturma sonucunda o yerde kalmalarında sakınca görülmüş olması, b) Sicil raporu sonuçlarına göre olumsuzluğun tesbit edilmiş olması, Bu gibilerin ayrıldıkları hizmet bölgesindeki eksik hizmetleri başka bir hizmet alanında tamamlattırılır.”,

8. Sağlık Bakanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinin “Hizmet Gereği Atamalar” başlıklı 24.

Maddesinin 2. Fıkrasında: “… (2) Bu madde gereği atananlar, ayrıldıkları il ve/veya birime iki yıl geçmeden naklen atama talebinde bulunamazlar.”

9. 02.02.2018 tarihli Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri ve Yardımcı Sağlık Hizmetleri Sınıfı Harici

Personelin Atama ve Yer Değiştirme Usul ve Esaslarına İlişkin Yönerge’nin 14. Maddesinde:

“Haklarında adli, idari ve inzibati bir soruşturma yapılmış ve bu soruşturma sonucunda eski görev yerinde kalmalarında sakınca görülen personelden, teklifin mahiyetine göre, il içine tayin edilmesi uygun görülenler il içerisindeki diğer birimlere, müdürlük tarafından; başka bir ile atanması uygun görülenler ise Bakanlık merkez teşkilatmca atanırlar. Bu hüküm gereği atananlar, ayrıldıkları ile veya birime 2 yıl geçmedcn yeniden atanamazlar”,

hükümleri yer almaktadır.

IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

10. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebinin reddi yönündeki öneri, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 11. Başvuran; mezkur olay sırasında Gaziantep İl Ambulans Servisine bağlı, No’lu Acil Sağlık

Hizmetleri İstasyonu’nda görev yapmakta olduğunu, 18.09.2021 tarihinde görev başındayken bir bayana yardım etmek amacıyla ambulansa sonrasında istasyona aldıkları, bu yaşanan durum nedeniyle başlatılan soruşturma neticesinde kınama cezası ve yazılı ikaz verildiğini akabinde görev yeri değiştirildiğini ifade ederek, hakkındaki “yazılı ikaz ve Kınama” cezaları ve yer değişikliği kararının kaldırılması ayrıca personel hareketleri sicilinden silinmesini talep etmektedir.

12. Somut olayda, ilgili soruşturmadaki tanık ifadelerinden ve İdarenin cevabi yazısından; “18.09.2021 günü başvuran ve 2 personelin Gaziantep İl Ambulans Servisine bağlı No’lu Acil Sağlık Hizmetleri

İstasyonu’nda nöbetçi olarak görevli oldukları, bu tarihte bir bayanın kendilerinde yardım istemeleri neticesinde bu şahsı Şehitkamil Devlet Hastanesi’ne bırakmak için ambulansa aldıkları, ambulansla seyir halindeyken istasyona yaklaştıklarında telsizden vaka ihbarı geldiği, vakaya intikal ettikleri ve vakayı Şehit

Kamil Hastanesi’ne naklini sağladıkları, Şehitkamil Devlet Hastanesi’ne vardıklarında şahsın ‘öğle arası olması nedeniyle hastanede işlemlerini yapamayacağı”nı kendilerine ifade etmesi üzerine şahsı Acil Sağlık

Hizmetleri İstasyonu’nda aldıkları, bir süre sonra vaka ihbarı geldiği, ancak başvuranın sağlık sorunu olması nedeniyle vakaya intikal edemediği ancak diğer personellerin başvuran olmadan vakaya intikal ettiği, başvuranın ise bu sırada istasyonda kaldığı ve şahsın da istasyonda olduğu, başvuranın yaşadığı sağlık sorunu nedeniyle bir sağlık kuruluşuna başvurmadığı akabinde bu şahsın başvuran olmadan ambulansla bir otobüs durağına bırakıldığı, yaşanılan bu olay hakkında 05.10.2021 tarih ve sayılı

/

olura istinaden açılan ve başvuran dahil ilgili diğer personel hakkında açılan soruşturmada başvuran

“Kınama cezası ile tecziye edilmesi, idari yönden ise görev yerinin değiştirilmesi” teklif edilmesi üzerine başvurana Kınama cezası verildiği, başvurana ayrıca yazılı ikaz verilmediği bu hususta bir belgenin dosya kapsamında bulunmadığı, başvuranın “disiplin soruşturması ile Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri ve

Yardımcı Hizmetleri Sınıfı Dışı Personelin Yer Değişikliği Yönergesi’nin 14. Maddesi gereğince görev yeri değiştirildiği, başvuranın Kınama cezasına 06.12.2021 tarihli itirazına istinaden Gaziantep Valiliği İl

Disiplin Kurulu’nca verilen 27.12.2021 tarih ve sayılı Kararda fiilin sübuta erdiğinin anlaşılması neticesinde başvuranın itirazın reddedildiği, 12.1. Cevabi yazı ekinde gönderilen videolarda: Mini etekli bir bayanın bir kişiyle yürüdüğü ve konuştuğu, anlaşılmıştır.

13. Yapılan değerlendirme neticesinde, somut olayın başvuran ve ekibinde görevli diğer personellerin ambulansa ve akabinde acil yardım istasyonuna bir bayanı almaları neticesinde gerçekleştiği, 01.05.2000 tarihli ve 24046 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Acil Sağlık Hizmetleri Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri incelenmesi neticesinde, ambulans personelinin, verilen görev haricinde yardım amacıyla da olsa, ambulans ve acil yardım istasyonuna görevliler harici sivil vatandaşları almalarının görev tanımlarını içinde yer almadığı, bu bağlamda ifa edilen fiilin 657 sayılı Kanunun 125. Maddesinde belirtilen Kınama cezasını gerektiren fiiller içinde yer aldığı, başvuranın ilgili durumun vuku bulması anlamında bir itirazının olmadığı göz önünde bulundurulduğunda uygulanan disiplin cezasının yerinde olduğu, diğer taraftan, soruşturma kapsamında başvuranın görev yerinin değiştirildiği, bu hususun ise 657 sayılı Kanunda belirtilen yapılan soruşturmada “görev yerinde kalmasında sakınca olan kamu görevlilerinin görev yerinin” değiştirilmesi hükmüne dayandığı, gerçekleşen fiil üzerine yapılan görev yeri değişikliğinin ilgili mevzuata uygun olarak gerçekleştiği anlaşılmış olup İdare’nin ilgili işlemlerinde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilememiştir.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme

14. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu

Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; idareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği, ayrıca idarenin; başvuranla ilgili işlemlerinde

“kanunlara uygunluk”, “hesap verilebilirlik”, “şeffaflık”, “kararların gerekçeli olması” ilkelerine uygun davrandığı, ancak işleme karşı başvuru yollarını belirtmemesi nedeniyle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idareden bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA

15. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Gaziantep İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE; /

Kararın BAŞVURANA ve GAZİANTEP İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜNE tebliğine,

Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi

/