|
ÖZET: Bu karar, başvuranın ameliyathane hizmetleri ek ödemesi talebinin reddedilmesine ilişkin bir hukuki değerlendirmeyi içermektedir. Başvuran, Sağlık Bakanlığı Ek Ödeme Yönetmeliği kapsamında ameliyathane hizmetleri sunan birimlerde çalıştığını iddia ederek, bu birim için ödenmesi gereken ek ödemenin kendisine verilmesini talep etmiştir. Ancak, idare, başvuranın fiilen ameliyatlara katılmadığını ve yalnızca steril depo biriminde çalıştığını belirterek, başvuranın ek ödeme talebini “diğer ayaktan tedavi ünite ve merkezleri” olarak değerlendirmiştir.
Kamu Hastaneleri Genel Müdürlüğü tarafından yapılan açıklamada, ameliyathane ve yoğun bakım ünitelerinde çalışan personelin yalnızca destek hizmeti sunduğu, bu nedenle ek ödemenin yalnızca doğrudan hasta hizmeti veren personele yapılabileceği vurgulanmıştır. Başvuranın yaptığı işlemlerin, genel tıbbi işlemler arasında sayılmadığı ve bu nedenle ek ödeme talebinin hukuken geçersiz olduğu sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, başvuranın talebinin reddedilmesi, ilgili mevzuat ve idarenin değerlendirmeleri doğrultusunda hukuka uygun bulunmuştur. İdarenin tesis ettiği işlemlerde mevzuata aykırılık tespit edilmemiştir. Bu durum, başvuranın yalnızca destek hizmeti sunduğu ve doğrudan hasta hizmeti vermediği gerekçesiyle açıklanmıştır. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2023/6716-S.23.11071
BAŞVURU NO : 2023/1424
KARAR TARİHİ : 02/06/2023
RET KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : SAĞLIK BAKANLIĞI
BAŞVURUNUN KONUSU : Ameliyathane hizmetleri ek ödemesi talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 26/01/2023
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran Eskişehir Şehir Hastanesi ameliyathane steril depo biriminde görev yaptığını, Sağlık Bakanlığı
Ek Ödeme Yönetmeliği uyarınca EK-4 artırımlı ödeme yapılacak hizmet sunum alanı olarak “ameliyathane hizmetleri” olarak yararlanmaktayken Kasım 2022 döner sermaye teşvik ödemesinin “diğer ayaktan tedavi ünite ve merkezleri” olarak değiştirildiğini, çalıştığı birim fiilen ameliyathane steril alan içerisinde yer alan ve sadece ameliyathaneye hizmet eden bir birim olduğunu ve görevlerinin ameliyatlarda kullanılan cerrahi setler, cerrahi aletler ve tekstil malzemenin merkezi sterilizasyon hizmeti veren firmadan temini, depolanması vakalara sunulması, belirli periyotlarla bakımlarının sağlanması ve arızalanan aletlerin tamirlerinin takibini yapmak olduğunu belirterek hizmet sunum alanının “ameliyathane hizmetleri” olarak düzeltilmesi ve mahrum olduğu maddi haklarının ödenmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Eskişehir Valiliği İl Sağlık Müdürlüğü tarafından gönderilen 10.02.2023 tarih ve cevabi yazısında; İlgili personelin Ameliyathanede fiilen ameliyatlara girmediği, fiziken ameliyathane alanı içerisinde bulunan Steril Depoda çalıştığı, alt yüklenici firma tarafından steril edilen cerrahi alet. set, tekstil vb.
malzemelerin depoya giriş-çıkış, bakım periyod takibi, arızalana aletlerin takibini yaptığı ve fiilen ameliyatlara girmediği, direkt hasta ile ilgili iş ve işlem yapmadığı, l2l08l2022 tarihli ve 3l921 sayılı Resmi
Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe giren Sağlık Bakanlığı Ek Ödeme Yönetmeliği EK-4 maddesindeki artırım tablosunun idare tarafından yapılan değerlendirmede ve bu değerlendirme nedeniyle Bakanlık ilgili birimleri ile yapılan sözel görüşmede Ek Ödeme Yönetmeliği ile alakalı uygulama yazısı yayınlanacağı ve
Ameliyathane Cep Depo, Eczane, Sarf Depo, Sterilizasyon gibi hizmet birimlerinde çalışan personelin, bilfiil bulunduğu mahalde hastaya doğrudan hizmet veren ekibin içinde yer almayıp, fizikken her ne kadar ameliyathane içerisinde olsa da sadece verilen hizmetlere destek sağlamakta olduğu, fiilen Ameliyat
hizmeti vermediği, buna istinaden “Diğer ayaktan tedavi ve ünite merkezi” olarak verilmesi gerektiği bildirilmiş olup yapılan ödeme usulü buna istinaden değiştirildiği, Bakanlık tarafından da 13.01.2023 tarih ve sayı ile ilgili yazıda bu minvalde yayınlandığı, 210812022tarlhli ve 31921 sayılı
Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe giren Sağlık Bakanlığı Ek Ödeme Yönetmeliği ve Kamu
Hastaneleri Genel Müdürlüğü l3.01.2023 tarih ve E-49022l65-0l0.99 sayılı İkinci ve Üçüncü Basamak
Sağlık Tesislerinde Ek Ödeme Yönetmeliği Uygulamaları yazısı “Tabip Dışı Personel için Ek-4 Sayılı
Artırımlı Ödeme Yapılacak Hizmet Sunum Alanı Tablosuna ilişkin Olarak; c) Ameliyathane ve Yoğun
Bakım Ünitesi bünyesinde bulunan Cep Depo, Eczane. Sarf Depo, Sterilizasyon gibi hizmet birimlerinde çalışan personel, bilfiil bulunduğu mahalde hastaya doğrudan hizmet veren ekibin içinde yer almayıp, sadece verilen hizmetlere destek sağlandığı, Fiziki alan olarak ne kadar Ameliyathane ve Yoğun Bakım
Ünitesi içerisinde yer alsa da bu alanlarda görev yapan personelin hizmet sunum alanı Ameliyathane ve
Yoğun Bakım Ünitesi olarak değerlendirilmeyecektir.” şeklinde mevzuat hükümleri bulunduğu, Şikayet başvurusu hakkında verilecek karara esas olmak üzere görüşün; Ameliyathane Steril Depo Birimi adından da anlaşılacağı üzere Depo birimi olduğu, Kamu Hastaneleri Genel Müdürlüğü’nün İkinci ve Üçüncü
Basamak Sağlık Tesislerinde Ek Ödeme Yönetmeliği Uygulamaları yazısında Cep Depo, Eczane, Sarf
Depo, Sterilizasyon gibi hizmet birimlerinde çalışan personel, bilfiil bulunduğu mahalde hastaya doğrudan hizmet veren ekibin içinde yer almayıp sadece verilen hizmetlere destek sağladığı, Fiziki olarak her ne kadar Ameliyathane içerisinde yer alsa da bu alanlarda görev yapan personelin fiilen Ameliyat hizmeti vermediği belirtilmiştir..
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı
74 üncü maddesinde “…Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler…”, 4. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”, 5. Sağlık Bakanlığı Ek Ödeme Yönetmeliğinin 5.1. “Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde “Bu Yönetmeliğin amacı, Sağlık Bakanlığınca belirlenen hizmet sunum şartları ve kriterleri dikkate alınmak suretiyle personelin unvanı, görevi, disiplin durumu, çalışma şartları ve süresi, hizmete katkısı, verimliliği, tetkik, eğitim, öğretim ve araştırma faaliyetleri, yapılan muayene, ameliyat, anestezi ve girişimsel işlemlerden oluşan genel tıbbi işlemler, özellikli tıbbi işlemler ile uluslararası sağlık hizmetlerinde çalışma gibi unsurlar esas alınarak, döner sermayeden yapılacak ek ödemenin oran, usul ve esaslarını belirlemek, sağlık hizmetlerini iyileştirmek, kaliteli ve verimli hizmet sunumunu teşvik etmektir.” 5.2.“Tanımlar” başlıklı 4 üncü maddesinde “Genel tıbbi işlemler: Bakanlıkça belirlenen genel tıbbi işlemler puanına esas olan işlemleri, ğ) Genel tıbbi işlemler puanı: Bakanlıkça belirlenen o dönem içinde genel tıbbi işlemler yapan uzman tabip, uzman diş tabibi, tabip ve diş tabiplerinden her biri için ilgili formüllerinde kullanılmak üzere mesai içi ve mesai dışı olmak üzere ayrı ayrı hesaplanan, genel tıbbi işlemler karşılığı elde edecekleri puanların toplamını,” 5.3. “Sağlık Tesislerinde Ek Ödeme Hesaplama Usul ve Esasları” başlıklı ikinci bölümün “Temel
Esaslar” başlıklı 5 inci maddesinde “Ek ödeme, personele sağlık tesisine fiilen katkı sağladığı sürece
verilebilir. Resmi tatil günleri, idari ve nöbet izinleri, yılda 7 günü geçmeyen kısa süreli hastalık rapor süreleri, hakem hastane tarafından onaylanan heyet rapor süreleri, yılda en fazla iki defa görevlendirme suretiyle kendi alanı ile ilgili yurt içi kongre, konferans, seminer ve sempozyum gibi etkinliklere katılan personelin bir yılda toplam 10 günü geçmeyen süreleri, görevi sırasında veya görevinden dolayı Bakanlıkça ilan edilmiş bulaşıcı ve salgın hastalığa yakalanan, kazaya, yaralanmaya veya saldırıya uğrayanların bu durumlarını sağlık raporuyla belgelendirmesi halinde kullandıkları hastalık izin süreleri, çalışılmış gün olarak kabul edilir.” düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİNE ÖNERİSİ
6. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde hazırlanan ‘Ret Karar Önerisi’
Kamu Başdenetçisine sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 7. Başvuran hizmet sunum alanının ameliyathane hizmetleri olarak değiştirilmesini ve mahrum kaldığını ifade ettiği maddi haklarının ödenmesini talep etmektedir.
8. Sağlık Bakanlığı Ek Ödeme Yönetmeliğinin “Amaç” başlıklı 1 inci maddesinde “personelin unvanı, görevi, disiplin durumu, çalışma şartları ve süresi, hizmete katkısı, verimliliği, tetkik, eğitim, öğretim ve araştırma faaliyetleri, yapılan muayene, ameliyat, anestezi ve girişimsel işlemlerden oluşan genel tıbbi işlemler, özellikli tıbbi işlemler ile uluslararası sağlık hizmetlerinde çalışma gibi unsurlar esas alınarak” ek ödeme verileceği belirtilmiştir. İlgili maddede ameliyatı genel tıbbi işlemler arasında saymış olup, ilgili madde hükmünde bizzat ameliyat yapan ya da ameliyat sırasında tıbbi işlemler yapan personele ilgili ek ödeme verilebileceği belirtilmiştir.
9. Kamu Hastaneleri Genel Müdürlüğü 13.01.2023 tarih ve E-49022165-010.99 sayılı İkinci ve Üçüncü
Basamak Sağlık Tesislerinde Ek Ödeme Yönetmeliği Uygulamaları konulu yazısının 4 numaralı paragrafında; ameliyathane ve yoğun bakım ünitesi bünyesinde bulunan cep depo, eczane, sarf depo, sterilizasyon gibi hizmet birimlerinde çalışan personelin bilfiil bulunduğu mahalde hastaya doğrudan hizmet veren ekibin içinde yer almadığı, sadece verilen hizmetlere destek sağladığı, fiziki alan olarak her ne kadar ameliyathane ve yoğun bakım ünitesi içerisinde yer alsa da bu alanlarda görev yapan personelin hizmet sunum alanının ameliyathane ve yoğun bakım ünitesi olarak değerlendirilmeyeceği ifade edilmiştir.
10. Dolayısıyla yukarıda yer alan açıklamalar, ilgili mevzuat ve idarenin cevabi yazısından anlaşılacağı üzere; Sağlık Bakanlığı Ek Ödeme Yönetmeliğinin EK-4 Artırımlı ödeme yapılacak hizmet sunum alanları tablosunda birimlerde ameliyathanede bilfiil hastaya doğrudan hizmet veren ekibin içerisinde bulunan personel için artırımın söz konusu olacağı, artırım tablosunun temel amacının o birimlerde yapılan hizmetlerin özellikli olmasından kaynaklandığı, ameliyathanede bilfiil hastaya doğrudan hizmet veren personel ile steril depoda sadece verilen hizmetlere destek sağlayan (steril edilen cerrahi alet, set, tekstil vb.
malzemeleri alıp veren) personelin aynı artırımdan faydalanması yapılan işin riski, özelliği açısından uygun olmayacağı değerlendirilmektedir.
11. Söz konusu uyuşmazlıkta başvuranın alt yüklenici firma tarafından steril edilen cerrahi alet. set, tekstil vb. malzemelerin depoya giriş-çıkış, bakım periyod takibi, arızalana aletlerin takibini yaptığı ve fiilen ameliyatlara girmediği göz önünde bulundurulduğunda bu işlemlerin ilgili yönetmelikte belirtilen tıbbi işlem sayılıp sayılmayacağı hususunun açıklığa kavuşturulması gerekmektedir. İlgili yönetmelikte genel tıbbi işlemlerin Bakanlıkça belirleneceği belirtilmiştir. Söz konusu genel tıbbi işlemlerin listesine bakıldığında muayene, biyopsi vb. gibi tıp bilgisi gerektiren ve hekimlik mesleğinin doğası gereği yapılacak işlemler olarak belirlendiği ifade edilebilir. Dolayısıyla başvuran tarafından ilgili aletlerin takibinin
yapılması genel tıbbi işlem olarak sayılamayacağı gibi tıp bilgisi gerektiren bir işlem niteliği de taşımamaktadır.
12. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; İdare tarafından tesis edilen işlemlerde mevzuata aykırılık tespit edilememiştir.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 13. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde, idare tarafından bu ilkelere aykırı işlem tesis edildiği tespit edilememiştir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
14. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Eskişehir İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE, Kararın BAŞVURANA ve SAĞLIK BAKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi