TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 14468-14468 |sayi|18745356-101.07.04-E.18745356-101.07.04-E.
BAŞVURU NO : 2017/6822 2017/ 6822
KARAR TARİHİ : 21/11/2017 |tarih|
TAVSİYE KARARI
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ : –
BAŞVURUYA KONU İDARE : Gümrük ve Ticaret Bakanlığı
BAŞVURUNUN KONUSU : Hastaneye gitmek üzere görevinden ayrılması nedeniyle “amirlerin bilgisi dışında görev yerini terk etmek” fiili nedeniyle hakkında verilen disiplin cezasının kaldırılması talebi hakkında .
BAŞVURU TARİHİ : 24/05/2017 24.5.2017
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, Gümrük ve Ticaret Bakanlığı Merkez Tasfiye İşletme Müdürlüğünde şoför olarak görev yaptığını, 07/ 04/ 2017 tarihinde dış göreve gideceğinin söylendiğini, o gün hasta olduğunu ve göreve gitmek istemediğini ancak ilgili Müdürlük tarafından talebinin kabul edilmediğini, görevi tebellüğ etmek zorunda bırakıldığını, hastaneye gitmek istediğinde ise görevi tebellüğ etmesi nedeniyle gidemeyeceğinin belirtildiğini, hastaneye gittiğinde 1 günlük istirahat raporu verildiğini ve görevine döndüğünde ise görevinin iptal edildiğinin belirtildiğini ancak hakkında soruşturma açıldığını ve sonucunda aylıktan kesme cezasının verildiğini belirterek haksız verilen disiplin cezasının kaldırılmasını talep etmektedir .
II. İDARELERİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddialar hakkında bilgi-belge talebimize istinaden Gümrük ve Ticaret
Bakanlığının 08/ 09/ 2017 tarihli ve sayılı cevabi yazı ve eklerinde özetle; 2.1. Başvuruya konu disiplin soruşturması ile ilgili olarak, adı geçenin Orta Anadolu Gümrük ve
Ticaret Bölge Müdürlüğü Makamının 07.04.2017 tarihli ve sayılı Onayları ile Ankara
1 / 8Perakende Satış İşletme Müdürlüğüne ait plakalı aracı kullanmak üzere 07/ 04/ 2017
tarihinden itibaren 2 gün süreyle görevlendirildiği Aksaray iline gitmek istemediğini belirterek, amirlerinin bilgisi dışında görev yerini terk etmesi üzerine disiplin soruşturmasının yapıldığı, 2.2. Başvuruya konu sağlık raporunun, Devlet Memurlarına Verilecek Hastalık Raporları ile Hastalık ve Refakat İznine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğinin 7 nci maddesi gereğince sıhhi izne dönüştürüldüğü, 2.3. Başvuranın hastalık mazereti nedeniyle görevinin sonlandırılma talebinin reddedilme gerekçesi ile ilgili olarak Bölge Müdürlüğünün mezkur yazısında, Şoför ‘in İşletme
Müdürlüklerine saat 15:00 ‘e kadar hasta olduğuna ilişkin herhangi bir beyanının olmadığı ve görevlendirme yazısının kendisine tebliğinden sonra hasta olduğunu beyan ederek söz konusu göreve gitmekten imtina ettiği, Müdürlükçe adı geçen personelin göreve gitmeme konusunda gösterdiği tutumun göreve gitmek istemediği için hastalık raporu aldığı şeklinde değerlendirilerek hastalığın şüpheli olduğu izlenimini uyandırdığı hususunun bildirildiği, 2.4. Başvuruya konu görevin, başvuranın sağlık raporu almış olması ve bahse konu görevin aciliyeti nedeniyle Bölge Müdürlük Makamının talimatı doğrultusunda Aksaray Gümrük Müdürlüğünde görevli personel eliyle yerine getirilmek durumunda kalındığı, 2.5. Merkez Tasfiye İşletme Müdürü tarafından 12/ 04/ 2017 tarihinde görevlendirilen Muhakkikçe hazırlanan 25/ 04/ 2017 tarihli Soruşturma Raporunun, “Şoför ’in, görevlendirme onayından haberdar olmasına müteakip, itiraz ederek tebellüğ etmek istememesi, hafta sonunu heba edemeyeceğini ve kesinlikle gitmeyeceğini beyan etmesi, tebellüğ ettikten sonra bile olsa gidip gene rapor alacağını, her halükarda göreve gitmeyeceğini belirterek İşletme
Müdürünü sıkıntıya girersiniz yönünde uyarması, görevlendirmenin zamanlamasını sorgulayarak erken saatlerde olsaydı gidip gelebileceğini, pazarlığa girişerek birlikte görevlendirildiği kişiye isterse Aksaray’a bırakıp döneceğini, işi bittiğinde araması halinde tekrar gidip alabileceğini teklif etmesi, öncesinde hastaneye gitmek gibi bir düşüncesi yokken, sonrasında hasta olduğunu dillendirmeye başlayarak, göreve gitmemek ve hakkında açılabilecek bir soruşturmada ise kendini haklı gösterme çabası içerisine girerek 07/ 04/ 2017 tarihinde hususi aracı ile saat 15:22:43 ’te hasta olmaktan ziyade, sadece rapor almak amacı ile İşletme Müdürlüğünü izinsiz terk ederek mesai saati bitimine 1 (bir) saat kala aldığı 1 (bir) günlük meşkûk raporu yürütülmeye çalışılan kamu hizmetini engellemek ve İdarenin çalışma düzenini aksatacak şekilde “Kasıtlı olarak : verilen emir ve görevleri yapmamak, görev mahallinde kurumca belirlenen usul ve esasları verine getirmemek” için silah olarak kullandığı, söz konusu fiil ve hallerinden dolayı her ne kadar ifadesinde kastının olmadığı yönünde beyanlarda bulunmuş olsa da, yine kendi ifadesinde, görevinin niteliği ve mesai saatlerini ve tasdik ederek, hastaneden rapor de aksatacak şekilde nükseden hastalığının olmadığını ikrar aldıktan sonra saat 16:05 ’te iş yerine geri döndüğünü, aldığı raporu idareye teslim ettiğini ve mesai bitiminde de evine gittiğini ifade etmiş olmasından, bilgisine başvurulanların ifadeleri ile olay günü ve ifadesi alınırken sergilediği rahat tavırlardan en ufak pişmanlık duymadığı, rapor alabilmiş olmanın rahatlığını yaşadığı görülmüş, bu nedenlerle; ilgilinin “07/ 04/ 2017 tarihinden itibaren 2 (iki) gün süreyle görevlendirildiği Aksaray iline gitmek istemediğini belirterek amirlerinin bilgisi dışında görev yerini terk ettiği” iddiası sübuta erdiğinden ilgili tarafından kasten işlenen fiil ve hallerin 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 125 inci maddesinin C/a fıkrasında yer alan
“Kasıtlı olarak : verilen emir ve görevleri tam ve zamanında yapmamak, görev mahallinde kurumlarca belirlenen usul ve esasları verine getirmemek, görevle ilgili resmi belge, araç ve gereçleri korumamak, bakımını yapmamak, hor kullanmak .” kapsamına girdiği sonucuna ulaşıldığından Şoför ’in; diğer çalışan personelin moral ve motivasyonunu olumsuz yönde etkilemesinin önlenmesi amacıyla, Merkez Tasfiye İşletme Müdürlüğündeki görevine
2 / 8son verilerek, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunun 125 inci maddesinin C/a fıkrası uyarınca
Aylıktan Kesme cezası ile cezalandırılması” yönünde olduğu, bu kapsamda da cezanın tecziye edildiği, açıklamalarına yer verilmiş olup, söz konusu başvuruya ilişkin bilgi ve belgeler ek olarak
Kurumumuza gönderilmiştir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/ 10/ 1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde, “…Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikayetleri inceler…” hükmü amirdir .
4. 14/ 6/ 2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında , “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .” hükmüne yer verilmiştir .
5. 14/ 7/ 1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 5.1. “Hastalık ve Refakat İzni” başlıklı 105 inci maddesinin altıncı fıkrasında, “Hastalık raporlarının hangi hallerde, hangi hekimler veya sağlık kurulları tarafından verileceği ve süreleri ile bu konuya ilişkin diğer hususlar, Sağlık, Maliye ve Dışişleri Bakanlıkları ile Sosyal Güvenlik
Kurumunun görüşleri alınarak Devlet Personel Başkanlığınca hazırlanacak bir yönetmelikle belirlenir .”, 5.2. “Disiplin cezalarının çeşitleri ile ceza uygulanacak fiil ve haller” başlıklı 125 inci maddesinde, “Devlet memurlarına verilecek disiplin cezaları ile her bir disiplin cezasını gerektiren fiil ve haller şunlardır : …
C – Aylıktan kesme : Memurun, brüt aylığından 1/ 30 – 1/ 8 arasında kesinti yapılmasıdır .
Aylıktan kesme cezasını gerektiren fiil ve haller şunlardır :
a) Kasıtlı olarak; verilen emir ve görevleri tam ve zamanında yapmamak, görev mahallinde kurumlarca belirlenen usul ve esasları yerine getirmemek, görevle ilgili resmi belge, araç ve gereçleri korumamak, bakımını yapmamak, hor kullanmak, ..” 5.3. “Disiplin cezası vermeye yetkili amir ve kurullar” başlıklı 126 ncı maddesinin birinci fıkrasında, “ Uyarma, kınama ve aylıktan kesme cezaları disiplin amirleri tarafından; kademe ilerlemesinin durdurulması cezası, memurun bağlı olduğu kurumdaki disiplin kurulunun kararı alındıktan sonra, atamaya yetkili amirler il disiplin kurullarının kararlarına dayanan hallerde
Valiler tarafından verilir .”, 5.4. “Zamanaşımı” başlıklı 127 nci maddesinde, “Bu Kanunun 125 inci maddesinde sayılan fiil ve halleri işleyenler hakkında, bu fiil ve hallerin işlendiğinin öğrenildiği tarihten itibaren; a) Uyarma, kınama, aylıktan kesme ve kademe ilerlemesinin durdurulması cezalarında bir ay içinde disiplin soruşturmasına, b) Memurluktan çıkarma cezasında altı ay içinde disiplin kovuşturmasına, Başlanmadığı takdirde disiplin cezası verme yetkisi zamanaşımına uğrar.
Disiplin cezasını gerektiren fiil ve hallerin işlendiği tarihten itibaren nihayet iki yıl içinde disiplin
3 / 8cezası verilmediği takdirde ceza verme yetkisi zamanaşımına uğrar.”,
5.5. “Savunma hakkı” başlıklı 130 uncu maddesinde, “Devlet memuru hakkında savunması alınmadan disiplin cezası verilemez .
Soruşturmayı yapanın veya yetkili disiplin kurulunun 7 günden az olmamak üzere verdiği süre içinde veya belirtilen bir tarihte savunmasını yapmayan memur, savunma hakkından vazgeçmiş sayılır .”, 5.6. “İtiraz” başlıklı 135 inci maddesinde, “Disiplin amirleri tarafından verilen uyarma, kınama ve aylıktan kesme cezalarına karşı disiplin kuruluna, kademe ilerlemesinin durdurulması cezasına karşı yüksek disiplin kuruluna itiraz edilebilir .
İtirazda süre, kararın ilgiliye tebliği tarihinden itibaren yedi gündür. Süresi içinde itiraz edilmeyen disiplin cezaları kesinleşir .
İtiraz mercileri, itiraz dilekçesi ile karar ve eklerinin kendilerine intikalinden itibaren otuz gün içinde kararlarını vermek zorundadır .
İtirazın kabulü hâlinde, disiplin amirleri kararı gözden geçirerek verilen cezayı hafifletebilir veya tamamen kaldırabilirler .”, hükümlerine yer verilmiştir .
6. 06/ 03/ 2012 tarihli ve 28225 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Gümrük ve Ticaret Bakanlığı
Disiplin Amirleri Yönetmeliğinin “Disiplin amirleri” başlıklı 4 üncü maddesinde, “( 1) Bu
Yönetmelik kapsamına giren personelin disiplin ve üst disiplin amirleri EK- 1 sayılı cetvelde gösterilmiştir .” ifadesine yer verilmiş; ek 1 sayılı cetvelde de, Tasfiye İşletme Müdürlüğünde
“Diğer personel” için “Disiplin Amiri : Tasfiye İşletme Müdürü”, “Üst Disiplin Amiri : Bölge Müdür
Yardımcısı” olarak düzenlenmiştir .
7. 29/ 10/ 2011 tarihli ve 28099 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Devlet
Memurlarına Verilecek Hastalık Raporları ile Hastalık ve Refakat İznine İlişkin Usul ve
Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 7.1. “Hastalık izni verilmesi” başlıklı 7 nci maddesinin beşinci fıkrasında; “Bu Yönetmelik ile tespit edilen usûl ve esaslara uyulmaksızın alınan hastalık raporlarına dayanılarak hastalık izni verilemez . Hastalık raporlarının bu Yönetmelik ile tespit edilen usûl ve esaslara uygun olmaması hâlinde bu durum memura yazılı olarak bildirilir . Bu bildirim üzerine memur, bildirimin yapıldığı günü takip eden gün göreve gelmekle yükümlüdür . Bildirim yapıldığı hâlde görevlerine başlamayan memurlar izinsiz ve özürsüz olarak görevlerini terk etmiş sayılarak haklarında 657 sayılı Kanun ve özel kanunların ilgili hükümleri uyarınca işlem yapılır .” hükmü, aynı maddenin yedinci fıkrasında, “Hastalık raporlarının fenne aykırı olduğu konusunda tereddüt bulunması hâlinde, memur hastalık izni kullanıyor sayılmakla birlikte Sağlık Bakanlığınca belirlenen ve memurun bulunduğu yere yakın bir hakem hastaneye sevk edilir ve sonucuna göre işlem yapılır . Hakem hastane sağlık kurulları bu nitelikteki başvuruları öncelikle sonuçlandırır .”, 7.2. “Hüküm bulunmayan hâller” başlıklı 11 inci maddesinde, “Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hâllerde 5510 sayılı Kanun ve ilgili mevzuatı çerçevesinde işlem yapılır .” hükümleri yer almaktadır .
8. 31/ 12/ 2009 tarihli ve 27449 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Personelinin Sağlık
Hizmetlerinin Sosyal Güvenlik Kurumuna Devrine İlişkin Tebliğin “Sevk işlemleri ve sevk belgesi” başlıklı 2 nci maddesinde, “Kamu personeli ve bakmakla yükümlü bulundukları aile
4 / 8fertleri, devir tarihinden itibaren, kurum tabiplikleri dahil birinci, ikinci ve üçüncü basamak sağlık
kurum ve kuruluşlarına, sevkli olarak veya doğrudan, T.C. kimlik numarası ve kimlik tespiti için gerekli bir belge (nüfus cüzdanı, sürücü belgesi, evlenme cüzdanı, pasaport) ile birlikte, sağlık karnesi olmaksızın müracaat edebileceklerdir . Kamu personeli için ayrıca, hasta yollama kâğıdı (hasta sevk kâğıdı) düzenlenmeyecektir .” ifadeleri bulunmaktadır .
9. 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu Denetçiliği
Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “Tavsiye kararı” başlıklı 32 nci maddesinde, “İnceleme ve araştırma sonucunda şikâyetin yerinde olduğu kanaatine varılması hâlinde tavsiye kararı verilir . Kararda idare hakkında aşağıdaki tavsiyelerden
bir veya birkaçına yer verilir :
d) İşlemin geri alınması, kaldırılması, değiştirilmesi veya düzeltilmesi .” hükmü yer almaktadır .
IV. KAMU DENETÇİSİ MUSTAFA ÖZYAR’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
10. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvurunun kabulü ile başvuran hakkında tesis edilen disiplin cezasının geri alınması yönünde Gümrük ve Ticaret
Bakanlığına tavsiyede bulunulmasına yönünde hazırlanan öneri, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 11. Başvuran, iki gün süreyle görevlendirilmesi üzerine hasta olması nedeniyle 1 gün istirahat raporu aldığını ancak hastaneye gitmek üzere amirlerinin bilgisi dışında görev yerini terk ettiği iddiası üzerine açılan soruşturma neticesinde hakkında “k asıtlı olarak verilen emir ve görevleri tam ve zamanında yapmamak ” fiilinden dolayı aylıktan kesme cezasının verildiğini belirterek haksız verilen disiplin cezasının kaldırılmasını talep etmektedir .
12. Bilindiği üzere, disiplin cezaları, gerek yargı kararlarında gerekse doktrinde belirtildiği gibi kamu hizmetlerinin gereği gibi yürütülmesini sağlamak amacıyla; kanunların, tüzüklerin ve yönetmeliklerin emrettiği ödevleri yerine getirmeyen, uyulmasını zorunlu kıldığı hususlara uymayan ve yasakladığı işleri yapan devlet memurlarına durumun niteliğine ve ağırlık derecesine göre verilen cezalardır . Kamu hizmetinin belli bir düzen içerisinde yürütülmesi için gerekli önlemlerden olan disiplin cezaları, niteliği gereği öteki idari işlemlerden farklıdır . Disiplin cezası vermeye yetkili organlar, bu organların oluşumu, çalışma usulü, karar oluşturması, bu kararlara itiraz ve bütün bu sürecin her aşaması için öngörülen süre koşulları ile disiplin cezası işlemi sıkı şekil şartına bağlı olarak uygulanmalıdır .
13. Başvuruya konu disiplin cezasına ilişkin sunulan bilgi ve belgelerden, 07/ 04/ 2017 tarihinde gerçekleşen fiil nedeniyle 11/ 4/ 2017 tarihinde soruşturma onayının verildiği, 1/ 4/ 2017 tarihinde
İşletme Müdür Vekili tarafından muhakkikin görevlendirildiği, muhakkik tarafından 25/ 4/ 2017 tarihinde sunulan rapora istinaden İşletme Müdür Vekili tarafından 03/ 05/ 2017 tarihinde ilgilinin savunmasının talep edildiği, 9/ 5/ 2017 tarihinde ilgilinin savunmasını yazılı olarak verdiği, başvurana 11/ 05/ 2017 tarihinde disiplin cezasının tecziye edildiği ve ilgiliye aynı tarihte tebliğ edildiği, ilgilinin 15/ 5/ 2017 tarihinde Orta Anadolu Gümrük ve Ticaret Bölge Müdürlüğü Bölge Disiplin Kurulu
Başkanlığına itirazda bulunduğu ve söz konusu itiraz neticesinde 14/ 6/ 2016 tarihinde itirazı reddedilerek disiplin cezasının kesinleştiği tespit edilmiş olup, söz konusu disiplin soruşturma sürecinde yürütülen iş ve işlemlerin, zamanaşımı süreleri, usulüne uygun savunma alınması, itiraz süreci, ceza vermeye yetkili makam gibi usulü işlemler açısından ilgili mevzuat
5 / 8hükümlerine uygun olduğu değerlendirilmiştir .
14. Ayrıca, başvuruya konu olayda, başvuranın kendisine görevin tebliğ edildiği sırada İşletme
Müdür Vekiline hasta olduğunu, hastaneye gitmek istediğini, hasta olması nedeniyle göreve gitmek istemediği hususunu belirttiğini, İşletme Müdür Vekili tarafından ise görevlendirmeyi tebellüğ etmemesi halinde hastaneye gitmesine izin vermeyeceğini belirttiği, başvuranın tebellüğ işlemi sonrasında başkaca bir izin almaksızın hastaneye gittiği ve 1 günlük istirahat raporu alarak ilgili idareye teslim ettiği, ilgili idarenin söz konusu raporu 10/ 4/ 2017 tarihinde sağlık iznine dönüştürdüğü, akabinde 11/ 4/ 2017 tarihinde ise başvuran hakkında amirlerin bilgisi dışında görev yerini terk etmek iddiası ile disiplin soruşturmasının açıldığı anlaşılmaktadır .
15. Her ne kadar başvuranın verdiği ifade ile yaptığı savunmada görevin niteliği ve mesai saatlerini aksatacak şekilde nükseden hastalığının olmadığını, yapılan görevlendirmeye hasta olması nedeniyle gitmek istemediğini, hasta olduğunu kanıtlayabilmek ve görevlendirmeye gitmemek adına hastaneye gittiğini ve istirahat raporu aldığını belirterek ikrar ve tasdik etmiş olması nedeniyle göreve gidemeyecek kadar hasta olmadığı kanaati oluşsa da, Devlet Memurlarına Verilecek Hastalık
Raporları ile Hastalık ve Refakat İznine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik gereğince hastalık raporlarının fenne aykırı olduğu konusunda tereddüt bulunması hâlinde, memurun hakem hastaneye sevk edilmesi ve sonucuna göre işlem yapılması hükmüne rağmen ilgili idare tarafından herhangi bir işlem yapılmaksızın söz konusu raporun sağlık iznine dönüştürüldüğü görülmektedir .
16. Bunun yanında, memurlara tanınan izin hakları, 657 sayılı Kanunda düzenlenmiş olmakla birlikte, gerek 657 sayılı Kanunda gerek Devlet Memurlarına Verilecek Hastalık Raporları ile
Hastalık ve Refakat İznine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelikte hüküm bulunmayan hâllerde 5510 sayılı Kanun ve ilgili mevzuatı çerçevesinde işlem yapılması hükmü gereğince esas alınan Kamu Personelinin Sağlık Hizmetlerinin Sosyal Güvenlik Kurumuna Devrine İlişkin
Tebliğde , kamu personeli için ayrıca hasta yollama kâğıdı (hasta sevk kâğıdı)’nın düzenlenmeyeceği hususu dışında, memurun muayene veya tedavi için hastanelere giderken alması gereken izinlere ilişkin nasıl bir yol izleneceğine veya buna ilişkin kurumundan izin almasının zorunlu olup olmadığına dair herhangi bir düzenleme bulunmamaktadır .
17. Konuya ilişkin Devlet Personel Başkanlığının görüşlerinde ( 11/ 01/ 2017- 190, 25/ 04/ 2013- 6005)
de, “ Devlet memurunun hastalanması sebebiyle sağlık hizmeti sunucularına müracaat ederek söz konusu sağlık hizmeti sunucularınca muayene edilmesi sırasında ya da muayene sonrası tetkik ve tahlillerde geçirdiği sürelerde izinli sayılması gerektiği, bu iznin suiistimal edildiği yönünde kanaate varılması halinde kamu kurum ve kuruluşlarınca ilgililerden sağlık hizmeti sunucularında muayene edildiğine veya muayene sonrası tetkik ve tahlil yaptırdığına dair belge istenebileceği, Devlet memurunun günlük çalışma saatleri içerisinde bağlı olduğu amire hasta olduğuna ilişkin olarak bildirim yapması ve mesai saatinin bitiminden sonra sağlık hizmeti sunucularına başvurarak hastalık raporu alması halinde söz konusu memur hakkında herhangi bir disiplin işlemi yapılmaması gerektiği” belirtilmiştir .
18. Bu kapsamda, tedavi veya muayene amacıyla hastanelere giden memurların izinden ziyade bildirim yükümlülüğü bulunduğu, tedavi veya muayene süresince de izinli sayılması gerektiği anlaşılmakta olup, başvuru konusu olayda başvuranın hasta olduğunu ve hastaneye gideceğini bildirdiği ve aynı gün için istirahat raporu aldığı, soruşturma sürecinde başvuranın söz konusu saatlerde hastanede olduğu ve muayene sonrasında da kurumuna gelerek raporunu teslim ettiği göz önünde bulundurulduğunda başvuranın “amirlerinin bilgisi dışında görev yerini terk ettiği” iddiasının kabul edilebilir olmadığı ve buna istinaden açılan soruşturma sonucunda da “ Kasıtlı olarak; verilen emir ve görevleri tam ve zamanında yapmamak, görev mahallinde kurumlarca
6 / 8belirlenen usul ve esasları yerine getirmemek, görevle ilgili resmi belge, araç ve gereçleri
korumamak, bakımını yapmamak, hor kullanmak” fiili nedeniyle verilen disiplin cezasının hukuken yerinde olmadığı kanaatine ulaşılmıştır .
19. Yukarı anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuran hakkında yürütülen soruşturma sürecinin usul açısından hukuken yerinde olduğu ancak usulüne uygun olduğu kabul edilen istirahat raporunun bulunması ile muayene veya tedavi amacıyla hastaneye gitmek için izin alma yükümlülüğünün bulunmaması nedenleriyle “amirlerinin bilgisi dışında görev yerini terk etmek” fiili nedeniyle verilen disiplin cezasının hukuka aykırı olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 20. İyi yönetim ilkelerine 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; idareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği ayrıca idarenin başvuranla ilgili işlemlerinde “kanunlara uygunluk”, “kararların gerekçeli olması”, “hesap verilebilirlik”, “şeffaflık”, “makul sürede karar verme”, “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” , “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkelerine uygun davrandığı; ancak başvuranın aldığı istirahat raporuna rağmen başvuran hakkında disiplin cezasının tecziye edilmesi nedeniyle
“kanunlara uygunluk” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup, idareden bundan böyle bu ilkeye de uyması beklenmektedir .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
21. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Ankara İdare
Mahkemelerinde yargı yolu açıktır .
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN KABULÜ ile
Başvuranın eylemi karşılığında verilen disiplin cezasının hukuka aykırı olduğunun tespitiyle başvuran hakkında tesis edilen disiplin cezasının geri alınması yönünde GÜMRÜK VE
TİCARET BAKANLIĞINA TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
Bu kararın BAŞVURANA ve GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞINA tebliğine;
Gümrük ve Ticaret Bakanlığınca bu kararın tebliğini izleyen günden itibaren en geç 30 gün içerisinde karara yönelik cevabın Kamu Denetçiliği Kurumuna bildirilmesine
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .
Şeref MALKOÇ
7 / 8Kamu Başdenetçisi