Kamu alacağının vadesi, cebri takip, gecikme zammı ve ödeme emri süreçlerinin başlangıç noktasıdır.
Hukuki çerçeve
Değerlendirme, işlem veya fiilin gerçekleştiği tarihte yürürlükte bulunan 213 sayılı Vergi Usul Kanunu, 6183 sayılı Kanun ve ilgili özel düzenlemeler esas alınarak yapılmalıdır. Sonraki değişiklikler geçmiş döneme otomatik uygulanmaz.
Vadenin kaynağı
vadenin kaynağı yönünden somut olayın tarihi, tarafların hukuki sıfatı, belge ve kayıtlar ile özel kanuni şartlar birlikte incelenir. Sonuca yalnız işlem adından hareketle değil, fiilin gerçek mahiyeti ve kanuni unsurları üzerinden ulaşılır.
Özel kanun
özel kanun yönünden somut olayın tarihi, tarafların hukuki sıfatı, belge ve kayıtlar ile özel kanuni şartlar birlikte incelenir. Sonuca yalnız işlem adından hareketle değil, fiilin gerçek mahiyeti ve kanuni unsurları üzerinden ulaşılır.
Tahakkuk ve vade ayrımı
tahakkuk ve vade ayrımı yönünden somut olayın tarihi, tarafların hukuki sıfatı, belge ve kayıtlar ile özel kanuni şartlar birlikte incelenir. Sonuca yalnız işlem adından hareketle değil, fiilin gerçek mahiyeti ve kanuni unsurları üzerinden ulaşılır.
Tatil günü
tatil günü yönünden somut olayın tarihi, tarafların hukuki sıfatı, belge ve kayıtlar ile özel kanuni şartlar birlikte incelenir. Sonuca yalnız işlem adından hareketle değil, fiilin gerçek mahiyeti ve kanuni unsurları üzerinden ulaşılır.
Erken ödeme
erken ödeme yönünden somut olayın tarihi, tarafların hukuki sıfatı, belge ve kayıtlar ile özel kanuni şartlar birlikte incelenir. Sonuca yalnız işlem adından hareketle değil, fiilin gerçek mahiyeti ve kanuni unsurları üzerinden ulaşılır.
Vade sonrası sonuçlar
vade sonrası sonuçlar yönünden somut olayın tarihi, tarafların hukuki sıfatı, belge ve kayıtlar ile özel kanuni şartlar birlikte incelenir. Sonuca yalnız işlem adından hareketle değil, fiilin gerçek mahiyeti ve kanuni unsurları üzerinden ulaşılır.
Uygulama ve ispat
İhbarname, tutanak, rapor, defter-belge kayıtları, elektronik veriler, tebligat ve ödeme belgeleri birlikte değerlendirilmelidir. İdari işlem ile adli süreç varsa bunların hukuki dayanakları ve ispat standartları birbirinden ayrılmalıdır.
Güncellik notu
Parasal had, oran, süre veya yaptırım içeren konularda işlem tarihindeki resmi düzenleme ayrıca doğrulanmalıdır.