Anahtar teslimi götürü bedel işlerde fiyat analizi içeriğinin nasıl sunulması gerektiği (KİK)

25.09.2007 tarih ve 06.06.94.0186/2007-28E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

            Geyikli Belediye Başkanlığı’nca 18.05.2007 tarihinde Belli İstekliler Arasında İhale Usulü ile yapılan Geyikli Atıksu Arıtma Tesisi Yapımı ihalesine ilişkin olarak Yalçın Yapı Endst. Tic. ve Nak. Ltd Şti’nin 03.08.2007 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 07.08.2007 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 23.08.2007 tarih ve 24251 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 23.08.2007 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi gereğince, ihale işlemlerinin ve ihale kararının iptaline,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

            1- Belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan söz konusu ihalede firmalarının ön yeterlik aldığı, ancak verdikleri mali teklifin aşırı düşük bulunarak tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı,

            Değerlendirme dışı bırakılma sebebi olarak aşırı düşük teklif sorgulamasına vermiş oldukları analizler ve metrajların idarenin formatına uymadığı, bazı pozlarda birleştirme yapıldığı, bazı pozların eksik verildiği ve işin yapılabilirliğine ilişkin verdikleri gerekçenin yetersiz olduğunun görüldüğü hususlarının belirtildiği,

            Sunmuş oldukları, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 34 üncü maddesi uyarınca istenen analizlerin yapım şartlarına uygun analizler olmasına rağmen idare tarafından istenilen analizlere esas iş kalemlerinde oldukça fazla poz hatasının bulunduğu,

            Mahal listelerinde ve projede olmayan pozların teklif ekinde fiyatlandırmak üzere isteklilere verildiği, bazı iş kalemlerinin farklı farklı isimlendirildiği, dolayısıyla uyulması istenen teklif ekindeki keşif ve metrajların yanlış olduğu, örnek olarak; a) son çökeltme havuzunda stabilize dolgunun 15.140A/Ö poz numarasıyla verildiği, ancak havalandırma havuzunda stabilize pozunun 15.140B/Ö olarak verildiği, projede bu pozların bulunmadığı ve metrajlarda olmayan 15.140/İB-5 50 cm sıkıştırılmış dolgu olarak gözüktüğü, b) geri devir terfi merkezi projelerinde 24.061/Ö düşey yağmur borusu ve 26.071/Ö karo fayans duvar kaplaması bulunmadığı, buna rağmen metrajlarda fiyatlandırılmasının istendiği, c) bekçi kulübesinde projeye göre taraklı mozaik ve sikalı şap bulunduğu ancak idarenin keşif cetvelinde bu kalemlerin bulunmadığı, d) idare binasında pres kapılar, alüminyum camekanlı kapılar ve demir kapının keşif cetvellerinde unutulmuş olduğu, cam yününün keşifte 6 cm projede 8 cm olarak verildiği, projede 8,50’lik ve 20’lik duvar ve arada ısı yalıtımı gözüktüğü, ancak keşifte 20’lik duvarın tam tuğla duvar olarak alındığı, ancak 8,50’lik duvarın unutulmuş olduğu, 24.019 poz numaralı yağmur deresinin projede olmasına rağmen keşifte bulunmadığı, e) blower  binasında keşifte belirtilen imalatların %90’ının projelerde gözükmediği (örneğin akustik ses yalıtımı, seramik, fayans vs.),

            Teknik şartname ve idari şartnameye göre projede olan ancak keşifte bulunmayan pozların teklif edilen bedele dahil olduğu ve ilave bedel ödenmeyeceği ve iş kalemi eklenmemesinin istenildiği, idarenin verdiği keşifte olmayan imalatların teklife metraj veya birim fiyatların olduğundan daha fazla veya eksik yazılması ile dahil edilebileceği, hem doğru metraj ve proforma faturalarla destekli fiyat istenmesinin hem de eksik pozların teklife dahil edilmesinin istenmesinin birlikte mümkün olamayacağı,

            Bu karışıklıklara rağmen her türlü miktar artışlarını karşılayabilecek şekilde bilinmeyen giderler ve kar hesap edilerek firmalarının teklif oluşturmuş olduğu,

            İdare tarafından hazırlanan yaklaşık maliyetin herhangi bir avantajlı durum düşünülmeden analiz ve rayiçlere göre oluşturulmuş olduğu, tekliflerinin yaklaşık maliyete göre mi piyasa şartlarına göre mi düşük kaldığının incelenmesinin önemli olduğu, yaklaşık maliyetin piyasa koşullarına göre oluşturulmamış olabileceği için idare tarafından yeniden değerlendirilmesi gerektiği,

            Aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin olarak verdikleri cevapta da görüleceği üzere tekliflerinin farklı avantajlı koşullar sayesinde (çok yakın yerde benzer büyüklükte devam eden işlerine a it şantiyelerinin bulunması, işle ilgili makine/ekipman, kalıp vs şantiyede mevcut olması) kar payı da düşünülerek daha avantajlı hale geldiği, dolayısıyla da verdikleri teklifin piyasa rayiçlerine göre yapılabilir bir fiyat olduğu,

            2- Söz konusu işin ileri teknoloji ve uzmanlık gerektirecek bir iş olmamasına rağmen açık ihale usulü yerine belli istekliler arasında ihale usulü ile ihaleye çıkılmış olduğu,

            iddia edilmekte ve itirazen şikayet başvurusunun Kurumumuzca incelenerek gereğinin yapılması istenmektedir.

A- Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1)      Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak;

            Belli İstekliler Arasında İhale Usulü ile gerçekleştirilen başvuruya konu ihalede 18.05.2007 tarihinde ön yeterlik değerlendirmesinin gerçekleştirildiği, ön yeterlik değerlendirmesine 14 adayın katıldığı, ön yeterlik değerlendirmesinin sonucunda 12 adayın yeterli kabul edilerek ihaleye teklif vermeye davet edildikleri, ihale tarihi 03.07.2007 olarak belirlenen ihaleye 8 isteklinin katıldığı, ihale komisyonu tarafından yapılan değerlendirme sonucunda 8 teklifin de geçerli olduğuna karar verilerek aşırı düşük teklif sınır değerinin tespit edildiği, teklifi tespit edilen sınır değerin altında kalan Yalçın Yapı Endst. Tic. ve Nak. Ltd Şti., Ataç İnşaat ve Sanayi A.Ş. ve İrfan Kadir ÇELİKKOL’dan aşırı düşük teklife ilişkin açıklama istenildiği, kendilerinden açıklama istenilen her üç isteklinin de aşırı düşük teklif açıklamalarına ait yazılı açıklamalarını süresi içerisinde ihale komisyonuna sunduğu, idarece tekliflere ilişkin açıklamaların değerlendirilmesi sonucunda düzenlenen Değerlendirme Sonucu Tutanağı neticesinde başvuru sahibi Yalçın Yapı Endst. Tic. ve Nak. Ltd Şti ile Ataç İnşaat ve Sanayi A.Ş.’nin aşırı düşük açıklamalarının yetersiz olduğu belirtilerek değerlendirme dışı bırakıldıkları, İrfan Kadir ÇELİKKOL’un aşırı düşük açıklamalarının ise yeterli olarak kabul edildiği ve 24.07.2007 tarihli ihale komisyon kararı ile de ihalenin İrfan Kadir ÇELİKKOL üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

            4734 sayılı Kanunun “Tekliflerin Değerlendirilmesi” başlıklı 37 nci maddesinin ikinci fıkrasında; “Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36 ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir. Ancak, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerin eksik olması veya belgelerde önemsiz bilgi eksikliği bulunması halinde, idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik belge veya bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Belirlenen sürede eksik belge veya bilgileri tamamlamayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır. Bu ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçilir. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü,

            “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

            İhale komisyonu;

            a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

            b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

            c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

            Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.”  hükmü mevcuttur.

            Öte yandan Kamu İhale Genel Tebliğinin, “Tekliflerin Alınması ve Değerlendirilmesi” başlıklı  XIII üncü maddesinin “Aşırı Düşük Teklif Değerlendirilmesi” başlıklı (H) fıkrasında yapım işleri ihalelerinde ihale komisyonları tarafından geçerli teklifler tespit edildikten sonra aşırı düşük sorgulamasında kullanacak sınır değerin tespit edileceği, teklifi tespit edilen sınır değerin altında kalan isteklilerin ise aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulacağı hüküm altına alınmıştır.

            Bu durumda öncelikle aşırı düşük teklif sorgulamasına esas geçerli tekliflerin tespit edilmesi için teklif değerlendirilmesinin ihale mevzuatına uygun olarak yapılıp yapılmadığının incelenmesi gerekmektedir.

            Bu çerçevede idarece gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesi neticesinde;

            03.07.2007 tarihinde ihale komisyonu tarafından düzenlenen Zarf Açma ve Belge Kontrol Tutanağında ihaleye teklif veren istekliler tarafından sunulan geçici teminat mektuplarının uygun olduğu yönünde tespit yapıldığı görülmüştür.

            İdari şartnamenin “Tekliflerin Geçerlilik Süresi” başlıklı 25 inci maddesinde tekliflerin geçerlik süresinin ihale tarihinden itibaren en az 30 (otuz)  takvim günü olması gerektiğinin belirtildiği, “Geçici Teminat” başlıklı 27 nci maddesinde ise geçici teminat mektuplarında süre belirtilmesi gerektiği ve bu sürenin teklif geçerlilik süresinden itibaren 30 (otuz) günden az olmamak üzere isteklilerce belirleneceğinin belirtildiği anlaşılmıştır. Bu düzenlemeler çerçevesinde ihale tarihi 03.07.2007 olan ihalede isteklilerce sunulması gereken geçici teminat mektuplarında 01.09.2007 ve daha sonraki bir tarihin belirtilmesi gerekmektedir. Bununla birlikte ihale üzerinde bırakılan İrfan Kadir ÇELİKKOL’un geçici teminat mektubunda teminat mektubunun 17.08.2007 tarihine kadar geçerli olduğunun belirtildiği görülmüştür. Dolayısıyla ihale üzerinde bırakılan isteklinin sunmuş olduğu geçici teminat mektubu usulüne uygun değildir. Bu itibarla anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerekirken değerlendirmeye alınmış olması mevzuata aykırılık teşkil etmektedir.

            Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 34 üncü maddesinde; “…Ayrıca, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde ve sözleşmenin uygulanması aşamasında kullanılmak üzere, idarelerce isteklilerden tekliflerinin ekinde; anahtar teslimi götürü bedel işlerde, teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatlar ile bu fiyatlara ilişkin idarenin tanımladığı yapım şartlarına uygun analizler ve teklif bedelini gösteren hesap cetveli; teklif birim fiyatlı işlerde ise, teklif edilen fiyatlara ilişkin idarenin tanımladığı yapım şartlarına uygun analizler, istenebilir…” hükmü yer almaktadır.

            İdari Şartnamenin “Teklif ve Sözleşme Türü ile Kısmi Teklif Verilip Verilmeyeceği” başlıklı 20 nci maddesinin 20.1 nolu bendinde; “İstekliler tekliflerini, anahtar teslimi götürü bedel üzerinden vereceklerdir; ihale sonucu, üzerine ihale yapılan istekliyle anahtar teslimi götürü bedel sözleşme düzenlenecektir.” düzenlemesine,

            “İhaleye Katılabilmek İçin Gereken Belgeler ve Yeterlik Kriterleri” başlıklı 7 nci maddesinin 7.1.(m) bendinde; “Bu Şartnamenin “VI- DİĞER HUSUSLAR” kısmında istenmesi halinde, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 34 üncü maddesinin son fıkrasında belirtilen belgeler” düzenlemesine,  

            “Diğer Hususlar” başlıklı kısmında;        “1- Ayrıca, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde ve sözleşmenin uygulanması aşamasında kullanılmak üzere,idareye istekliler tekliflerinin ekinde; anahtar teslimi götürü bedel işlerde, teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatlar ile bu fiyatlara ilişkin idarenin tanımladığı yapım şartlarına uygun analizler, ve teklif bedelini gösteren hesap cetveli verilecektir,

            2- Bu konuda hazırlanmış boş keşifler ve birim fiyat tarifleri dosya ekinde verilmektedir. Verilen keşiflere her ünite bazında gerçek metraj çıkarılacak ve teklif birim fiyat yazılarak Anahtar teslim götürü bedel miktarının nasıl bulunduğu gösterilecektir. Aksi takdirde teklifler geçersiz sayılacak ve değerlendirmeye alınmayacaktır.” düzenlemesine yer verildiği görülmüştür.

            Söz konusu hükümler birlikte değerlendirildiğinde, başvuruya konu ihalede isteklilerin anahtar teslimi götürü bedel teklif mektuplarının ekinde teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatlar ile bu fiyatlara ilişkin idarenin tanımladığı yapım şartlarına uygun analizleri ve teklif bedelini gösteren hesap cetvelini sunmaları zorunludur.

            İdari şartname gereği istenen fiyat analizinden kasıt, işin her bir aşaması ile ilgili imalatların birim maliyetlerinin, idarenin tanımladığı yapım şartlarına uygun şekilde, işçilik, malzeme, taşıt, makine ve ekipman olarak miktar ve tutarlarının genel giderler ile yüklenici karı da dahil olmak üzere saptanarak fiyatlandırılması işlemidir. Bu itibarla birim fiyat analizi, birim imalatın üretilebilmesi için kullanılan kaynakların nitelik ve miktarlarının ayrıntılı dökümünü ve rayiç bedellerini içermelidir.

            Bu çerçevede; 03.07.2007 tarihinde ihale komisyonu tarafından düzenlenen Zarf Açma ve Belge Kontrol Tutanağı incelendiğinde analizlerin ihaleye teklif veren istekliler tarafından sunulduğu yönünde tespit yapıldığı görülmüştür.

            Bununla birlikte idarece gönderilen ihale işlem dosyasında yer alan teklif dosyalarının incelenmesi neticesinde; ihaleye teklif veren tüm isteklilerin ihale dokümanı içerisine yer alan teklif bedelini gösteren hesap cetvelini doldurarak teklif mektubunun ekinde idareye sundukları, ancak isteklilerden Sartes Müh. Taah. San ve Tic. A.Ş’nin, Ataç İnş ve San. A.Ş.’nin, Alkataş  İnş ve Taah. A.Ş.’nin, 5 A Mühendislik’in (Önder ÇERİ), İstanbul Çevre Arıtım İnş. Eloktromekanik San. ve Tic.’in (Ali ALTIN) ve İrfan Kadir ÇELİKKOL’un, birim fiyatlara ilişkin idarenin tanımladığı yapım şartlarına uygun analizleri teklif mektubu ekinde idareye sunmadıkları tespit edilmiştir.

            Bu itibarla anılan isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerekirken tekliflerinin değerlendirmeye alınmış olması mevzuata aykırılık teşkil etmektedir.

            Başvuru sahibi Yalçın Yapı Endst. Tic. ve Nak. Ltd Şti.’nin teklif mektubunun ekinde sunduğu hesap cetveli incelendiğinde ise, bu hesap cetvelinin idarenin ihale dokümanı içerisinde vermiş olduğu hesap cetvelinden farklılık arz ettiği görülmüştür. Şöyle ki idarece ihale dokümanı içerisinde isteklilere verilen hesap cetvelinde 6 sütun bulunmakta olup, bu sütunlar sırasıyla poz no, iş kaleminin adı (işin nevi, cinsi), birimi (ölçüsü), miktarı, birim fiyatı ve tutarı (toplam tutarı) şeklinde sıralanmıştır. Başvuru sahibinin teklif mektubunun ekinde sunduğu hesap cetvelinde ise idarece verilen hesap cetvelinde yer alan sütunlara ilave olarak başka sütunlarda eklendiği, bu sütunların ise sırasıyla malzeme, işçilik (bazı cetvellerde montaj) ve genel gider + kar (bazı cetvellerde genel gider ve kar ayrı bir sütunda yer almamış, cetvelin sonunda toplam tutar olarak yazılmıştır) başlıklarını içerdiği anlaşılmıştır.

            Öte yandan, başvuru sahibi tarafından yukarıda belirtilen şekilde sunulan hesap cetvelinin “fiyat analiz tablosu” başlığını taşıdığı da görülmüştür. Bununla birlikte başvuru sahibi tarafından fiyat analiz tablosu şeklinde sunulan hesap cetvelinin idarenin tanımladığı yapım şartlarına uygun analiz niteliği taşımadığı görülmektedir. Zira yukarıda da belirtildiği üzere birim fiyat analizi, birim imalatın üretilebilmesi için kullanılan kaynakların nitelik ve miktarlarının ayrıntılı dökümünü içermelidir. Oysa başvuru sahibinin sunduğu hesap cetvelinde her ne kadar imalat kalemlerine ilişkin işçilik, malzeme ve genel gider ile kâra ilişkin sütunlara yer verilmiş olsa da inşaat kalemlerine ilişkin hesap cetvelinde yer alan malzeme sütununda malzemelerin neler olduğuna ve hangi oranlarda birleştirildiğine ilişkin detaylı bir açıklamanın yapılmadığı, sadece malzeme fiyatının belirtildiği görülmüştür.

            Sonuç olarak başvuru sahibi tarafından sunulan hesap cetvelinin yukarıda tanımlandığı şekliyle bir fiyat analizi niteliğini taşımadığı anlaşılmıştır. Bu itibarla başvuru sahibinin de teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerekmektedir.

            Belirtilen nedenlerle başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarına ilişkin iddiaları hakkında  değerlendirme yapma imkanı bulunmamaktadır.

            2) Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak;

            4734 sayılı Kanunun “Temel İlkeler” başlıklı 5 inci maddesinde “…Bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde açık ihale usulü ve belli istekliler arasında ihale usulü temel usullerdir. Diğer ihale usulleri Kanunda belirtilen özel hallerde kullanılabilir…”,

             “Belli İstekliler Arasında İhale Usulü” başlıklı 20 nci maddesinin birinci fıkrasında ise;   “Belli istekliler arasında ihale usulü, yapılacak ön yeterlik değerlendirmesi sonucunda idarece davet edilen isteklilerin teklif verebildiği usuldür. İşin özelliğinin uzmanlık ve/veya yüksek teknoloji gerektirmesi nedeniyle açık ihale usulünün uygulanamadığı mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalesi bu usule göre yaptırılabilir.”

            Hükmüne yer verilmiştir.

            Anılan hükümler uyarınca 4734 sayılı Kanuna tabi ihalelerde açık ihale usulü ve belli istekliler arasında ihale usulü temel ihale usulleri olup; uzmanlık ve/veya yüksek teknoloji gerektiren işler belli istekliler arasında ihale usulü ile ihale edilebilecektir.

            4734 sayılı Kanunda uzmanlık ve/veya yüksek teknoloji gerektiren işlere açıklık getirilmemiştir. Bu itibarla hangi nitelikteki işlerin uzmanlık ve/veya yüksek teknoloji gerektirdiği yapılacak işin özelliğine göre idareler tarafından belirlenecektir.

            Yapılan incelemede başvuruya konu “Atıksu Arıtma Tesisi Yapımı” işinin idare tarafından uzmanlık gerektiren ve bir çok mekanik ekipmanı içinde barındıran komplike bir sistem olarak değerlendirildiği ve bu nedenle de ihale usulünün belli istekliler arasında ihale usulü olarak tespit edildiği anlaşılmıştır. Bu itibarla idare tarafından ihale usulünün tespitinde yapılan işlemin mevzuata aykırı olmadığı değerlendirilmektedir.  

            B) İhalelere Yönelik Yapılacak Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 20 nci maddesinin a, b, c, ç, d, e, f, g, ğ, h, ı bentleri yönünden incelenmesi sonucunda, anılan Yönetmeliğin (ğ) ve (h) bentlerine ilişkin olarak tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

            1- İdari Şartnamenin “Diğer Hususlar” başlıklı kısmında;          “1- Ayrıca, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde ve sözleşmenin uygulanması aşamasında kullanılmak üzere, idareye istekliler tekliflerinin ekinde; anahtar teslimi götürü bedel işlerde, teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatlar ile bu fiyatlara ilişkin idarenin tanımladığı yapım şartlarına uygun analizler, ve teklif bedelini gösteren hesap cetveli verilecektir,

            2- Bu konuda hazırlanmış boş keşifler ve birim fiyat tarifleri dosya ekinde verilmektedir. Verilen keşiflere her ünite bazında gerçek metraj çıkarılacak ve teklif birim fiyat yazılarak Anahtar teslim götürü bedel miktarının nasıl bulunduğu gösterilecektir. Aksi takdirde teklifler geçersiz sayılacak ve değerlendirmeye alınmayacaktır.”

            Özel Teknik Şartnamenin 5 inci maddesinde ise ; “Teklif birim fiyatlar (YTL olarak); ihale dokümanı içerisinde mühürlü olarak verilen Birim Fiyat Tarifleri ve Birim Fiyat Teklif Cetvelleri aynen kullanılarak önce projenin kesin metrajı çıkarılacak, çıkarılan metrajlar birim fiyatlara uygun olarak birim fiyat teklif cetveline yazılacaktır. Birim fiyat teklif cetvelleri doldurulurken mutlaka miktar ve bedeli doldurulacak  ve teklif ekinde verilecektir. İdare tarafından mühürlü olarak verilen Birim Fiyat Tariflerine ve Birim Fiyat Teklif Cetvellerine miktarları veya Teklif birim Fiyatları (YTL olarak) yazılmamış olan teklifler, değerlendirme dışı bırakılacaktır.”

            düzenlemesine yer verilmiştir.

            Öte yandan, ihaleye ait Teknik Şartname ve Pursantaja ilişkin açıklamaların yer aldığı “Teknik Şartname ve Pursantaj”  başlıklı düzenlemenin 1 inci maddesinde sözleşmenin götürü bedel üzerinden yapılacağı, metraj ve teklif birim fiyatlandırmanın kontrol amaçlı istendiği; 6 ncı maddesinde boş keşif olarak verilen keşif sayfalarındaki tüm pozlara ait miktarların hesaplanarak birim fiyat cetveline yazıldıktan sonra teklif birim fiyat ile çarpımı sonucu bulunan değerlerin toplamının keşif özetine aktırılacağı; 7 nci maddesinde ise projesinde verilmiş olup da birim fiyat cetvelinde yer almayan pozların teklif edilen götürü bedele dahil olduğunun kabul edileceği ve ilave bedel ödenmeyeceği, bu nedenle de standart olarak verilmiş olan teklif birim fiyat cetveline ilave iş kalemi eklemesinin yapılmayacağı belirtilmiştir.

            Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınarak yapılan ihalelerde bazı iş kalemleri niteliği itibariyle diğer bir iş kaleminin kapsamında yer alabilmektedir. Bu nedenle de anahtar teslimi götürü bedel teklif alınarak yapılan ihalelerde iş kalemlerinin birim fiyat teklif alınarak yapılan ihalelerde olduğu gibi tek tek değil grup halinde değerlendirilmesi gerektiği düşünülmektedir. Dolayısıyla anahtar teslimi götürü bedel teklif alınarak yapılan ihalelerde isteklilerin belirledikleri iş kalemlerinin, idarenin yaklaşık maliyete esas aldığı birim fiyat teklif cetvelinde yer alan iş kalemleriyle her zaman birebir örtüşmesi beklenilmemelidir. Bir başka ifadeyle anahtar teslimi götürü bedel teklif alınarak yapılan ihalelerde istekliler tarafından tespit edilen iş kalemleri farklı kabullere göre belli tolerans sınırları içerisinde idarenin yaklaşık maliyete esas aldığı birim fiyat teklif cetvelinde yer alan iş kalemleriyle farklılık arz edebilir.

            Kaldı ki ihale dokümanında yapılan düzenlemeyle uygulama projesinde verilmiş olup da birim fiyat cetvelinde yer almayan pozların da bulunabileceği idare tarafından kabul edilmektedir. Böyle olmakla birlikte ihale dokümanındaki düzenlemede isteklilerce tespit edilen bu pozların teklif birim fiyat cetveline ilave iş kalemi olarak eklenemeyeceği belirtilmek suretiyle istekliler idare tarafından hazırlanan birim fiyat teklif cetveli ile bağlı kılınmıştır. Dolayısıyla istekliler idare tarafından kendilerine verilen birim fiyat teklif cetvelinde hiçbir şekilde değişiklik yapma imkanına sahip değildirler. Bu durum ise anahtar teslimi götürü bedel teklif ile bağdaşmamaktadır.

            Sonuç olarak yukarıda yer alan düzenlemelerle, anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle yapılan başvuruya konu ihalede, isteklilerin tekliflerini birim fiyat teklif gibi sunmalarına yol açıldığı anlaşılmıştır. Bu itibarla ihale dokümanındaki mevzuata aykırılık nedeniyle ihale işlemleri ile ihale kararının iptal edilmesi gerekmektedir.

            2- İhaleye teklif veren isteklilerden İrfan Kadir ÇELİKKOL’un sunmuş olduğu geçici teminat mektubunun usulüne uygun olmadığı tespit edilmiştir. Bununla birlikte 03.07.2007 tarihinde ihale komisyonu tarafından düzenlenen Zarf Açma ve Belge Kontrol Tutanağında İrfan Kadir ÇELİKKOL tarafından sunulan geçici teminat mektubunun uygun olduğu yönünde tespit yapıldığı görülmüştür.

            Öte yandan ihaleye teklif veren isteklilerden Sartes Müh. Taah. San ve Tic. A.Ş’nin, Ataç İnş ve San. A.Ş.’nin, Alkataş  İnş ve Taah. A.Ş.’nin, 5 A Mühendislik’in (Önder ÇERİ), İstanbul Çevre Arıtım İnş. Eloktromekanik San. ve Tic.’in (Ali ALTIN) ve İrfan Kadir ÇELİKKOL’un, birim fiyatlara ilişkin idarenin tanımladığı yapım şartlarına uygun analizleri teklif mektubu ekinde idareye sunmadıkları tespit edilmiştir. Bununla birlikte 03.07.2007 tarihinde ihale komisyonu tarafından düzenlenen Zarf Açma ve Belge Kontrol Tutanağı incelendiğinde ihaleye teklif veren tüm isteklilerin analizleri sunduğu yönünde tespit yapıldığı görülmüştür.

            Bu itibarla ihale komisyonu tarafından düzenlenen “Zarf Açma ve Belge Kontrol Tutanağı”nın usulüne uygun olarak düzenlenmediği sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale işlemleri ile ihale kararının iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle;

4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi gereğince, ihale işlemlerinin ve ihale kararının iptaline,

Oyçokluğu ile karar verildi.

Anahtar teslim götürü bedel üzerinden ihale edilen işlerde, isteklilerden tekliflerinin ekinde teklif bedelini oluşturan iş kalemlerine ilişkin miktarlar ve bunlara ait birim fiyatlar istenebilmektedir. İncelenen ihalede; iş kalemleri idare tarafından verilmiş olup, isteklilerden iş kalemlerinin miktar ve birim fiyatlarının verilmesi istenmektedir. İdarenin bu düzenlemesinin tekliflerin değerlendirilmesinde, verilen anahtar teslim fiyatların her istekli için aynı iş kalemleri bazında ve somut verilere göre değerlendirilebilmesi ve mukayese edilebilmesi amacıyla yapılmış olduğu, anahtar teslim götürü bedel bir ihalede, isteklilerin ihale konusu yapım işini ihale dokümanında yer alan projesine uygun olarak yapmak zorunda olduklarından, teklif cetvelinde değişiklik yapma imkanına sahip olmamalarının, sonuca etkili bir husus olmadığı göz önünde bulundurulduğunda, idarenin bu düzenlemesinin ihalenin iptal edilmesini gerektirmediği düşüncesiyle, ihalede geçerli teklif olduğundan düzeltici işlem belirlenmesi yönünde karar verilmesi gerektiği oyuyla, ihalenin iptal edilmesi yönündeki çoğunluk kararına katılmıyorum.