Sayıştay 6. Dairesinin 25.12.2014 tarihli ve 171 nolu Kararına ilişkin 155 nolu ilam:

 

……………

C-) Toprak hafriyat döküm ücreti ve hafriyat harcının tahsil edilmediği görülmüştür.

2872 sayılı Çevre Kanunu’nun;

“İzin alma, arıtma ve bertaraf etme yükümlülüğü” başlıklı 11. Maddesinde;

“………

Geri kazanım imkânı olmayan atıklar, yönetmeliklerle belirlenen uygun yöntemlerle bertaraf edilir. 

Büyükşehir belediyeleri ve belediyeler evsel katı atık bertaraf tesislerini kurmak, kurdurmak, işletmek veya işlettirmekle yükümlüdürler. Bu hizmetten yararlanan ve/veya yararlanacaklar, sorumlu yönetimlerin yapacağı yatırım, işletme, bakım, onarım ve ıslah harcamalarına katılmakla yükümlüdür. Bu hizmetten yararlananlardan, belediye meclisince belirlenecek tarifeye göre katı atık toplama, taşıma ve bertaraf ücreti alınır.

……..” hükmü,

Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği’nin;

Belediyelerin Görev ve Yetkileri başlıklı 8. Maddesinde;

“ İl belediye mücavir alanı içerisinde il ve ilçe belediyeleri, büyük şehirlerde büyükşehir belediyeleri, büyükşehir belediyeleri dışında ise ilçe belediyeleri,

a) Hafriyat toprağı, inşaat/yıkıntı atıkları ile doğal afet atıklarının toplanması, geçici biriktirilmesi, taşınması, geri kazanılması ve bertarafı ile ilgili yönetim planı hazırlamakla,

b) Hafriyat toprağı ve inşaat/yıkıntı atıkları geri kazanım tesisleri sahaları ile depolama sahalarını belirlemek, kurmak/kurdurtmak ve işletmek/işlettirmekle,

c) Depolama sahası yerinin seçimi, inşaatı veya işletilmesi sırasında çevre ve insan sağlığını olumsuz etkilemeyecek şekilde gerekli tedbirleri almak veya aldırtmakla,

d) Hafriyat toprağı ve inşaat/yıkıntı atıklarının toplanması, taşınması ve bertaraf bedelini belirlemekle,

….

yükümlüdürler.” hükmü,

Yine aynı Yönetmeliğin;

“Atık Bertarafında Mali Yükümlülük” başlıklı 17. Maddesinde;

“Hafriyat toprağı ile inşaat/yıkıntı atıkları üreticileri oluşan atıkların toplanması, taşınması ve bertarafı ile ilgili harcamaları karşılamakla yükümlüdürler. Bu amaçla uygulanacak bedel, geri kazanım/depolama sahasının uzaklığı ve oluşan atık miktarı esas alınarak büyükşehirlerde ilçe belediyelerinin teklifi ile büyükşehir belediyesi, diğer illerde ise il ve ilçe belediyeleri, mücavir alan sınırları dışında ise mahallin en büyük mülki amiri tarafından tespit ve ilan edilir.” hükmü yer almıştır.

………… Belediyesi de bu hükümlere dayanarak 02.11.2011 tarih ve 64 sayılı kararı ile toprak hafriyat döküm ücreti ve hafriyat harcı tarifesini belirlemiştir. Bu tarife de;

– Belediye sınırları ve mücavir alanlarda Belediyenin açmış veya göstermiş olduğu hafriyat döküm sahalarına boşaltılan 1m3 hafriyattan 3,30-TL,

– Zemin açma izni ve toprak hafriyat harcı 1m3 için 0,45-TL,

olarak belirlenmiştir.

Bu hükümlere göre anahtar teslimi götürü bedel ihalesi yapılan söz konusu yapım işinde; kazıdan çıkan malzemenin döküm sahası temininin, döküm sahasının düzenlenmesinin, gerekli izinlerin alınmasının, malzemenin naklinin, döküm bedellerinin ve bunlara dair diğer her türlü ödemenin yükleniciye ait olduğu açıktır.

Bu itibarla, söz konusu işte, yapılan kazıdan çıkan toplam 2.324,50 m3 hafriyat için döküm ücreti ve hafriyat harcının tahsil edilmemesi sonucu oluşan 2.324.50*(3,30+0,45) = ………-TL kamu zararının, Harcama Yetkilisi …, Gerçekleştirme Görevlisi … ve Onaylayan …’e,

müştereken ve müteselsilen, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 53’üncü maddesi gereğince hüküm tarihinden itibaren işleyecek faiziyle ödettirilmesine, oy birliğiyle,

 

 


ÖZET: Sayıştay 6. Dairesinin 25.12.2014 tarihli 171 nolu kararında, belirli bir inşaat projesi kapsamında toprak hafriyat döküm ücreti ve hafriyat harcının tahsil edilmediği tespit edilmiştir. 2872 sayılı Çevre Kanunu ve ilgili yönetmelikler gereği, belediyelerin hafriyat atıklarının yönetimi ve mali yükümlülükleri bulunmaktadır. Bu bağlamda, söz konusu projede 2.324,50 m³ hafriyat için tahsil edilmeyen ücretler nedeniyle toplam kamu zararı oluşmuş, bu zararın ilgili harcama yetkilileri tarafından ödenmesine karar verilmiştir.