Anahtar teslimi götürü bedel üzerinden teklif alınan ihalelerde, hesap cetvelinde aritmetik hata olması durumunda teklifin değerlendirme dışı bırakılıp bırakılmayacağı (KİK)

14.07.2010 tarih ve II.Y.14.47.0199/2010-29E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

            Amasya İl Özel İdaresi tarafından 10.03.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Amasya Suluova Huzurevi Binası Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Çalış Toplu Konut A.Ş.’nin 10.05.2010 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 11.05.2010 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 21.05.2010 tarih ve 12056 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 21.05.2010 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; başvuru sahibi firma, idarece tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılma gerekçesi olarak gösterilen kamu ihale mevzuatı hükümlerinin, teklif birim fiyat üzerinden gerçekleştirilen ihalelerde esas alınması gereken ve birim fiyat teklif cetvellerinde uyulması gereken hususlarla ilgili olduğunu, anahtar teslimi götürü bedel işlerde ise teklif bedelini oluşturan iş kalemleri/gruplarına ait miktar ve fiyatları içeren analizler ile teklif bedelini gösteren hesap cetvelinin sunulmasının gerektiği, ancak tekliflerinin aşırı düşük sorgulamasına tabi tutulmamasından dolayı söz konusu hesap cetvelinde bulunan bir aritmetik hata nedeniyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılamayacağı; bunun dışında, hesap cetvelinde N.15 nakliye pozunun bulunmaması hususunun, tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılma nedenleri arasında gösterildiği, söz konusu poz yerine aynı niteliğe sahip N.25 pozunu kullandıkları, bu durumun tekliflerinin esasını değiştirecek nitelikte olmadığı, tekliflerinin geçerli kabul edilmesi ve idarece alınan ihalenin iptali kararının iptal edilmesi gerektiği, iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarına ilişkin Yönetmeliğin 18 inci maddesi çerçevesinde istenilen bilgi ve belgelerle sınırlı olarak yapılan inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıdadır:

            Başvuru konusu ihaleye ait idari şartnamenin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2 nci maddesinde ihalenin adı “Amasya Suluova Huzurevi Binası Yapım İşi” olarak belirtilmiştir.

Aynı şartnamenin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7 inci maddesinin birinci fıkrasının (ğ) bendinde yer alan düzenleme ile isteklilerden; “Teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatlar ile bu fiyatlara ilişkin idarenin tanımladığı yapım şartlarına uygun analizler ve teklif bedelini gösteren hesap cetveli.” talep edilmektedir.

            Mezkûr şartnamenin “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19 uncu maddesinde; “İstekliler tekliflerini, anahtar teslimi götürü bedel üzerinden vereceklerdir; ihale sonucu, üzerine ihale yapılan istekliyle anahtar teslimi götürü bedel sözleşme imzalanacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

            Başvuru sahibinin iddiası ile ilgili olarak, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “İstenecek belgeler” başlıklı 30 uncu maddesinin birinci fıkrasında; “ç) Yaklaşık maliyeti, eşik değerin onda birine eşit ve bu değerin üzerinde olan ihalelerde, idare tarafından isteklilerden aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi ile sözleşmenin uygulanması aşamasında kullanılmak üzere teklifleri ekinde;

            1) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatlar ile bu fiyatlara ilişkin idarenin tanımladığı yapım şartlarına göre ihale dokümanı kapsamında verilen analiz formatına uygun analizler ve teklif bedelini gösteren hesap cetveli,

            2) Teklif birim fiyatlı işlerde; teklif edilen fiyatlara ilişkin olarak idarenin tanımladığı her bir iş kaleminin yapım şartlarına göre ihale dokümanı kapsamında verilen analiz formatına uygun analizler,

            istenir. Teklifin aşırı düşük bulunması halinde ise Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapılacak açıklamada, ayrıca bu analizlere dayanak teşkil eden bütün bilgi ve belgeler (proforma faturalar, malzemeye ilişkin teklif alma yazıları, yardımcı analizler ve buna benzer) sunulur.

            d) Yaklaşık maliyeti, eşik değerin onda birine kadar olan ihalelerde; (ç) bendinin (1) ve (2) numaralı alt bentlerinde belirtilen belgeler, isteklilerden sadece tekliflerinin aşırı düşük bulunması durumunda istenir.” hükmü,

Aynı Kanunun “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37 nci maddesinin ikinci fıkrasında; “…Bu ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçilir. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü yer almaktadır.

Konu ile ilgili olarak, Kamu İhale Genel Tebliğinin “Aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde ve sözleşmenin uygulanması aşamasında kullanılmak üzere tekliflerin ekinde analizlerin istenilmesi” başlıklı 38 inci maddesinde; ““38.3. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenerek yayımlanmış birim fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek teklifleri kapsamında sunmaları durumunda, analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenmiş “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek, yayımlanmış birim fiyatın üzerinde olmamak kaydıyla, birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek teklifleri kapsamında sunmaları halinde, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir.

Örneğin; isteklinin, “basınç dayanımı C 8/10 (200 dozlu) olan demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.0         02 poz numaralı birim fiyatını (2009 B.F: 101,34 TL) teklif etmesi, “basınç dayanımı C 12/15 (250 dozlu) olan demirsiz beton” iş kalemi için ise, Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.003 poz numaralı birim fiyatının (2009 B.F: 107,50 TL), kar ve genel gider hariç tutarına, (107,5/1,25=86,00 TL) kendi belirlediği % 18 kar ve genel gider karşılığı eklemek suretiyle 101,48 TL (86,00 x 1,18) teklif etmesi ve teklif ettiği söz konusu birim fiyatları aşağıdaki örnek listede gösterildiği şekilde belirtmesi durumunda; bu iki iş kalemi için analiz düzenlemesi zorunlu değildir. Ancak aynı örneğe göre, basınç dayanımı C 12/15 (250 dozlu) olan demirsiz beton iş kalemi için 86,00 TL’nin altında veya 107,50 TL’nin üzerinde teklif verilmesi durumunda söz konusu iş kalemi için idarece istenen formata uygun analizin sunulması gereklidir.

…

38.7. Teklifi aşırı düşük bulunarak sorgulamaya tabi tutulan ve teklifine ilişkin açıklamada bulunan isteklilerin analizleri ayrıntılı olarak incelenecek olup; sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz girdilerindeki miktarlar ile fiyatların çarpımı sonucunda bulunan tutarları teklif birim fiyatlarla veya teklif fiyatlarla uyumlu olmayan isteklilere ait teklifler değerlendirme dışı bırakılacaktır. Aşırı düşük sınır değerin altında kalan isteklilerin analizleri üzerinde yapılan ayrıntılı incelemede; çarpım ve toplamlarda aritmetik hata bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, aritmetik hatalar ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatı ile uyumlu olmayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır.” açıklaması,

            Mezkûr Tebliğin “Yuvarlama ve aritmetik hata” başlıklı 39 uncu                         maddesinde; “39.1. Birim fiyat teklif cetvelinde iş kalemleri için teklif edilen fiyatlar ve analizlerdeki rayiç fiyatlar, iki ondalık basamak olacak şekilde yuvarlanarak yazılacaktır.

39.2. Birim fiyat teklif cetvelinde, her bir iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemi için teklif edilen birim fiyatın çarpımı sonucu bulunan tutar, analizlerde de her bir girdi miktarı ile rayicinin çarpımı sonucu bulunan tutar, en yakın iki ondalık basamaklı sayıya getirilecek biçimde yuvarlanmak suretiyle yazılacak ve yazılan bu tutarlar toplanacaktır.

39.3. Birim fiyat teklif cetvellerinde çarpım ve toplamlarda aritmetik hata yapan istekliler değerlendirme dışı bırakılacaktır. Kısmi teklife açık ihalelerde ise isteklinin aritmetik hata yapılan kısma ilişkin teklifi değerlendirme dışı bırakılacaktır.” açıklaması,

            Anılan Tebliğin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45 inci maddesinin birinci fıkrasının 12 nci bendinde; “45.1.12. Uygulama Yönetmeliğinin 30 uncu maddesi uyarınca yaklaşık maliyeti, eşik değerin onda birine eşit ve üzerinde olan ihalelerde, isteklilerin; anahtar teslimi götürü bedel işlerde, teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatlar ile bu fiyatlara ilişkin idarenin tanımladığı yapım şartlarına göre ihale dokümanı kapsamında verilen analiz formatına uygun analizler ve teklif bedelini gösteren hesap cetvelini, … sunacakları hüküm altına alınmış olup, Yönetmeliğin aktarılan düzenlemesi uyarınca söz konusu bilgi ve belgeler, isteklilerin teklif fiyatlarının detaylarının bilinmesi ve sözleşmenin uygulanması aşamasında kullanılmak amacıyla istenmektedir. Ancak söz konusu belgeler, Kanunun 38 inci maddesine göre isteklilerce ileri sürülebilecek avantajlara ilişkin açıklamaların tamamını karşılamadığından, ihale komisyonlarının aşırı düşük teklif değerlendirmelerini, teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettikleri bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak istemeden, sadece bu belgeleri kullanarak gerçekleştirmeleri, anılan maddenin uygulandığı anlamına gelmeyecek ve bu maddeye aykırı olacaktır…” açıklaması bulunmaktadır.

Başvuru konusu ihalenin yaklaşık maliyetinin, Kamu İhale Kanununun “Eşik değerler” başlıklı 8 inci maddesinin (c) bendinde belirtilen değerin onda birinden fazla olması sebebiyle, idari şartnameye göre, istekliler tekliflerini anahtar teslimi götürü bedel üzerinden vereceklerinden, teklif ekinde idareye iş kalemi/gruplarına ilişkin teklif bedelini gösteren hesap cetveli ile iş kalemlerine ait analizleri sunması gerekmektedir.

            İdarece başvuru sahibinin 30.04.2010 tarihli dilekçesine cevaben hazırlanan ve söz konusu isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılma gerekçesini izah eden bila tarih yazısında; “… inşaat işleri yaklaşık maliyet cetveli, elektrik işleri teklif cetveli, tesisat grubu işleri teklif cetvellerinizde aritmetik hata bulunduğu tespit edilmiştir. İnşaat işleri yaklaşık maliyet cetvelinizde N15 nakliye pozunun bulunmadığı anlaşılmıştır. Bu nedenle teklifiniz K.İ.K 38 inci maddesi gereğince değerlendirme dışı bırakılmıştır.” ifadesi yer almaktadır.

Başvuru sahibi firmanın teklif dosyası incelendiğinde, söz konusu istekli tarafından teklif ekinde sunulan hesap cetvelleri ile analizler incelenmiştir. Teklif dosyasındaki inşaat işleri ile ilgili hesap cetveli üzerindeki idarece alınan notlara göre, 14-018, 15-001/1A, 15-001/2B, 15-006/3C, 15-140/3, 15-140/4, 15-140/5, 18-409, 18-460/1, 18-465/1, 19-050/2, 19-056, 23-241/A, A-07, A-08, A-09, A-10, B-01, B-02, B-03, B-16 pozlarında, miktar ve birim fiyatların çarpılması sonucunda bulunan tutarların, istekli tarafından bulunan tutarlardan farklılık gösterdiği görülmüştür.

            Ancak, anahtar teslimi götürü bedel işlerde, analiz formatına uygun analizler ve teklif bedelini gösteren hesap cetvelleri, isteklilerin teklif fiyatlarının detaylarının bilinmesi ve sözleşmenin uygulanması aşamasında kullanılması amacıyla istenmektedir. Herhangi bir ihalede, isteklilerin tekliflerinde aritmetik hata denetimi, ya teklif birim fiyat üzerinden çıkılan ihalelerde isteklilerin birim fiyat teklif cetvelleri üzerinden yapılır ya da aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulan isteklilerin sunmuş oldukları analizlerdeki miktar ve birim fiyatların çarpılması sonucu bulunan tutarların, teklif fiyatlarla karşılaştırılması üzerinde yapılır. Ancak, bu iki durum dışında, kamu ihale mevzuatında, anahtar teslimi götürü bedel üzerinden çıkılan ve yaklaşık maliyeti eşik değerin onda birinin üzerinden olan ihalelerde, isteklilerin teklifleri ekinde sunduğu teklif bedelini gösteren hesap cetveli üzerinde bulunduğu tespit edilen aritmetik hata nedeniyle isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması uygulaması bulunmadığından, idarece başvuru sahibinin teklifinin bu sebeple değerlendirme bırakılması işleminde mevzuata uyarlık görülmemiştir.

            Bunun dışında, başvuru sahibince ihalenin iptal edilme gerekçesinin talep edildiği başvuruya idarece verilen cevap yazısında, yukarıda da bahsedildiği gibi, inşaat işleri hesap cetvelinde N.15 nakliye pozunun bulunmaması hususu, başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılma nedeni olarak gösterilmektedir. İhale işlem dosyası kapsamında birim fiyat tarifleri olmadığından, N.15 nakliye pozunun içeriği belirlenememiştir.

            Yapılan incelemede, N.15 pozunun idarece hazırlanan inşaat işleri ile ilgili pursantaj listesinin 13 üncü satırında bulunan 17.002 poz numaralı ve “Ocak taşı ile 200 dozlu çimento harçlı kargir inşaat” tanımlı iş kaleminin alt pozlarından biri olarak kullanıldığı ve söz konusu pozun, inşaat işleri ile ilgili söz konusu listede, yalnızca zikredilen iş kaleminde bulunduğu görülmüştür. Aynı listeye göre, N.15 pozunun tanımı ile ilgili kısımda; “Moloz taş” ifadesi bulunmaktadır. N.25 pozunun ise, mezkûr listenin 14.012/1, 14.013/1, 15.01/1A, 15.001/2B, 15.006/3C pozlarında kullanıldığı ve “Kazı ve moloz” şeklinde tanımlandığı belirlenmiştir.

            İhale işlem dosyasında bulunan yaklaşık maliyet cetvelindeki N.25 pozunun biriminin “ton” ve birim fiyatının 9,14 TL; N.15 pozunun biriminin “m³” ve birim fiyatının 9,14 TL olarak tespit edildiği müşahede edilmiştir.

            Anahtar teslimi götürü bedel üzerinden çıkılan ihalelerde, idarece hazırlanan bir birim fiyat teklif cetveli olmadığından, isteklilerin, ihale dokümanı kapsamında verilen uygulama projesi ve şartnamelerde belirtilen hususlar doğrultusunda idarenin tanımladığı yapım şartlarına uygun bir şekilde tekliflerini hazırlamaları gerekmektedir. Dolayısıyla, anahtar teslimi götürü bedel üzerinden çıkılan ihalede, her ne kadar idarece hazırlanmış olan ilgili listede iddia konusu iki poz için yapılan iş tanımları arasındaki ayırım anlaşılamasa da, idarenin pursantaj listesinde belirttiği poza ait iş tanımına benzer bir tanıma sahip farklı bir poz ile söz konusu iş kaleminin idarece talep edilen şartlara göre yapılacağının istekli tarafından taahhüt edilmesi halinde, bu durumun mevzuat açısından aykırılık oluşturmadığı sonucuna varılmıştır. Ancak, başvuru sahibi firmanın hesap cetvelinde, N.25 pozunun birimi “ton” olarak gösterilmiş iken, bu poz için sunulan analizin üst kısmında iş kaleminin birimi “ton” olarak belirtilmiş fakat analizin alt kısmında söz konusu iş kaleminin “bir m³ fiyatı” verilmiştir. Başvuru sahibince sunulan diğer analizlerde de benzer farklılıklar tespit edilmiştir. Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, analiz ve teklif bedelini gösteren hesap cetveli isteklilerin teklif fiyatlarının detaylarının bilinmesi ve sözleşmenin uygulanması aşamasında kullanılmak amacıyla istendiğinden, bu durumun sözleşmenin uygulanması aşamasında ihtilafa neden olabileceği sonucuna varılmıştır.

            Belirtilen hususlar dışında, başvuru sahibinin itirazen şikâyet dilekçesinin üç ve dördüncü sayfalarında, idarece hazırlanan pursantaj tablosunda 98 adet iş kalemi olmasına karşın, başvuru sahibi firmanın hesap cetvelinde, bu 98 iş kalemine 12 adet nakliye pozunun da eklenmesi suretiyle toplam 110 adet iş kaleminin belirtildiği ve analizlerinin sunulduğu ifade edilmektedir. Aynı dilekçede, başvuru konusu ihalenin inşaat kalemine ait hesap cetveli ve analizlerden söz edilse de elektrik ve makine tesisatı ile ilgili iş kalemlerine ait hesap cetveli ve analizlerin mevcudiyetinden bahsedilmemektedir.

            İdarece hazırlanan pursantaj listesinde, inşaat işine ait 98 adet iş kalemi, makine tesisatı işlerine ait 309 iş kalemi ve elektrik tesisatı işlerine ait 523 iş kalemi olduğu belirlenmiştir. Bu tespit doğrultusunda başvuru sahibinin teklif dosyasındaki ilgili belgeler incelendiğinde; inşaat işi ile ilgili olarak, isteklinin hesap cetvelinde 110 adet iş kalemi ve 110 adet analiz; makine tesisatı işi ile ilgili olarak, isteklinin hesap cetvelinde 309 adet iş kalemi ve 11 adet analiz; elektrik tesisatı işi ile ilgili olarak, isteklinin hesap cetvelinde 527 adet iş kalemi ve 23 adet analiz olduğu belirlenmiştir.

            Başvuru sahibinin teklif dosyasında, kamu kurum ve kuruluşlarının birim fiyatlarının kullanıldığına dair bir liste olmadığı gibi elektrik ve makine tesisatına ait bir çok pozda Bayındırlık ve İskân Bakanlığı tarafından belirlenen birim fiyatların kârsız hallerinden daha az birim fiyat teklif edilmesine karşın (örneğin: 701-101, 702-101, 727-521, 261-102, 790-209, 457-102 vs.) bu pozlarla ilgili analiz sunulmadığı görülmüştür.

            Başvuru sahibinin makine ve elektrik tesisatı ile ilgili hesap cetvelleri incelendiğinde, 701-101, 705-102, 715-308, 715-309, 715-316, 260-202, 261-101, 265-106 vb. pozlarda metraj ve birim fiyatın çarpılması sonucunda isteklinin bulmuş olduğu tutarlarda aritmetik hatalar tespit edilmiştir. Ancak, analiz ve hesap cetvelleri, isteklilerin teklif fiyatlarının detaylarının bilinmesi ve sözleşmenin uygulanması aşamasında kullanılması amacıyla istendiğinden ve başvuru sahibi firmanın elektrik ve makine tesisatına ait hesap cetvellerindeki analizleri sunulmayan birim fiyatların detayları görülemediğinden, söz konusu aritmetik hata bulunan kalemlerdeki birim fiyatların hesap cetveline nasıl aktarıldığı anlaşılamamaktadır. Belirtilen sebeplerden, elektrik ve makine tesisatına ait eksik analizler sebebiyle başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

            Yapım işleri ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin tespit edilmesi ile ilgili olarak, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 60 ncı maddesinde; “(1) İhale komisyonu verilen tekliflerden, diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

            (2) İhale komisyonu;

            a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

            b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

            c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

            hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları, isteklinin teklifinin hesaplanmasına dayanak teşkil eden bütün bilgi ve belgeleri de dikkate almak suretiyle değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. İhale komisyonunca reddedilmeyen aşırı düşük teklifler, geçerli teklif olarak dikkate alınır.

            (3) Aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde; Kamu İhale Kurumu tarafından aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlenmiş ise ihale komisyonu bu düzenlemeyi esas alır.” hükmü yer almaktadır.

            Kamu İhale Genel Tebliğinin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45 inci maddesinin birinci fıkrasında bulunan; “45.1. 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesinde; ihale komisyonunun verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, ihale komisyonunun, yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, yapım işinin özgünlüğü hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendireceği, bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterlerin esas alınacağı, Kurumun, aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkili olduğu hüküm altına alınmıştır. 4734 sayılı Kanunun aktarılan hükümleri çerçevesinde, yapım işlerinde aşırı düşük tekliflerin tespit edilmesi ve sorgulanmasına ilişkin olarak aşağıdaki esaslara uyulması gerekmektedir:” açıklamasının devamında yer alan aynı fıkranın birinci bendinde, yukarıda belirtilen Yönetmelik hükmünün üçüncü fıkrası çerçevesinde, yapım işleri ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin tespit edilebilmesi maksadıyla Kamu İhale Kurumu tarafından belirlenen sınır değer hesaplama yöntemi izah edilmiştir.

            Zikredilen mevzuat hüküm ve açıklamaları doğrultusunda, yapım işleri ihalelerinde, idarelerce aşırı düşük tekliflerin tespit edilmesinde mezkûr Tebliğ maddesindeki açıklamalar çerçevesinde bulunan sınır değerin altında kalan teklifler aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulurken, sınır değerin üzerindeki teklifler, aşırı düşük teklif olarak değerlendirilmeyecektir.

            Bu doğrultuda, teklif tutarı sınır değerin üzerinde olması sebebiyle M.C.A İnş. Ltd. Şti.’nin teklifinin idarece aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması işleminin mevzuata aykırı olduğu sonucuna varıldığından, adı geçen isteklinin teklifinin idarece değerlendirmeye alınması gerektiği neticesine ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılığı belirlenen ihale işlemlerinin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, M.C.A İnş. Ltd. Şti.’nin teklifinin idarece değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

   Oybirliği ile karar verildi.