|
ÖZET: Başvuru, Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı’nın öğrencilere yönelik aylık abonman kart uygulamasında yaş sınırlaması ve farklı eğitim türlerine yönelik ayrımcılık yapıldığını iddia eden bir öğrenciden gelmiştir. Başvuran, 27 yaş ve altındaki öğrencilerin bu uygulamadan yararlandığını, ancak diğer öğrencilerin dışlandığını belirterek, tüm öğrencilere eşit erişim sağlanmasını talep etmiştir.
Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı, toplu taşıma hizmetlerinde indirimli öğrenci kartı uygulamasının yasal çerçevesini ve mevcut yaş sınırlamalarını açıklamıştır. Uygulama, örgün eğitim gören öğrenciler için yaş sınırının kaldırılmasını, ancak açık ve uzaktan eğitim alan öğrenciler için bu sınırın devam etmesini öngörmektedir. Bu durum, başvuranın iddialarını kısmen karşılamaktadır; ancak, yaş sınırlamasının eşitlik ilkesine aykırı olduğu değerlendirilmiştir. Sonuç olarak, Kamu Denetçiliği Kurumu, Ankara Büyükşehir Belediyesi’ne yaş şartının kaldırılması yönünde tavsiyede bulunmuştur. İlgili idarenin bu tavsiyeye uygun hareket etmesi ve kararın uygulanması için 30 gün içinde geri bildirimde bulunması gerekmektedir. Bu süreç, kamu hizmetlerinin etkinliği ve eşitliği açısından önem taşımaktadır. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2020/72087-S.20.78464
BAŞVURU NO : 2020/6077
KARAR TARİHİ : 03/09/2020
TAVSİYE KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı
BAŞVURUNUN KONUSU : Öğrencilere sağlanan abonman kart uygulaması hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 05/04/2020
I.BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1.Kurumumuza başvuruda bulunan başvuran, (önceki ve bu dilekçesinde), Ankara da öğrencilere aylık abonman kart uygulamasına geçildiğini, öğrencilere aylık 60 TL karşılığında
200 binişlik kullanım hakkı tahsis edildiğini, ancak uygulamadan yalnızca 27 yaş ve altı
öğrencilerin yararlandırıldığını, öğrenciler arasında ayrım yapıldığını iddia edip toplu taşıma araçlarında öğrencilere sağlanan aylık abonman kart uygulamasından yararlanma koşulunda yer alan yaş şartı, örgün/açık öğretim gibi farklılıkların kaldırılıp tüm öğrencilere aynı şekilde ve eşit olarak uygulama yapılmasına yönelik uygulamanın yeniden revize edilmesini talep etmektedir.
II.İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2.Kurumumuz tarafından bilgi-belge isteme yazısına istinaden Ankara Büyükşehir
Belediye Başkanlığı EGO Genel Müdürlüğü Ulaşım Teknolojileri Dairesi
Başkanlığı’ndan alınan cevabi yazıda;
“İlgi: Kamu Denetçiliği Kurumu (Ombudsmanlık) 21/04/2020 tarihli ve sayılı
İlgi yazınızda, Kurumunuza gelen 20/04/2020 tarih ve sayılı başvurusunda özetle, başvuru sahibi; öğrenci kartlarına uygulanan aylık abonman uygulamasından 27 yaş üstü olması nedeni ile yararlanamadığı, bu nedenle yaş uygulaması olmaksızın abonman uygulamasından bütün öğrenci yolcularımızın yaş sınırlaması olmadan faydalanması gerektiği talep edilmektedir.
Kuruluşumuzun toplu taşıma hizmetini yürütürken, hizmetten yararlanan kişilere indirimli tarifeden yararlanmaları hususunda başta 4325 sayılı Kuruluş Kanunu ve 08/01/2002 tarih ve
4736 sayılı Kamu Kurum ve Kuruluşlarının Ürettikleri Mal ve Hizmet Tarifeleri İle Bazı
Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun madde 1-(Ek Fıkra: 12/07/2013-6495/88 md.); ‘Belediyeler ile bunların kurdukları birlik ve işletmeler, toplu taşım hizmetlerinde…
öğrenci ve basın kimlik katı sahiplerine indirim uygulamaya yetkilidirler.’ hükmü doğrultusunda Milli Eğitim Bakanlığı ve Yüksek Öğrenim Kurumunda kayıtlı öğrencilere indirimli öğrenci kartı verilmektedir.
Kuruluşumuz işletme gelirleri kısıtlı ve gider kalemlerindeki artışın son üç yıllık ortalaması neredeyse üç katına çıkmış olmasına rağmen, toplu taşıma hizmetlerinin etkili, ekonomik, verimlilik ve sürdürülebilirlik esasına dayalı olarak devam ettirilebilmesi hususları göz önüne alınarak, 22/11/2019 tarih ve 2019/99 sayılı UKOME kararında; 200 binişlik abonman öğrenci kartı ile ilgili vatandaşlarımızdan gelen yoğun talepler ve uygulamanın tam ve amacına uygun kullanabilmesi için UKOME’ nin 18/10/2019 tarih ve 2019/87 sayılı kararında belirtilen diğer şartlar aynı kalmak kaydıyla, 27 yaş sınırının (28 yaşından gün almamış olmak) örgün öğretimde eğitim gören öğrencilerde aranmaması, açık ve uzaktan eğitimlerde 27 yaş (28 yaşından gün almamış olmak ) sınırının devam edileceği belirtilmiştir.
Bu kapsamda, öğrenci kartlarına tanımlanan aylık abonman uygulamasında; örgün öğretimde okula devam zorunluluğu olan öğrencilerimizde yaş sınırı olmaksızın, ulaşım hizmetlerinde destek sağlamak amacı ile yapılan bir uygulamadır. Açık ve uzaktan öğretim gören yolcuların ise örgün öğretim gibi okula devam zorunlulukları olmaması nedeni ile 27 yaş (28 yaşından gün almamak) şartı ile sınırlandırılmıştır.
Doktora ve yükseklisans yapan öğrencilerin aylık abonman uygulaması için yapmış oldukları başvurularda; E-devlet üzerinden alınan öğrenci belgeleri ile öğrenci kartı verilmekte olup, abonman uygulaması için Milli Eğitim Bakanlığı ve Yüksek Öğrenim Kurulu veri tabanı sisteminden onay alınarak aylık abonman uygulamasından faydalanılması izin verilmektedir.
Bilgi ve gereğini arz ederiz.” şeklinde ifade edilmiştir.
III.İLGİLİ MEVZUAT
3.Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının,
3.1.“Devletin temel amaç ve görevleri” başlıklı 5 inci maddesinde;
“Devletin temel amaç ve görevleri, Türk milletinin bağımsızlığını ve bütünlüğünü, ülkenin bölünmezliğini, Cumhuriyeti ve demokrasiyi korumak, kişilerin ve toplumun refah, huzur ve mutluluğunu sağlamak; kişinin temel hak ve hürriyetlerini, sosyal hukuk devleti ve adalet ilkeleriyle bağdaşmayacak surette sınırlayan siyasal, ekonomik ve sosyal engelleri kaldırmaya, insanın maddi ve manevi varlığının gelişmesi için gerekli şartları hazırlamaya çalışmaktır.”,
3.2.“Kanun önünde eşitlik” başlıklı 10 uncu maddesinin;
3.2.1. 1 inci fıkrasında;
“Herkes, dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayırım gözetilmeksizin kanun önünde eşittir.”,
3.2.2. 5 inci fıkrasında;
“Devlet organları ve idare makamları bütün işlemlerinde kanun önünde eşitlik ilkesine uygun olarak hareket etmek zorundadırlar.”,
3.3.“Devletin iktisadi ve sosyal ödevlerinin sınırları” başlıklı 65 inci maddesinde;
“Devlet, sosyal ve ekonomik alanlarda Anayasa ile belirlenen görevlerini, bu görevlerin amaçlarına uygun öncelikleri gözeterek malî kaynaklarının yeterliliği ölçüsünde yerine getirir.”,
3.4.“Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde;
“Vatandaşlar… kendileriyle veya kamu ile ilgili dilek ve şikâyetleri hakkında, yetkili makamlara ve Türkiye Büyük Millet Meclisine yazı ile başvurma hakkına sahiptir… Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.”,
4.6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun, “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci
maddesinde;
“Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir”,
5.5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun, “Büyükşehir ve ilçe belediyelerinin görev
ve sorumlulukları” başlıklı 7 nci maddesinde,
“Büyükşehir belediyesinin görev, yetki ve sorumlulukları şunlardır:…
f)Büyükşehir ulaşım ana plânını yapmak veya yaptırmak ve uygulamak; ulaşım ve toplu taşıma hizmetlerini plânlamak ve koordinasyonu sağlamak; kara, deniz, su ve demiryolu üzerinde işletilen her türlü servis ve toplu taşıma araçları ile taksi sayılarını, bilet ücret ve tarifelerini, zaman ve güzergâhlarını belirlemek; durak yerleri ile karayolu, yol, cadde, sokak, meydan ve benzeri yerler üzerinde araç park yerlerini tespit etmek ve işletmek, işlettirmek veya kiraya vermek; kanunların belediyelere verdiği trafik düzenlemesinin gerektirdiği bütün işleri yürütmek.”,
6.5393 sayılı Belediye Kanununun,
6.1.”Tanımlar” başlıklı 3 üncü fıkrasında,
“Belediye: Belde sakinlerinin mahallî müşterek nitelikteki ihtiyaçlarını karşılamak üzere kurulan ve karar organı seçmenler tarafından seçilerek oluşturulan, idarî ve malî özerkliğe sahip kamu tüzel kişisini… ifade eder.”,
6.2.“Belediyenin görev ve sorumlulukları” başlıklı 14 üncü maddesinde;
“Belediye, mahallî müşterek nitelikte olmak şartıyla… İmar, su ve kanalizasyon, ulaşım gibi kentsel alt yapı; coğrafî ve kent bilgi sistemleri; çevre ve çevre sağlığı, temizlik ve katı atık; zabıta, itfaiye, acil yardım, kurtarma ve ambulans; şehir içi trafik; defin ve mezarlıklar; ağaçlandırma, park ve yeşil alanlar; konut; kültür ve sanat, turizm ve tanıtım, gençlik ve spor orta ve yükseköğrenim öğrenci yurtları; sosyal hizmet ve yardım, nikâh, meslek ve beceri kazandırma; ekonomi ve ticaretin geliştirilmesi hizmetlerini yapar veya yaptırır…”,
6.3.“Belediyenin yetkileri ve imtiyazları” başlıklı 15 inci maddesinde;
“Belediyenin yetkileri ve imtiyazları şunlardır:
…f)Toplu taşıma yapmak; bu amaçla otobüs, deniz ve su ulaşım araçları, tünel, raylı sistem dâhil her türlü toplu taşıma sistemlerini kurmak, kurdurmak, işletmek ve işlettirmek…
p)Kara, deniz, su ve demiryolu üzerinde işletilen her türlü servis ve toplu taşıma araçları ile taksi sayılarını, bilet ücret ve tarifelerini, zaman ve güzergâhlarını belirlemek; durak yerleri ile karayolu, yol, cadde, sokak, meydan ve benzeri yerler üzerinde araç park yerlerini tespit etmek ve işletmek, işlettirmek veya kiraya vermek; kanunların belediyelere verdiği trafik düzenlemesinin gerektirdiği bütün işleri yürütmek…”, hükümlerine amirdir.
7.08/01/2002 tarihli ve 4736 sayılı Kamu Kurum ve Kuruluşlarının Ürettikleri Mal ve
Hizmet Tarifeleri ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 1 inci maddesinin dördüncü fıkrasında,
“Belediyeler ile bunların kurdukları birlik, müessese ve işletmeler, toplu taşım hizmetlerinde öğrenci ve basın kimlik kartı sahiplerine indirim uygulamaya yetkilidirler.”, düzenlemelerine yer verilmiştir.
IV.KAMU DENETÇİSİ AV. HÜSEYİN YÜRÜK’ÜN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE
ÖNERİSİ
8.İlgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, başvuru konusuna ilişkin
“Tavsiye Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V.DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A.Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme
9.Başvuran, Ankara da öğrencilere aylık abonman kart uygulamasına geçildiğini, öğrencilere aylık 60 TL karşılığında 200 binişlik kullanım hakkı tahsis edildiğini, ancak uygulamadan yalnızca 27 yaş ve altı öğrencilerin yararlandırıldığını, öğrenciler arasında ayrım yapıldığını iddia edip toplu taşıma araçlarında öğrencilere sağlanan aylık abonman kart uygulamasından yararlanma koşulunda yer alan yaş şartı, örgün/açık öğretim gibi farklılıkların kaldırılıp tüm öğrencilere aynı şekilde ve eşit olarak uygulama yapılmasına yönelik uygulamanın yeniden revize edilmesini talep ettiği tespit edilmiştir.
10.Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı EGO Genel Müdürlüğü Ulaşım Teknolojileri
Dairesi Başkanlığı’ndan Kurumumuza verdiği cevap ve ekleri tetkik edildiğinde, 22/11/2019 tarih ve 2019/99 sayılı UKOME kararında; 200 binişlik abonman öğrenci kartı ile ilgili vatandaşlardan gelen yoğun talepler ve uygulamanın tam ve amacına uygun kullanabilmesi için
UKOME’nin 18/10/2019 tarih ve 2019/87 sayılı kararında belirtilen diğer şartlar aynı kalmak kaydıyla, 27 yaş sınırının (28 yaşından gün almamış olmak) örgün öğretimde eğitim gören öğrencilerde aranmaması, açık ve uzaktan eğitimlerde 27 yaş (28 yaşından gün almamış olmak)
sınırının devam edileceğini; öğrenci kartlarına tanımlanan aylık abonman uygulamasında; örgün öğretimde okula devam zorunluluğu olan öğrencilerimizde yaş sınırı olmaksızın, ulaşım hizmetlerinde destek sağlamak amacı ile yapılan bir uygulama olduğunu; açık ve uzaktan öğretim gören yolcuların ise örgün öğretim gibi okula devam zorunlulukları olmaması nedeni ile 27 yaş (28 yaşından gün almamak) şartı ile sınırlandırıldığını; doktora ve yükseklisans yapan öğrencilerin aylık abonman uygulaması için yapmış oldukları başvurularda; E-devlet üzerinden alınan öğrenci belgeleri ile öğrenci kartı verilmekte olup, abonman uygulaması için Milli
Eğitim Bakanlığı ve Yüksek Öğrenim Kurulu veri tabanı sisteminden onay alınarak aylık abonman uygulamasından faydalanılması izin verildiğini, ifade edilmiştir.
11.Ülkemizde kentlerin gelişmesi ve yoğunlaşan nüfus dolayısıyla yolcu taleplerinin artması durumu ile karşılaşılmaktadır. Aynı zamanda vatandaşlar için kent içi ulaşımın hızlı, konforlu, ucuz, kolay ve erişilebilir olması hususları da büyük önem taşımaktadır. Kent içi ulaşımda insanların daha kısa sürede, ekonomik ve güvenli bir şekilde seyahat etmesi, sürdürülebilirlik ilkelerine uygun, yolcularına karşı sorumlu ve çevreye duyarlı bir sistemin etkinleştirilmesi amaçlanmaktadır. Bu kapsamda yürürlükte bulunan çeşitli kanun ve yönetmeliklerle yerel yönetimlere kent içi sürdürülebilir ve dengeli ulaşımın sağlanması ile ulaşımın sağlıklı bir şekilde işletilebilmesi için ulaşım hizmetlerinin sunulmasında önemli görev ve sorumluluklar yüklenmiştir.
12.5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ile Büyükşehir Belediyelerine verilen en önemli
görevlerinden biri ulaşım hizmetinin sunulmasıdır. İlgili mevzuat hükümleri kapsamında bazı vatandaşlar ulaşım hizmetinden ücretsiz veya indirimli yararlanabilmektedir. 4736 sayılı Kamu
Kurum ve Kuruluşlarının Ürettikleri Mal ve Hizmet Tarifeleri ile Bazı Kanunlarda Değişiklik
Yapılması Hakkında Kanunun 1 inci maddesi ile belediyeler ile bunların kurdukları birlik, müessese ve işletmelere, toplu taşım hizmetlerinde öğrenci ve basın kimlik kartı sahiplerine indirim uygulama yetkisi verilmiştir. Ancak anılan maddede indirim uygulama kriterlerinin yer almadığı, söz konusu kriterleri belirleme yetkisinin belediyelerin takdir yetkisine bırakıldığı anlaşılmıştır.
13.Başvuran, öğrenci tanımına yaş sınırlaması getirilmesinin eşitlik ilkesine aykırı olduğunu iddia etmektedir. Eşitlik ilkesi Anayasamızın 10 uncu maddesinde düzenlenmiş olup, buna göre, “Herkes, dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayırım gözetilmeksizin kanun önünde eşittir.” Bu ilkeyle eylemli değil, hukuksal eşitlik öngörülmüştür. Eşitlik ilkesinin amacı, aynı durumda bulunan kişilerin kanunlar karşısında aynı işleme bağlı tutulmalarını sağlamak, ayrım yapılmasını ve ayrıcalık tanınmasını önlemektir. Bu ilkeyle, aynı durumda bulunan kimi kişi ve topluluklara ayrı kurallar uygulanarak kanun karşısında eşitliğin ihlali yasaklanmıştır. Kanun önünde eşitlik, herkesin her yönden aynı kurallara bağlı tutulacağı anlamına gelmez. Durumlarındaki özellikler, kimi kişiler ya da topluluklar için değişik kuralları ve uygulamaları gerektirebilir.
Aynı hukuksal durumlar aynı, ayrı hukuksal durumlar farklı kurallara bağlı tutulursa
Anayasa’da öngörülen eşitlik ilkesi zedelenmez. (Anayasa Mahkemesinin 28/02/2013 tarihli veE.2012/134, K.2013/34 sayılı Kararı.)
14.Konuya ilişkin belediye uygulamaları incelendiğinde;
14.1.Düzce Belediyesi Seyahat Kartları Yönetmeliğinde öğrencinin, “Resmi ve özel ilköğretim, ortaöğretim ve yükseköğretim kurumlarında kayıtlı olarak eğitim gören örgün ve açık öğrenim öğrencilerini” ifade ettiği,
14.2.Sivas Belediyesi Seyahat Kartları Yönetmeliğinde öğrencinin, “İlköğretim ve orta dereceli okullar ile çıraklık ve özel okullarda eğitim gören öğrenciler, gece eğitimi yapan orta dereceli okullar ile Milli Eğitim Bakanlığı denetimindeki dershanelere giden öğrenciler ve YÖK tarafından onaylı tüm üniversiteler” ifade ettiği,
14.3.İstanbul Büyükşehir Belediyesi İstanbulkart Yönetmeliğinde öğrencinin, “Yüksek
Öğretim Kanunu, Çıraklık Eğitim Kanunu kapsamında eğitim gören öğrenciler ile Temel
Eğitim Kanunları, Harp Okulları Kanunu ve diğer kanunlar kapsamında eğitim gören ve 20 yaşından gün almamış ve Sosyal Güvenlik Kurumu çalışan kaydı olmayan öğrencileri” ifade ettiği,
14.4.Trabzon Büyükşehir Belediyesi Toplu Taşıma Araçları Seyahat Kartları Uygulama
Yönetmeliğinde öğrencinin, “Milli Eğitim Bakanlığına bağlı ve denetimindeki ilköğretim, ortaöğretim (açık ilköğretim okulu, açık öğretim lisesi ve mesleki teknik açık öğretim okulu öğrencileri de dahil) ile YÖK’e bağlı ve denetimindeki örgün, açık ve uzaktan yüksek öğretim öğrencileri (ön lisans, lisans ve lisansüstü (yüksek lisans, doktora, tıpta uzmanlık))” ifade ettiği,
14.5.Kocaeli Büyükşehir Belediyesi Toplu Taşıma Araçları Seyahat Kartları
Yönetmeliğinde öğrencinin, “Yüksek Öğretim Kanunu kapsamında öğrenim gören öğrenciler.
3308 sayılı Kanunun 11 inci maddesi gereği Çıraklık Eğitim Kanunu kapsamında eğitim gören
öğrenciler, Temel Eğitim Kanunları ve diğer kanunlar kapsamında eğitim gören 20 yaşından gün almamış ve Sosyal Güvenlik Kurumu çalışan kaydı olmayan öğrencilerin alabileceği
İndirimli Seyahat Kartıdır. (Öğrencilik haklarından yararlanmayan ve YÖK (Pedagojik
Formasyon Sertifika Programında kurs görenler Öğrenci Seyahat Kartı alamazlar)” ifade ettiği,
14.6.Ordu Büyükşehir Belediyesi Toplu Taşıma Araçları Seyahat Kartları
Yönetmeliğinde öğrencinin, “Yüksek Öğretim Kanunu kapsamında öğrenim gören öğrenciler.
3308 sayılı Kanunun 11 inci maddesi gereği Çıraklık Eğitim Kanunu kapsamında eğitim gören
öğrenciler, Temel Eğitim Kanunları ve diğer kanunlar kapsamında eğitim gören 20 yaşından gün almamış ve Sosyal Güvenlik Kurumu çalışan kaydı olmayan öğrencilerin alabileceği
İndirimli Seyahat Kartıdır. (Öğrencilik haklarından yararlanmayan ve YÖK (Pedagojik
Formasyon Sertifika Programında kurs görenler Öğrenci Seyahat Kartı alamazlar)” ifade ettiği,
14.7.İzmir Büyükşehir Belediyesi ESHOT Genel Müdürlüğü tarafından öğrenci kartından yararlanacak kişiler; Resmi ve Özel Eğitim Kurumlarında kayıtlı olup eğitim alan öğrenciler, Açık İlköğretim ve Açık Öğretim Lisesi öğrencileri (12 dönem dâhil), Mesleki Eğitim
Merkezinde eğitim görüp 3308 sayılı Kanuna göre öğrencilik haklarından faydalanan öğrenciler, üniversite öğrencileri (2 yıllıklar 4 yıl, 4 yıllıklar 7 yıl öğrenci haklarından faydalanır), yüksek lisans öğrencileri (öğrenci haklarından faydalandığı sürece), doktora öğrencileri (öğrenci haklarından faydalandığı sürece), Açık Öğretim Fakültesi öğrencileri (2 yıllıklar 4 yıl, 4 yıllıklar 7 yıl öğrenci haklarından faydalanır), Askeri Lise öğrencileri, Polis
Meslek Yüksek Okulu öğrencileri, Erasmus öğrencileri olarak sıralandığı tespit edilmiştir.
15.BU KAPSAMDA YAPILAN DEĞERLENDİRMEDE, BELEDİYELER
TARAFINDA YAPILAN ÖĞRENCİ TANIMLARI FARKLILIK ARZ ETMEKLE
BİRLİKTE ÇOĞUNLUKLA YÜKSEKÖĞRETİM KAPSAMINDA ÖĞRENİM
GÖREN ÖĞRENCİLERE YÖNELİK YAŞ SINIRLAMASI GETİRİLMEDİĞİ TESPİT
EDİLMİŞTİR. Bununla birlikte indirim uygulama kriterlerini belirleme konusunda idarenin takdir yetkisi olduğu anlaşılmıştır. Ancak takdir yetkisi sınırsız ve mutlak bir yetki olmayıp, kamu hizmetinin gerekleri ve kamu yararı amacıyla kullanılması gerekmektedir (Danıştay 8.
Dairesinin 11/07/2017 tarihli ve E.2016/12742, K.2017/6223 sayılı Kararı).
16.Kurumumuza benzer nitelikte “Başvuranın, Bursa Büyükşehir Belediyesi Toplu Taşıma
Araçları Seyahat Kartları Uygulama Yönetmeliğinde öğrenci seyahat kartı alınmasına engel teşkil eden yaş şartının kaldırılması talebi” ile ilgili 2019/6610 numaralı başvuru hakkında 06/09/2019 tarihinde Tavsiye Kararları verilmiştir.
17.Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde, belediyelerin toplu taşıma hizmetlerinde indirim uygulama kriterlerini belirleme konusunda takdir yetkisi olmakla birlikte, söz konusu yetkinin sınırsız bir yetki olmadığı, kamu yararı ve hizmet gerekleriyle sınırlı olduğu, bu kapsamda ANKARA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ TARAFINDAN
YAŞ ŞARTINA YER VERİLMESİNİN ‘ÖĞRENCİ’ STATÜSÜ İÇİNDE YER ALAN
KİŞİLERİN TOPLU TAŞIMA HİZMETİNDEN EŞİT OLARAK
YARARLANAMAMASINA NEDEN OLDUĞU, ANILAN DURUMUN KAMU
HİZMETİ GEREKLERİYLE BAĞDAŞMADIĞI ANLAŞILDIĞINDAN, İDARENİN
BAŞVURUYA KONU İŞLEMİNİN HAKKANİYETE AYKIRI OLDUĞU TESPİT
EDİLMİŞTİR.
B.İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
18.İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar
Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir. Bu ilkelere göre yapılan değerlendirmede, başvurana idarece verilen cevabi yazıda hangi sürede hangi mercilere başvurabileceği bilgisinin verilmediği görülmüş olup, ilgili İdarenin “Karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı tespit edilmiştir. İdarenin bundan sonra bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
19.14/06/2012 tarih ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 17’nci maddesinin sekizinci fıkrasına göre Kamu Denetçiliği Kurumuna, dava açma süresi içinde yapılan başvuru, işlemeye başlamış olan dava açma süresini durdurmakta olup, anılan Kanunun “Dava açma süresinin yeniden işlemeye başlaması” başlıklı 21’inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, ilgili idarece tavsiye kararı üzerine 30 gün içerisinde herhangi bir işlem tesis edilmez veya eylemde bulunulmaz ise (varsa) dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup, Ankara
İdare Mahkemesi’nde yargı yolu açıktır.
VII.KARAR
Açıklanan gerekçeler ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN KABULÜNE;
Toplu taşıma araçlarında aylık abonman kart uygulamasında yaş şartının kaldırılması için gerekli işlemlerin tesis edilmesi hususunda ANKARA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE
BAŞKANLIĞINA TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kanunun 20’nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, ilgili idare tarafından
bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna,
Kararın BAŞVURANA ve ANKARA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞINA tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
e-imzalıdır
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi