Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler .” hükmü amirdir .
4. 14/ 6/ 2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında , “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .” hükmüne yer verilmiştir .
5. 14/ 7/ 1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Memurların bir kurumdan diğerine nakilleri” başlıklı 74 üncü maddesinin birinci fıkrasında, “Memurların bu Kanuna tabi kurumlar arasında, kurumların muvafakatı ile kazanılmış hak dereceleri üzerinden veya 68 inci maddedeki esaslar çerçevesinde derece yükselmesi suretiyle, bulundukları sınıftan veya öğrenim durumları itibariyle girebilecekleri sınıftan, bir kadroya nakilleri mümkündür . Kazanılmış hak derecelerinin altındaki derecelere atanabilmeleri için ise atanacakları kadro derecesi ile kazanılmış hak dereceleri arasındaki farkın 3 dereceden çok olmaması ve memurların isteği de şarttır .” hükmü yer almaktadır .
6. 10/ 07/ 2018 tarihli ve 30474 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı
Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin “Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel
Müdürlüğü” başlıklı 281 inci maddesinde, “( 1) Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğünün görev ve yetkileri şunlardır : …
b) Gerekli görülen yerlerde müzeler, rölöve ve anıtlar müdürlükleri, restorasyon ve konservasyon laboratuvarları kurulmasını teklif etmek ve bunların idare ve ihtisas işlerini düzenlemek ve yürütmek, özel müzelerin kurulmasına rehberlik etmek, desteklemek ve belirli esaslar çerçeve-sinde bunları kontrol altında bulundurmak” hükmüne yer verilmiştir .
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvurunun reddi gerektiği hususundaki öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 8. Başvuran, 2017 tarihli dilekçesi ile atanmayı talep ettiği Antalya Rölöve ve Anıtlar Müdürlüğü kapsamında muvafakat işlemlerinin yürütülmesine karşın atamasının Kütahya Rölöve ve Anıtlar
Müdürlüğüne yapılmasının hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu belirterek atamasının Antalya
Rölöve ve Anıtlar Müdürlüğüne yapılmasını talep etmektedir .
9. Bilindiği üzere, idarenin işlem tesis ederken hukuka bağlı olması ve hukuk kuralları içinde hareket etmesi hukuk devletinin ilkesidir . Bu kapsamda, bir idari işlemin belli bir sebebe dayanması gerekmekte olup, idari işlemin dayanağı olan sebebin açıkça kanunlarda gösterilerek bağlı yetkinin bulunduğu durumlarda idarenin, kanunun koyduğu sınırlar içinde kalması, sebep ve konu yönünden kanun ile belirtilen koşullara uyması gerekir . İdarenin takdir yetkisinin söz konusu olması halinde dahi keyfi olarak hareket edebileceği anlamına gelmez . İdareye yasalarla tanınan takdir yetkisi mutlak olmayıp, kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlıdır . İdare takdir yetkisini kullanırken kendisine verilen yetkinin amacı doğrultusunda hareket etmeli, nesnellik ve tarafsızlık içinde
.
3 / 5davranmalı, orantılılık ilkesine uymalı, kanunlar özel koşullar öngörmüşse bunlara uymalı, bu
yetkiyi kamu yararı için ve gerekçeli olarak kullanmalıdır . (AYM, 17/ 04/ 2008 Tarihli, E .2005/ 5, K.2008/ 93 sayılı Kararı) .
10. Başvuru konusu olayda başvuran, Kütahya İl Özel İdaresinden Kültür ve Turizm Bakanlığı
Antalya Rölüve ve Anıtlar Müdürlüğüne naklen atanmak üzere 1/ 3/ 2017 tarihli dilekçe ile başvuruda bulunmuş, Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü Antalya
Rölöve ve Anıtlar Müdürlüğü tarafından başvuranın talebi uygun mütalaa edilmiş, bu kapsamda başvuranın ilgili Müdürlüğe ataması yapılmak üzere Kütahya İl Özel İdaresi tarafından muvafakat talebi uygun görülmüş, Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından söz konusu yazılar esas alınarak 8/ 8/ 2017 tarihli atama onayı ile başvuranın atamasının Kütahya Rölöve ve Anıtlar Müdürlüğüne ataması yapılmıştır .
11. Yargı kararlarında da yer verildiği üzere, haklı beklenti, yönetimin ister bir taahhüt isterse uzun süren bir uygulamasına güvenerek olsun bireylerin çıkarlarına ya da lehlerine olan bir sonuca ulaşabileceklerini ümit etmeleridir . Kamu görevlilerinin haklı beklentilerinin korunması, ancak kişisel kararlarda, yönetimi takdir yetkisinin kullanma alanlarında söz konusu olduğundan, baskın kamu yararı olmadığı durumlarda, kamu görevlilerinin haklı beklentilerinin zedelenmemesi gerekir .
Başvuru konusu olayda da, başvuranın haklı beklentisinin olduğu açık olup, başvuranın atamasının
Antalya iline yapılması talebi, haklı beklentiler ilkesi içerisinde idarece değerlendirilmesi gerekirdi .
Ancak başvuranın Antalya ili yerine Kütahya Rölöve ve Anıtlar Müdürlüğüne atanmaya ilişkin feragat etmemesi nedeniyle söz konusu işlemin hukuka aykırı olduğunun tespiti yapılamamakta ve söz konusu atama işlemine ilişkin süresi içerisinde dava açılmayarak atama işlemi kesinleşmiş bulunmaktadır .
12. Ancak, Kurumumuza yapılan başvuru ile başvuranın aynı iddialar çerçevesinde Antalya iline atanmaya yönelik talebi yinelenmiş, Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü tarafından
Kütahya ilindeki hizmet yoğunluğu ve uzman personel yetersizliği nedeniyle kamu yararı ve hizmet gerekleri kapsamında atamasının uygun görülmediği ifade edilerek atama talebi reddedilmiş bulunmaktadır .
13. İdareler, belli bir konuda işlem tesis edilmesi için yapılan başvuruları, o andaki öznel ve nesnel koşullara göre değerlendirip sonucuna göre karar almaktadırlar . Açıktan bir göreve atanma, kadro tahsisi, nakil gibi başvuru zamanındaki öznel ve nesnel durum ve koşullara bağlı olarak ele alınıp değerlendirilmesi gereken konularda belli bir süre sonra yeniden yapılacak başvuruyu idare, o andaki maddi ve hukuki koşullara göre yeniden inceleyip değerlendireceğine ve bağlı yetki içerisinde bulunmadığı hallerde takdir yetkisini, önceki başvuruya verdiği cevapla bağlı olmaksızın yeni başvuru tarihindeki koşul ve verileri gözönünde bulundurarak kullanacağına göre tesis edilen yeni işlemi daha önceki başvurular üzerine tesis edilen işlemden ayrı nitelikte kabul etmek ve son işlemi bu çerçevede ele alıp değerlendirmek gerekmektedir . (D 5D, E :1992 / 1602, K:1995 / 1580, 26/ 04/ 1995) Bu çerçevede, başvuranın Antalya Rölöve ve Anıtlar Müdürlüğüne atanmaya ilişkin 2018 yılında yinelenen talebi, başvuru tarihindeki kadro ve ihtiyaç durumu, ilgilinin nitelikleri ve hizmet yoğunluğu gibi güncel koşullar çerçevesinde değerlendirildiğinden ilgili idare tarafından kullanılan takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun olduğu
.
4 / 5değerlendirilmiştir .
14. Yukarı anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; ilgili idare tarafından başvuranın
Antalya Rölöve ve Anıtlar Müdürlüğüne atanma talebinin reddi yönündeki işlemin hukuka ve hakkaniyet ilkelerine aykırı olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 15. İyi yönetim ilkelerine 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; idareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içinde Kurumumuza gönderildiğinden “kararların gerekçeli olması”, “hesap verilebilirlik”, “şeffaflık”, “makul sürede karar verme” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davrandığı; ancak idarenin, başvuranın naklen atanmasına ilişkin tesis ettiği işlemde “haklı beklentiye uygunluk” , başvurana verdiği cevaplarda ise hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkelerine uymadığı anlaşılmış olup, idareden bundan böyle bu ilkelere de uyması beklenmektedir .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
16. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı dava açma süresinden (varsa) kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup İzmir İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır .
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçe ve dosya kapsamına göre BAŞVURUNUN REDDİNE
BAŞVURANA ve KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞINA tebliğine;
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi