|
ÖZET: Başvuran, 1994 model Opel Vectra aracının 13/04/2021 tarihinde yapılan muayenesinde “yakıt/gaz deposu: sürtüyor” ifadesiyle ağır kusurlu bulunduğunu ve muayene tekrarına zorlandığını ileri sürmüştür. Bu durumu haksız bulduğunu belirten başvuran, ilgili kurumlarla yaptığı girişimlerden sonuç alamadığını ifade ederek, kusur açıklamalarını içeren resmi belgelerin kendisine iletilmesini ve hatalı durumun düzeltilmesini talep etmiştir.
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, başvuruya ilişkin yaptığı açıklamada, araç muayenelerinin ilgili mevzuat çerçevesinde gerçekleştirildiğini ve başvuranın aracındaki kusurun, yakıt deposunun sabitlenmesini sağlayan kuşaklarda gerekli koruyucu malzemelerin eksikliğinden kaynaklandığını belirtmiştir. Bu durumun, araçların yaşlanmasıyla birlikte ortaya çıkan bir sorun olduğu ve muayene raporuna yansıtıldığı ifade edilmiştir. Ayrıca, yapılan incelemelerde başvuranın iddialarının doğrulanmadığı sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, Kamu Denetçiliği Kurumu, başvurunun reddine karar vermiştir. İlgili mevzuat ve yapılan değerlendirmeler doğrultusunda, başvuranın talebinin haksız olduğu belirlenmiştir. Başvuran, bu karara itiraz edebilir ve yargı yoluna başvurabilir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2022/37-S.22.48
BAŞVURU NO : 2021/11905
KARAR TARİHİ : 03/01/2022
RET KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın araç muayene işleminin yeniden incelenmesi talebi hakkındadır.
BAŞVURU TARİHİ : 07/07/2021
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Şikâyetçi tarafından tarihinde yapılan başvuruda özetle, plakalı, Opel Vectra marka 1994 model otomobili olduğu, 13/04/2021 günü, TÜVTÜRK’ün İstanbul/Büyükçekmece Mimar
Sinan Muayene İstasyonunda yaptırdığı periyodik araç muayenesi sonucunda otomobilinin 14.1.11 kodlu
“yakıt- /gaz deposu: sürtüyor” ifadesiyle ağır kusurlu bulunduğu ve muayene tekrarına mecbur bırakıldığı, hatalı ve haksız olduğunu düşündüğü bu tespitin doğruluğunu öğrenmek için ilgili kurumlar nezdinde yaptığı girişimlerden şimdiye kadar hiçbir sonuç alamadığı iddia ve şikâyet edilerek Kusurlar Tablosunun
14.1.11 kodlu ağır kusur hâline ilişkin kusur açıklamasını içeren resmî hukukî metnin kendisine
gönderilmesi (hem 2012’den önceki mülgâ, hem 2012’den sonraki mer’i hâliyle) ve haklılığı ortaya çıkarsa bu hatalı durumun düzeltilmesi için gereğinin yapılması talep edilmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Kurumumuzca, verilecek karara esas olmak üzere başvuru belgesinde yer alan iddiaların doğruluğunun tespiti ve eğer mümkünse ilgili idare ile başvurucu arasında muhtemel bir dostane çözümün tesisi amacı ile
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu hükümleri uyarınca inceleme ve araştırma
gerçekleştirilmiştir. 6328 sayılı Kanun’un “Bilgi ve belge istenmesi” başlıklı 18’inci maddesi hükmü uyarınca Kurumumuzca 05/08/2021 tarih ve sayılı yazı ile Ulaştırma ve Altyapı
Bakanlığından bilgi ve belge talep edilmiş olup başvuruya konu iddialar hakkında Ulaştırma ve
Altyapı Bakanlığı Ulaştırma Hizmetleri Düzenleme Genel Müdürlüğünün 19/08/2021 tarih ve E– – sayılı cevabi yazı ve eklerinde;
2.1. Araç muayene istasyonlarında araç muayenelerinin; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu, Karayolları Trafik Yönetmeliği, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca yürürlüğe konulan tip onay
yönetmelikleri, Araçların İmal Tadil ve Montajı Hakkında Yönetmelik ile Araç Muayene İstasyonlarının
Açılması, İşletilmesi ve Araç Muayenesi Hakkında Yönetmelik hükümleri dikkate alınarak yapıldığı,
2.2. Bu kapsamda, ilgi yazımızda yer alan araçların yakıt depoları kusurlarına ilişkin olarak, Sanayi ve
Teknoloji Bakanlığı tarafından 17.01.2008 tarihli ve 26759 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Motorlu
Araçlar ve Römorklarının Yakıt Depoları ve Arka Koruma Donanımlarına Dair Tip Onayı Yönetmeliği’nin
7 nci maddesinin ikinci fıkrasının “Yönetmeliğin yakıt depolarıyla ilgili kısmı için BM/AEK R-34 sayılı
Teknik Düzenlemenin Bölüm I’ine göre verilen tip onayı belgeleri eşdeğer olarak kabul edilir.” hükmüne amir olup, BM/AEK R-34 sayılı teknik düzenlemenin 5.11 maddesinin ise; “Yakıt deposu ve dolum boynu, bunların tüm yüzeyi üzerindeki statik elektrik yüklerinin birikimini önleyecek şekilde araçlarda tasarımlanmalı ve yerleştirilmelidir. Gerekirse elektrik yükleri, şasenin metalik yapısına veya iyi iletken vasıtasıyla herhangi bir esas metalik kütleye boşaltılmalıdır.” hükmüne amir olduğu,
2.3. Bu itibarla, ” ” plakalı aracın muayenesinde, aracın yakıt deposu da kontrol edilmiş ve yakıt deposunun araca sabitlenmesini sağlayan kuşaklarda, kuşak ve depo arasındaki sürtünmeyi ve statik elektriklenmeyi önleyen plastik veya kauçuk malzemenin olmadığının tespit edilmesi üzerine, Araç
Muayene İstasyonlarının Açılması, İşletilmesi ve Araç Muayenesi Hakkında Yönetmelik hükümleri kapsamında yayımlanan Kusur Grupları Yönergesi Ek’i Kusurlar Tablosunda bulunan 14.1.11 numaralı
“Yakıt/Gaz Deposu Sürtüyor” kusurunun araç muayene raporuna işlendiğinin anlaşıldığı,
2.4. Ayrıca, muayenesi yapılan araçların bir sonraki muayenelerinde, araçların kullanım şekli ve zamanla araç üzerindeki ekipman ve aksamlarda yıpranma, bozulma vb. nedenlerden dolayı, şikayete konu araç parçasında, ayrıca diğer ekipmanlarda da farklı kusurların ortaya çıkabildiği,
2.5. Sonuç itibarıyla, yukarıda yer alan tespitler doğrultusunda ” ” plakalı aracın muayenesine ilişkin herhangi bir haksız uygulamanın olmadığının anlaşılmış olup ayrıca, şikâyete konu araç muayenesi ile ilgili yapılan yazışmalar ve bahse konu araca ait muayene raporlarının yazıları ekinde gönderildiği,
açıklamalarına yer verilmiştir.
3. Konuyla ilgili Ulaştırma Hizmetleri Düzenleme Genel Müdürlüğü tarafından Kurumumuza gönderilen Ek Belgelerde özetle;
3.1. TÜVTÜRK Kuzey Taşıt Muayene İstasyonları Yapım ve İşletim A.Ş. tarafından Ulaştırma ve
Altyapı Bakanlığına Gönderilen cevabi yazıda;
3.1.1. Araç muayenelerinin her bir muayene periyodunda, yönetmeliğin zorunlu teste tabi tutulacak parçalarının, kusurlar tablosuna göre kontrol edildiği, yakıt tankının da 6.1.3 maddesinde zorunlu bir test noktası olduğu,
3.1.2. Bu çerçevede, plakalı 1994 model (27 yaşında) aracın muayenesinde yakıt deposunun tam olarak araca sabitlenmesini sağlayan kuşaklarda (depo bandı), bu kuşak ve depo arasındaki sürtünmeyi, static elektriklenmeyi gideren, korozyonu önleyen lastik (plastic veya kauçuk) koruyucu malzemelerin olmadığının görüldüğü,
3.1.3. Bu koruyucu malzemelerin, araçların yaşı ilerledikçe ve zaman içinde aşınarak (toz, su, sıcak ve sarsıntı) kuşak ve depo arasından düşebildiği,
3.1.4. Yaşı nispeten büyük şikayete konu olan ve metal yakıt tankı bulunan plakalı araçla emsal araçlarda, tankı sabitleyen kuşaklarda, genellikle ilişikteki fotoğraflarda gösterilen malzemelerin kullanıldığı, bu izolasyon ve sabitleme malzemeleri düştüğünde, kuşak ile depo arasında boşluk oluşarak deponun kuşaklara sürtünmesine neden olduğu, metal tankların günümüzde yerini plastik tanklara bıraktığından bu durumun genellikle eski model araçlarda görüldüğü,
3.1.5. Nitekim, plakalı araçta da yukarıda belirtilen izolasyon ve sabitleme malzemelerinin bulunmaması nedeniyle tank ve kuşak arasındaki istenmeyen sürtünmeye, aşınmaya neden olan temasın
“Yakıt-/gaz depose: sürtüyor” kusuru ile değerlendirilerek muayene raporuna yazıldığı,
3.2. Araç muayene raporlarının yıllara göre incelendiği ve buna göre; 2013 yılına ait kusurların Akü bağlantısı: Artı kutup başı üzerinde koruma kapağı yok (Hafif Kusur 5.19.6), Tahrik mil(leri): toz körükleri patlak (Hafif Kusur 11.2.5) Kısa huzmeli far: yönü hatalı (Hafif Kusur 5.3.3)olduğu; 2015 yılına ait kusurun
olmadığı; 2017 yılına ait kusurların Şanzıman: yağ kaçakları var (Hafif Kusur 14.7.2), Fabrika tip etiketi:
eksik veya yanlış bilgiler var (Hafif Kusur 1.1.29) olduğu, 2019 yılına ait kusurların Fren lamba(ları):
üçüncü fren lambası yanmıyor (Ağır Kusur 5.9.18), Motor No.: okunamıyor. (Hafif Kusur 1.1.20),
Şanzıman: yağ kaçakları var (Hafif Kusur 14.7.2) olduğu ve 2021 yılına ait kusurların Yakıt-/gaz deposu:
sürtüyor (Ağır Kusur 14.1.11), Şanzıman: yağ kaçakları var (Hafif Kusur 14.7.2), Motor No.: okunamıyor.
(Hafif Kusur 1.1.20) olduğu tespit edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
4. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın;
4.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74’üncü maddesi; “… Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler. …”
4.2. “Devletin temel amaç ve görevleri” başlıklı 5’inci maddesinde; “Devletin temel amaç ve görevleri, Türk milletinin bağımsızlığını ve bütünlüğünü, ülkenin bölünmezliğini, Cumhuriyeti ve demokrasiyi korumak, kişilerin ve toplumun refah, huzur ve mutluluğunu sağlamak; kişinin temel hak ve hürriyetlerini, sosyal hukuk devleti ve adalet ilkeleriyle bağdaşmayacak surette sınırlayan siyasal, ekonomik ve sosyal engelleri kaldırmaya, insanın maddi ve manevi varlığının gelişmesi için gerekli şartları hazırlamaya çalışmaktır.”,
5. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” hüküm altına alınmıştır.
6. Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun Uygulanmasına ilişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliği’nin “Karar verme süresi” başlıklı 36’ncı maddesinde “Kurum, inceleme ve araştırmasını şikâyet tarihinden itibaren en geç altı ay içinde sonuçlandırır.” düzenlemesine yer verilmiştir.
7. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun
7.1. “Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde; “Bu Kanunun amacı, karayollarında, can ve mal güvenliği
yönünden trafik düzenini sağlamak ve trafik güvenliğini ilgilendiren tüm konularda alınacak önlemleri belirlemektir”
7.2. “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde; “Bu Kanun, trafikle ilgili kuralları, şartları, hak ve yükümlülükleri, bunların uygulanmasını ve denetlenmesini, ilgili kuruluşları ve bunların görev, yetki ve sorumluluk, çalışma usulleri ile diğer hükümleri kapsar.”
7.3. “Araçların muayenesi” başlıklı 34’üncü maddesinde; “Trafiğe çıkarılacak motorlu araçların teknik şartlara uyup uymadığı ekonomik yapıları da dikkate alınmak suretiyle belirli zamanlarda muayene edilerek tespit edilir.”
8. 29869 sayılı Araçların İmal, Tadil ve Montajı Hakkında Yönetmelik’in
8.1. “Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde; “Bu Yönetmeliğin amacı, 13/10/1983 tarihli ve 2918 sayılı
Karayolları Trafik Kanunu hükümleri uyarınca araçların yapım ve kullanım bakımından karayolu yapısına ve trafik güvenliğine uyma zorunluluğunu yerine getirmek üzere; karayolunda seyredecek araçlara bu
Yönetmeliğe göre uygunluk onayı verilmesine ilişkin usul ve esaslar ile ülkemiz için tip onayı yönetmeliklerindeki hükümlere ilave olarak uygulanacak hükümleri düzenlemektir.”
9. Araç Muayenesi Sonucu Belirlenen Eksikliklere İlişkin Kusur Grupları Yönergesi’nin
9.1. “Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde; “Bu Yönergenin amacı; karayolunda seyreden motorlu ve motorsuz araçların Bakanlığımızca geçici işletme yetki belgesi veya işletme yetki belgesi ile yetkilendirilen araç muayene istasyonlarında yapılan periyodik muayeneleri sonucu, araçlarda belirlenen eksikliklerin/kusurların hangilerinin emniyetsiz, ağır kusur veya hafif kusur grubuna girdiğinin belirlenmesidir.”
9.2. “Kusur grupları” başlıklı 5’inci maddesinde; “Karayolunda seyreden motorlu ve motorsuz araçların, araç muayene istasyonlarında yapılan periyodik muayeneleri sonucu tespit edilen eksiklikleri/kusurları; emniyetsiz, ağır kusur veya hafif kusur olarak üç grupta sınıflandırılır.”
9.3. “Kusur gruplarının belirlenmesi” başlıklı 6’ncı maddesinde; “(1) Karayolunda seyreden motorlu ve motorsuz araçlarda, araç muayene istasyonlarında yapılan periyodik muayene sonucu tespit edilebilecek eksikliklerin/kusurların belirlenmesinde ve bunların hangilerinin emniyetsiz, ağır kusur veya hafif kusur grubuna girdiğinin belirlenmesinde Genel Müdürlük yetkilidir.
(2) Kusur gruplarının belirlenmesinde, can ve mal güvenliği başta olmak üzere, ülkemizde trafik tesciline kayıtlı araçların yaşları, teknik özellikleri ve sayıları dikkate alınır.
(3) Kusur gruplarının belirlenmesinde, gerek görüldüğünde Karayolları Genel Müdürlüğü, Sanayi ve
Teknoloji Bakanlığı Sanayi Genel Müdürlüğü, İçişleri Bakanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü, işleticiler ve konuyla ilgili sivil toplum örgütlerinin görüşleri de alınabilir.
(4) Kusur grupları, eksikliklerin/kusurların belirtildiği ve bu eksikliklerin/kusurların hangi kusur grubuna girdiğini gösterir bir kusurlar tablosu halinde düzenlenir.
(5) Kusurlar tablosu, kusur gruplarına ilişkin olarak elde edilen istatistikler, ilgili mevzuatta yapılabilecek değişiklikler ve karayolu trafik güvenliğinin sağlanmasına ilişkin hususlar göz önüne alınarak, gerek duyulması halinde değiştirilebilir.”
9.4. “Kusurların muayene raporuna yazılması” başlıklı 7’nci maddesinde; “Araçların periyodik muayenesi sonunda tespit edilen tüm eksiklikler/kusurlar ve bu eksikliklerin/kusurların hangi kusur
grubuna girdiği işleticiler/alt işleticiler tarafından düzenlenen araç muayene raporuna yazılır.”
hüküm altına alınmıştır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SN. FATMA BENLİ YALÇIN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
10. Kamu Denetçisi tarafından dosya kapsamında yapılan değerlendirme neticesinde, başvuru konusuna ilişkin “Ret Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme
11. 1 numaralı paragrafta açıklandığı üzere başvuran tarafından özetle, aracının 14.1.11 kodlu “yakıt/gaz deposu: sürtüyor” ifadesiyle ağır kusurlu bulunduğu ve muayene tekrarına mecbur bırakıldığı, yaptığı başvurularda sonuç alamadığı iddia ve şikâyet edilerek Kusurlar Tablosunun 14.1.11 kodlu ağır kusur hâline ilişkin kusur açıklamasını içeren resmî hukukî metnin kendisine gönderilmesi ve haklılığı ortaya çıkarsa haksızlığın giderilmesi için gereğinin yapılması talep edilmektedir.
12. Ulaştırma Hizmetleri Düzenleme Genel Müdürlüğünden alınan yazı ve eklerin incelenmesinden özetle; plakalı aracın muayenesinde, aracın yakıt deposunun araca sabitlenmesini sağlayan kuşaklarda, kuşak ve depo arasındaki sürtünmeyi ve statik elektriklenmeyi önleyen plastik veya kauçuk malzemenin olmadığının tespit edildiği, ilgi Yönetmelik hükümleri kapsamında yayımlanan Kusur
Grupları Yönergesi Ek’i Kusurlar Tablosunda bulunan 14.1.11 numaralı “Yakıt/Gaz Deposu Sürtüyor” kusurunun araç muayene raporuna işlendiğinin anlaşıldığı, muayenesi yapılan araçların bir sonraki muayenelerinde, araçların kullanım şekli ve zamanla araç üzerindeki ekipman ve aksamlarda yıpranma, bozulma vb. nedenlerden dolayı, şikayete konu araç parçasında, ayrıca diğer ekipmanlarda da farklı kusurların ortaya çıkabildiği, söz konusu aracın muayenesine ilişkin herhangi bir haksız uygulamanın olmadığı ifadelerine yer verildiği tespit edilmiştir. Ulaştırma Hizmetleri Düzenleme Genel Müdürlüğü tarafından Kurumumuza gönderilen Ek Belgelerde yakıt deposunun tam olarak araca sabitlenmesini sağlayan kuşaklarda (depo bandı), bu kuşak ve depo arasındaki sürtünmeyi, statik elektriklenmeyi gideren, korozyonu önleyen lastik (plastic veya kauçuk) koruyucu malzemelerin olmadığının görüldüğü, bu koruyucu malzemelerin, araçların yaşı ilerledikçe ve zaman içinde aşınarak (toz, su, sıcak ve sarsıntı)
kuşak ve depo arasından düşebildiği ifade edilmiştir.
13. Nitekim benzer bir konuda Kurumumuza yapılan başka bir başvuruya İdarece verilen cevabi yazıda; “Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı uhdesinde mer’i mevzuat çerçevesinde araç hizmeti vermekte olan araç muayene istasyonlarında, yılda 10 milyonu periyodik, 3 milyonu muayene tekrarı olmak üzere toplamda 13 milyona yakın aracın muayenesi gerçekleştirilmektedir. Bakanlıkça trafik güvenliğine katkı sağlanması amacıyla, araç muayene istasyonlarında araç muayene mevzuatının uygulanmasında yeknesaklığın sağlanması hususunda, araç muayene istasyonlarında her bir konuya ilişkin teknik açıklama ve görsel içeren direktifler yayımlanmakta ve istasyonlarda çalışan personel periyodik olarak eğitimlere tabi tutulmaktadır. Bununla birlikte, araç muayene istasyonlarında TS EN ISO/IEC 17020 “Çeşitli Tipteki
Muayene Kuruluşlarının Çalıştırılmaları İçin Genel Kriterler” (A tipi muayene kuruluşu) standardı ile
15.08.2007 tarihinde imzalanmış bulunan araç muayene istasyonlarının yapımı, bakımı ve işletilmesi
hizmetlerine ilişkin imtiyaz sözleşmesi kapsamında araç parçaları sökülmeden gözle ve cihaz vasıtası ile kontrol edilerek araç muayene hizmeti verilmekte olup, araçların üretimi ile ilgili ülkemizdeki yetki otorite olan Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca yayımlanan mevzuat hükümlerine göre araçların ve yedek
parçalarının üretimi ve kullanılması zorunludur.” ifadelerine yer verilmiştir. (Başvuru No : 2021/11905 2021/16760)
14. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun “Araçların muayenesi” başlıklı 34’üncü maddesinde; “Trafiğe çıkarılacak motorlu araçların teknik şartlara uyup uymadığı ekonomik yapıları da dikkate alınmak suretiyle belirli zamanlarda muayene edilerek tespit edilir.” hükmüne yer verilmiştir. 29869 sayılı
Araçların İmal, Tadil ve Montajı Hakkında Yönetmelik’in “Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde; “Bu
Yönetmeliğin amacı, 13/10/1983 tarihli ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu hükümleri uyarınca araçların yapım ve kullanım bakımından karayolu yapısına ve trafik güvenliğine uyma zorunluluğunu yerine getirmek üzere; karayolunda seyredecek araçlara bu Yönetmeliğe göre uygunluk onayı verilmesine ilişkin usul ve esaslar ile ülkemiz için tip onayı yönetmeliklerindeki hükümlere ilave olarak uygulanacak hükümleri düzenlemektir.” hükmüne yer verilerek araç muayenelerinin amacının karayolu trafik güvenliğini sağlamak olduğu belirtilmiştir.
15. Kurumumuz tarafından 27/12/2021 tarihinde ek belge istenmesi üzerine Ulaştırma Hizmetleri
Düzenleme Genel Müdürlüğü tarafından 28/12/2021 tarihinde gönderilen Kusurlar Tablosu’nun başvuruya konu somut olayla ilgili olan 14.1 kodlu ve “Yakıt/Gaz boruları, deposu, atık gaz” başlıklı kusur açıklamaları bölümü incelendiğinde, ilgili araç hakkında verilen “Yakıt-/gaz deposu: sürtüyor” kusurunun
14.1.11 kod ile belirtilmiş olup başlama tarihinin 15/01/2012 olduğu ve kusur grubunun “Ağır Kusur”
olarak gösterildiği tespit edilmiştir.
16. Kurumumuzun bilgi ve belge talep yazısına cevaben Ulaştırma Hizmetleri Düzenleme Genel
Müdürlüğü tarafından Kurumumuza gönderilen belgelerde; plakalı araca ait görsel materyale yer verilmiş olup buna göre, yakıt deposunun araca sabitlenmesini sağlayan kuşaklarda kuşak ve depo arasındaki sürtünmeyi ve statik elektriklenmeyi önleyen plastik veya kauçuk malzemenin olmadığı tespit edilmiştir. İlgili sorunu açıklayan bir başka görsel materyal kaydına da dilekçe ekinde ayrıca yer verilmiştir.
a)
b)
17. 5/01/2012 tarihinden itibaren uygulanan Kusurlar Tablosu’na bakıldığında, 4.1.11 kodlu Yakıt-/gaz deposu: sürtüyor (Ağır Kusur) ifadesinin tabloda yer aldığı anlaşılmıştır. Başvuru konusu araç için 2013, 2015, 2017 ve 2019 yıllarında 4 farklı muayene gerçekleştirmiştir. Ancak idare cevaplarından, kuşak ve yakıt deposu arasındaki sürtünmeyi, statik elektriklenmeyi gideren, korozyonu önleyen lastik koruyucu malzemelerin, araçların yaşı ilerledikçe ve zaman içinde aşınarak (toz, su, sıcak ve sarsıntı) kuşak ve depo arasından düşebildiği, yaşı nispeten büyük şikayete konu olan ve metal yakıt tankı bulunan plakalı araçla emsal araçlarda, tankı sabitleyen kuşaklarda, genellikle ilişikteki fotoğraflarda gösterilen malzemelerin kullanıldığı, bu izolasyon ve sabitleme malzemeleri düştüğünde, kuşak ile depo arasında boşluk oluşarak deponun kuşaklara sürtünmesine neden olduğu, metal tankların günümüzde yerini plastik tanklara bıraktığından bu durumun genellikle eski model araçlarda görüldüğü, nitekim, plakalı araçta da yukarıda belirtilen izolasyon ve sabitleme malzemelerinin bulunmaması nedeniyle tank ve kuşak arasındaki istenmeyen sürtünmeye, aşınmaya neden olan temasın olduğu ifade edilmiştir. Bu noktada koruyucu malzemenin ne zaman düştüğünü tespit etmek mümkün olmadığı için idarenin daha önceki teknik muayenelerinde söz konusu sürtünmenin hangi oranda var olduğunu belirleyebilecek somut bir bilgiye ulaşılamamıştır.
18. Bu noktada başvuranın iddiaları, idarelerin açıklamaları, ilgili mevzuat hükümlerinin incelenmesi ve Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; uyuşmazlığa konu aracın ağır kusurlu bulunmasına yönelik ilgili fotoğraflarının dilekçe ekinde yer aldığı, aracın yakıt deposunun araca sabitlenmesini sağlayan kuşaklarda kuşak ve depo arasındaki sürtünmeyi ve statik elektriklenmeyi önleyen plastik veya kauçuk malzemenin olmadığının açık olduğu , bu durumun kusur raporuna göre ağır kusur teşkil ettiği ve bu koruyucu malzemelerin, araçların yaşı ilerledikçe ve zaman içinde aşınarak kuşak ve depo arasından düşebildiği, bu izolasyon ve sabitleme malzemeleri düştüğünde, kuşak ile depo arasında boşluk oluşarak deponun kuşaklara sürtünmesine neden olduğu, genellikle eski model araçlarda görüldüğü, ilgili araçta da yukarıda belirtilen izolasyon ve sabitleme malzemelerinin bulunmaması nedeniyle tank ve kuşak arasındaki istenmeyen sürtünmeye, aşınmaya neden olan temasın olduğu, söz konusu temasın koruyucu malzeme ile engellenmesi suretiyle bu durumun düzeltilmemiş olmasının tekrar muayeneyi gerektiren bir husus olduğu tespit edildiğinden idare tarafından gerçekleştirilen işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
19. İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarih ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde yer verilmiştir. İdarece, Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap verildiği, İdarelerin başvuranla ilgili işlemlerinde, “Makul sürede karar verme” ilkesine uygun davrandığı tespit edilmiştir. Bununla birlikte yine bu ilkelere göre yapılan
değerlendirmede, başvurana idarece verilen cevabi yazıda hangi sürede hangi mercilere başvurabileceği bilgisinin verilmediği görülmüş olup ilgili İdarenin “Karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı tespit edilmiştir. İdarenin bundan sonra bahse konu ilkeye de uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
20. 14/06/2012 tarih ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun 21’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup ilgili idarenin işlem ya da eylemine karşı İstanbul
Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
İlgili mevzuat hükümleri, yukarıda yer verilen açıklamalar ve dosyanın kapsamına göre,
BAŞVURUNUN REDDİNE,
Kararın BAŞVURANA ve T.C. ULAŞTIRMA VE ALTYAPI BAKANLIĞINA tebliğine,
Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi