|
ÖZET: Kırklareli Üniversitesi’nde gerçekleştirilen Araştırma Görevliliği sınavına katılan başvuran, sınavda usulsüzlük yapıldığını iddia ederek, sınav kâğıdının tekrar incelenmesini ve sınava katılan aday sayısının doğru bir şekilde açıklanmasını talep etmiştir. İdare, sınav kâğıdının jüri tarafından tekrar değerlendirildiğini ve hata tespit edilmediğini, ayrıca sınavda 6 kişinin katıldığı iddiasının asılsız olduğunu belirtmiştir. Ancak, başvuranın iddiaları ve idarenin cevabi yazısı incelendiğinde, sınav kâğıtlarının değerlendirilmesinin objektif olmadığı ve katılan aday sayısının eksik gösterildiği yönünde bir uyuşmazlık ortaya çıkmıştır.
Kurum, yapılan inceleme sonucunda, başvuranın sınav kâğıdı ile kazanan adayın kâğıdı arasındaki değerlendirmelerin nesnel kriterlere uymadığını ve bu durumun sınav sonuçlarını etkilediğini tespit etmiştir. Başvuran ile kazanan aday arasındaki puan farkının çok az olması, yapılan değerlendirmenin önemini artırmakta ve bu aşamada yapılacak hataların sonuçları doğrudan etkileyeceği anlaşılmaktadır. Sonuç olarak, idarenin değerlendirme işleminin hukuka ve hakkaniyete uygun olmadığına karar verilmiştir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2021/12440-S.21.19973
BAŞVURU NO : 2021/6305
KARAR TARİHİ : 27/08/2021
TAVSİYE KARARI
BAŞVURUYA KONU İDARE : KIRKLARELİ ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ
BAŞVURUNUN KONUSU : Araştırma görevlisi alım sınavı sonucuna itiraza ilişkindir.
BAŞVURU TARİHİ : 19/03/2021
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran; 02/12/2020 tarihli ve 31322 sayılı Resmi Gazete’de
Yayımlanan Öğretim Elemanı İlanı için başvuru yaptığını ve ön değerlendirme sonucu 24/12/2020 tarihinde
Kırklareli Üniversitesi Uygulamalı Bilimler Fakültesinde Muhasebe ve Finansman Ana Bilim Dalında gerçekleştirilen Araştırma Görevliliği sınavına katıldığını, sınavda usulsüzlük yapıldığından şüphelendiğini, yazdığı itiraz dilekçesine verilen cevapta maddi hataya rastlanılmadığının belirtildiğini, sınava giren adaylardan ile kendi sınav kâğıdının karşılaştırılıp tekrar incelenmesi için itirazda bulunduğunu; ancak yalnızca kendi sınav kâğıdının incelendiğini, ayrıca sınava 6 kişi katılmalarına rağmen sınav sonuçlarında 5 kişinin sınava katıldığının göründüğünü ve bu durumun da açıklığa kavuşturulması gerektiğini belirterek sınav kâğıdının sınava giren adaylardan ’un kâğıdı ile karşılaştırılarak incelenmesini ve sınava giren aday sayısı ile sınav sonucu sınava girdiği açıklanan aday sayısı arasındaki farkın nedeninin açıklanmasını talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu iddialar hakkında bilgi ve belge talebi içeren yazımıza istinaden Kırklareli
Üniversitesi Rektörlüğü Personel Daire Başkanlığı tarafından gönderilen 03/06//2021 tarih ve E– – sayılı cevabi yazıda özetle; 2.1. Mevcut durumda söz konusu olayda başvuranın talebine ilişkin olarak Kamu Denetçiliği Kurumu
Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “Dostane Çözüm” başlıklı 33/A maddesi kapsamında “Şikâyet konusu talebin ilgili idare tarafından yerine getirilmesi veya şikâyetin çözüme kavuşturulduğunun taraflarca Kuruma bildirilmesi halinde dostane çözüm kararı verilir.” hükmüne istinaden başvuranın itiraz taleplerinin ciddiyetle değerlendirildiği, sınav kâğıdının atanan jüri üyesi hocalar tarafından dikkatlice bir kez daha değerlendirildiği, bir hata tespit edilememesi üzerine
başvuranın talebi ile ilgili olarak yapılacak bir işlem bulunmadığından bu durumun başvurana yazılı olarak bildirildiği, 2.2. Başvuruya konu sınavın soruları ile cevap anahtarlarının bir örneği ve başvurana ve sınavı kazanan adaya ait soru ve cevap kâğıtlarının birer örneğinin ekte gönderildiği, 2.3. Başvuranın sınava katılan aday sayısının 6 olmasına rağmen, sınav sonuçlarında sınava giren aday sayısının 5 olarak göründüğü iddiasının asılsız olduğu, sınava katılan aday sayısının 5 olduğuna dair yazılı kayıtların birer örneğinin dosya ekinde yer aldığı, kaldı ki bugüne kadar üniversiteye sınava katıldığı halde açıklanan sonuçlar içerisinde kendisinin sınava katılmadı olarak gösterildiğine yönelik bir itirazın söz konusu olmadığı, sınava katılan öğretim üyeleri ve asistanların bu konu ile ilgili bir kez daha görüşlerine başvurulduğu ve her birinin sınava katılan aday sayısının 5 olduğunu ifade ettiği, 2.4. Sınav komisyonunun bu alanda üniversitenin yetkin öğretim üyelerinden usulüne uygun oluşturulduğu ve buna ilişkin belgelerin dosya ekinde sunulduğu, 2.5. Şikâyet konusu talebe ilişkin olarak şikâyet sahibi veya diğer ilgililer tarafından yargı organlarında görülmekte olan ve/veya yargı organlarınca karara bağlanmış bir uyuşmazlık bulunmadığı, Hususları ifade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın; 3.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkraları; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.” 3.2. “Kamu hizmetlerine girme hakkı” başlıklı 70 inci maddesi; “Her Türk, kamu hizmetlerine girme hakkına sahiptir. Hizmete alınmada, görevin gerektirdiği niteliklerden başka hiçbir ayırım gözetilemez.” 4. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı
5 inci maddesinin birinci fıkrası;
“Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” 5. 04/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kurumu Kanununun; 5.1. “Araştırma görevlileri” başlıklı 33 üncü maddesi; “Araştırma görevlileri, yükseköğretim kurumlarında yapılan araştırma, inceleme ve deneylerde yardımcı olan ve yetkili organlarca verilen ilgili diğer görevleri yapan öğretim elemanıdır. (Ek cümle:15/4/20207243/4 md.) Araştırma görevlisi kadrosuna başvurabilmek için sınavın yapıldığı yılın ocak ayının birinci günü itibarıyla otuz beş yaşını doldurmamış olmak gerekir. Bunlar ilgili anabilim veya ana sanat dalı başkanlarının önerisi, Bölüm Başkanı, Dekan, enstitü, yüksekokul veya konservatuvar müdürünün olumlu
görüşü üzerine rektörün onayı ile araştırma görevlisi kadrolarına en çok üç yıl süre ile atanırlar; atanma süresi sonunda görevleri kendiliğinden sona erer.(Ek cümle: 21/4/2005 – 5335/10 md.) Bunlar aynı usulle yeniden atanabilirler.” 5.2. “Lisansüstü öğretim” başlıklı 50 nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi; “Lisans üstü öğretim yapan öğrenciler, kendilerine tahsis edilebilecek burslardan yararlanabilecekleri gibi, her defasında bir yıl için olmak üzere araştırma görevlisi kadrosuna da atanabilirler.” 5.3. “Araştırma görevlisi istihdamı” başlıklı Ek 38 inci maddesi; “Yükseköğretim kurumları araştırma görevlisi kadrolarına atamalar, 33 üncü maddede belirtilen usule uygun olarak 50 nci maddenin birinci fıkrasının (d) bendi kapsamında yapılır. Bu kapsamda atananlardan doktora veya sanatta yeterlik eğitimlerini tamamlayanların en fazla %20’si doktora veya sanatta yeterlik eğitimini tamamladıkları kurumların senatolarınca belirlenen ve Yükseköğretim Kurulunca onaylanan performansa dayalı kriterler çerçevesinde doktor öğretim üyesi kadrolarına atanabilir. Bu kapsamda atanamayanların, doktora veya sanatta yeterlik eğitimini tamamladıkları kurumların öğretim üyesi kadrolarına atanabilmeleri için en az bir eğitim-öğretim yılı yurt içinde veya yurt dışında farklı bir yükseköğretim kurumunda çalışması gerekir. Bu madde kapsamında atananlara 35 inci maddeye göre yurt içinde başka bir yükseköğretim kurumlarındaki doktora veya sanatta yeterlik eğitim süreleri için mecburi hizmet yüklenemez.
(Ek fıkra:15/4/2020-7243/16 md.) 50 nci maddenin birinci fıkrasının (d) bendi hükümlerine göre araştırma görevlisi kadrolarına atanıp, doktora veya diş hekimliğinde, eczacılıkta ve veteriner hekimlikte uzmanlık ya da sanatta yeterlik eğitimini tamamlamış olanların kadro ile ilişikleri kendiliğinden kesilir. Bu kapsamda atanıp tezli yüksek lisans eğitimini tamamlamış olanların araştırma görevlisi kadrolarıyla ilişikleri en fazla altı ay süreyle daha devam eder. Altı aylık süre içerisinde devlet yükseköğretim kurumlarında alanıyla ilgili doktora veya sanatta yeterlik eğitimine başlamayanların araştırma görevlisi kadrolarıyla ilişikleri kendiliğinden kesilir.” 6. 09/11/2018 tarihli ve 30590 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Öğretim Üyesi Dışındaki Öğretim
Elemanı Kadrolarına Yapılacak Atamalarda Uygulanacak Merkezi Sınav İle Giriş Sınavlarına
İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin;
6.1. “Amaç” başlıklı 1 inci maddesi; “Bu Yönetmeliğin amacı, öğretim üyesi dışındaki öğretim elemanı kadrolarına yapılacak atamalarda uygulanacak merkezi sınav ve giriş sınavlarına ilişkin usul ve esaslarla bu sınavlara girecek adaylarda aranacak şartları belirlemektir.” 6.2. “Kapsam” başlıklı 2 nci maddesinin birinci fıkrası; “Bu Yönetmelik, devlet ve vakıf yükseköğretim kurumlarının öğretim görevlisi ve araştırma görevlisi kadrolarına yapılacak atamaları kapsar.” 6.3. “Tanımlar” başlıklı 4 üncü maddesi; “Bu Yönetmelikte geçen; a) Giriş Sınavı: Bu Yönetmelikte belirtilen jüri tarafından, bilim alanı yabancı dille ilgili birimlerdeki öğretim görevlisi kadroları ile 4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendi uyarınca zorunlu yabancı dil dersini vermek üzere atama yapılacak
öğretim görevlisi kadrolarına başvuranlar için yapılacak sözlü sınavı; bu Yönetmelik kapsamındaki diğer kadrolara başvuranlar için yapılacak yazılı sınavı; yabancı dille eğitim-öğretim yapılan programlardaki öğretim görevlisi kadrolarına başvuranlar için yapılacak sözlü sınav ile sözlü sınav sonucu başarılı olanlar için senato kararı olması halinde yapılacak yazılı sınavı…
ifade eder.” 6.4. “Genel şartlar” başlıklı 6 ncı maddesi; “Bu Yönetmelik kapsamındaki öğretim elemanı kadrolarına yapılacak atamalarda; a) 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48 inci maddesinde belirtilen şartları taşımak, b) ALES’ten en az 70, Yükseköğretim Kurulu tarafından kabul edilen merkezi yabancı dil sınavından en az
50 puan veya eşdeğerliği kabul edilen bir sınavdan bu puan muadili bir puan almış olmak gerekir. Merkezi
sınav muafiyetinden yararlanmayı talep edenlerin ön değerlendirme ve nihai değerlendirme aşamalarında
ALES puanı 70 olarak kabul edilir.
…
Yükseköğretim kurumları, bu Yönetmeliğe tabi öğretim elemanı kadro ilanlarında lisans veya lisansüstü mezuniyet alanları ile ilan edilen alana ait bilimsel, nesnel ve denetlenebilir koşullar dışında belirli bir adayı tanımlayan özel şartlar koyamazlar.” 6.5. “Giriş sınavı jürisinin belirlenmesi” başlıklı 9 uncu maddesi; “Yükseköğretim kurumlarında giriş sınavı jürisi; fakültelerde dekanın; konservatuar, enstitü, yüksekokul ve meslek yüksekokullarında müdürün önereceği, biri ilgili anabilim dalı başkanı, anabilim dalı başkanı yoksa bölüm başkanı, yabancı diller yüksekokullarında ise yüksekokul müdürü olmak üzere en az sekiz öğretim üyesi arasından ilgili yönetim kurulunca seçilecek üç asıl bir yedek üyeden oluşur. Asıl üyelerden birinin ilgili anabilim dalı başkanı, anabilim dalı başkanı yoksa bölüm başkanı, yabancı diller yüksekokullarında ise yüksekokul müdürü olması ve seçilecek üyelerin, atama yapılacak öğretim elemanı kadro unvanının gerektirdiği görev alanı ile ilgili olması esastır…” 6.6. “Giriş sınavları” başlıklı 11 inci maddesi; “Giriş sınavı, sınav jürisi tarafından; bilim alanı yabancı dille ilgili olan birimlerdeki öğretim görevlisi kadroları ile 4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendi uyarınca zorunlu yabancı dil dersini vermek üzere atama yapılacak öğretim görevlisi kadroları için adayların mesleki ifade ve bilgi becerisi ile anlatım yeteneğini ölçecek şekilde sadece sözlü, bu
Yönetmelik kapsamındaki diğer kadrolar için ise ilan edilen alanla ilgili bilgi düzeyini ölçecek şekilde sadece yazılı sınav olarak yapılır. Yabancı dille eğitim ve öğretim yapılan programlardaki öğretim görevlisi kadrolarında sözlü sınav yapılır. Ancak senato kararı olması halinde sözlü sınav sonucu 60 ve üzeri puan alanlar için yazılı sınav da yapılır. Bu durumda olanların giriş sınavı puanı, sözlü sınav ile yazılı sınavın puanlarının aritmetik ortalaması alınarak hesaplanır.
Sınav jürisi, yazılı ve sözlü sınavın nesnel, ölçülebilir ve denetlenebilir olmasını sağlar. Raportör olarak belirlenen üye, yazılı ve sözlü sınavların soru ve cevaplarını tutanak altına alır…” 6.7. “Nihai değerlendirme” başlıklı 12 nci maddesi; “ Sınav jürisinin değerlendirmesinde; bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin dördüncü fıkrası kapsamındaki öğretim görevlisi kadrolarında, meslek yüksekokullarında bu kadrolarda istihdam edilecekler de dâhil olmak üzere ALES puanının %30’unu, lisans mezuniyet notunun %10’unu, yabancı dil puanının
%30’unu ve giriş sınavı notunun %30’unu; bu Yönetmelik kapsamındaki diğer kadrolarda ALES puanının %30’unu, lisans mezuniyet notunun %30’unu, yabancı dil puanının %10’unu ve giriş sınavı notunun %30’unu; meslek yüksekokullarında ise ALES notunun %35’ini, lisans mezuniyet notunun
%30’unu ve giriş sınavı notunun %35’ini hesaplayarak ilan edilen kadro sayısı kadar adayı başarı sırasına göre belirler. Değerlendirme puanı 65 puanın altında olanlar sınavlarda başarısız sayılır.
Adayların değerlendirmede dikkate alınan puanları ile lisans mezuniyet notları, kadro ilanında belirtilen internet adresinde ilan edilir…”
Hükümlerini amirdir.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın talebine ilişkin tavsiye karar önerisi, Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 8. Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran özetle; Kırklareli Üniversitesi Uygulamalı Bilimler
Fakültesinde Muhasebe ve Finansman Ana Bilim Dalında gerçekleştirilen Araştırma Görevliliği sınavına katıldığını, sınavda usulsüzlük yapıldığından şüphelendiğini, sınavı kazanan aday ile kendi sınav kâğıdının karşılaştırılıp tekrar incelenmesi için itirazda bulunduğunu; ancak yalnızca kendi sınav kâğıdının incelendiğini, ayrıca sınava 6 kişi katılmalarına rağmen sınav sonuçlarında 5 kişinin sınava katıldığının göründüğünü belirterek konu ile ilgili inceleme yapılmasını talep etmektedir.
9. İdare tarafından gönderilen cevabi yazıda ise özetle; sınav kâğıdının atanan jüri üyesi hocalar tarafından dikkatlice bir kez daha değerlendirildiği ve bir hata tespit edilemediği, ayrıca başvuranın sınava katılan aday sayısının 5 olmasına rağmen sınava 6 kişi katıldığı iddiasının ise asılsız olduğu ve sınava katılan aday sayısına ilişkin tutanak tutulduğu ve sınav görevlilerince de 5 aday katıldığı bilgisi edinildiği hususları bildirilmiştir.
10. Başvuranın iddiaları ve idarenin cevabi yazısı incelendiğinde söz konusu uyuşmazlığın, başvuranın sınav kâğıdı ile sınavı kazanan adayın sınav kâğıdı hakkında Üniversite tarafından yapılan değerlendirmenin objektif olmadığı ve sınava giren aday sayısının eksik gösterildiği noktasında toplandığı görülmektedir.
11. İlk olarak başvuranın sınava katılan aday sayısının 6 olmasına rağmen, sınav sonuçlarında sınava giren kişi sayısının 5 olarak gösterildiği iddiasıyla ilgili Kurumumuzca yapılan incelemede; başvuru konusu sınav sonrası idareye “sınava girmesine rağmen sınav sonuçlarında isminin yer almadığı iddiasıyla” ilgili herhangi bir başvuru yapıldığına dair somut bir belgeye rastlanmadığı, 24/12/2020 tarihli Muhasebe ve Finans Yönetimi Bölümü Muhasebe ve Finans Yönetimi Anabilim Dalı Araştırma Görevlisi Giriş Sınavı
Yoklama Tutanağında 5 tane adayın ve 3 jüri üyesinin ıslak imzası olduğu tespit edildiğinden, başvuranın iddiasını doğrular nitelikte somut bir belge veya bilgiye ulaşılamamıştır.
12. Başvuru konusu idari işlem ile ilgili mevzuat incelendiğinde araştırma görevlisi giriş sınavına girecek kişilerin sınav sonuçlarının değerlendirmesinde, ALES puanının %30’unun, lisans mezuniyet notunun %30’unun, yabancı dil puanının %10’unun ve giriş sınavı notunun %30’unun dikkate alınarak ilan edilen kadro sayısı kadar adayı başarı sırasına göre belirleneceği anlaşılmaktadır.
13. Öğretim Üyesi Dışındaki Öğretim Elemanı Kadrolarına Yapılacak Atamalarda Uygulanacak Merkezi
Sınav İle Giriş Sınavlarına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 9 uncu maddesinde sınav
jürilerinin fakültelerde dekanın önereceği en az sekiz öğretim üyesi arasından ilgili yönetim kurulunca seçilecek üç asıl bir yedek üyeden oluşacağı asıl üyelerden birinin ilgili anabilim dalı başkanı, anabilim dalı başkanı yoksa bölüm başkanı olması ve seçilecek üyelerin, atama yapılacak öğretim elemanı kadro unvanının gerektirdiği görev alanı ile ilgili olması gerektiği, sınav jürisinin, yazılı ve sözlü sınavın nesnel, ölçülebilir ve denetlenebilir olmasını sağlayacağı ve raportör olarak belirlenen üyenin, yazılı ve sözlü sınavların soru ve cevaplarını tutanak altına alacağı hususları düzenlenmiştir.
14. Yukarıdaki paragraftaki mevzuat hükmünün somut olay kapsamında Kurumumuzca incelenmesi neticesinde; Kırklareli Üniversitesi tarafından Kurumumuza gönderilen “Kırklareli
Üniversitesi Uygulamalı Bilimler Fakültesi Yönetim Kurulu Karar Suretini” gösteren belgede, 09/12/2020 tarihli ve 2020/02 sayılı toplantıda; başvuru konusu sınavla ilgili Dekanın önerdiği sekiz (8) öğretim üyesi arasından üç asıl bir yedek öğretim üyesinin sınav jürisi olarak belirlendiği, Muhasebe ve Finans Yönetimi
Bölüm Başkanının sınav jürisi üyelerinde arasında olduğu, geri kalan iki asıl ve bir yedek üyenin de atama yapılacak öğretim elemanı kadro unvanının gerektirdiği görev alanı ile ilgili olduğu anlaşıldığından sınav jürisinin oluşturulması aşamasının mevzuatta belirtilen usul ve esaslar kapsamında olduğu değerlendirilmiştir.
15. Öğretim Üyesi Dışındaki Öğretim Elemanı Kadrolarına Yapılacak Atamalarda Uygulanacak Merkezi
Sınav İle Giriş Sınavlarına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 12 nci maddesinde sınav jürisinin değerlendirmesinde ALES puanının %30’unun, lisans mezuniyet notunun %30’unun, yabancı dil puanının %10’unun ve giriş sınavı notunun %30’unun dikkate alınarak ilan edilen kadro sayısı kadar adayı başarı sırasına göre belirleneceği hükmü çerçevesinde, Kurumumuza gönderilen
“Kırklareli Üniversitesi Uygulamalı Bilimler Fakültesi Muhasebe ve Finans Yönetimi Bölümü Muhasebe ve Finans Yönetimi Anabilim Dalı Araştırma Görevlisi Kadrosu Giriş Sınavı Tutanağı incelenmiş, yazılı sınavda verilen soru ve cevaplara ilişkin tutanaklar doğrultusunda değerlendirme yapıldığı ve yapılan değerlendirmede adayların ALES puanının %30 u, Lisans Mezuniyet Notunun %30 u, Yabancı Dil
Notunun %10 u ve Giriş Sınav Notunun %30 unun esas alındığı, bu kapsamda idarece yapılan değerlendirmenin de mevzuatta belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde yapıldığı tespit edilmiştir.
16. İdarece yapılan değerlendirmede sınavı kazanan adayın değerlendirmeye esas puanı 81,29, başvuranın değerlendirmeye esas puanı ise 80,18 olarak hesaplanmıştır. Giriş sınavı öncesi yapılan hesaplamada ise kazanan adayın giriş sınavı öncesi değerlendirmeye esas puanı 55,79, başvuranın giriş sınavı öncesi değerlendirme puanı ise 54,98 olduğu, bu sebeple giriş sınavının değerlendirmesinde yapılacak değerlendirmenin objektifliği ve herhangi bir tereddüte ihtimal vermeyecek şekilde yapılmasının son derece önemli olduğu aşikârdır. Bu kapsamda başvuranın sınav kâğıdı ile sınavı kazanan adayın sınav kâğıdının titizlikle incelenmesi önem kazanmaktadır.
YABANCI
ALES (%30) MEZUNİYET GİRİŞ SINAVI ÖNCESİ
DİL (%10)
(%30) PUANLAR
Kazanan Aday 23,68 24,61 7,50 55,79
Başvuran 24,75 23,98 6,25 54,98
Tablo 1: Giriş sınavı öncesi puanlama
Yukarıda yer verilen tabloda da görüldüğü üzere adayların ön değerlendirme puanlarının birbirlerine çok yakın olduğu, bu sebeple giriş sınavının iki aday için de oldukça önem kazandığı bu sebeple de giriş sınavı değerlendirmesinde yapılacak bir hatanın sınav sonucunu tamamen etkileyeceği görülmektedir. Giriş sınavı öncesi puanlamada adaylar arasındaki puan farkının 0,81 olduğu düşünüldüğünde, giriş sınavı öncesi puanı daha düşük olan adayın giriş sınavından 3 puan fazla alması halinde sıralamada üst sıraya yükseleceği anlaşılmaktadır.
17. İdarenin sınav sonrası yaptığı değerlendirmeyi ve adayların sınav sonuçlarını gösterir belge incelendiğinde ise; başvuranın giriş sınav puanının 84, sınavı kazanan adayın giriş sınav notunun ise 85 olarak verildiği tespit edilmiştir. Bu sonuçla beraber başvuranın değerlendirmeye esas puanı 80,18 olarak kalırken, diğer adayın 81,29 puanı ile ilgili sınavı kazandığı anlaşılmıştır.
YABANCI
ALES MEZUNİYET GİRİŞ NİHAİ PUAN
DİL
(%30) (%30) SINAVI
(%10)
(%30)
Kazanan Aday 23,68 24,61 7,50 25,50 81,29
Başvuran 24,75 23,98 6,25 25,20 80,18
Tablo 2: Giriş sınavı sonrası nihai puanlama 18. Her ne kadar bilimsel değerlendirme takdirinin jüri üyelerinde olduğu kabul edilse de, başvuranın iddialarının yerinde olup olmadığını belirleyebilmek adına bu takdirin objektif olarak kullanılıp kullanılmadığı sorusu akılda tutularak sorulara verilen cevaplar cevap anahtarı çerçevesinde değerlendirildiğinde; 18.1. İlgili sınavda her öğrenciye her biri 25 puan üzerinden değerlendirilmek üzere 4 aynı sorunun sorulduğu görüldüğü, 18.2. Adaylara sorulan “Muhasebenin temel kavramlarını yazınız. Özün önceliği kavramını bir örnek yardımıyla açıklayınız” sorusu ile ilgili cevap anahtarında muhasebenin 12 temel kavramı sayılmış ve özün önceliği kavramı örneklenerek açıklanmıştır.
18.2.1. Başvuranın bu soruya verdiği cevap incelendiğinde; muhasebenin 12 temel kavramı tek tek sayılmış, cevap anahtarında yer alan parayla ölçülme kavramı yerine cevap anahtarında yer almayan tahakkuk esası kavramı temel kavramlar arasında gösterilmiştir. Özün önceliği kavramı ise örnek yardımı ile cevap anahtarı ile örtüşür düzeyde açıklanmıştır. Bu soruda adaya 25 puan üzerinden 24 puan verilmiştir.
18.2.2. Sınavı kazanan adayın bu soruya verdiği cevap incelendiğinde ise muhasebenin 12 temel kavramından yalnızca 8 tanesinin sayıldığı, kavramların soruda istenmemesine rağmen açıklamalarının yapıldığı, cevap anahtarında yer almayan tahakkuk kavramının temel kavramlar arasında gösterildiği, sorunun ikinci kısmı olan özün önceliği kavramının ise başvuranın cevabı ile örtüşür düzeyde açıklandığı görülmüştür. Bu soruda adaya 25 puan üzerinden 25 tam puan verilmiştir.
18.2.3. Adayların ilk soruya verdikleri cevaplar incelendiğinde ise başvuranın cevaplarının cevap kâğıdı ile daha fazla örtüşür nitelikte olduğu, sınavı kazanan adayın cevaplarında bariz eksiklikler bulunmasına rağmen tam puan verildiği tespit edildiğinden bu soru üzerinden yapılan değerlendirme ve puanlama işleminin objektif ve nesnel değerlendirme kriterlerine uymadığı anlaşılmıştır.
18.3. Adaylara ikinci soru olarak sorulan ve soruda verilen örnek üzerinden “Bilançodaki hatalar belirlenerek bilançoyu yeniden düzenleyiniz.” sorusuna verilen cevaplar incelendiğinde ise iki adayın da cevaplarının cevap anahtarında gösterilen cevap tablosu ile birebir örtüştüğü, iki adaya da 25 puan üzerinden 25 tam puan verildiği anlaşıldığından bu soru özelinde yapılan değerlendirmede Kurumumuzca da objektifliğe aykırı bir husus tespit edilememiştir.
18.4. Adaylara sorulan “Bir üretim işletmesi modelinde maliyet sisteminin oluşturulması amacıyla hangi yöntemlerden yararlanılabildiğini yöntem grupları bazında açıklayınız. Ayrıca; TFRS raporlaması yapan bir işletmenin hangi şartlarda hangi yöntemlerden yararlanabileceğini ve bu doğrultuda maliyet sistemini nasıl oluşturabileceğini tartışınız.” üçüncü sınav sorusu ile ilgili cevap anahtarı incelendiğinde; maliyet sistemlerinin öncelikle üç ana grupta toplandığı, ana grupların daha sonra kendi içinde alt gruplara
ayrıldığı, işletmelerin maliyet belirlerken üç ana grupta yer alan alt gruplardan uyumlu bir bileşim oluşturmak suretiyle kendi maliyet sistemini oluşturabileceği, TFRS raporlaması yapan işletmelerin ise
TMS 2 Stoklar standardı hükümlerini dikkate alması gerektiği ve buna göre belirli şartlarda belirli maliyet yöntemlerini kullanabileceği ifadelerine yer verilmiştir.
18.4.1. Başvuranın bu soruya verdiği cevap incelendiğinde; maliyet sistemlerini üç ana grupta topladığı ve üç ana gruptan ikisinin cevap anahtarındaki ana başlıklarla aynı olduğu, üç ana grup içinde alt gruplama da yaptığı ve yaptığı gruplamaların bir kısmının cevap anahtarıyla örtüştüğü, maliyet sistemlerini belirlemek için uyumlu bir bileşim yapmak suretiyle işletmelerin kendi maliyet sistemlerini oluşturabileceği ifadelerine yer verdiği; ancak TFRS raporlaması yapan işletmeler hakkında cevap kâğıdında herhangi bir açıklama yapmadığı anlaşılmıştır. Bu soruda adaya 25 puan üzerinden 15 puan verilmiştir.
18.4.2. Sınavı kazanan adayın bu soruya verdiği cevap incelendiğinde ise herhangi bir ana gruba ve alt gruba ait açıklama yapılmadığı ve bu grupların oluşturulmadığı, cevap kâğıdında hangi işletmelerin TFRS raporlaması yapabileceğine ilişkin bilgilere yer verdiği ve bu tarz işletmelerin belirli şartlara göre farklı maliyetleme türleri kullanabileceği ifadelerine yer verilmiştir. Bu soruda adaya 25 puan üzerinden 15 puan verilmiştir.
18.4.3. Adayların üçüncü soruya verdikleri cevaplar incelendiğinde ise başvuranın cevaplarının cevap kâğıdı ile daha fazla örtüşür nitelikte olduğu, cevap kağıdında belirtildiği üzere gruplama yapıldığı, sınavı kazanan adayın cevaplarında gruplama yapılmaması ve cevap kağıdı ile uyumlu bilgilere daha az yer verilmesine rağmen başvuran ile kendisine aynı puan verildiği tespit edildiğinden bu soru üzerinden yapılan değerlendirme ve puanlama işleminin de objektif ve nesnel değerlendirme kriterlerine uymadığı anlaşılmıştır.
18.5. Adaylara sorulan “Bağımsız denetim kavramını tanımlayarak bağımsız denetime ihtiyacı ve denetimin tüm paydaşlara sağlamış olduğu faydaları açıklayınız” dördüncü sınav sorusu ile ilgili cevap anahtarı ve adayların verdiği cevaplar incelendiğinde; her iki adayın da benzer ve örtüşen ifadelerle bağımsız denetim kavramının tanımını yaptığı ve bağımsız denetimin paydaşlara sağladığı faydaları açıkladığı, bağımsız denetime ihtiyacı da cevap anahtarına yakın düzeyde anlattığı, her iki adaya da 25 puan üzerinden 20 puan verildiği anlaşıldığından bu soru özelinde yapılan değerlendirmede Kurumumuzca da objektifliğe aykırı bir husus tespit edilememiştir.
19. Kurumumuzca yapılan ve yukarıdaki paragraflarda da detaylı olarak anlatılan sınav kâğıtları ile ilgili yapılan inceleme neticesinde; adayların sınav kâğıtlarının idarece değerlendirilmesinde ve puanlanmasında objektif ve nesnel değerlendirme kriterlerine uyulmadığı, giriş sınavı öncesi adayların puanlarının birbirine çok yakın olduğundan giriş sınavı ile ilgili yapılan değerlendirmenin oldukça önemli olduğu, bu aşamada yapılacak yanlış bir değerlendirmenin bütün sınav sonucunu ve sınav sonrası yapılan atama işlemini etkilediği, giriş sınavı aşamasında adaylar arasında objektif bir değerlendirme yapılmadığı, bu sebeple de sınavın geneline sirayet edecek bir sonuç ortaya çıktığı aşikârdır.
20. Kamu görevine girmenin her Türk vatandaşının hakkı olduğu yönündeki Anayasa hükmü doğrultusunda, mevzuat gereği idareler kamu görevine giriş için liyakati ölçü olarak almakta ve nesnel ve objektif sınavlar yapmak suretiyle kamu görevine girişte her vatandaşa eşit fırsat sunmaktadır. Bilindiği üzere, bütün idari işlemler, biçimi ve konusu ne olursa olsun, kamu yararı için yapılır. Yönetimin kamu yararı dışında bir amaç gütmesi durumunda yapmış olduğu işlem “amaç” yönünden hukuka aykırı olur ve iptali gerekir. Kamu görevine girmek için sınav yapılması, yukarıda da belirtildiği üzere vatandaşların Anayasal haklarının korunması yönünden gerekli bir uygulamadır.
21. Yukarıda değinilen hususlar göz önünde bulundurularak Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; sınav sürecinin mevzuata uygun bir şekilde yürütüldüğü, sınav jürisinin oluşturulması ve sınav puanlarının değerlendirilmesi işlemlerinin mevzuatta belirtilen oransal ağırlıklar hesaplanarak yapıldığı ve bu hususlarda mevzuata aykırılık olmadığı, ön değerlendirme sonuçlarında başvuran ile sınavı kazanan aday arasında çok az derecede bir puan farkı olduğu, bu sebeple giriş sınavı aşamasının adaylar için oldukça önemli olduğu, bu aşamada yapılacak değerlendirmenin objektif yapılmasının nihai değerlendirme sonucunu ve bu kapsamda yapılacak atamayı etkilediği, bu kapsamda giriş sınavı ile ilgili yapılan incelemede idarece yapılan değerlendirmenin objektif olmadığı, idarenin kendi belirlediği cevap anahtarı da bulunmasına rağmen puanlama işleminin cevap anahtarı ile de tutarlı olmadığı, idarenin yapmış olduğu değerlendirme işleminin kamu yararına müteallik olmadığı ve sınav sonuçlarını etkilediği bu yönüyle de hukuka ve hakkaniyete uygun olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 22. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmede, şikâyet başvurusu kapsamında, idarenin, başvurana ilişkin işlemlerle ilgili bilgi ve belgeleri süresi içerisinde ve gerekçeli olarak kurumumuza gönderdiği, bu anlamda “kararların gerekçeli olması” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun hareket ettiği ancak, başvuru sahibine verdiği cevapta idari işleme karşı hangi sürede hangi mercie başvurabileceğini göstermediği bu nedenle de karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı tespit edildiğinden, idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
23. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca, bu Tavsiye Kararının idareye tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare tarafından herhangi bir eylem ya da işlem tesis edilmezse (varsa)
dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek olup Kırklareli İdare Mahkemelerinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN KABULÜNE; Başvuru konusu akademik kadro ilanı sonucu atama yapıldıysa atama işleminin geri alınması ve sınav sonuçları ile ilgili Kurum kararımız doğrultusunda yeni bir değerlendirme yapılması gerektiği hususunda
KIRKLARELİ ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE TAVSİYEDE BULUNULMASINA,
6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 20 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca,
KIRKLARELİ ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ tarafından bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın başvurana ve gereği için KIRKLARELİ ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜNE tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi