TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 12130-12130 |sayi|94019529-101.07.05-E.94019529-101.07.05-E.
BAŞVURU NO : 2018/196 2018/ 196
KARAR TARİHİ : 06/07/2018 |tarih|
RET KARARI
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ :
BAŞVURUYA KONU İDARE : Tarım Reformu Genel Müdürlüğü
BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın Tokat ili Niksar ilçesi köyünde yapılan arazi toplulaştırma işlemleri sebebiyle uğradığı mağduriyetin giderilmesi talebi hakkındadır .
BAŞVURU TARİHİ : 08/01/2018 8.1.2018
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. 08/ 01/ 2018 tarihinde Kurumumuza yapılan başvuruda özetle; Tokat ili Niksar ilçesi köyünde yapılan arazi toplulaştırma işlemleri sebebiyle haksızlığa uğradığını, parselin olarak aynı yerde isim değişikliği yapılarak haksız olarak planlandığını, bu işlemlerde usulsüzlükler ve yolsuzluklar yapıldığını, köyü muhtarı ‘ın ve akrabalarının bu işi devlet adına yapan özel şirket mühendisleri ile anlaşarak değersiz taşlı kum tarlalarını köyünün değerli ve verimli arazileri ile değiştirdiklerini, arazi toplulaştırma işlemlerinin belli bir mevzuat çerçevesinde yapılması gerektiğini, yeni parselasyon planlaması yapılırken çiftçi tercihleri de dikkate alınarak, tarla içi hizmet yolu, sulama, drenaj gibi kamu ortak alanları için gerekli yerlerin ayrılması ve her parselin yol ve sulama suyuna cephe almasının sağlanması ve sabit tesis içeren parsellerin eski sahiplerine verilmesinin gerektiğini, ayrıca tüm maliklerce önem içeren veya kötü konumdaki yerlerin aynı sahiplerine verilmesi gerektiğini, ancak başvurana ait değerli arazinin değersiz taşlı ve kumlu arazide planlamasının yapıldığını, yüzölçümü büyük olan arazi parçasının yanına diğer küçük olan arazi parçalarının verilmesi gerekirken, başvurana ait olan 4 dönümlük arazinin ( parsel numaralı) yanına 7 dönümlük parsel numaralı) taşlı arazinin verilmesi suretiyle planlama yapıldığını, planlama yapan teknik ekibin oluşturacağı komisyona arazi sahipleri ve mahalle muhtarlarının çağrılması gerekirken kendisinin bu komisyona çağrılmadığını, kendisine ait değerli
1 / 9arazinin muhtarın ve akrabalarının kumlu ve taşlı tarlalarında planlanması sebebiyle derecelendirme
işlemlerinin mevzuata aykırılık ve usulsüzlük içerdiğini, bu işlemlerin toprak analizi yapılmadan gerçekleştirildiğini, ilgili Kurumlara yaptığı çeşitli şikâyetlerin gereği gibi değerlendirilmediğini belirterek; sorumlular hakkında gerekli işlemlerin yapılması ve tesis edilen arazi toplulaştırma işlemleri sebebiyle uğradığı mağduriyetin giderilmesi talebinde bulunmaktadır .
II. İDARENİN ŞİKÂYETE İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Şikâyet başvurusunun çözüme kavuşturulması amacıyla Tarım Reformu Genel Müdürlüğünden 21/ 02/ 2018 tarih ve sayılı yazımız ile bilgi ve belge talep edilmiş olup, adı geçen idarenin 05/ 03/ 2018 tarih ve sayılı cevabi yazısında; 2.1. 07/ 08/ 2012 tarihinde ihalesi yapılan işi alan yüklenici firma ile 12/ 12/ 2012 tarihinde sözleşme imzalanarak çalışmalara başlanıldığı, işin muhtemel tamamlanma tarihinin 06/ 12/ 2018 olduğu, 2.2. Arazi Toplulaştırma projelerinin 3083 Sayılı Kanun, Uygulama Yönetmeliği ve Arazı
Toplulaştırma Teknik Talimatı hükümlerine göre şu şekilde işlem sırasına göre yürütüldüğü, Bakanlar Kurulu Kararının Resmi Gazetede yayımı ile uygulama alanı ilan edilmesi, Genel
Müdürlük Makamınca bölgenin toplulaştırma alanı ilan edilmesi, muvafakat verilmemesi halinde zorunlu toplulaştırma alanı ilanı, tapu kayıtlarına şerh tesisi, sabit tesislerin ilanı, tapu ve kadastro bilgilerinin temini, toprak etütlerinin yapılması, derecelendirme çalışmaları, blok planlarının hazırlanması, mülakat (çiftçi tercihleri) çalışmaları, parsel planlaması (parselasyon) çalışmaları ve ilanı, yeni parsellerin teslimi, tescil çalışmaları, muayene ve kabul işlemleri, 2.3. Başvuru sahibinin, parsel planlaması sırasında verdiği dilekçenin Tokat Valiliği, İI Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğünün 02/ 01/ 2018 tarih, sayılı yazısı ekinde Kurumlarına ulaştığı ve yazılan cevabi yazı ile 07/ 01/ 2018 tarih, no’lu Bimer kanalı ile Kurumlarına 23/ 02/ 2018 tarihinde gelen dilekçesinin de 28/ 02/ 2018 tarih ve sayılı cevabi yazı ile kendisine gönderildiği, 2.4. Arazi Toplulaştırma Teknik Talimatı hükümleri gereği parsel planlaması yapılırken, uyulmaya çalışılması gereken hususlar arasında “küçük arazi, büyük arazinin yanına getirilmeye çalışılır” kuralının her mevkide ya da her projede uygulanamayabileceği, bu durumun diğer çiftçilerin talepleri ve itirazları ile doğrudan ilgili olduğu, kaldı ki mahallinde ilan edilerek kesinleşen derecelendirme haritasına göre başvurucunun maliki olduğu no’lu parselin toprak puanının 0.871, no’lu parselin toprak puanının 0.851, yeni oluşturulan no’lu parselin toprak puanının ise 0,853 olduğu, 2.5. Projelerde arazilerin ya da hisselerin yer değiştirmesinde, mahallinde ilan edilerek kesinleşen derecelendirme haritaları, denklik tablosu ve parsellerin indeks puanları ile alt bölüm puanlarını gösterir AT- 3 listesindeki katsayılara göre yapıldığı, 2.6. Yürürlükteki mevzuat gereği toplulaştırma çalışmalarında derecelendirme komisyonunun, idarenin belirlediği ve biri başkandan oluşan üç üye, köy muhtarı ve çiftçilerin seçtiği bir asil ve iki yedek üye bilirkişi olmak üzere beş kişiden oluştuğu, bu komisyon dışında çalışmalarda bölge çiftçilerinden oluşan komisyon, çalışma grubu, bilirkişi grubu gibi oluşumlar bulunmadığı, 2.7. Yeni parsellerin sahiplerine tutanak karşılığı teslim edileceğine dair köy muhtarına yazılan bildirim yazısının ekte sunulduğu, başvurucunun yeni yerini teslim almamış olduğu, yer teslim
2 / 9tutanağına da imza atmaktan imtina etmiş olduğu,
2.8. Yapılan işlemlerin yeniden değerlendirilmesinin mümkün görülmediği, zira köyü dosyasının Tokat Kadastro Müdürlüğünde işlem gördüğü, bölgede yer teslimi yapıldığından çiftçilerin büyük bölümünün yeni yerlerini kullanmaya başladıkları, başvurucunun talebinin yapılması halinde bu değişikliğin, domino taşı gibi başka çiftçi ya da çiftçileri de etkileyeceği ve mağduriyetler doğacağı, proje üzerinde yapılacak en küçük değişikliğn, zaman ve emek kaybı olacağı gibi projenin akamete uğrayabileceği, 2.9. Şikayet konusu talebe ilişkin başvurucu tarafından yargıda açılmış veya sonuçlanmış dava bulunmadğı, ifadelerine yer verildiği görülmektedir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/ 10/ 1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının 3.1. “C. Tarım, hayvancılık ve bu üretim dallarında çalışanların korunması” başlıklı 45 inci maddesinde, “Devlet, tarım arazileri ile çayır ve meraların amaç dışı kullanılmasını ve tahribini önlemek, tarımsal üretim planlaması ilkelerine uygun olarak bitkisel ve hayvansal üretimi artırmak maksadıyla, tarım ve hayvancılıkla uğraşanların işletme araç ve gereçlerinin ve diğer girdilerinin sağlanmasını kolaylaştırır . / Devlet, bitkisel ve hayvansal ürünlerin değerlendirilmesi ve gerçek değerlerinin üreticinin eline geçmesi için gereken tedbirleri alır .”, 3.2. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler .”, 4. Birleşmiş Milletler “İnsan Haklarının Geliştirilmesi ve Korunması İçin Kurulan Ulusal
Kuruluşların Statüsüne İlişkin İlkeler/Paris Prensipleri’nde; “…Ulusal kuruluşlar, yürürlükteki yasaları, mevzuatı ve yasa tasarıları ile yasa önerilerini incelerler ve metinlerin, insan haklarının temel ilkeleriyle uyumlu hale getirilmeleri için uygun gördükleri tavsiyeleri yaparlar; gerek gördükleri takdirde, yeni yasaların kabul edilmesini, yürürlükteki yasaların uyumlu hale getirilmesini ve idari önlemlerin alınmasını veya değiştirilmesini tavsiye ederler… Ulusal düzeyde yürürlükte olan yasaların, mevzuatın ve uygulamaların, insan haklarına ilişkin uluslararası belgeler ve mekanizmalarla uyumlu hale getirilmesini ve hayata geçirilmesini teşvik ederler ve sağlarlar…”, 5. 14/ 6/ 2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun, “Kurumun Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikayet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .”, 6. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin Ek Protokol No. 1’in “Mülkiyetin korunması” başlıklı
1 inci maddesinde, “Her gerçek ve tüzel kişinin mal ve mülk dokunulmazlığına saygı gösterilmesini
isteme hakkı vardır . Bir kimse, ancak kamu yararı sebebiyle ve yasada öngörülen koşullara ve uluslararası hukukun genel ilkelerine uygun olarak mal ve mülkünden yoksun bırakılabilir .”,
3 / 97. 1/ 12/ 1984 tarih ve 18592 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 3083 sayılı Sulama Alanlarında
Arazi Düzenlenmesine Dair Tarım Reformu Kanununun, 7.1. “Amaç” başlıklı 1 nci maddesinde, “… c) Ekonomik üretime imkan vermiyecek şekilde parçalanan tarım topraklarının gerektiğinde ve imkanlar ölçüsünde genişletilmesi suretiyle de toplulaştırılmasını, tarım arazisinin ailenin geçimini sağlamaya ve aile iş gücünü değerlendirmeye yeterli olmayacak derecede parçalanmasını ve küçülmesini önlemeyi, … sağlamaktır .”, 7.2. “Tanımlar” başlıklı 2 nci maddesinde, “… b) Tarım Arazisi : Orman sınırları dışında kalan, zirai üretim yapılan, çayır, mera, yaylak ve kışlak olarak kullanılan, kullanılma şekillerinden birine tahsis edilen veya ekonomik olarak imar, ihya ve ıslah edilerek üretime açılabilecek arazilerdir . … h)
Toprağın Derecelendirilmesi : Toplulaştırma işlemlerinde toprağın uygulama tarihindeki rayiç bedeli, verimliliği, özellikleri, yerleşim yerlerine olan mesafesi, konumu gibi unsurlar esas alınarak değiştirilecek toprakla denkliğini sağlamaktır . …” 7.3. “Uygulama alanı” başlıklı 3 üncü maddesinde, “Bu Kanunun uygulama alanı, ilgili
Bakanlığın teklifi ve Bakanlar Kurulunun kararı ile belirtilen alanlardır . Bakanlar Kurulunun bu kararı, kamulaştırma ve diğer işlemler bakımından kamu yararı kararı sayılır ve Resmi Gazete’de yayımlanır .” 7.4. “Toplulaştırma ve tarla içi geliştirme hizmetleri” başlıklı 6 ncı maddesinde, “Bu Kanunda belirtilen amaçları gerçekleştirmek üzere uygulama alanlarında ilgili kuruluşça, isteğe bağlı veya maliklerin muvafakatı aranmaksızın arazi toplulaştırılması yapılabilir . / … / Toplulaştırma alanlarında gerçek kişilerle kamu ve özel hukuk tüzel kişilerine ait araziden projenin özelliğine göre, yol ve kanal gibi kamunun ortak kullanacağı yerler için % 10’a kadar katılım payı kesilir .
Toplulaştırma nedeniyle kapanan yollarla, yol fazlalıkları da aynı amaç için kullanılır . Katılım payı için herhangi bir bedel ödenmez . Ancak, katılım payı dışında kesilen arazi, öncelikle varsa eş değer
Hazine arazisinden karşılanır . Yoksa, kesilen arazi için kamulaştırma işlemi yapılır . / … /
Toplulaştırma esas ve usulleri ile toprağın derecelendirilmesi ile tarla içi geliştirme hizmetlerinin nasıl yapılacağı yönetmelikte belirtilir .”, 8. 29.6.1985 tarih ve 18796 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Sulama Alanlarında Arazi
Düzenlenmesine Dair Tarım Reformu Kanunu Uygulama Yönetmeliğinin, 8.1. “Toplulaştırma” başlıklı 20 nci maddesinde, “Toplulaştırma, uygulama alanında ekonomik üretime imkan vermeyecek şekilde parçalı ve hisseli arazinin birleştirilmesi ve bu amaçla kamulaştırma, az topraklı veya topraksız çiftçinin topraklandırılması, sahibine bırakılacak arazinin belirlenmesi, köy gelişme ve yeni köy yerleşme alanlarına yer ayrılması gibi arazi düzenlemesine dair diğer hususları kapsar . …” 8.2. “Zorunlu toplulaştırma” başlıklı 22 nci maddesinde, “Toplulaştırma yapılması uygun görülen yerlerde, arazi malikleri ve bunların sahip oldukları arazi miktarına ait çifte ekseriyetin sağlanamaması halinde Bölge Müdürlüğünün teklifi ve Genel Müdürlüğün onayı ile zorunlu toplulaştırma yapılabilir .” 8.3. “Toplulaştırmanın İlanı ve Proje Hazırlığı” başlıklı 23 üncü maddesinin son fıkrasında, “Toplulaştırma projeleri teknik talimatla belirtilen esaslara göre hazırlanır ve Bölge Müdürünün teklifi ve Genel Müdürün onayı ile kesinleşir .”
4 / 98.4. “Derecelendirme ve Derecelendirmenin İlanı” başlıklı 26 ncı maddesinde,
“Derecelendirmede denkliğin nasıl yapılacağı ve derecelerin birbirine tahvillerinin nasıl sağlanacağı teknik talimatla belirlenir . / Derecelendirme komisyonu tarafından hazırlanan derecelendirme haritası, mülkiyet listeleri ve derecelerin birbiriyle denkliğini gösteren tablo, muhtarlık veya belediyede herkesin görebileceği yere onbeş gün süreyle asılarak ilan olunur . Harita, liste ve tablonun ilanı ve ilandan indirilmesi bir tutanakla belgelendirilir . Toplulaştırmaya konu olan malikler, derecelendirme haritası, liste ve tabloya itirazlarını, ilan gününden başlayarak yirmi gün içinde derecelendirme komisyonu başkanlığına yazılı olarak yapabilirler . Bu müddet içinde itiraz etmeyenler derecelendirmeyi kabul etmiş sayılır . Komisyon, yapılan itirazları inceler ve en geç onbeç gün içinde karara bağlar . Karar ilgililere yazılı olarak ilan edilir . / İlgililer, bu karara karşı ilan tarihinden başlayarak onbeş gün içinde Bölge Müdürlüğü kanalıyla Genel Müdürlüğe itiraz edebilirler . Genel Müdürlüğün otuz gün içinde vereceği karar üzerine derecelendirme kesinleşmiş olur . Bu karar ilgililere aynı şekilde ilan edilir .” 9. Arazi Toplulaştırması Teknik Talimatı’nın, 9.1. “Toplulaştırma Alanının Tespiti” başlıklı 5 inci maddesinde, “Toplulaştırma; Köy, belde veya havza esas alınarak o yerin kadastral sınırları içerisindeki gerçek ve tüzel kişilere ait arazide uygulanır .” 9.2. “Sabit Tesislerin Tespiti” başlıklı 9 uncu maddesinde, “Toplulaştırma alanı ilanı ile birlikte mahalline gidilerek, alanda bulunan ve Bölge koşullarına göre sabit tesis sayılabilecek yapı, tesis ve diğerleri tutanakla belirlenir . Bu tutanakların düzenlenmesinde, hali hazır haritalar, uydu görüntüleri ve diğer bütün tanımlayıcı veriler kullanılabilir . / Toplulaştırma alanı ilanından sonra yapılan sabit tesislerin uygulamada dikkate alınmayacağı, mal sahiplerinin ileride herhangi bir zarar ziyan talebinde bulunamayacağı, bunların tazminata konu olamayacağı alışılmış usullerle duyurulur . …” 9.3. “Derecelendirmede Dikkate Alınacak Hususlar” başlıklı 13 üncü maddesinde, “Arazi İşleri
Daire Başkanlığınca hazırlanan/hazırlattırılan proje alanındaki arazinin toprak puanı derecelendirme komisyonuna iletilir . / Proje alanındaki her bir parsel için derecelendirme komisyonunca varlık puanı olarak, 30 puan ilave edilir . Ayrıca Komisyonun gerekçesini belirtmek kaydıyla 10 puana kadar kullanma yetkisi vardır . / Bunun yanı sıra derecelendirme komisyonunca proje alanındaki parsellerin yerleşim yerine ve yola yakınlığı (Kuş uçuşu) dikkate alınarak aşağıda verilen unsurlar dahilinde 20 puana kadar konum puanı verilir . / … / Yukarıda bilgisayar ortamında tespit edilerek verilen katmanlar kadastral parsellerle kesiştirilerek her bir parselin derecelendirme puanı (DP) hesaplanır . Ortaya çıkan harita derecelendirme komisyonu tarafından mahallinde kontrol edilerek ihtiyaç duyulan gerekli düzenlemeler yapıldıktan sonra ilana hazır hale getirilir . …” 9.4. “Derecelerin Birbirine Denkliğinin Tespiti” başlıklı 14 üncü maddesinde, “Derecelendirme puanı hesaplandıktan sonra, parselin yüzölçümü ile parselin derecelendirme puanı çarpılarak parselin değer sayısı ( 1. Derece alanı) elde edilir . Bu işlem her parsel için ayrı ayrı yapılır .
Yapılacak dağıtım işlemi hesaplanan bu değer sayısı üzerinden yapılır .
Örneğin : Derecelendirme Puanı (DP) : 0,70 olan 10.000 m2 olan bir parselin Değer Sayısı ( 1.derece alanı)
Değer Sayısı = 0,80 x 10.000 = 8.000 olacaktır .
5 / 9Bu parsel içi planlanan yeni konumdaki DP nin 0,75 olması halinde ;
Yeni Parsel Alanı = Parselin hesaplanan değer sayısı / Yeni Konumdaki DP
Yeni Parsel Alanı = 8.000 / 0,75 = 10.667 m2 olacaktır .
…” 9.5. 15 inci maddesinde, “Derecelendirme Komisyonu tarafından hazırlanan derecelendirme haritası, mülkiyet listeleri ve derecelendirme puanları muhtarlık veya belediyede herkesin görebileceği yere 15 gün süreyle asılarak ilan olunur . Derecelendirmenin ilanı ve ilandan indirilmesi birer tutanakla belirlenir . / Toplulaştırmaya konu olan malikler; / Derecelendirmeye olan itirazlarını ilan gününden başlayarak 20 gün içinde Bölge Müdürlüğü aracılığı ile Derecelendirme Komisyonu
Başkanlığına yazılı olarak yapabilirler . Bu müddet içinde itiraz etmeyenler derecelendirmeyi kabul etmiş sayılır . Komisyon yapılan itirazları inceler ve en geç 15 içinde karara bağlar . Karar, ilgililere yazılı olarak ilan edilir . / İlgililer bu karara karşı ilan tarihinden başlayarak 15 gün içinde Bölge
Müdürlüğü kanalıyla Genel Müdürlüğe itiraz edebilirler . Genel Müdürlük derecelendirme işinde tecrübeli ziraat mühendislerinden oluşan üç kişilik bir komisyon kurarak mahallinde gerekli incelemeyi yaptırır . Bu komisyonun yazılı olarak hazırlayacağı raporla derecelendirme kesinleşmiş olur . Komisyon 30 gün içinde raporunu hazırlar, komisyon raporunun sonucu yazılı olarak ilgili maliklere Bölge Müdürlüğünce ilanen bildirilir .
9.6. 19. maddesine ek olarak, “Yeni Parselasyon Planlamasında Dikkat Edilecek Hususlar” başlığı altında ise, “-Maliklere mümkün olduğu ölçüde eski arazisine eşdeğer ve tek parselde arazi verilmeye çalışılır . – Maliklerin istekleri dikkate alınarak arazisinin yoğun olduğu bölgede veya en büyük parselinin etrafında toplanarak arazi verilmeye çalışılır . … Toplulaştırma alanındaki işletme yapı ve tesisleri ile bağ, bahçe vb . sabit tesisler imkan ölçüsünde maliklerine verilir . Birden fazla sabit tesisi bulunan malikler bu arazi parçalarından mümkün olduğu kadar birinin etrafında tercih vermek zorundadır . Her parsel yol ve sudan faydalanacak şekilde planlanır . Küçük işletmelere ait parseller, yol ve sudan faydalanabilmesi için, gerektiğinde şuyulandırılır . (hisselendirilir) …
-Talimatın 9. Maddesi kapsamında yer alan tesislerin bulunduğu parseller, planlamada öncelikle bulunduğu yerde bırakılmaya çalışılır .” 9.7. “Projenin Kontrolü ve Onayı” başlıklı 20 nci maddesinde, “Arazi toplulaştırma projesi son şeklini aldıktan ve ilgili Şube Müdürlüğünce kontrol edildikten sonra 15 gün süreyle mahallinde askıya çıkarılır . Askı süresi içinde yapılan yazılı itirazlar incelenir ve kontrol ünitesince tutanağa bağlanarak gerekli düzeltmeler yapılır . Proje ve tutanak mahallinde ikinci kez ilan edilir . Tüm askılar için bu husus bütün maliklere tebliğ niteliği taşır . Ayrıca yazılı itirazlara cevap verilmez .
Parselasyon planları mahallinde en fazla 3 kez askıya çıkarılarak son şeklini almış olur . Kesinleşen planlar, Bölge Müdürlüğünün tasdikinden sonra tetkik ve onaylanmak üzere 3 (üç) nüsha olarak
Genel Müdürlüğe gönderilir . / Genel Müdürlükçe onaylanan projeler uygulamaya konur ve onaylanan projelerde değişiklik yapılmaz, ancak askıyı gerektirmeyecek derecede ve elzem olan değişiklikler Genel Müdürlük izni ile yapılır .” 9.8. “Aplikasyon ve Tescil” başlıklı 22 nci maddesinde, “… Eski ve yeni durumu gösteren mülkiyet listeleri ile Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünün yürürlükteki yasalarına uygun olarak hazırlanan teknik dosya, 3083 Sayılı kanunun 6. ve Uygulama Yönetmeliğinin 28. maddesi gereğince mahalli Kadastro teşkilatına kontrol ve tescili yapılmak üzere gönderilir . / Proje zemine
6 / 9uygulandıktan sonra zemindeki işaretleri korunması için gerekli tedbirler Bölge Müdürlüğünce
alınır . Kadastro kontrolünden sonra toplulaştırma sonucunda oluşan parseller malikleri adına ilgili
Tapu Sicil Müdürlüğünce tapuya res’en tescil edilir ve eski kütük sayfaları kapatılır . Eski sayfalarda kayıtlı bütün hak ve mükellefiyetler yeni sayfalara aktarılır .
hükümleri düzenlenmiştir .
IV. KAMU DENETÇİSİ YAHYA AKMAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
10. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; tesis edilen işlemde hukuka ve hakkaniyete aykırılık tespit edilemediğinden, başvurunun reddi yönünde hazırlanan “Ret Kararı Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden Değerlendirme 11. Şikayet başvurucusu 1 no’lu paragrafta açıklandığı üzere, Tokat ili Niksar ilçesi Boğazbaşı köyünde yapılan arazi toplulaştırma işlemleri sebebiyle uğradığı mağduriyetin giderilmesi talebi ile
Kurumumuza başvurmuştur .
12. 3083 sayılı Sulama Alanlarında Arazi Düzenlenmesine Dair Tarım Reformu Kanununun 3 üncü maddesi gereğince bu Kanunun uygulama alanının, ilgili Bakanlığın teklifi ve Bakanlar Kurulunun kararı ile belirtilen alanlar olduğu, Bakanlar Kurulunun bu kararını, kamulaştırma ve diğer işlemler bakımından kamu yararı kararı sayılacağı hüküm altına alınmıştır . Bu doğrultuda adı geçen Genel
Müdürlükyatırım programında bulunan Tokat Niksar Arazi Toplulaştırma ve Tarla İçi Geliştirme
Hizmetleri (TİGH) Projesi sahasında kalan Tokat ili, Niksar ilçesi köyünnde yeterli sayıda muvafakat alınamadığından, 3083 Sayılı Kanunun 6. Maddesi ve Uygulama Yönetmeliğinin 22.
Maddesi hükümleri çerçevesinde zorunlu arazi toplulaştırma kararının 24/ 03/ 2013 tarihli onay ile alındığı ve çalışmalara başlanıldığı anlaşılmıştır .
13. Şikâyet başvurusuna ilişkin mevzuat hükümlerine ilişkin olarak; 3083 sayılı Sulama
Alanlarında Arazi Düzenlenmesine Dair Tarım Reformu Kanununun “Toplulaştırma ve tarla içi geliştirme hizmetleri” başlıklı 6 ncı maddesinde, toplulaştırma esas ve usulleri ile toprağın derecelendirilmesi ile tarla içi geliştirme hizmetlerinin nasıl yapılacağının yönetmelikte belirtileceği, Sulama Alanlarında Arazi Düzenlenmesine Dair Tarım Reformu Kanunu Uygulama Yönetmeliğinin
“Toplulaştırmanın İlanı ve Proje Hazırlığı” başlıklı 23 üncü maddesinde, toplulaştırma projelerinin teknik talimatla belirtilen esaslara göre hazırlanacağı, “Derecelendirme ve Derecelendirmenin
İlanı” başlıklı 26 ncı maddesinde de, derecelendirmede denkliğin nasıl yapılacağı ve derecelerin birbirine tahvillerinin nasıl sağlanacağının teknik talimatla belirleneceği , hususların belirtildiği görülmüştür .
14. 3083 Sayılı Sulama Alanlarında Arazi Düzenlemesine Dair Tarım Reformu Kanunu ve bu
Kanunun Uygulama Yönetmeliği’nin ilgili hükümleri ile uygulama bölge veya alanlarında yapılacak arazi toplulaştırma usullerinin şekil ve şartlarını düzenleyen Arazi Toplulaştırması Teknik Talimatı hükümleri, somut olay çerçevesinde incelendiğinde, 14.1. Toplulaştırma işlemlerinde toprağın uygulama tarihindeki rayiç bedeli, verimliliği, özellikleri, yerleşim yerlerine olan mesafesi, konumu gibi unsurlar esas alınarak değiştirilecek toprakla
7 / 9denkliğini sağlamak amacıyla yapılan “Toprağın Derecelendirilmesi” işlemleri kapsamında,
Derecelendirme Komisyonu tarafından hazırlanan derecelendirme haritası, mülkiyet listeleri ve derecelendirme puanlarının muhtarlık veya belediyede herkesin görebileceği yere 15 gün süreyle asılarak ilan olunacağı, derecelendirmenin ilanı ve ilandan indirilmesinin birer tutanakla belirleneceği, maliklerin derecelendirmeye olan itirazlarını ilan gününden başlayarak 20 gün içinde
Bölge Müdürlüğü aracılığı ile Derecelendirme Komisyonu Başkanlığına yazılı olarak yapabilecekleri, bu müddet içinde itiraz etmeyenlerin derecelendirmeyi kabul etmiş sayılacağı, hususlarının düzenlendiği, somut olayda, söz konusu toprak derecelendirme işlemlerine karşı başvuran tarafından yapılan bir itiraza dair herhangi bir bilgi veya belge sunulamadığı gibi
Uygulama Yönetmeliğinin 25 inci maddesi gereğince köy muhtarı veya temsilcisinin
Derecelendirme Komisyonunun tabii üyesi olarak belirlendiği, bu Komisyonun 1 asil ve 2 yedek üyesinin arazi sahipleri arasından seçileceği, seçimin 28/ 11/ 2014 saat 15:00 da yapılacağı, ilk toplantıda salt çoğunluk sağlanamadığı takdirde bir hafta sonra aynı gün, aynı saat ve aynı yerde çoğunluk aranmaksızın ikinci toplantı yapılacağı, Köy Muhtarı, İhtiyar
Heyeti ve arazi maliklerinin belirlenen gün, saat ve yerde hazır bulunmaları için ilgililere duyuru yapılması hususunda Genel Müdürlüğün 05/ 11/ 2014 tarih ve sayılı yazısının bulunduğu, bu yazının gereği olarak Derecelendirme Komisyonunun arazi malikleri arasından seçilecek 5 üyesinin seçimine dair duyuru yazısının 06/ 11/ 2014 tarihinden itibaren 15 gün süre ile askıya çıkarıldığı, 22/ 11/ 2014 tarihinde de askıdan indirildiği, dolayısıyla bu hususta hukuka uygun hareket edildiği, ayrıca mahallinde ilan edilerek kesinleşen derecelendirme haritasına göre başvurucunun maliki olduğu no’lu parselin toprak puanının 0.871, no’lu parselin toprak puanının 0.851, yeni oluşturulan no’lu parselin toprak puanının ise 0,853 olduğu, başvuranın hissedarı olduğu ve parsel numaralı taşınmazların yeni parsel planlamasında parsel numaralı taşınmazın bulunduğu blokta, dikdörtgen şeklinde ve alanda toprak endeks değerleri uyumlu biçimde parsel numaralı taşınmaz olarak planlandığı, 14.2. Talimatın 19 uncu maddesinde ise, yerleştirme işlemi yapılırken arazinin topografyası, işletme büyüklükleri, çiftçi tercihleri, sabit tesis durumu, halihazır arazi kullanım durumu, derecelendirme haritası, eski mülkiyet haritası ile optimizasyon tekniklerinin dikkate alınması gerektiği ve maliklere mümkün olduğu ölçüde eski arazisine eşdeğer ve tek parselde arazi verilmeye çalışılacağı, sabit tesis sayılabilecek yapı ve tesislerin bulunduğu parsellerin, planlamada öncelikle bulunduğu yerde bırakılmaya çalışılacağı hususlarının düzenlendiği, somut olayda idarenin cevabi yazısı ekinde gönderilen “Sabit Tesis Tutanağı” nda başvurana ait taşınmazlarda sabit tesis bulunduğuna ilişkin bir belirleme bulunmadığı, 14.3. Teknik Talimatın 19 uncu maddesinde, yeni parselasyon planlamasında dikkat edilecek hususlara yer verildiği, buna göre maliklere mümkün olduğu ölçüde eski arazisine eşdeğer ve tek parselde arazi verilmeye çalışılacağı ve maliklerin istekleri dikkate alınarak arazisinin yoğun olduğu bölgede veya en büyük parselinin etrafında toplanarak arazi verilmeye çalışılacağı hususlarının düzenlendiği, somut olayda çiftçi mülakatlarının 15/ 10/ 2015 ve 30/ 12/ 2015 tarihleri arasında köy merkezinde yapılacağı, arazi sahiplerinin tercih alımları esasında tapu kayıtları ile sahibi olduğu parsellere ait belgeler ve ad soyadı yanlışlığının olmaması için de nüfus cüzdanı veya benzer kimlikle belirtilen yer ve tarihlerde hazır bulunmaları için, ilgililere alışılmış usullerle duyurulması hususunun Genel Müdürlüğün 06/ 10/ 2015 tarih ve sayılı yazısı ile ilgili köy
8 / 9muhtarlıklarına bildirildiği, Köy Muhtarlıklarınca da söz konusu hususların ilanının
sağlandığı ve belirlenen tarihlerde çiftçi mülakatlarının gerçekleştirildiği, başvuranın da 06/ 10/ 2015 tarihli çiftçi tercih formunda parsel numaralı taşınmazının ( 5.000,00 m2)
parsel numaralı taşınmazı ( 7.000,00 m2) ile (aynı blokta) birleştirilmesi talebini belirttiği, ancak maliklerin istekleri dikkate alınarak arazisinin yoğun olduğu bölgede veya en büyük parselinin etrafında toplanarak arazi verilmesi gereğinin yeni parselasyon planlamasında dikkat edilecek hususlardan biri olmakla birlikte, söz konusu kuralın emredici nitelikte olmadığı, somut duruma göre değerlendirilebilecek hususlardan biri olduğu, 14.4. Dolayısıyla bahsi geçen arazi toplulaştırma projesi aşamalarının 3083 Sayılı Kanun, Uygulama
Yönetmeliği ve Arazi Toplulaştırma Teknik Talimatı hükümlerine uygun olarak yürütüldüğü, somut olayda mevzuat hükümlerine aykırılık tespit edilemediği, değerlendirilmiştir .
15. Kurumumuzca yapılan değerlendirme neticesinde; yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve yapılan açıklamalar doğrultusunda, şikâyete konu edilen işlemlerin hukuka ve hakkaniyete aykırılık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır .
C. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme
16. İyi yönetim ilkelerine 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup, idareden istenilen bilgi ve belgelerin süresi içinde ve gerekçeli olarak Kurumumuza gönderildiği anlaşılmıştır .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
17. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Tokat İdare Mahkemesi’ne yargı yolu açıktır .
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE;
Kararın BAŞVURANA VE TARIM REFORMU GENEL MÜDÜRLÜĞÜ’ne tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi