|
ÖZET: Başvuran, 2013 yılından itibaren Ankara Orman Bölge Müdürlüğü Yedek Parça Depo Müdürlüğü’nde Makine Mühendisi olarak görev yaptığını, bu süre zarfında giyim yardımı almadığını belirterek, yasal faizi ile birlikte nakdi giyim yardımı talep etmiştir. Ancak, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 211. maddesi ve buna dayanan Memurlara Yapılacak Giyecek Yardımı Yönetmeliği uyarınca, giyim yardımının hangi koşullarda verileceği belirlenmiştir. Yönetmelik gereği, giyim yardımı ayni olarak sağlanmakta ve nakdi ödeme yapılmamaktadır.
İdare, başvuranın fiilen arazide 3 aylık çalışma süresini tamamlamadığını ve bu nedenle giyim yardımı almasının mümkün olmadığını belirtmiştir. Yönetmelikteki düzenlemelere göre, arazide en az 3 ay süreyle görev yapma şartını sağlamayan başvuranın, giyecek yardımından yararlanma hakkı bulunmamaktadır. Sonuç olarak, başvuranın giyim yardımı talebinin reddedilmesi işleminde hukuka aykırılık tespit edilmemiştir. |
T.C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU
(OMBUDSMANLIK)
SAYI : 2023/10627-S.23.16979
BAŞVURU NO : 2023/5300
KARAR TARİHİ : 24/08/2023
RET KARARI ,TCKN:
Adres:
BAŞVURUYA KONU İDARE : ORMAN GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
Giyecek yardımı ödenmesi talebi hakkında.
BAŞVURUNUN KONUSU :
BAŞVURU TARİHİ : 13/04/2023
I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Başvuran, Ankara Orman Bölge Müdürlüğü Yedek Parça Depo Müdürlüğü bünyesinde Makine
Mühendisi kadrosunda 2013 yılından itibaren görev yaptığını, görev yaptığı Yedek Parça Depo
Müdürlüğünün bir atölye ortamında faaliyet gösterdiğini, birime atandığı tarihten bu güne kadar herhangi bir giyim yardımı ödenmediğini belirterek; fiilen görev yaptığı birime atandığı tarihten itibaren hesaplanacak yasal faizi ile birlikte nakdi giyim yardımının ödenmesini talep etmektedir.
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Başvuruya konu talebe ilişkin olarak Orman Genel Müdürlüğünün 25.05.2023 tarih ve sayılı cevabi yazısı ve eklerinde özetle; 2.1. Başvuranın, Ankara Orman Bölge Müdürlüğü Yedek Parça Depo Müdürlüğü emrinde Makine
Mühendisi olarak görev yaptığı, 2.2. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 211 inci maddesinde; “Devlet memurlarından hangilerinin ne şekilde giyecek yardımından faydalanacakları Maliye Bakanlığı ile Başbakanlık Devlet Personel
Başkanlığının birlikte hazırlıyacakları bir yönetmelik ile tesbit olunur.” denildiği, 2.3. Bu kapsamda 14.09.1991 tarih ve 91/2268 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan
Memurlara Yapılacak Giyecek Yardımı Yönetmeliğinin ekli II sayılı Cetvelinde Teknik Hizmetler Sınıfına dahil personelin “Atölye, Fabrika, Telekominakasyon Tesisinde Fiilen Çalışanlar” ile “Açıkta Çalışanlara (Arazide, Şantiye, Maden İşletmesi ve Radyoling İstasyonlarında çalışanlar)” için verilecek giyim eşyalarının sayıldığı, 2.4. Yine Giyim Yardımının kimlere ve ne şekilde ödenmesiyle ilgili Orman Genel Müdürlüğünün
24.06.2016 tarih ve sayılı yazılarında “…Memurlara Yapılacak Giyecek Yardımı Yönetmeliği ve
Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü talimat ve ekleri doğrultusunda yerine getirilecek olup; arazide fiilen çalışan teknik elemanlara verilecek giyecek istihkak ya da bedellerinin hesaplanmasında tebliğde zikredildiği şekliyle fiilen arazide 3 aylık çalışma süresi dikkate alınacaktır.” denildiği 2.5. Başvuranın 2013-2023 yılları arasında arazide ve atölyede çalıştığı günleri gösterir cetvelin ekte gönderildiği, bu cetvelde görüleceği üzere başvuran yıllar itibariyle fiilen arazide 3 aylık çalışma süresini tamamlamamış olduğundan kendisine giyim yardımı olarak da herhangi bir ödeme yapılmadığı, 2.6. Başvuranın, Yedek Parça Depo Müdürlüğünde atölye işlerinde çalıştırılmamakta olup büro hizmetleri ve görevlendirmeye bağlı olarak da arazi işlerinde çalıştırıldığı; atölyede çalıştırılması ve araziye görevlendirmesine ilişkin sürelerin de yılda 3 ayı bulmadığı, bu nedenle başvurana söz konusu Yönetmelik çerçevesinde giyim yardımı ödemesinin uygun görülmediği, ifade edilmiştir.
III. İLGİLİ MEVZUAT
3. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının; 3.1. “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye
Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler.” 3.2. “Kamu hizmeti görevlileriyle ilgili hükümler” bölümünde yer alan “Genel ilkeler” başlıklı 128 inci maddesinin ikinci fıkrasında; “Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir. (Ek cümle: 7/5/2010- 5982/12 md.) Ancak, malî ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükümleri saklıdır.” 4. 14/6/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun Görevi” başlıklı
5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü
eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.” 5. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun “Giyecek Yardımı” başlıklı 211 inci maddesinde; “Devlet memurlarından hangilerinin ne şekilde giyecek yardımından faydalanacakları Maliye Bakanlığı ile
Başbakanlık Devlet Personel Başkanlığının birlikte hazırlıyacakları bir yönetmelik ile tesbit olunur.” 6. 17.09.1991 tarih ve 210016 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Memurlara Yapılacak Giyecek
Yardımı Yönetmeliğinin; 6.1. “Giyecek Yardımından Yararlanma Şekli” başlıklı 4 üncü maddesinde: “Giyecek yardımı kurum tarafından temin edilir ve ayni olarak verilir. Bu yardım karşılığında çek, kupon veya benzeri kağıtlar verilemez ve nakdi bir ödemede bulunulamaz. Ayrıca, bu yardım için memura fatura karşılığı bir ödeme yapılamaz…” 6.2. “Giyecek Yardımının Verilmesinde Uyulacak Esaslar” başlıklı bölümünde yer alan 9 uncu maddesinde; “(Değişik: 10/2/2011-2011/1437 K.) Kurumlar tarafından giyim eşyalarının verilmesinde ekli cetveller esas alınarak personelin kadro unvanı, sınıfı, sayısı ve hizmet yerlerine göre dağıtım listeleri düzenlenir. Giyecek yardımı harcama yetkililerince onaylanan bu listelere göre yapılır.” 6.3. 11 inci maddesinde; “Kurum ve kuruluşlar, verilecek giyim eşyalarını Maliye ve Gümrük
Bakanlığınca belirlenecek standart fiyatları göz önünde bulundurmak suretiyle tabi oldukları ihale mevzuatına göre karşılarlar.”
6.4. Ek 1 inci maddesinde; “(Ek: 7/5/2010-2010/508 K.) Bu Yönetmeliğe ekli (I) sayılı Cetvelin (…) (17), (18), (19), (20), (21), (22), (23) ve (24) numaralı sıraları ile (II) sayılı Cetvelin Sağlık Hizmetleri ve
Yardımcı Sağlık Hizmetleri Sınıfına ait bölümün (3) ve (4) numaralı sıraları hariç olmak üzere, personele verilmesi öngörülen giyecek yardımlarının bedeli, 11 inci madde uyarınca belirlenen fiyatlar esas alınmak suretiyle nakden ödenir. Emniyet Hizmetleri Sınıfı ile Milli İstihbarat Teşkilatı Müsteşarlığında görev yapan personel için bu madde hükümleri uygulanmaz. Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar
Maliye Bakanlığınca belirlenir.” düzenlemeleri yer almaktadır.
IV. KAMU DENETÇİSİ SADETTİN KALKAN’IN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
7. Kamu Denetçisi tarafından yapılan inceleme ve araştırma neticesinde; başvuranın giyecek yardımı ödenmesi talebinin reddedilmesi işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle başvuranın talebinin reddi yönündeki öneri Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 8. Başvuran, Ankara Orman Bölge Müdürlüğü Yedek Parça Depo Müdürlüğü bünyesinde Makine
Mühendisi kadrosunda 2013 yılından itibaren görev yaptığını, görev yaptığı Yedek Parça Depo
Müdürlüğünün bir atölye ortamında faaliyet gösterdiğini, birime atandığı tarihten bu güne kadar herhangi bir giyim yardımı ödenmediğini belirterek; fiilen görev yaptığı birime atandığı tarihten itibaren hesaplanacak yasal faizi ile birlikte nakdi giyim yardımının ödenmesini talep etmektedir.
9. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun giyecek yardımına ilişkin 211 inci maddesinde; Devlet memurlarının hangi hallerde giyecek yardımından ne şekilde faydalanacakları ve bu yardımın uygulanması ile ilgili esasların Maliye Bakanlığı ile Başbakanlık Devlet Personel Başkanlığının birlikte hazırlayacakları bir yönetmelik ile tesbit olunacağı hükme bağlanmıştır. Anılan Yasa hükmüne dayanılarak yürürlüğe konulan Memurlara Yapılacak Giyecek Yardımı Yönetmeliğinde giyecek yardımına ilişkin hususlar düzenlenmiştir.
10. Yönetmeliğin giyecek yardımından yararlanma şekline ilişkin 4 üncü maddesinde; giyecek yardımının kurum tarafından temin edileceği ve ayni olarak verileceği, bu yardım karşılığında nakdi bir ödemede bulunulamayacağı öngörülmüş; 11 inci maddesinde ise, kurum ve kuruluşların verecekleri giyim eşyalarını
Maliye Bakanlığınca belirlenecek standart fiyatlar göz önünde bulundurulmak suretiyle ihale mevzuatına göre karşılayacakları belirtilmiştir. Bunun yanı sıra, Yönetmelikte 7/5/2010 tarih ve 2010/508 sayılı
Bakanlar Kurulu Kararıyla yapılan değişiklikle bazı personele yapılacak giyim yardımının nakdi olarak ödenmesi öngörülmüş bulunmaktadır. Buna göre, Yönetmeliğin ek 1 inci maddesi ile; (II) sayılı Cetvelin
Sağlık Hizmetleri ve Yardımcı Sağlık Hizmetleri Sınıfına ait bölümün (3) ve (4) numaralı sıraları hariç olmak üzere, personele verilmesi öngörülen giyecek yardımları bedelinin, 11 inci madde uyarınca belirlenen fiyatlar esas alınmak suretiyle nakden ödeneceğine hükmedilmiştir.
11. Başvuran, Ankara Orman Bölge Müdürlüğü Yedek Parça Depo Müdürlüğü emrinde Makine Mühendisi olarak Teknik Hizmetler Sınıfında görev yapmaktadır. Yönetmeliğin ekli II sayılı Cetvelinde; Teknik
Hizmetler Sınıfına dahil personelin “Atölye, Fabrika, Telekominakasyon Tesisinde Fiilen Çalışanlar” ile
“Açıkta Çalışanlar (Arazide, Şantiye, Maden İşletmesi ve Radyoling İstasyonlarında çalışanlar)” için verilecek giyim eşyalarının sayıldığı görülmektedir.
12. Yönetmeliğin ekli II sayılı Cetvelde “B) Bu Yönetmeliğe ekli II sayılı Cetvelin Teknik Hizmetler
Sınıfına ait bölümünün 2 nci sırasında belirtilen (Arazide çalışanlar) ibaresi, yıllık çalışma programları
çerçevesinde aynı yıl içerisinde en az toplam 3 ay süre ile fiilen arazide görev yapılmasını ifade eder.” hükmüne yer verilmiştir.
13. Bu kapsamda, İdare tarafından yapılan açıklamada ve sunulan bilgilerde; başvuranın, yıllar itibariyle fiilen arazide 3 aylık çalışma süresini tamamlamadığı, Yedek Parça Depo Müdürlüğünde atölye işlerinde çalıştırılmadığı, büro hizmetleri ve görevlendirmeye bağlı olarak da arazi işlerinde çalıştırıldığı, atölyede çalıştırılması ve araziye görevlendirmesine ilişkin sürelerin de yılda 3 ayı bulmadığı, bu nedenle başvurana söz konusu Yönetmelik çerçevesinde giyim yardımı ödemesinin uygun görülmediği ifade edilmiştir.
14. İdare tarafından yapılan başvuranın yıllar itibariyle fiilen arazide 3 aylık çalışma süresini tamamlamadığı açıklaması göz önünde bulundurulduğunda, Yönetmeliğin ekli II sayılı Cetvelinde yer verilen aynı yıl içerisinde en az toplam 3 ay süre ile fiilen arazide görev yapılması koşulunu sağlamadığı anlaşılan başvuranın, anılan mevzuat hükümleri kapsamında giyecek yardımından yararlanma hakkının oluşmadığı değerlendirilmektedir.
15. Yukarı anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; İdare tarafından yapılan başvuranın yıllar itibariyle fiilen arazide 3 aylık çalışma süresini tamamlamadığı açıklaması doğrultusunda, giyecek yardımı ödenmesi talebinin reddedilmesi işleminde herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığı kanaat ve sonucuna varılmıştır.
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme 16. İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu
Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiştir. Söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirmeler neticesinde; idarenin, başvurucuya verdiği cevapta hangi sürede hangi mercilere başvurabileceğini göstermediği, bu nedenle “karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi” ilkesine uymadığı anlaşılmış olup; idarenin bahse konu ilkeye uygun davranması önerilmektedir.
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN AÇIKLAMA
17. 6328 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Ret Kararının başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup; Ankara İdare Mahkemesinde yargı yolu açıktır.
VII. KARAR
Yukarıda açıklanan gerekçelerle BAŞVURUNUN REDDİNE, Kararın başvurana ve Orman Genel Müdürlüğüne tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi