Aritmetik hata ifadesinden ne anlaşılması gerektiği ve aritmetik hatanın hangi teklif türlerinde söz konusu olabileceği (KİK)

TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:     

Başkan V. II. Başkan: Kazım ÖZKAN

Üyeler: Ali Kemal AKKOÇ, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hasan KOCAGÖZ, Hamdi GÜLEÇ, Mehmet AKSOY

BAŞVURU SAHİBİ:

MNS Çevre Teknolojileri Müh. İnş. ve Eksp. San. Tic. Ltd. Şti,

Kurt İsmail Paşa 2. Sok. Güneş Plaza No:3/6 Yenişehir/DİYARBAKIR

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Küçükçekmece Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğü,

Halkalı Merkez Mahallesi Turgut Özal Bulvarı Küçükçekmece/İSTANBUL

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2014/162494İhale Kayıt Numaralı “Kanarya Mahallesi 103 Arsa 15 Parselde Sağlık Ocağı, Bilgi Evi ve Muhtarlık Yapılması” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

            Küçükçekmece Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğü tarafından 24.12.2014 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Kanarya Mahallesi 103 Arsa 15 Parselde Sağlık Ocağı, Bilgi Evi ve Muhtarlık Yapılması” ihalesine ilişkin olarak MNS Çevre Teknolojileri Müh. İnş. ve Eksp. San. Tic. Ltd. Şti.nin 14.01.2015 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 19.01.2015 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 28.01.2015 tarih ve 7697 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 28.01.2015 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

            Başvuruya ilişkin olarak 2015/336 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, isteklilerin tekliflerini anahtar teslimi götürü bedel üzerinden verdikleri ve teklifi sınır değerin altında olanların tekliflerinin aşırı düşük teklif açıklaması istenmeksizin reddedileceği ihalede İdari Şartname’nin “Diğer Hususlar” başlıklı 46’ncı maddesinde yer alan düzenleme gereği idareye imalata esas birim miktarlarını gösterir imalat metraj cetveli ve birim fiyatlarını teklif ekinde sundukları, teklif ekinde sunulan anılan belgelerde aritmetik hata bulunduğu gerekçesiyle idarenin tekliflerini Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37’nci maddesinde yer alan hükme istinaden değerlendirme dışı bıraktığı, idare tarafından Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 30’uncu maddesinin ihale tarihinden önce yürürlükten kalkan (26.06.2010 tarih ve 27623 sayılı Resmi Gazete) ç bendi çerçevesinde anılan belgelerin teklif ekinde istenilmesi ve bu belgelerde aritmetik hata bulunması gerekçe gösterilerek tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması işleminin yürürlükte olan kamu ihale mevzuatına aykırı olduğu, 11.01.2010 tarihli ve 2010/UY.III-120 sayılı Kamu İhale Kurulu kararının da iddiasına dayanak teşkil ettiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

Küçükçekmece Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğü tarafından 24.12.2014 tarihinde “Kanarya Mahallesi 103 Arsa 15 Parselde Sağlık Ocağı, Bilgi Evi ve Muhtarlık Yapılması” işinin açık ihale usulü ile ihaleye çıkarıldığı, isteklilerin tekliflerini anahtar teslimi götürü bedel üzerinden verdikleri ve teklifi sınır değerin altında olanların tekliflerinin de aşırı düşük teklif açıklaması istenmeksizin reddedileceği ihaleye 4 isteklinin teklif sunduğu, başvuru sahibi MNS Çevre Teknoloji Müh. İnş. ve Ekspertiz Tic. Ltd. Şti.nin ekonomik açıdan en avantajlı teklifi sunmasına rağmen teklifinin değerlendirilme dışı bırakılarak ihalenin Karen İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş. üzerinde bırakıldığı görülmüştür.

İdari Şartname’nin “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19’uncu maddesinde “19.1. İstekliler tekliflerini, anahtar teslimi götürü bedel üzerinden vereceklerdir. İhale sonucu, ihale üzerine bırakılan istekliyle anahtar teslimi götürü bedel sözleşme imzalanacaktır.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1.İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

33.2. Teklifi sınır değerin altında olduğu tespit edilen isteklilerin teklifleri, Kanunun 38 inci maddesinde öngörülen açıklama istenmeksizin reddedilecektir.“ düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Diğer Hususlar” başlıklı 46’ncı maddesinde “46.1. İhalede uygulanacak sınır değer katsayısı (N) = 1,00

Sözleşmenin uygulanması aşamasında kullanılmak üzere ihale üzerinde kalan istekli idarece verilen analiz formatına uygun birim fiyat teklif cetvelindeki tüm pozların analizleri tek tek sözleşme imzalanmadan önce idareye verilecektir.

          Yeni Birim Fiyat tespitinde Ticaret odasından alınacak rayiç fiyatlara % 15 oranında kesinti yapılacaktır.

Ulaşım araç ve gereçlerini temin edecektir.

          İstekliler teklif eklerinde teklife esas imzalı ve kaşeli Yüklenici idare kontrol teşkilatı için her türlü iletişim ve pursantaj cetvelinin verilmesi şarttır.

         İstekliler teklif eklerinde imalata esas birim miktarlarını gösterir imalat metraj cetvelini ve birim fiyatlarını teklif ekinde vermeleri şarttır.” düzenlemesi yer almakta olup aynı düzenlemeye Sözleşme Tasarısı’nın “Diğer Hususlar” başlıklı 33’üncü maddesinde de yer verilmiştir.

          Başvuru sahibi iddiasında 02.04.2010 tarih ve 27540 sayılı Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İstenecek belgeler” başlıklı 30’uncu maddesinde “ç) Yaklaşık maliyeti, eşik değerin onda birine eşit ve bu değerin üzerinde olan ihalelerde, idare tarafından isteklilerden aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi ile sözleşmenin uygulanması aşamasında kullanılmak üzere teklifleri ekinde;

          1) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatlar ile bu fiyatlara ilişkin idarenin tanımladığı yapım şartlarına göre ihale dokümanı kapsamında verilen analiz formatına uygun analizler ve teklif bedelini gösteren hesap cetveli,

…

            istenir.” hükmünün yer aldığı ancak anılan düzenlemenin 26.06.2010 tarihinde 27623 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik uyarınca yürürlükten kaldırıldığı, dolayısıyla istekliler tekliflerini, anahtar teslimi götürü bedel üzerinden verecekleri ve teklifi sınır değerin altında olanların tekliflerinin de aşırı düşük teklif açıklaması istenmeksizin reddedileceği ihalede birim fiyat teklif cetvelinin istenmesinin yürürlükte olan mevzuata aykırı olduğu, bu çerçevede istenilmemesi gereken anılan cetvelde taraflarınca aritmetik hata yapılması gerekçe gösterilerek tekliflerinin değerlendirilme dışı bırakılmasında hukuka uyarlılık bulunmadığı ifadelerine yer vermiştir.

Yapılan incelemede 02.04.2010 tarih 27540 sayılı Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 26.06.2010 tarihinde 27623 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik uyarınca değişikliğe uğradığı, başvuru sahibinin iddiasında da belirtildiği üzere yukarıda anılan hükmün yürürlükten kaldırıldığı görülmüştür. Ancak idarenin İdari Şartname’nin “Diğer Hususlar” başlıklı 46’ncı maddesinde ve Sözleşme Tasarısı’nın “Diğer Hususlar” başlıklı 33’üncü maddesinde isteklilerden sunacakları tekliflere ek olarak imalata esas birim miktarlarını gösterir imalat metraj cetvelini ve birim fiyatlarını sunmalarını istediği görülmüştür. İdarece Kuruma gönderilen ihale işlem dosyasında, ihale dokümanına yönelik bir şikâyet başvurusunun bulunmadığı ve dolayısıyla da ihale dokümanının kesinleştiği anlaşılmıştır. Bu durumda, isteklilerin anılan Şartname’nin 46’ncı maddesindeki düzenleme doğrultusunda tekliflerini vermeleri gerekmekte olup başvuru sahibi de bu çerçevede ihale dokümanında yapılan düzenlemelere uygun bir şekilde teklif vereceğini anahtar teslimi götürü bedel teklif mektubunun 1’inci maddesinde kabul etmiştir. Dolayısıyla ihale dokümanının kesinleşmiş olması sebebiyle mevcut doküman düzenlemeleri uyarınca teklif verilmesi gerekmekte olup itirazen şikâyete konu olan ihalede başvuru sahibi dâhil diğer 3 isteklinin de söz konusu imalata esas birim miktarlarını gösterir imalat metraj cetvelini ve birim fiyatlarını teklif eklerinde sundukları görülmüştür.

30.12.2014 onay tarihli ihale komisyon kararı incelendiğinde başvuru sahibinin anahtar teslimi götürü bedel teklif mektubu ekinde sunduğu idare tarafından istenen imalata esas birim miktarlarını gösterir imalat metraj cetveli ile birim fiyatlardaaritmetik hata bulunması nedeniyle teklifinin değerlendirilme dışı bırakıldığı görülmüş olup yapılan incelemede başvuru sahibinin anılan cetvelde sırasıyla 24’üncü kalemde yer alan 25.048/2, 29’uncu kalemde yer alan 26.006/108A, 34’üncü kalemde yer alan 26.701/C1, 36’ıncı kalemde yer alan 27.525/BMK, 38’inci kalemde yer alan 27.560/7, 43’üncü kalemde yer alan 5005/3, 72’inci kalemde yer alan Y.15.001/2B, 85’inci kalemde yer alan Y.19.055/003, 91’inci kalemde yer alan Y.21.051/C01 ve 94’üncü kalemde yer alan Y.23.010 nolu pozların miktar ve birim fiyatı çarpımlarında hata yaptığı, ayrıca 102’nci kalemde yer alan ve mekanik olarak adlandırılan tutarın tespitine ilişkin Mekanik Birim Fiyat Teklif Cetvelinde de sırasıyla 1’inci kalemde yer alan MKN-SIH1, 4’üncü kalemde yer alan MKN-SIH4, 7’nci kalemde yer alan MKN-SIH7, 14’üncü kalemde yer alan MKN-SIH14, 20’nci kalemde yer alan MKN-SIH20, 22’nci kalemde yer alan MKN-SIH22, 23’üncü kalemde yer alan MKN-SIH23, 24’üncü kalemde yer alan MKN-SIH24, 25’inci kalemde yer alan MKN-SIH25, 26’ncı kalemde yer alan MKN-SIH26 ve 35’inci kalemde yer alan MKN-SIH35 nolu pozlarda da miktar ve birim fiyatı çarpımlarında hata yaptığı tespit edilmiştir. Yapılan inceleme sonucunda anahtar teslim götürü bedel teklif mektubundateklif edilen tutarın 3.932.506,05 TL olması gerekirken başvuru sahibinin teklif ettiği tutarın 3.932.476,00 TL olduğu görülmüştür.

4734 sayılı Kanun’un “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37’nci maddesinde “…Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Tekliflerin Alınması ve Değerlendirilmesi” başlıklı 16’ncı maddesinin “16.5. Aritmetik hata ve yuvarlama”ya ilişkin alt maddesinde “16.5.1. Birim fiyat teklif cetvelindeki çarpım ve toplamlarda hata olması durumunda aritmetik hata olduğu kabul edilecek ve teklif doğrudan değerlendirme dışı bırakılacaktır. Kısmi teklif verilmesine imkân tanınan ihalelerde, isteklinin aritmetik hata yapılan kısma ilişkin teklifi değerlendirme dışı bırakılarak, teklif verdiği diğer kısımlar üzerinden ihale sonuçlandırılacaktır.” açıklaması yer almaktadır.

Yukarıda anılan mevzuat hüküm ve açıklamalarından da anlaşılacağı üzere aritmetik hata, yalnızca birim fiyat üzerinden teklif alınan ihalelerde birim fiyat teklif cetvelindeki çarpım ve toplamlarda hata bulunması halinde söz konusu olacak ve “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37’nci madde kapsamında yapılacak incelemede sadece birim fiyat teklif mektubu eki teklif cetvellerinde aritmetik hataların bulunup bulunmadığı kontrol edilecek, birim fiyat teklif mektubu eki teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunduğu tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilecektir.

 İsteklilerin teklif fiyatlarının detaylarının bilinmesi ve sözleşmenin uygulanması aşamasında kullanılmak amacıyla istenilen analizler ve teklif bedelini gösteren hesap cetvellerinde aritmetik hataların bulunup bulunmadığı hususu, 37’nci madde kapsamında yapılacak değerlendirmeye konu teşkil etmeyecektir. Dolayısıyla teklif dosyası kapsamında sunulan analizler ve hesap cetvellerine ilişkin olarak 37’nci madde kapsamında yapılacak incelemenin sadece isteklilerin hesap cetvelleri ile ihale konusu işe ait iş kalemleri/grupları için teklif ettikleri birim fiyatların her biri için analiz sunup sunmadıklarının kontrol edilmesi ile sınırlı olması gerekmektedir.

Yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda; idarece, anahtar teslimi götürü bedel işte başvuru sahibi tarafından teklif dosyası kapsamında sunulan hesap cetvelleri hakkında, birim fiyat teklif mektubu eki cetveline ilişkin hükümlerin uygulanması suretiyle, hesap cetvelinde aritmetik hata bunduğu gerekçe gösterilerek başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması işlemi yerinde görülmemiştir.

             Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, başvuru sahibi MNS Çevre Teknoloji Müh. İnş. ve Ekspertiz Tic. Ltd. Şti.ye ait teklifin değerlendirmeye alınması, anılan isteklinin teklifi geçerli bir teklif olduğundan sınır değerin yeniden hesaplanması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

   Oybirliği ile karar verildi.