ÖZET: Başvuru, Hayrabolu ve Muratlı Belediye Başkanlıkları tarafından asansör bakım listelerinin zamanında gönderilmemesi nedeniyle kesilen idari para cezalarına itiraz eden bir firmanın taleplerini içermektedir. Başvuran, ilgili listeleri e-posta ile gönderdiğini belirtmiş ve bu nedenle cezaların iptalini talep etmiştir. Ancak, belediyelerin verdiği yanıtlarda, e-postaların bazıları teyit edilememiş ve başvuranın 2018 yılı bakım listelerini Muratlı Belediyesi’ne iletmediği tespit edilmiştir.

Kamu Denetçiliği Kurumu, başvuruyu değerlendirerek, başvuranın idari para cezalarının iptal talebinin reddine karar vermiştir. Bununla birlikte, asansör bakım listelerinin daha dikkatli bir şekilde incelenmesi gerektiği hususunda her iki belediyeye tavsiyede bulunulmuştur. İlgili mevzuat çerçevesinde, başvuranın cezalarının hukuka uygun olduğu belirlenmiş ve başvurunun kısmen kabulü, kısmen reddi yönünde karar verilmiştir.

Sonuç olarak, başvuranın idari para cezalarının iptali talebi kabul edilmemiş, ancak belediyelere listelerin kontrol süreçlerini iyileştirmeleri önerilmiştir. İlgili belediyelerin bu karar doğrultusunda işlem yapması için 30 gün süre verilmiştir.

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2022/4564-S.22.6940

BAŞVURU NO : 2021/19742

KARAR TARİHİ : 04/04/2022

KISMEN TAVSİYE KISMEN RET KARARI

BAŞVURUYA KONU İDARE : Hayrabolu Belediye Başkanlığı

Muratlı Belediye Başkanlığı

BAŞVURUNUN KONUSU : Başvuranın asansör bakım listelerini zamanında göndermediği gerekçesiyle kesilen idari para cezalarına itirazı hakkındadır.

BAŞVURU TARİHİ : 17/11/2021

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1.Kurumumuza yapılan başvuruda başvuran, Sanayi ve Ticaret

Limited Şirketi adlı firmalarına Tekirdağ Valiliği tarafından, 2019 yılı Ocak ayı sonuna kadar Hayrabolu ve Muratlı İlçelerinde bakımını yaptığı asansörlere ait listeyi (2018 yılı listesi) ve 2020 yılı Ocak ayı sonuna kadar Hayrabolu İlçesinde bakımını yaptığı asansörlere ait listeyi (2019 yılı listesi) zamanında idareye göndermediği gerekçesiyle idari para cezası kesildiğini, ancak başvuranın bu listeleri e mail yoluyla gönderdiğini ifade ederek, idari para cezalarının iptalini talep etmiştir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Şikâyet başvurusunun çözüme kavuşturulması amacıyla Muratlı Belediye Başkanlığı’ndan 04/02/2022 tarih, sayılı yazımız ile bilgi ve belge talep edilmiş olup, ilgili Belediye Başkanlığı’nın 10/02/2022 tarihli cevabi yazısında; 2.1. “Başvuranın 2019 yılı için bakım listelerini mail yoluyla 08/01/2020 tarihinde Muratlı başlığı ile fenisleri@muratlı.bel.tr adresine gönderdiği, 2.2. Firma tarafından 07/01/2020 tarihinde mail geldiği, kimlik numaraları ve adreslerini kontrol edip tekrar düzenleyip gönderilmesi istendiğinden 08/01/2020 tarihinde güncel olarak gönderildiği, Bilgileri edinilmiştir.

3. Şikâyet başvurusunun çözüme kavuşturulması amacıyla Hayrabolu Belediye Başkanlığı’ndan 04/02/2022 tarih, sayılı yazımız ile bilgi ve belge talep edilmiş olup, ilgili Belediye

Başkanlığı’nın 10/02/2022 tarihli cevabi yazısında; 3.1.“Başvuranın bakım listelerini mail yoluyla 31/01/2019 tarihinde imarvesehircilik@hayrabolu.bel.tr adresine gönderdiği tespit edilmiş fakat bahsedilen tarihte kurumumuza vermiş olduğu dilekçe tespit edilememiştir.

3.2.06/01/2020 tarihinde ‘Hayrabolu Bakım Listesi’ başlığı ile turkaysevinc@hayrabolu.bel.tr ve hayrabolu@hayrabolu.bel.tr adreslerine bakım listesi gönderilip gönderilmediği değişen altyapı sebebi ile tespit edilememiştir.

3.3.Konuyla ilgili 11.01.2022, 15.01.2021, 12.01.2021 tarihlerinde hayrabolu@hayrabolu.bel.tr adresine

Bakım Listeleri gönderildiği, fakat bahsedilen tarihlerde kurumumuza herhangi bir dilekçe verilmediği tespit edilmiştir.”

Bilgileri edinilmiştir.

4. Şikâyet başvurusunun çözüme kavuşturulması amacıyla Tekirdağ Sanayi ve Teknoloji İl

Müdürlüğü’nden 18/02/2022 tarih, sayılı yazımız ile bilgi ve belge talep edilmiş olup, ilgili

Tekirdağ Valiliği İl Sanayi ve Teknoloji Müdürlüğü’nün 28/02/2022 tarihli cevabi yazısı ve eklerinde; 4.1. “2020 yılında (2019 yılı için) bakımını yaptığı asansörlerin listelerini belediyelere vermeyen firmaların bilgileri 07.02.2020 tarih sayılı yazı ile belediyelerden istenilmiş, Muratlı Belediye

Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğü’nün 12.03.2020 tarih ve . sayılı yazısıyla

Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin söz konusu listeyi kendilerine bildirdiği tarafımızca tespit edilmiştir.

4.2. Muratlı Belediyesi ile (2019 yılı için) 2020 yılında bakım listesini veren/vermeyen firmalarla ilgili

07.02.2020 tarih sayılı yazı yazılmış, Muratlı Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğü ise

12.03.2020 tarih ve . sayılı yazısıyla cevap vermiştir.

4.3. 2020 yılında Muratlı Belediyesi ile 2019 yılı listeleri için başka yazışma yapılmamış olup, 2018 yılı listeleri için daha önce Belediye başkanlıklarından gelen yazılardan sağlıklı ayıklama yapılamadığı için

21.10.2020 tarih sayılı yazımızla 2018 yılı listelerini 2019 yılı Ocak ayı sonuna kadar Belediye

başkanlıklarına bildirmeyen asansör firmalarının bilgileri tekrar istenilmiştir. Bu yazımıza cevaben

Muratlı Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğü 02.11.2020 tarih ve sayılı yazısında 2018 yılı listesini Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin bildirmediği tespit edilmiştir.

4.4. Firmanın (2018 yılı için) 2019 yılı yasal süresinde bakım listesini Hayrabolu Belediyesine elektronik olarak ilettiğinin tespitinin yapılması nedeniyle Belediye ile görüşülerek cezanın hukuki durumunun değerlendirilip ve geri alınıp alınamayacağının açıklanması istenilmiş olup, firma her ne kadar 2018 yılı için Hayrabolu Belediyesine bakım listesini ilettiğini ispat etmiş olsa da idari yaptırıma konu 2018 yılı için Muratlı Belediyesi’ne ve 2019 yılı için ise Hayrabolu Belediyesine bakım listesini ilettiğini ispat

edememiştir. Firmaya uygulanan 29.12.2020 tarih ve sayılı idari yaptırım kararında Mülki İdari

Amir tarafından her yıl için 1.600 TL olarak uygun görülmüş olup, yukarıda açıklanan durumda firmanın hâlâ 2018 ve 2019 yılı için bildirim yapmadığı Belediye bulunmaktadır. Bu nedenle idari yaptırımın geri alınması söz konusu olamamaktadır. Kaldı ki idari yaptırım konusuna ilişkin ceza düzenlemesinde cezanın listesinin verilmediği Belediye sayısına vb. hususlar dikkate alınarak daha yüksek tutarlar da takdir edilebilecek iken idari yaptırım alt limitte uygulanmıştır.”

Bilgileri edinilmiştir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

5. 18/10/1982 tarihli ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74. maddesinin 3. ve 4. fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir. Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler”, 6. 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanunu’nun “Kurumun görevi” başlıklı 5. maddesinin 1.

fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir.”, 7. 1705 sayılı Ticarette Tağşişin Men’i ve İhracatın Murakabesi ve Korunması Hakkında Kanunun 6. maddesinde, “Bu Kanun uyarınca ilgili Bakanlıkça alınan kararlara ve düzenlemelere aykırı hareket edenlere, tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın, beşyüz Türk Lirasından yirmibin Türk Lirasına kadar idarî para cezası verilir. Ayrıca, sınai veya ticari tesiste ya da ürünlerde, bu Kanun uyarınca ilgili

Bakanlıkça alınan karar ve düzenlemelere uygunluk sağlanması için zamana ihtiyaç bulunması hâlinde, bu eksiklikler giderilinceye kadar sınai ve ticari faaliyetin durdurulmasına karar verilebilir. Ürünlerin, ikinci fıkra uyarınca verilen süre içerisinde alınan karar veya düzenlemelere uygun hâle getirilmemesi hâlinde bunların mülkiyetinin kamuya geçirilmesine karar verilir.” 8. 4.5.2018 tarih ve 30411 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Asansör Periyodik

Kontrol Yönetmeliğinin “Periyodik kontrol esasları” başlıklı 9. maddesinin 15. fıkrasında “Asansör monte eden veya onun yetkili servisi, binalarda/yapılarda aylık bakımını yaptığı asansörlerin kimlik numaralarını ve adreslerini İçeren bilgileri elektronik olarak liste halinde her yıl Ocak ayı sonuna kadar ilgili idareye iletir. İdare bu bilgileri periyodik kontrol için protokol İmzaladığı A tipi muayene kuruluşu ile paylaşır.” 8.1. “Aykırı davranışlarda uygulanacak hükümler” başlıklı 37. maddesinin 1. fıkrasında; “Bu

Yönetmelikte yer alan usul ve esaslara aykırı hareket ettiği belirlenen bina sorumlusuna, asansör monte edene veya onun yetkili servisine Bakanlık tarafından 1705 sayılı Ticarette Tağşişin Men’i ve ihracatın

Murakabesi ve Korunması Hakkında Kanunun 6 ncı maddesine göre İdari para cezası uygulanır.”

Düzenlemelerine yer verilmiştir.

IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

/

9. İlgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, başvuru konusuna ilişkin “Ret

Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden 10. Başvuran, Muratlı ilçesinde bakımını yaptığı asansörlere ait 2018 yılı listesi ve Hayrabolu ilçesinde bakımını yaptığı asansörlere ait 2018 ve 2019 yılı listesini zamanında idareye göndermemesi nedeniyle kesilen idari para cezalarının iptalini talep etmiştir.

11. Başvuran, ilgili Belediyelere, asansör listelerini e-mail yoluyla gönderdiğini ifade etmiş, başvuru ekine de e-mail çıktılarını koyduğu görülmüştür. Asansör Periyodik Kontrol Yönetmeliği’nin 9/15 hükmünde “asansörlerin kimlik numaralarını ve adreslerini içeren bilgileri elektronik olarak liste halinde her yıl Ocak ayı sonuna kadar ilgili idareye iletir” düzenlemesi uyarınca başvuranın başvurusuna eklediği evrak her iki Belediye’ye de teyit amaçlı sorulmuş ve idareler dostane çözüme davet edilmiştir.

12. Hayrabolu Belediyesi, 2019 yılında gelen e-maili teyit etmiş, 2020 yılında gönderilen e-maili ise değişen altyapı çalışmaları nedeniyle tespit edemediğini ifade etmiştir. Tekirdağ İl Sanayi ve Teknoloji

Müdürlüğü ise, 2018 yılı listeleri için daha önce Belediye Başkanlıklarından gelen yazılardan sağlıklı ayıklama yapılamaması nedeniyle yeniden bilgilendirme istediklerini, firmanın Muratlı Belediye

Başkanlığı’na ilişkin 2018 yılı listesini vermediğini, (2018 yılı için) 2019 yılı yasal süresinde bakım listesini Hayrabolu Belediyesine elektronik olarak ilettiğinin tespitinin yapıldığını ancak idari yaptırıma konu 2018 yılı için Muratlı Belediyesi’ne ve 2019 yılı için ise Hayrabolu Belediyesine bakım listesini ilettiğini ispat edemediğini, her yıl için 1.600 TL olarak idari para cezası kesildiğini ifade etmiştir.

13. Asansör Periyodik Kontrol Yönetmeliğinin “Periyodik kontrol esasları” başlıklı 9. maddesinin 15.

fıkrasında “Asansör monte eden veya onun yetkili servisi, binalarda/yapılarda aylık bakımını yaptığı asansörlerin kimlik numaralarını ve adreslerini İçeren bilgileri elektronik olarak liste halinde her yıl

Ocak ayı sonuna kadar ilgili idareye iletir. İdare bu bilgileri periyodik kontrol için protokol İmzaladığı A tipi muayene kuruluşu ile paylaşır.” düzenlemesine yer verilmiştir.

14. Dosya kapsamında yapılan incelemede, Muratlı Belediyesi’nden e-mail teyit edilememiş, Hayrabolu

Belediyesi ise bir yılın e-mailini teyit etmiş, ancak diğerini altyapının değiştiğinden bahisle teyit edememiştir. Başvuran firmaya toplam 3200 TL idari para cezası kesildiği görülmüş ve her yıl için 1600

TL idari para cezası öngörüldüğü için şu aşamada toplam 3200 TL idari para cezasının hukuka uygun olduğu değerlendirilmiştir.

15. Diğer yandan Tekirdağ İl Sanayi ve Teknoloji Müdürlüğü cevabi yazısında, Belediyelerin sağlıklı ayıklama yapmadığını, 2018 yılı listelerinin 2020 yılında yeniden istenildiğini, ayrıca başvuranın 2019 yılı için Hayrabolu Belediyesi’ne gerekli e-maili gönderdiğini belirttiği görülmüş olup, Belediyelerin liste kontrollerini daha titiz yapması gerektiği kanaatine varılmıştır.

B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden Değerlendirme

16. İyi yönetim ilkelerine, 28/03/2013 tarihli ve 28601 sayılı mükerrer Resmi Gazetede yayımlanan Kamu

Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6. maddesinde yer verilmiş olup, söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; şikâyet başvurusunun inceleme ve araştırması kapsamında Kurumumuzca istenilen bilgi ve belgeler bakımından idare tarafından süresi içerisinde işlem tesis edildiği; böylece

“makul sürede karar verme” ve “kararın geciktirilmeksizin bildirilmesi” ilkelerine uygun davranıldığı görülmüştür.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT

17. 6328 sayılı Kanunun 21. maddesinin 1. fıkrası uyarınca başvurunun Kurumumuz tarafından reddedilmesi hâlinde, durmuş olan dava açma süresi gerekçeli ret kararının ilgiliye tebliğinden itibaren kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır. 21. maddenin 2. fıkrası uyarınca ise tavsiye kararı üzerine otuz gün içinde herhangi bir işlem tesis edilmez veya eylemde bulunulmaz ise durmuş olan dava açma süresi kaldığı yerden işlemeye başlayacaktır. Buna göre, ilgili idarenin eylem ve işlemlerine karşı dava açma süresinden arta kalan sürede, Tekirdağ İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Yukarıda yapılan açıklamalar, anılan mevzuat hükümleri ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiği takdirde, BAŞVURUNUN KISMEN KABULÜ KISMEN REDDİNE;

Başvuranın idari para cezalarının iptal edilmesi talebinin REDDİNE, Firmalar tarafından gönderilen asansör periyodik kontrol listelerinin daha titizlikle tetkik edilmesi hususunda MURATLI BELEDİYE BAŞKANLIĞI ve HAYRABOLU BELEDİYE

BAŞKANLIĞI’NA TAVSİYEDE BULUNULMASINA,

6328 sayılı Kanunun 20’nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, ilgili Belediyeler tarafından bu karar

üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın Başvurana, Muratlı Belediye Başkanlığı, Hayrabolu Belediye Başkanlığı ve Tekirdağ Valiliği’ne tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi

/