Asansör Sanayicileri Derneği’nin Bakanlık dağıtım ağına eklenme ve ASTEK Komitesine üye seçilme talebi (KDK)

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)

SAYI : 2022/31-S.22.42

BAŞVURU NO : 2021/12398

KARAR TARİHİ : 03/01/2022

KISMEN TAVSİYE KISMEN RET KARARI

BAŞVURUYA KONU İDARE : SANAYİ VE TEKNOLOJİ BAKANLIĞI

BAŞVURUNUN KONUSU : ASTEK Komitesine üye seçilme ve Bakanlık dağıtım ağına eklenme talebi.

BAŞVURU TARİHİ : 13/07/2021

I. BAŞVURANIN İDDİA VE TALEPLERİ

1. Başvuran; merkezi İstanbul’da bulunan tüzük numaralı Asansör Sanayicileri Derneği’nin

Yönetim Kurulu Başkanı olduğunu, Türkiye genelinde asansör bakım, onarım ve montaj alanında faaliyet gösteren yüzlerce üye işletmeyi bünyesinde barındırdığını, alanında en çok üyeye sahip olan bir sivil toplum kuruluşu olduklarını, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’na derneğin veri tabanına kaydedilerek Bakanlığın bilgi dağıtım listelerine alınması hususunda 20/11/2020 tarih ve 103.01.06.149 sayılı yazı ile talepte bulunduklarını, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının yanıt vermediğini, dağıtım ağına eklenmediğini belirterek sektörün sorunlarının iyi ifade edilebilmesi, bu sorunların çözüme kavuşturulması ve yapılacak mevzuat çalışmalarında katkı sağlamak adına derneğin Bakanlığın dağıtım ağı ile Asansör Teknik Komitesi komisyonuna (ASTEK) dahil edilmesini talep etmektedir.

II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI

2. Konuyla ilgili olarak Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Sanayi Genel Müdürlüğü 7.12.2021 tarihli yazısında;

2.1. Sektörel sivil toplum örgütlerinin kuruluşları, statüleri ve üyelerine yönelik herhangi bir görevi bulunmadığını,

2.2. Başvuru sahibi dernekle ilişkili olarak bir çalışmalarının bulunmadığını, gerekli görülmesi halinde söz konusu derneğin yazışma ağına dahil edilmesinin mümkün olduğunu,

/

2.3. Asansör Teknik Komitesi (ASTEK) üyelerinin 05/11/2013 tarihli ve 28812 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Asansör Teknik Komitesinin Oluşumu, Görevleri ve Çalışma Usul ve Esaslarına Dair Tebliğin (SGM: 2013/17) 5 inci maddesi birinci fıkrasında belirtildiğini,

2.4. Bu üyelerin söz konusu Tebliğin 5 inci maddesi ikinci fıkrasına göre belirlendiğini, aynı maddenin üçüncü fıkrasına göre de görevlerine devam ettiğini,

2.5. Asansör sektörünün bu komitede 5 (beş) üye ile temsil edildiğini, aynı Tebliğin 7 nci maddesi birinci fıkrası (g) bendinde yer alan “ASTEK tarafından gerek görülmesi durumunda, konu ile ilgisi bulunan diğer kamu kurum ve kuruluşları ile özel sektör temsilcileri, toplantılara gözlemci statüsü ile davet edilir.” hükmü gereği Bakanlık tarafından uygun görülmesi halinde toplantıya/toplantılara gözlemci statüsü ile katılımın mümkün olduğunu,

belirtmektedir.

III. İLGİLİ MEVZUAT

3. 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir.

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler” hükmü yer almaktadır.

14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında; “Kurum, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir” hükmü yer almaktadır.

4. 2013/17 sayılı Asansör Teknik Komitesinin Oluşumu, Görevleri ve Çalışma Usul ve Esaslarına

Dair Tebliğin, 4.1. “Asansör teknik komitesinin oluşumu” başlıklı 5 inci maddesinde;

“(1) ASTEK aşağıdaki üyelerden oluşur:

…

n) Asansör sektör derneklerini temsilen beş üye, …

(2) ASTEK üyeleri, Bakanlığın isteği üzerine iki yıl için ilgili kamu kurum ve kuruluşları ile özel sektör dernekleri/birlikleri tarafından belirlenir ve Bakanlığa bildirilir.

(3) ASTEK üyesinin görev süresi içerisinde değiştirilmesi durumunda, yeni üye bilgisi Bakanlığa bildirilir.

Görev süresi sonunda, Bakanlığa ASTEK üyesine ilişkin değişiklik bildirimi yapılmaması durumunda, temsilcinin komite üyeliğinin sonraki iki yıl için de devam edeceği kabul edilir.

/

(4) Üyelerin, ASTEK toplantılarına sürekli olarak katılması esastır. Arka arkaya üç toplantıya geçerli mazereti olmaksızın katılmayan temsilcinin üyeliği düşer ve Bakanlık tarafından yeni üye bilgisi talep edilir.” 4.2. “Asansör teknik komitesinin” görevleri başlıklı 6 ncı maddesinde;

“(1) ASTEK’in görevleri aşağıda belirtilmiştir.

a) İlgili teknik mevzuat kapsamında yer alan asansör ve ekipmanlarını imal, ithal ve/veya ihraç eden sektörün, uyum süreci ile ilgili mevcut durumunu tespit etmek, b) İlgili teknik mevzuat uyum sürecinde ve sonrasında ilgili yönetmelikler kapsamında yer alan sektörlerden bilgi akışını sağlamak, c) Asansör sektörüne hizmet verecek, ülkemizde yerleşik uygunluk değerlendirme kuruluşu, onaylanmış kuruluş, muayene kuruluşu ve laboratuvar ihtiyacını tespit etmek, ç) Asansör sektörüne hizmet veren, ülkemizde yerleşik uygunluk değerlendirme kuruluşlarının, onaylanmış kuruluşların, muayene kuruluşlarının ve laboratuvarların faaliyetlerini değerlendirmek, uygulamalara ilişkin olarak görüş ve önerilerde bulunmak, d) Avrupa Komisyonu ve diğer ilgili uluslararası kuruluşlar tarafından düzenlenecek toplantılara katılım sağlamak için ilgili kurum ve kuruluşlardan temsilci belirlemek, e) Gelişmelere bağlı olarak ilgili Avrupa Birliği mevzuatında oluşacak değişiklikleri takip ederek, yapılacak uyum çalışmalarında taslak yönetmelikler hakkında görüş ve önerilerde bulunmak, f) Gerekli hallerde, teknik düzeydeki çalışmaları gerçekleştirmek üzere çalışma gruplarının kurulmasına karar vermek ve çalışma gruplarının çalışma usul ve esaslarını belirlemek, g) Asansör ile ilgili her türlü konuyu incelemek ve karşılaşılan sorunları tespit etmek, çözüm konusunda önerilerde bulunmak, ğ) Asansör sektörünün geleceğine dair stratejilerin belirlenmesine ilişkin olarak görüş ve önerilerde bulunmak, /

h) Piyasa gözetimi ve denetimi faaliyetlerine ilişkin çalışmaları değerlendirmek, etkin piyasa gözetimi ve denetimi faaliyetleri için görüş ve öneriler sunmak,” hükmü yer almaktadır.

IV. KAMU DENETÇİSİ ARİF DÜLGER’İN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ

5. Başvuranın iddiaları, idarenin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek hazırlanan “Kısmen Tavsiye Ret Karar Önerisi” Kamu Başdenetçisi’ne sunulmuştur.

V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

A. Hukuka, Hakkaniyete ve İnsan Haklarına Uygunluk Yönünden Değerlendirme 6. 1 no.lu paragrafta ayrıntılı açıklandığı üzere, başvuran Asansör Sanayicileri Derneği olarak sektörün sorunlarının iyi ifade edilebilmesi, bu sorunların çözüme kavuşturulması ve yapılacak mevzuat çalışmalarında katkı sağlamak adına derneğin Bakanlığın dağıtım ağı ile Asansör Teknik Komitesine (ASTEK) dahil edilmesini talep etmektedir.

7. 2013/17 sayılı Asansör Teknik Komitesinin Oluşumu, Görevleri ve Çalışma Usul Ve Esaslarına Dair

Tebliğin 6 ncı maddesinde belirtildiği üzere, Asansör sektörüne ilişkin faaliyetleri düzenlemek, uyum süreci ile ilgili mevcut durumu tespit etmek, mevzuat uyum sürecinde sektörlerden bilgi akışı sağlamak, ihtiyaçları belirlemek, sorunları tespit etmek, görüş ve önerilerde bulunmak komitenin görevleri arasındadır.

8. Komitenin asansör sektörüne dair bir sorunu çözebilmek, öneriyi incelemek, görüş bildirmek için görevli üyelerden oluşturulduğu anlaşılmaktadır. Başvuran alanında en çok üyeye sahip Derneklerinin de bu komite de yer alması gerektiğini belirtmektedir.

9. Tebliğde, komitede asansör sektör derneklerini temsilen beş üyenin olması gerektiği düzenlenmiştir.

Üyelerin kimlerden seçileceği hususunda ise, Bakanlığın isteği üzerine iki yıl için ilgili kamu kurum ve kuruluşları ile özel sektör dernekleri/birlikleri tarafından belirleneceği düzenlemesine yer verilmiştir.

Dernekler içerinden seçilecek üyelerin nasıl seçileceği ve kriterlerin ne olması gerekeceğine dair ise bir açıklama, düzenleme yapılmamıştır.

10. Kişilere hukuk güvenliğinin sağlanması, Anayasa’nın 2 nci maddesinde belirtilen hukuk devletinin ön koşullarındandır. Hukuk devleti, hukuk normlarının öngörülebilir olmasını, bireylerin tüm eylem ve işlemlerinde devlete güven duyabilmesini, devletin de yasal düzenlemelerinde bu güven duygusunu zedeleyici yöntemlerden kaçınmasını gerektirir. Hukuk güvenliğinin sağlanması, bu doğrultuda yasaların geleceğe yönelik öngörülebilir belirlemeler yapılabilmesine olanak verecek kurallar içermesini gerekli kılmaktadır.

11. İdarenin dernekler arasında üyeleri belirlerken belli başlı bazı kriterleri düzenlemesi gerektiği, bu kriterler kapsamında seçimin yapılmasının hukuk devleti ilkesi ile bağdaşacağı açıktır. Dolayısıyla ASTEK üyelerinin Bakanlığın isteği üzerine iki yıl için ilgili kamu kurum ve kuruluşları ile özel sektör dernekleri/birlikleri tarafından belirleneceği düzenlemesinin daha açık ifade edilmesi gerektiği değerlendirilmektedir. Ayrıca derneğin bilgiye erişimin kolaylığı yönünden bakanlığın dağıtım ağına eklenmesinin de uygun olacağı değerlendirilmektedir.

12. Yukarıda yer verilen açıklamalar, ilgili mevzuat ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuranın üye seçilmesi talebinin reddine ancak Astek Komitesine üye seçiminde uygulanan usullerin daha açık düzenlenmesi ve derneğin dağıtım ağına eklenmesi konusunda idareye tavsiye verilebileceği gerektiği sonucuna varılmaktadır.

B. İyi Yönetişim İlkeleri Yönünden Değerlendirme

13. İyi yönetim ilkelerine 28/03/2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Kamu

Denetçiliği Kurumu kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin “İyi

Yönetim İlkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde de yer verilmiş olup; söz konusu ilkeler yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; başvuru kapsamında Kurumumuzun bilgi ve belge talebine süresi içinde cevap vermediği, tekit yazısı ile cevap verdiği tespit edildiğinden idarenin bundan böyle bu hususa uygun davranması önerilmektedir.

VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT

14. 14/06/2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun 21 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, bu Kararın başvurana tebliğ tarihinden itibaren, ilgili idarenin işlemine karşı (varsa) dava açma süresinden kalan süre, kaldığı yerden işlemeye devam edecek olup Ankara İdare Mahkemesine yargı yolu açıktır.

VII. KARAR

Açıklanan gerekçelerle ve dosya kapsamına göre; derneğin Asansör Teknik Komitesine üye seçilmesi talebinin REDDİNE;

Asansör Teknik Komitesine üye seçiminde uygulanan usullerin daha açık düzenlenmesi ve derneğin

Bakanlığın dağıtım ağına eklenmesi hususlarında SANAYİ VE TEKNOLOJİ BAKANLIĞINA

TAVSİYEDE BULUNULMASINA,

6328 sayılı Kanun’un 20’nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, SANAYİ VE TEKNOLOJİ

BAKANLIĞINCA bu karar üzerine tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Kararın BAŞVURANA ve SANAYİ VE TEKNOLOJİ BAKANLIĞINA tebliğine, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisi’nce karar verildi.

Şeref MALKOÇ

Kamu Başdenetçisi