|
ÖZET: Başvuru, Ankara Büyükşehir Belediyesi tarafından asfalt katılım payı talep edilmesine itiraz eden bir işyeri sahibinin şikâyeti üzerine yapılmıştır. Şikâyetçi, işyerinin asfaltlanan caddede cephesi bulunmadığını ve arada kamuya açık bir otopark bulunduğunu belirterek, bu durumun düzeltilmesini istemektedir. Ankara Büyükşehir Belediyesi, asfalt çalışmasının yapıldığı alana cephesi olan gayrimenkul sahiplerine katılım payı talep edildiğini savunarak, şikâyetçinin iddialarını reddetmiştir.
İlgili idarelerin açıklamaları doğrultusunda, şikâyetçinin taşınmazının asfaltlanan caddeden yararlanmadığı ve dolayısıyla katılım payı ödemesi gerektiği sonucuna varılmıştır. İvedik Organize Sanayi Bölgesi Yönetim Kurulu, şikâyetçinin caddeden istifade edemeyeceğini belirtmiş ve bu durumun hukuki dayanağını ortaya koymuştur. Ayrıca, yapılan asfalt çalışmasına ilişkin protokolün geçerliliği sorgulanmış ve bu protokole dayanarak talep edilen katılım payının hukuka aykırı olduğu sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak, Kamu Denetçiliği Kurumu, geçerliliği olmayan bir protokole dayanarak katılım payı talep edilmesi işleminin geri alınması ve uygulamanın düzeltilmesi yönünde Ankara Büyükşehir Belediyesi’ne tavsiyede bulunmuştur. Bu karar, ilgili idarelerin belirli bir süre içinde uygulamaları hakkında bilgi vermelerini gerektirmektedir. |
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ KAMU DENETÇİLİĞİ KURUMU (OMBUDSMANLIK)
SAYI : 13569-13569 |sayi|36311982-101.07.04-E.36311982-101.07.04-E.
BAŞVURU NO : 2017/14915 2017/ 14915
KARAR TARİHİ : 01/08/2018 |tarih|
TAVSİYE KARARI
BAŞVURAN VEKİLİ / TEMSİLCİSİ :
BAŞVURUYA KONU İDARE : 1- Ankara Büyükşehir Belediye
Başkanlığı 2- İvedik Organize Sanayi
Bölgesi Yönetim Kurulu Başkanlığı
BAŞVURUNUN KONUSU : Asfalt katılım payına itiraz hakkındadır .
BAŞVURU TARİHİ : 30/11/2017 30.11.2017
I. BAŞVURANLARIN İDDİA VE TALEPLERİ
1. Şikâyetçi, Ankara/Yenimahalle/Yuva’da ada parselde yer alan işyerinin sahibi olduğunu, Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığınca asfaltlanan Yenimahalle İlçesi Serhat Mah.
1419 uncu caddeye işyerinin cephesi olmamasına rağmen kendisinden asfalt katılım payı istendiğini,
işyeri ile asfaltlanan yol arasında kamuya açık otopark bulunduğunu iddia ederek yanlışlığın düzeltilmesini talep etmektedir .
II. İDARENİN BAŞVURUYA İLİŞKİN AÇIKLAMALARI
2. Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı Fen İşleri Dairesi Başkanlığı Yol ve Asfalt Şube
Müdürlüğünün 12/ 01/ 2018 tarih ve sayılı cevabi yazısında, “ Daire Başkanlığımızca 2014 yılında Yenimahalle İlçesi, İVEDİK-OSB Mahallesi sınırları içerisinde bulunan imarın ada parsel ve ada parselin cephesine isabet eden Caddede asfalt çalışması yapılmış ve bu çalışmaya istinaden, sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’na göre çalışma yapılan cadde veya sokağa cephesi bulunan gayrimenkul sahiplerine tapu müdürlüklerinden alınan kayıtlara göre tahakkuk tarihinde malik olduğundan tapu kayıtlarına göre tahakkuk makbuzu-ihbarname gönderilmiş ve bu ihbarname müştekiye 07.01.2015 tarihinde 7201 Sayılı
1 / 8Tebligat Kanununa uygun olarak tebliğ edilmiştir . Asfalt Katılım Payı bedellerinin hesaplanmasında
binanın cephesi, giriş kapısı, konumu (vb .) durumlar değil, binanın bulunduğu ada-parselin çalışma alanına cephesinin olup olmadığı göz önünde bulundurulmaktadır .” hususlarına yer verilmiştir .
3. İlgili idarenin cevabi yazısı açıklayıcı görülmediğinden Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı ve İvedik Organize Sanayi Bölgesinden tekrar bilgi ve belge talep edilmiştir .
4. Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı Fen İşleri Dairesi Başkanlığı Yol ve Asfalt Şube
Müdürlüğünün 21/ 05/ 2018 tarih ve sayılı yazısında, yukarıdaki bilgilere ek olarak
“Belediyemizce çalışma yapılan yer ile dilekçede bahsi geçen ada-parsel aynı olduğundan herhangi bir yanlışlık bulunmamaktadır . Belediyemiz ile İvedik Organize Sanayi Bölgesi Başkanlığı arasında imzalanan Ostim OSB Hizmet Protokolüne göre “Yeni yapılacak asfalt çalışmalarından sonra asfalt katılım bedeli meri mevzuat uyarınca Belediyece alınacaktır .” ibaresi gereği yapılan işlemlerde yasal olmayan herhangi bir durum bulunmamaktadır . Söz konusu ada-parselin cephesinde bulunan otopark alanı yola cephe ve yoldan yararlanma durumunu engellemediğinden, 2464 sayılı Belediye
Gelirleri Kanununa göre; yolun İki tarafında bulunan gayrimenkullerden katılım bedeli alınacağından, tahakkuk eden Yol Harcamalarına Katılma Payında herhangi bir yanlışlık bulunmamaktadır .” ifadelerine yer verilmiştir . Ekte gönderilen hizmet protokolünün tarafı ise Ostim
Organize Sanayi Bölgesi Başkanlığıdır .
5. İvedik Organize Sanayi Bölgesi Yönetim Kurulu Başkanlığının 16/ 07/ 2018 tarih ve sayılı yazısında, “ İlgi yazınızın konusu olan ada parsel numaralı taşınmaz mal Sanayi Bölgemiz sınırları içerisinde bulunmaktadır . Söz konusu ada parsel ile Cadde arasında bırakılan alan, kamuya açık genel otopark olduğu ve şikâyetçinin Caddeye cephesi bulunmadığının kabul edilebilir olduğu ve şikâyetçinin yola çıkışının Caddeden sağladığı ve
Caddeden istifade edilir sayılmayacağı, asfalt çalışmalarının yapıldığı tarihte Yönetim Kurulu
Başkanlığımızca alt yapıya ilişkin protokol ekte yer almaktadır . Söz konusu tarihte Ankara
Büyükşehir Belediyesi ile Ankara’da yer alan tüm Organize Sanayi Bölgeleri arasında altyapı protokolü bulunmaktadır . Bu protokolün amacı, Organize Sanayi Bölgelerinin altyapı hizmet kalitesini yükselterek modern bir çalışma ortamı sağlamaktır .” hususlarına yer verilmiştir .
III. İLGİLİ MEVZUAT
6. 18/ 10/ 1982 tarihli ve 2709 sayılı T.C. Anayasasının “Dilekçe, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkı” başlıklı 74 üncü maddesinde; “… Herkes, bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkına sahiptir . Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına bağlı olarak kurulan Kamu Denetçiliği Kurumu idarenin işleyişiyle ilgili şikâyetleri inceler . … ” 7. 14/ 06/ 2012 tarihli ve 6328 sayılı Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun “Kurumun
Görevi” başlıklı 5 inci maddesinin birinci fıkrasında ; “Kurum, idarenin işleyişiyle ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmakla görevlidir .” 8. 4562 sayılı Organize Sanayi Bölgeleri Kanununun ‘Alt yapı tesisleri kurma, kullanma ve işletme hakkı’ başlıklı 20 nci maddesinde “OSB’lerin ihtiyacı olan elektrik, su, kanalizasyon, doğalgaz, arıtma tesisi, yol, haberleşme, spor tesisleri gibi altyapı ve genel hizmet tesislerini kurma ve işletme, kamu ve özel kuruluşlardan satın alarak dağıtım ve satışını yapma hakkı sadece OSB’nin yetki ve sorumluluğundadır… OSB’de yer alan kuruluşlar, altyapı ihtiyaçlarını OSB’nin tesislerinden karşılamak zorundadır . OSB’nin izni olmaksızın altyapı ihtiyaçları başka bir yerden karşılanamaz ve bu amaçla münferiden tesis kurulamaz . Bu kuruluşlar kendilerine tahsis edilen altyapı kullanma hakkını başka kuruluşlara devir ve temlik edemez ve başkalarının istifadesine
2 / 8tahsis edemez…”
9. Organize Sanayi Bölgeleri Uygulama Yönetmeliğinin ‘Alt yapı tesisleri kurma, kullanma ve işletme hakkı’ başlıklı 114 üncü maddesinde , “( 5)OSB’de yer alan kuruluşlar, alt yapı ihtiyaçlarını OSB’nin tesislerinden karşılamak zorundadır . OSB’nin izni olmaksızın altyapı ihtiyaçları başka bir yerden karşılanamaz ve bu amaçla münferiden tesis kurulamaz . Bu kuruluşlar kendilerine tahsis edilen altyapı kullanma hakkını başka kuruluşlara (Değişik ibare : RG- 11/ 5/ 2018- 30418) devir ve temlik edemez ve başkalarının kullanımına tahsis edemez .” 10. 10/ 07/ 2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun “Büyükşehir belediyesinin gelirleri” başlıklı 23 üncü maddesinin birinci fıkrasının (g) bendinde, “Hizmetlerin büyükşehir belediyesi tarafından yapılması şartıyla 2464 sayılı Belediye Gelirleri
Kanununda belirtilen oran ve esaslara göre alınacak yol, su ve kanalizasyon harcamalarına katılma payları .” 11. 26/ 05/ 1981 tarihli ve 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanununun “Yol harcamalarına katılma payı” başlıklı 86 ncı maddesinin birinci fıkrasında, “ Belediyelerce veya belediyelere bağlı müesseselerce aşağıdaki şekillerde inşa, tamir ve genişletilmeye tabi tutulan yolların iki tarafında bulunan veya başka bir yola çıkışı olmaması dolayısıyla bu yoldan yararlanan gayrimenkullerin sahiplerinden meclis kararı ile Yol Harcamalarına Katılma Payı alınabilir .
a-) Yeni yol açılması; Mevcut yolların yüzde 40 nispetinde veya daha fazla genişletilmesi; b-)Kaldırımsız ve bakımsız bulunan yolların, kaldırım veya parke kaldırım haline getirilmesi veya asfalt yapılması, kaldırım veya şose halindeki yolların da parke, beton veya asfalta çevrilmesi; c-)Mevcut kaldırım veya parkelerin sökülüp yeniden düzenlenmesi ”, 12. “Payların hesaplanması” başlıklı 89 uncu maddesinin (a) bendinde, “ Harcamalara katılma payları, bir program dâhilinde veya istek üzerine doğrudan doğruya yapılan işlerde, bu hizmetler dolayısıyla yapılan giderlerin tamamıdır . Şu kadar ki yapılacak giderler peşin ödendiği takdirde bu paylar ilgililerden yüzde yirmi beş noksanı ile alınır . Ancak, bu tür hizmet giderleri Bayındırlık ve
İskân Bakanlığı ile İller Bankası tarafından tespit edilen ve yayınlanan rayiç ve birim fiyatlara göre hesaplanan tutarları aşamaz… .Harcamalara katılma payları bina ve arsalarda vergi değerinin yüzde 2’sini geçemez .”, 13. “Payların tahakkuk şekli” başlıklı 90 ıncı maddesinde, “ Yol Harcamalarına Katılma Payı, bu hizmetin yapıldığı yollardan faydalanan , Su Tesisleri İle Kanalizasyon Harcamalarına Katılma
Payları ise hizmetten faydalanma şekillerine göre ilgili gayrimenkul sahipleri arasında ve 89 uncu maddeye göre hesaplanan katılma payları toplamının ilgili gayrimenkullerin vergi değerleri toplamına oranlanarak dağıtılması suretiyle hesaplanıp tahakkuk ettirilir . Şu kadar ki, ibadet yerleri hakkında harcamalara katılma payı tahakkuku yapılmaz .”, 14. “Tahakkuk zamanı” başlıklı 91 inci maddesinin birinci fıkrasında, “ Harcamalara katılma paylarının tahakkuku, işler hangi ihale usulü ile yapılmış olursa olsun, hizmetin tamamlanarak halkın istifadesine sunulmuş olmasından sonra yapılır .” 15. “Tahsil şekli” başlıklı 93 üncü maddesinde, “ Harcamalara katılma payları belediyelerce veya bunlara bağlı müesseselerce, 92 nci maddeye göre payların ilan ve tebliğ edildiği yılı takip eden yıldan itibaren iki yılda ve dört eşit taksitte, peşin ödemelerle tahakkuk tarihinden itibaren bir ay içinde tahsil olunur . Ancak, yukarıda yazılı ödeme sürelerini, ilgili belediyelerin teklifi üzerine, 5 yıla (peşin ödemelerde bir yıla) kadar uzatmaya ve buna göre taksit sürelerini tespit etmeye
Bakanlar Kurulu yetkilidir . Bakanlar Kurulunca bu yetkinin kullanılması halinde, uzatılan ödeme süreleri için belediyeler, belediye meclislerinin kararı üzerine ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının
Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri uyarınca alınan tecil faizi oranını aşmamak üzere faiz
3 / 8alabilirler .
Satış, hibe ve trampa gibi devir hallerinde ferağ sırasında o tarihe kadar ödenmemiş taksitler peşin olarak tahsil olunur .
Harcamalara katılma payına tabi gayrimenkullerin listesi belediyelerce ilgili tapu dairelerine bildirilir . Bu gayrimenkullerin satış, hibe ve trampaları halinde tapu dairesi payın tahsilini sağlamak üzere, belediyeyi haberdar eder ve pay ödenmedikçe intikal işlemi yapılmaz .”, 16. 21/ 08/ 1981 tarihli ve 17435 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2464 sayılı Belediye Gelirleri
Kanununun Harcamalara Katılma Payları ile İlgili Hükümlerinin Uygulanmasına İlişkin
Yönetmeliğin “Payın Tahakkuk Zamanı” başlıklı 7 nci maddesinde, “ Yol Harcamalarına
Katılma Payının tahakkuku, iş hangi ihale usulüne göre yapılmış olursa olsun, hizmetin tamamlanarak halkın istifadesine sunulmasından sonra yapılır .
…Belediyenin çalışma programı uygulaması gereğince veya teknik zorunluluklar dolayısıyla kısım kısım inşa, tamir veya genişletme yapılması halinde, bitirilerek istifadeye açılmış olması şartı ile katılma payının kısım kısım da tahakkuku mümkündür . İşin bitirilerek hizmete açılmış olduğu geçici kabulünün yapılması ile belirlenir .” düzenlemelerine yer verilmiştir .
IV. KAMU DENETÇİSİ HÜSEYİN YÜRÜK’ÜN KAMU BAŞDENETÇİSİ’NE ÖNERİSİ
17. Başvurunun kabulü ile geçerliliği olmayan bir protokole dayanılarak katılım payı talep edilmesi işleminin geri alınması ve bu konudaki uygulamanın düzeltilmesi hususunda Ankara Büyükşehir
Belediye Başkanlığına tavsiyede bulunulması önerilmiştir .
V. DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
A. Hukuka ve Hakkaniyete Uygunluk Yönünden 18. Şikâyetçi, Ankara/Yenimahalle/Yuva’da ada parselde yer alan işyerinin sahibi olduğunu, Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığınca asfaltlanan Yenimahalle İlçesi Serhat Mah.
1419 uncu caddeye işyerinin cephesi olmamasına rağmen kendisinden asfalt katılım payı
istendiğini, işyeri ile asfaltlanan yol arasında kamuya açık otopark bulunduğunu iddia ederek yanlışlığın düzeltilmesini talep etmektedir .
19. Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı, yapılan asfalt çalışmasına istinaden, 2464 sayılı
Belediye Gelirleri kanununa göre çalışma yapılan cadde veya sokağa cephesi bulunan gayrimenkul sahiplerine tapu Müdürlüklerinden alınan kayıtlara göre tahakkuk tarihinde malik olduğundan tapu kayıtlarına göre tahakkuk makbuzu-ihbarname gönderildiğini belirtmiştir .
20. Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı cevabi yazısı açıklayıcı görülmediğinden Ankara
Büyükşehir Belediye Başkanlığı ve İvedik Organize Sanayi Bölgesinden tekrar bilgi ve belge talep edilmiştir .
21. Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı Fen İşleri Dairesi Başkanlığı Yol ve Asfalt Şube
Müdürlüğü yine ayrıntılı bilgi ve belge cevabı vermemekle beraber, 21/ 05/ 2018 tarih ve sayılı yazısında, “Söz konusu ada-parselin cephesinde bulunan otopark alanı” ifadesini kullanarak bahsi geçen yerin şikâyetçinin iddia ettiği gibi otopark olduğunu kabul etmiştir . Bununla birlikte ekte gönderilen hizmet protokolünün tarafı ise Ostim Organize Sanayi Bölgesi Başkanlığı olduğu için dikkate alınmamıştır .
22. İvedik Organize Sanayi Bölgesi Yönetim Kurulu Başkanlığı, 16/ 07/ 2018 tarih ve sayılı
4 / 8yazısında, şikâyete konu taşınmazın İvedik Sanayi Bölgesi sınırları içerisinde bulunduğunu,
ada parsel ile Cadde arasında bırakılan alanın kamuya açık genel otopark olduğunu, şikâyetçinin . Caddeye cephesi bulunmadığı iddiasının kabul edilebilir olduğunu, şikayetçinin
. Caddeden istifade edilir sayılmayacağını ve şikâyetçinin yola çıkışının Caddeden sağladığını belirtmiştir . Bununla birlikte ekte gönderilen protokolün tetkikinden, taraflarının Ankara
Büyükşehir Belediye Başkanlığı ve İvedik Organize Sanayi Bölgesi Başkanlığı olduğu, “V-Belediye’nin Yapacağı Hizmetler” başlığı altında “ 1- Yol, Asfalt, İçme Suyu, Pissu, Yağmur Suyu
Çalışmaları” başlığına yer verildiği, “B- Asfalt Çalışmaları” başlığı altında “a) Yol asfaltlama çalışmaları BELEDİYE ve İVEDİK OSB tarafından müşterek olarak yapılacak bir çalışma programı dâhilinde yapılacaktır . Yolların ihtiyaç duyulduğunda asfaltlarının yenilenmesi Belediye tarafından yapılacaktır . b) Yeni yapılacak asfalt çalışmalarından sonra asfalt katılım bedeli meri mevzuat uyarınca Belediyece alınacaktır .” hükmüne, “VII- SÜRE” başlığı altında “İş bu protokol Mart 2014 başına kadar yürürlükte kalacaktır .” hükmüne yer verildiği tespit edilmiştir .
23. Dosya kapsamında yer alan bilgilere göre, Ankara Büyükşehir Belediyesi Belediye Meclisinin
12.11.2014 tarih ve sayılı kararı ile 2013 yılı için kararlaştırılan birim fiyatların 2014 yılı asfalt
katılım bedeli çalışmalarında da kullanılması ve yapılan asfalt çalışmalarına istinaden yol harcamalarına katılma payı alınmasına karar verilmiştir .
24. Katılım hesap cetveli özeti aşağıdaki gibidir .
Toplam Çalışma Maliyeti (A) 959929,82
Yola Cephesi Bulunan Taşınmazların Toplam 63.283.33,91
Vergi Değeri (B)
Katılım Payı Katsayısı (C=(A)-(B)) 0,01516876
Gayrimenkul Vergi Değeri : 295.923,00
Tahakkuk Tutarı (G . Vergi Değeri (D) x Katsayı 4,888,79
(C)) :
25. İbra ve Geçici Kabul tutanağının özeti aşağıdaki gibidir .
İş emri 01/ 01/ 2014 1. ve 2. Keşif Tutarı 959,929,82
İşin Bitme Tarihi 31/ 09/ 2014 26. İş Emrinin özeti aşağıdaki gibidir .
Yapılacak İş Beton Asfalt Kaplama
5 / 8İşin İlçesi Yenimahalle
İşin Mahallesi .
İşin Yol Adı
İşe başlanılması ve keşif dâhilinde kalınması şartıyla gerekli olacak malzemelerin de ambardan verilmesi Olura sunulmuştur . Olur, 31/ 09/ 2014 tarihinde Fen İşleri Dairesi
Başkan Vekili tarafından imzalanmıştır .
27. Harcamalara katılma payı, belediyeler tarafından inşa, tamir ve genişletilmeye tabi tutulan yolların iki tarafında bulunan veya başka bir yola çıkışı olmaması dolayısıyla bu yoldan yararlanan gayrimenkullerin sahiplerinden meclis kararı ile alınan paydır . Belediye gelirleri arasında bulunan harcamalara katılma payı 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanununun üçüncü kısmında düzenlenmiştir . Buna göre yol harcamalarına katılma payı, kanalizasyon harcamalarına katılma payı ve su tesisleri harcamalarına katılma payı olmak üzere üç çeşit katılma payı öngörülmüştür . Harcamalara katılma payı, gayrimenkulün değerini artırıcı nitelikte olduğu için, katılma payı mükellefliği harcamanın yapıldığı bölgedeki gayrimenkul sahipliği ile ilişkilendirilmiştir . Böylece harcamalara katılma payı yoluyla, belediye tarafından yapılan kentsel alt yapı yatırımlarının bir kısmı, bu harcama sonucu belli değer elde eden kişilerce varlık değerleri ile orantılı olarak karşılanmaktadır (Nebi Yılmaz ( 2008), “Bir Otokontrol Sistemi Olarak Belediyelerde
Harcamalara Katılma Payı”, Sayıştay Dergisi , Sayı : 13569-1356971 , s.78) . ( 2017/ 12924 sayılı karar)
28. Ankara Bölge İdare Mahkemesi 4. Vergi Dava Dairesinin bir kararı (Esas No : , Karar
No : ) şu şekildedir; “Davacı adına, Ankara ili, Yenimahalle ilçesi, Ostim Mahallesi sınırları içerisinde bulunan ada, parseldeki taşınmazı için 2012 yılına ilişkin olarak tahakkuk ettirilen yol harcamalarına katılma payının ödeme tarihinden itibaren işletilecek tecil faiziyle birlikte iadesi istemiyle yapılan düzeltme-şikâyet başvurusunun reddine dair işlemin iptali istemiyle açılan davada; uyuşmazlığa esas asfalt kaplama çalışmasının Ostim Organize Sanayi
Bölgesi’nde yapıldığının taraflar arasında ihtilafsız olduğu, OSB’lerin ihtiyacı olan elektrik, su, kanalizasyon, yol gibi alt yapı ve genel hizmet tesislerini kurma ve işletme hakkının 4562 sayılı
Kanun uyarınca sadece OSB’nin yetki ve sorumluluğunda bulunduğu, bu yetki ve sorumluluğun, bir “protokolle” başka bir idari mercie devrinin mümkün olmadığı, OSB sınırları içinde kalan ve
OSB yönetiminin yetki ve sorumluluğunda bulunan alanda davalı idarece yapılan asfalt çalışması nedeniyle, herhangi bir yasal dayanağı bulunmayan bir protokole istinaden davacıdan yol harcamalarına katılma payı talep edilemeyeceği gerekçesiyle ; davaya konu işlemin iptaline ve ihtilafa yol harcamalarına katılma payının tahsil tarihinden itibaren hesaplanacak faiziyle birlikte davacıya iadesine hükmeden Ankara 4. Vergi Mahkemesi’nin 29/ 09/ 2017 gün ve , sayılı kararının ; hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek kaldırılması istenilmektedir . …
Dayandığı hukuki ve kanuni nedenlerle gerekçesi yukarıda açıklanmış bulunan Ankara 4. Vergi
Mahkemesince verilen 29/ 09/ 2017 gün ve , sayılı karar, aynı gerekçe ve nedenlerle Dairemizce de uygun görülmüş olup, dilekçede ileri sürülen iddialar anılan kararın kaldırılmasını sağlayacak durumda bulunmadığından istinaf isteminin reddine, … karar verildi .” 29. Başvuru bağlamında gündeme gelen harcamalara katılma payının, 2464 sayılı Belediye Gelirleri
Kanununun 86 ncı maddesi gereğince tahakkuk edildiği iddia edilse bile; 4562 sayılı Organize
6 / 8Sanayi Bölgeleri Kanununun 20 nci maddesi gereğince, anılan katılma payının ilgili idare tarafından
alınması mümkün görülmemektedir . Zira söz konusu 20 nci madde, OSB bünyesinde altyapı ihtiyaçlarını giderme yetki ve sorumluluğunun OSB’nin uhdesinde olduğunu açıkça belirterek bu hususta ilgili idarenin yetkisizliğini ortaya koymaktadır . Nitekim yukarıda zikredilen yargı kararında da, benzer bir görüş serdedilmiş olup protokol vasıtasıyla OSB’nin sorumluluğunun devredilemeyeceği ve bundan kaynaklı katılma payı tahakkukunun hukuka aykırı olduğu yönünde hüküm kurulmuştur .
30. Protokolün hukuken geçerli olduğu kabul edilse dahi, yol harcamalarına katılma payının tahakkuk anı olan iş bitim tarihinde, yani başvuruya konu olay bakımından 31/ 09/ 2014 tarihinde, ilgili idare ve İvedik OSB arasında akdedilmiş protokolün yürürlük tarihinin (Mart 2014 başına kadar) sona erdiği ve bu suretle söz konusu protokole dayanılarak başvuruya konu katılma payının tahakkuk edilemeyeceği ortadadır .
31. Ayrıca 2464 sayılı Kanunun 86 ncı maddesinde, katılma payının, “Yolların iki tarafında bulunan veya başka bir yola çıkışı olmaması dolayısıyla bu yoldan yararlanan gayrimenkullerin sahipleri” ne tahakkuk ettirileceği hüküm altına alınmıştır . Bu hüküm, yol bakım çalışması yapılan yolun iki tarafında bulunan gayrimenkullerin sahiplerini açıkça katılma payına muhatap kılmaktadır . Ancak şikâyetçinin sahibi olduğu taşınmazın, başvuruya konu yol çalışmasının yapıldığı caddeye cephesi bulunup bulunmadığı konusunda Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı Fen İşleri Dairesi
Başkanlığı Yol ve Asfalt Şube Müdürlüğünün 21/ 05/ 2018 tarih ve sayılı yazısında, “söz konusu ada-parselin cephesinde bulunan otopark alanı” ifadesini kullanarak bahsi geçen yerin şikâyetçinin iddia ettiği gibi otopark olduğunun kabul edildiği, İvedik Organize Sanayi Bölgesi
Yönetim Kurulu Başkanlığının 16/ 07/ 2018 tarih ve sayılı yazısında da kamuya açık genel otopark olduğu, şikâyetçinin Caddeye cephesinin bulunmadığı, bu caddeden istifade etmediği ve şikâyetçinin yola çıkışının Caddeden sağladığı bilgileri karşısında çalışma yapılan yol ile parsel arasında şikâyetçinin malik olduğu taşınmazın “yolların iki tarafında bulunan veya başka bir yola çıkışı olmaması dolayısıyla bu yoldan yararlanan gayrimenkul” kapsamında değerlendirilemeyeceği hususları vurgulanmıştır . Dolayısıyla başvuruya konu katılma payının, 2464 sayılı Kanunun 86 ncı maddesi gereğince dahi tahakkuk edilmesi mümkün değildir .
32. Yukarıdan beri anlatılan hususlar, başvuranın iddiaları, idarelerin konu ile ilgili açıklamaları, ilgili mevzuat, yargı kararları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; başvuranın asfalt katılım payı tahakkukunun iptal edilmesi talebinin idarece reddedilmesi işleminde hukuka uygunluk tespit edilememiştir .
B. İyi Yönetim İlkeleri Yönünden 33. İyi yönetim ilkelerine 28/ 03/ 2013 tarihli ve 28601 mükerrer sayılı Resmi Gazetede yayımlanan
Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında
Yönetmeliğin “İyi yönetim ilkeleri” başlıklı 6 ncı maddesinde yer verilmiş olup; Ankara
Büyükşehir Belediye Başkanlığının , şikâyetçiye yönelik verdiği cevabi yazıda, karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkelerine , 34. Dosya kapsamına göre, asfalt çalışmasının 01/ 01/ 2014- 31/ 09/ 2014 tarihleri arasında yapıldığı, hem keşif tutanağının hem iş emrinin hem de ibra ve geçici kabul tutanağının 31/ 09/ 2014 tarihinde tasdik olunduğu, 12/ 11/ 2014 tarihinde Belediye Meclisince genel bir karar alındığı hususları dikkate alındığında bir iş günü içerisinde yapıldığı gösterilen işlemlerin belirli aşamalar gerektiği, pratikte bir iş gününde tamamlanmasının mümkün olmadığı değerlendirilmiştir . 01/ 01/ 2014 tarihinde başladığı belirtilen çalışma için keşif tarihinin 31/ 09/ 2014 tarihinin gösterilmesi işlemi ile Ankara
Büyükşehir Belediye Başkanlığının , kanunlara uygunluk, dürüstlük, şeffaflık, makul sürede karar verme ilkelerine ,
7 / 835. Şikâyet konusunu çözüme kavuşturmak amacıyla Kurumumuz tarafından talep edilen
bilgi ve belge talebine eksik bilgi içerecek şekilde cevap verilmesi işleminde Ankara
Büyükşehir Belediye Başkanlığının kanunlara uygunluk, nezaket, şeffaflık, hesap verilebilirlik, kararların gerekçeli olması, ilkelerine uymadığı tespit edildiğinden, İdarenin bahse konu ilkelere uygun davranması önerilmektedir .
VI. HAK ARAMA ÖZGÜRLÜĞÜNE İLİŞKİN YASAL MEVZUAT
36. 6328 sayılı Kanunun “Dava açma süresinin yeniden işlemeye başlaması” başlıklı 21 inci maddesinde, Kamu Denetçiliği Kurumunun inceleme ve araştırmasını, başvuru tarihinden itibaren altı ay içinde sonuçlandıramaması hâlinde durmuş olan dava açma süresinin kaldığı yerden işlemeye başlayacağı belirtilmiştir . Bu kapsamda incelemenin altı ayda bitirilememe gerekçesi, dava açma süresinin kaldığı yerden yeniden işlemeye başlayacağı hususu ve yargı yolu başvurana 01/ 06/ 2018 tarihli ve sayılı yazı ile bildirilmiştir .
VII. KARAR
Açıklanan gerekçelerle;
Başvurunun KABULÜNE;
Geçerliliği olmayan bir protokole dayanılarak katılım payı talep edilmesi işleminin geri alınması ve bu konudaki uygulamanın düzeltilmesi hususunda ANKARA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ
BAŞKANLIĞINA tavsiyede bulunulmasına , Kararın, BAŞVURANA, ANKARA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞINA ve İVEDİK
ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİNE tebliğine,
6328 sayılı Kanunun 20 inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, ilgili idarelerce bu karar üzerine
tesis edilecek işlemin otuz gün içinde Kurumumuza bildirilmesinin zorunlu olduğuna, Türkiye Cumhuriyeti Kamu Başdenetçisince karar verildi .
Şeref MALKOÇ
Kamu Başdenetçisi