Aşırı düşük açıklaması kapsamında sunulan belgenin alındığı firmanın, ihale konusu alanda faaliyet yapıp yapmadığının idarece sorgulanması zorunluluğu var mıdır (KİK)

            Toprak Mahsulleri Ofisi Genel Müdürlüğü (TMO) Teknik İşler Dairesi Başkanlığı tarafından 14.02.2013 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “TMO Genel Müdürlüğü Merkez ve Taşra Teşkilatına Nitelikli Personel ve Temizlik” ihalesine ilişkin olarak Bora Kurumsal Hizmetler İnş. Tur. Gıda Mob. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 15.03.2013 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 20.03.2013 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 04.04.2013 tarih ve 11955 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 04.04.2013 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

            Başvuruya ilişkin olarak 2013/1356 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1) İhale üzerinde bırakılan isteklinin 8.955.038,27 TL teklif fiyatının ihale konusu hizmet işinde giyim bedeli hariç olarak 8.955.089,00 TL tutarında bulunan asgari işçilik maliyetinden daha düşük olduğu ve açıklamasının reddedilmesi gerektiği, idarece ihale üzerinde bırakılan ve ekonomik açıdan 2’nci avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen isteklilerin aşırı düşük teklif fiyatı açıklamalarının yürürlükteki mevzuata uygun olarak değerlendirilmediği,

2) İhaleye katılan isteklilerin bilanço oranları ve iş hacmi tutarları itibariyle yeterlik kriterlerini sağlayıp sağlamadıklarının kontrol edilmesi gerektiğiiddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

1) Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak,

İdarenin cevabında“… aşırı düşük sorgulamasına cevap veren firmaların yaptığı açıklamalarının Kamu İhale Kanunu ve ikincil mevzuata uygun olarak yaptıklarından açıklamaları yeterli görülmüş olup, Kamu İhale Genel Tebliğinin … 79.4.2.15 maddesinin son paragrafına … göre değerlendirildiğinden … iddiaların yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır” denilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1. (Değişik: 9/2/2011 -27841 RG/ 4. md.) Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, tekliflerin değerlendirilmesinde;

İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, kıdem tazminatı, işyeri hekimliği ücreti, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki genel giderleri karşılamak üzere birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik kalemindeki (yol, yemek ve giyecek dahil brüt asgari ücret veya brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası üzerinden ücret hesaplanan işçilik kalemi ile ulusal bayram ve genel tatil günleri ve fazla çalışma saatlerine ilişkin işçilik kalemleri) birim fiyatlar ile işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemi/kalemleri kapsamında çalıştırılacak olan her bir personelin işçilik maliyeti üzerinden % 3 oranında sözleşme giderleri ve genel giderler hesaplanacaktır.

…

79.3.  Asgari işçilik maliyeti;

i- İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil),

ii- İdari şartnamede öngörülen nakdi veya ayni yemek ve yol bedeli ile ayni giyim bedeli,

iii- İşveren sigorta primi tutarından oluşmaktadır.

79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.

79.4.1. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.

…

79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

…

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (79.4.2.4-79.4.2.13) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

…

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.4.2.5. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan  toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan  ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

79.4.2.14. Proforma fatura ve fiyat tekliflerinin, proforma fatura veya fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

…

79.4.2.20. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde; malzeme ve diğer maliyet kalemlerine ilişkin sözleşme giderinin de % 3 oranındaki sözleşme giderleri ve genel giderler içinde yer aldığı kabul edildiğinden, malzeme ve diğer maliyet kalemleri için ayrıca sözleşme gideri hesaplanmayacaktır.

79.4.2.21. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, % 3 oranındaki sözleşme giderleri ve genel giderler, sadece aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesine ilişkin olduğundan, bu sözleşme giderleri ve genel giderler idarece hazırlanan teklif mektubu eki cetvelde ayrı bir birim fiyat kalemi olarak öngörülmeyecektir. İhale sonuçlandırıldıktan sonra ihale üzerinde kalan isteklinin ödeyeceği ihale kararı damga vergisi, sözleşme damga vergisi ile diğer sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanacaktır.

…

79.5. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (79.4.2.) maddesine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları teknik şartnameye aykırı hususlar içeren veya teklif tutarı, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri, personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde ise asgari işçilik maliyeti ve ilgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak sözleşme giderlerini karşılamayan isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.

…” açıklamaları bulunmaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesi “2.1. İhale konusu hizmetin;

TMO Genel Müdürlüğü Merkez ve Taşra Teşkilatına Nitelikli Personel ve Temizlik

…”

“Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesi “…

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

…

Temizlik işi işçi sayısı:437 kişi (Asgari ücret+yemek+yol+elbise dahil)

Ekip Şefi :2 kişi (Asgari ücretin %50 fazlası+yemek+yol+elbise dahil)

Ekip Şefi (AAF) :1 kişi (Asgari ücretin %25 fazlası+yemek+yol+elbise dahil)

Marangoz :2 kişi (Asgari ücretin %50 fazlası+yemek+yol+elbise dahil)

Şoför (Makam):1 kişi (Asgari ücretin %100 fazlası+yemek+yol+elbise+yıllık 220 saat mesaili çalışma dahil)

Şoför Servis (Gn. Mdl.): 6 kişi(Asgari ücretin %50 fazlası+yemek+yol+ elbise+ yıllık her bir kişiye 220 saat mesaili çalışma dahil

Şoför Servis (Taşra):51 kişi(Asgari ücret+yemek+yol+ elbise+ yıllık her bir kişiye 220 saat mesaili çalışma dahil)

Aşçı (Gn. Mdl.):4 kişi (Asgari ücretin %50 fazlası+yemek+yol+elbise dahil)

Aşçı yardımcısı:13 kişi(Asgari ücretin %25 fazlası+yemek+yol+elbise dahil)

Makam Kat Görevlisi :1 kişi (Asgari ücretin %100 fazlası+yemek+yol+elbise dahil)

Kat Görevlisi :2 kişi (Asgari ücretin %50 fazlası+yemek+yol+elbise dahil)

Teknisyen Yardımcısı: 2 kişi(Asgari ücretin %25 fazlası+yemek+yol+elbise dahil)

Sıhhi Tesisat Usta Yardımcısı:1 kişi(Asgari ücretin %25fazlası+yemek+yol+elbise dahil)

İnşaat Usta Yardımcısı:1 kişi (Asgari ücretin %25 fazlası+yemek+yol+elbise dahil)

Makam Garson: 4 kişi(Asgari ücretin %75 fazlası+yemek+yol+elbise dahil)

Garson : 9 kişi(Asgari ücretin %25 fazlası+yemek+yol+elbise dahil)

Fazla çalışma, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışma yapılmayacaktır.

Sadece şoförler belirtilen saat kadar ihtiyaç halinde yıl içerisinde 220 saati geçmemek üzere fazla mesaili çalıştırılacaktır.

İşin gereği olarak şehir dışı görevlendirilmelerde idare tarafından 6245 sayılı Kanun gereğince günlük harcırah ödenecektir.

25.3.2. Yemek, yol ve giyecek giderleri:

Yemek ve yol giderleri işçilere nakdi olarak ödenecek olup çalışanların bordrolarında gösterilecektir. Yol bedeli kişi başı günlük brüt 6,00 TL- 26 gün olarak, yemek bedeli kişi başı günlük brüt 6,00 TL-22 gün olarak öngörülecektir.

Ayrıca; işçilere verilecek giyecekler Teknik Şartnamede belirtildiği Ek:2?deki listede yer alan miktar kadar, (Toprak Mahsulleri Ofisi Genel Müdürlüğü kurumsal kılavuzuna göre) renk ve şekle uygun ayni olarak verilecektir.

25.3.3. Malzeme giderleri:

Ek:3 de verilen cetveldeki (32 adet Zemin Cila Makinesi, 218 adet Elektrik Süpürgesi, (sanayi tipi vakumlu) 251 adet Çift kovalı mob, 36 adet Halı yıkama makinası, 4 adet Merdiven yıkama makinasını işyerlerimizde bulunduracaktır. Bu malzemeler en fazla beş yıllık olacak ve bedelleri genel giderler içinde yer aldığından teklif fiyata dahil olacaktır. İstekliler, genel giderler için bir bedel öngörmeyecektir. Bu makinaların işyerlerine dağıtılması işe başlama tarihinden en geç 5 (beş) iş günü içerisinde firma tarafından yapılacak ve herhangi bir ek ücret ödenmeyecektir.

…

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

Kısa vadeli sigorta kolları prim oranları % 3 (üç) olarak alınacaktır”,

Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesi “9.1. İşe başlama tarihi 01.03.2013; işi bitirme tarihi 31.12.2013

…”,

Birim fiyat teklif cetvelinde ihale konusu iş kapsamında yer alan iş kalemleri “Temizlik İşçisi (437 kişi x 10 ay)

Servis Şoförü (Taşra) (51 kişi x 10 ay)

Servis Şoförü(Gn.Müdürlük) (6 kişi x 10 ay)

9 Garson- 1 Ekp. Şefi(Taşra Teş.AAF) (10 kişi x 10 ay)

2 Teknisyen Yrd.-1 İnş.Usta Yrd.- 1 Sıhhi Tes.Usta Yrd. 13 Aşçı Yrd. (17 kişi x 10 ay)

Makam Şoförü(Gn.Müd.) (1 kişi x 10 ay)

2 Kat Görevlisi-2 Ekip Şefi (Gn.Müd.) (4 kişi x 10 ay)

2 Marangoz- 4 Aşçı(Gn.Müd.) (6 kişi x 10 ay)

Makam Kat Görevlisi (Gn.Müd.) (1 kişi x 10 ay)

Makam Garson (Gn.Müd.) (4 kişi x 10 ay)

Servis Şoförleri (Taşra) Fazla Çalışma Ücreti (51 kişi x 220 saat)

Servis Şoförü(Gn.Müdürlük) Fazla Çalışma Ücreti (6 kişi x 220 saat)

Makam Şoförü(Gn.Müd.) Fazla Çalışma Ücreti (1 kişi x 220 saat)”,

Ayrıca Teknik Şartnameler’in 1.11 numaralı maddesi“Yüklenici tarafından tüm çalışan işçilere verilecek elbiseler.

Yüklenici, temizlik hizmeti yapan her işçiye 1 Tk yazlık/1 Tk kışlık elbise, (Toprak Mahsulleri Ofisi Genel Müdürlüğü kurumsal kılavuzuna uygun şekilde ) 1 adet kısakol/1 adet uzun kol tişort, Ekip şefi, kat görevlisi, garson, makam şoförü, servis şoförü, taşra servis şoförlerine 1 Tk yazlık/1 Tk kışlık elbise(ceket-pantolon-gömlek-kravat), Teknisyen Yrd., Sıhhi tesisat usta Yrd., İnşaat usta Yrd., ile marangozlara 1 Tk yazlık/1 Tk kışlık elbise, 1 adet kısakol/1 adet uzun kol tişort (kalın kumaş ceket-pantolon-tişort), aşçı ve aşçı yardımcılarına 1 Tk yazlık/1 Tk kışlık aşçı elbisesi ve 2 adet kep (Toprak Mahsulleri Ofisi Genel Müdürlüğü kurumsal kılavuzuna uygun şekilde ) olacaktır.

İstekli, belirtilen giyim eşyasını 437 temizlik işçisi için Kurumsal kimlik kılavuzuna uygun (ekte verilen resimlerdeki renk ve şekilde) olacak iş elbisesi tek tip ve standartta yazlık ve kışlık olarak iki takım ve iki adet tişört tüm temizlik işçilerine, Ayrıca nitelikli 100 çalışana (2 Teknisyen Yrd, 2 marangoz, 1 inşaat usta Yrd, 1 sıhhi Tesisat usta yardımcısına iş elbisesi, (ceket-pantolon-tişört) 4 aşçı, 13 aşçı aşçı yardımcısına Aşçı kıyafeti, (pantolon, gömlek ve kep) 1 makam şoförü, 57 Servis Şoförüne, 1 Makam Kat Görevlisi, 2 Kat Görevlisi, 4 Makam Garsonu, 9 Garson ve 3 ekip şefine, yazlık ve kışlık olarak iki takım iş elbisesi(siyah-ceket, pantolon, siyah kravat ve beyaz gömlek)vermek ve giydirmekle yükümlüdür.

…

…”

şeklinde düzenlenmiştir.

Yukarıda yer verilen ihale dokümanında yer alan düzenlemeler ve ihale tarihinde yürürlükte olan asgari ücrete göre, ihale konusu hizmet işinde %3 sözleşme ve genel giderler dâhil, giyim gideri hariç teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyeti toplamının 8.955.089,00 TL,

İdarece hesaplanan yaklaşık maliyetin öngörülen kâr hariç tutarının 9.019.958,40 TL olduğu tespit edilmiştir.

İdarenin 15.02.2013 tarihli yazıları ile teklif fiyatları kâr hariç yaklaşık maliyet tutarlarından daha düşük olan MCA Bilgi İşlem Sosyal Hizmetler İnşaat Turizm Gıda Temizlik Eğitim Tic. Ltd. Şti., Aras Hizmet Org.İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti., Prizma Organizasyon İnş. Tem. ve Sos. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti., Fetih Dayanıklı Tüketim Malları İnşaat Temizlik Yemek Gıda Mad. Teks. Nak. Elekt. Malz. Güv. Dan. ve Ziy. Yön. Tur. İth. İhr. Tic. Paz. Ltd. Şti. & Uzman Gurup İnşaat Yemekçilik Tem. Day. Tük. Mad. Gıda Tur. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı ve Ankyra Org. Tur. Sağ. Reklam İnş. Yemek Üretim Bilgisayar Temizlik Gıda İlaçlama Taah. Tic. Ltd. Şti.nden “… giyim ve firma kârına ilişkin ayrıntıların belgelendirilerek” aşırı düşük teklif fiyatları hakkında açıklama istenmiştir.

İhale üzerinde bırakılan MCA Bilgi İşlem Sosyal Hizmetler İnşaat Turizm Gıda Temizlik Eğitim Tic. Ltd. Şti.nin 8.955.038,27 TL toplam teklif fiyatıhakkında yaptığı 19.02.2013 tarihli aşırı düşük açıklamasıincelendiğinde,

Toplam teklif (8.955.038,27 TL) fiyatının [ve dolayısıyla aşırı düşük teklif fiyatı açıklaması kapsamında öngörülen %3 sözleşme ve genel giderler dâhil, giyim gideri hariç asgari işçilik maliyeti toplamının (8.954.987,80 TL)] yukarıda hesaplanan ihale konusu hizmet işinde %3 sözleşme ve genel giderler dâhil, giyim gideri hariç teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyeti toplamından (8.955.089,00 TL) daha düşük olduğu tespit edilmiştir.

Bu durumda teklif fiyatı asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri karşılamayan anılan istekliye ait aşırı düşük teklif fiyatı açıklamalarının kabul edilmesinin Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.5 numaralı maddesine aykırı olduğu anlaşılmıştır.

İhale komisyonu kararıyla ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen Prizma Organizasyon İnş. Tem. ve Sos. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti.nin 8.968.305,00 TL toplam teklif fiyatı hakkında yaptığı 18.02.2013 tarihli aşırı düşük açıklamasıincelendiğinde,

%3 sözleşme ve genel giderler dâhil, giyim gideri hariç asgari işçilik maliyeti olarak 8.955.089,00 TL, %3 sözleşme ve genel giderler dâhil olmak üzere giyim gideri için 12.997,36 TL ve 218,64 TL kâr öngörüldüğü,

%3 sözleşme ve genel giderler hariç olarak 12.618,80 olarak belirlenen Teknik Şartname’nin 1.11 numaralı maddesinde belirtilen giyecek malzemelerinin fiyatlarına ilişkin olarak, maliyete dayalı açıklama kapsamında Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.4 numaralı maddesinde belirtilen gerekli ibarenin bulunduğu ve meslek mensubu (SMMM) tarafından onaylanmış “Mega Ticaret Olcay Karakaş”tan alınan proforma faturanın maliyet satış tutarıile birlikte sunulduğu tespit edilmiştir.

Ancak proforma faturanın alındığı tacirin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.14 numaralı maddesi gereğince, proforma faturaya konu alanda faaliyet gösterdiğine ilişkin olarak açıklama kapsamında sunulan belgelerde herhangi bir bilgi olmadığı anlaşılmıştır.

Bu durumda anılan isteklinin açıklamalarının, giyim bedeline ilişkin olarak sunulan proforma faturanın alındığı tacirin, faturaya konu alanda faaliyet gösterip göstermediğine yönelik idarece herhangi bir belirleme yapılmadan kabul edilmesi mevzuata aykırı bulunmuştur.

2) Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak idarenin cevabında herhangi bir hususa yer verilmemiştir.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğin “İtirazen şikayet başvurularında aranacak şekil unsurları” başlıklı 11’inci maddesinde “(8) Yönetmeliğin 8 inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin başvuru dilekçelerinde belirtilmesi gerektiği düzenlendiğinden, başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerekmektedir. İşlemin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğu belirtilmeksizin sadece mevzuata aykırı olduğu gibi soyut ve mesnetsiz iddialara yer verilmesi halinde, Yönetmeliğin 8 inci maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle başvurunun reddine ilişkin sorumluluk başvurana ait olacağından bu hususa dikkat edilmesi gerekmektedir” açıklaması bulunmaktadır.

Yukarıda yer verilen Tebliğ açıklaması gereği, herhangi bir somut mevzuata aykırılık iddiası içermeyen, ihaleye katılan tüm isteklilerin bilanço oranları ve iş hacmi tutarları itibariyle yeterlik kriterlerini sağlayıp sağlamadıklarının tekrar kontrol edilmesi gerektiğine ilişkin soyut iddiaları içeren başvurunun 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince şekil yönünden reddi gerekmektedir. 

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

Teklifi uygun görülen Fetih Dayanıklı Tüketim Malları İnşaat Temizlik Yemek Gıda Mad. Teks. Nak. Elekt. Malz. Güv. Dan. ve Ziy. Yön. Tur. İth. İhr. Tic. Paz. Ltd. Şti. & Uzman Gurup İnşaat Yemekçilik Tem. Day. Tük. Mad. Gıda Tur. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın 9.006.870,00 TL toplam teklif fiyatı hakkında yaptığı 18.02.2013 tarihli aşırı düşük açıklamasıincelendiğinde,

%3 sözleşme ve genel giderler dâhil, giyim gideri hariç asgari işçilik maliyeti olarak 8.954.992,20 TL, %3 sözleşme ve genel giderler dâhil olmak üzere giyim gideri için 37.650,62 TL ve 14.227,18 TL kâr öngörüldüğü,

%3 sözleşme ve genel giderler hariç olarak 36.554,00 olarak belirlenen Teknik Şartname’nin 1.11 numaralı maddesinde belirtilen giyecek malzemelerinin fiyatlarına ilişkin olarak, maliyete dayalı açıklama kapsamında Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.4 maddesinde belirtilen gerekli ibarenin bulunduğu meslek mensubu (SMMM) tarafından onaylanmış proforma faturanın maliyet satış tutarıile birlikte sunulduğu tespit edilmiştir.

Bu durumda aşırı düşük teklif fiyatı açıklaması kapsamında öngörülen asgari işçilik maliyeti (8.954.992,20 TL), ihale konusu hizmet işinde %3 sözleşme ve genel giderler dâhil, giyim gideri hariç teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyeti toplamından (8.955.089,00 TL) daha düşük olan anılan istekliye ait açıklamaların kabul edilmesi mevzuata aykırı bulunmuştur.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden,

İhale üzerinde bırakılan MCA Bilgi İşlem Sosyal Hizmetler İnşaat Turizm Gıda Temizlik Eğitim Tic. Ltd. Şti. ile Fetih Dayanıklı Tüketim Malları İnşaat Temizlik Yemek Gıda Mad. Teks. Nak. Elekt. Malz. Güv. Dan. ve Ziy. Yön. Tur. İth. İhr. Tic. Paz. Ltd. Şti. & Uzman Gurup İnşaat Yemekçilik Tem. Day. Tük. Mad. Gıda Tur. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın aşırı düşük teklif fiyatı açıklamaları mevzuata uygun bulunmadığından anılan isteklilere ait tekliflerin reddedilmesi,

Prizma Organizasyon İnş. Tem. ve Sos. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif fiyatı açıklamalarının da, giyim bedeline ilişkin olarak sunulan proforma faturanın alındığı tacirin, faturaya konu alanda faaliyet gösterip göstermediğine yönelik olarak idarece yapılacak tespit sonucuna göre değerlendirilmesi suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

KISMEN KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde özetle, “İhale üzerinde bırakılan isteklinin 8.955.038,27 TL teklif fiyatının ihale konusu hizmet işinde giyim bedeli hariç olarak 8.955.089,00 TL tutarında bulunan asgari işçilik maliyetinden daha düşük olduğu ve açıklamasının reddedilmesi gerektiği, idarece ihale üzerinde bırakılan ve ekonomik açıdan 2. avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen isteklilerin aşırı düşük teklif fiyatı açıklamalarının yürürlükteki mevzuata uygun olarak değerlendirilmediği,” şeklinde dile getirdiği birinci iddiası kapsamında Kurul çoğunluğunca, “teklif fiyatı asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri karşılamıyor” gerekçesine dayanarakihale üzerinde bırakılan MCA Bilgi İşlem Sosyal Hizmetler İnşaat Turizm Gıda Temizlik Eğitim Tic. Ltd. Şti.’nin, “proforma faturanın alındığı tacirin Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.4.2.14 numaralı maddesi gereğince, proforma faturaya konu alanda faaliyet gösterdiğine ilişkin olarak açıklama kapsamında sunulan belgelerde herhangi bir bilgi olmadığı, anılan isteklinin açıklamalarının, giyim bedeline ilişkin olarak sunulan proforma faturanın alındığı tacirin, faturaya konu alanda faaliyet gösterip göstermediğine yönelik idarece herhangi bir belirleme yapılmadan kabul edilmesi mevzuata aykırı bulunmuştur.” gerekçesine dayanılarak da Fetih Dayanıklı Tüketim Malları İnşaat Temizlik Yemek Gıda Mad. Teks. Nak. Elekt. Malz. Güv. Dan. ve Ziy. Yön. Tur. İth. İhr. Tic. Paz. Ltd. Şti.-Uzman Gurup İnşaat Yemekçilik Tem. Day. Tük. Mad. Gıda Tur. … San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının aşırı düşük teklif fiyatı açıklamalarının reddedilmesi yönünde karar verilmiş olup;

İstekli Prizma Organizasyon İnş. Tem. ve Sos. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti.nin açıklamaları hakkında da Kurul çoğunluğunca, anılan isteklinin giyim bedeline ilişkin olarak sunulan proforma faturanın alındığı tacirin, faturaya konu alanda faaliyet gösterip göstermediğine yönelik olarak idarece yapılacak tespit sonucuna göre değerlendirilmesi suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi,

Hususlarında “düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

            Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği birinci iddiası kapsamında Kurulca verilen kararın “düzeltici işlem belirlenmesine” kısmına katılmakla beraber, başvuru sahibinin iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan incelemeye göre;

            Kamu İhale Tebliğinin 79.4.2.18. maddesinde;“İtirazen şikayet başvurularına ilişkin olarak Kurum tarafından yapılan incelemede gerekli görülmesi durumunda, proforma fatura ve fiyat tekliflerine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları, bunları muhafaza eden meslek mensubundan istenebilir. Gerek meslek mensubundan istenen tutanaklar gerekse ihaleyi yapan idare tarafından Kuruma gönderilen belgeler arasında yer alan proforma fatura ve fiyat teklif tutarları ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda; proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılır.“ açıklaması yer almaktadır.

Kurumca bu açıklama uyarınca yapılan incelemelere göre, hizmet alımlarında aşırı düşük teklif açıklamasında giyim bedeline ilişkin yapılan açıklamalarda, istekli tarafından giyim bedeline ilişkin sunulan proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarıile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında belirtilen maliyet ve satış tutarlarının arasında uyumsuzluk olduğunun veya bu belgelerde yer alanbilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda, belirtilen proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilmesi, ayrıca konunun önemine göre de Cumhuriyet Savcılığına bildirim yapılması hususlarının anlaşılması gerektiğinin aşikar olması nedeni ve bu yönde verilen Kurul Kararları ile konu içtihat niteliğini kazanmış olmasının yanında Tebliğin yukarıda sözü edilen düzenlemesi birbirine bağlı/bağımlı iki temel açıklamadır.

Şöyle ki; cari piyasa koşullarına, temel ekonomik verilere ve hayatın olağan durumuna uygun olmadığı anlaşılan fiyat teklifinin bir şekilde şekle uygun olarak müşavir tarafından tevsik edilmesi halinde, bu durumun ilgili vergi dairesine bildirilerek “bu tevsikin” doğruluğunun testi istenilmekte ve sistemin sigortası genel kabulüyle yapılmış bir mevzuat düzenlemesi şeklinde tezahür etmiştir. Kamu İhale Tebliğinin 79.4.2.18. maddesinin birbirine bağımlı son açıklama cümlesinin uygulanmaması halinde başlangıç cümlesine göre tekliflerin değerlendirilmesinin sağlıklı ve hukuken uygun bir yanı olmayacaktır.

İstekliler tarafından asgari işçilik bedelinin çok az üstünde verilen teklif bedelinin en düşük teklife yakın olmasının sağlanması için teklif bileşenlerinden olan giyim bedeli açıklamasına yönelik olarak verilen proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının düşük bedelli olarak oluşturulduğunun konu ile ilgili içtihat niteliğinde verilmiş Kurul kararlarından anlaşıldığı, verilen proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının anlaşılmasına rağmen, düşük bedelli de olsa, istekli tarafından verilen proforma fatura ve fiyat tekliflerin Kamu İhale Genel Tebliğinin ilgili hükümlerine göre belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının tespiti halinde anılan açıklamanın mevzuat uyarınca uygun görüldüğünün içtihat niteliğinde verilmiş olan Kurul kararlarından anlaşıldığı, ancak sunulan proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının anlaşılması durumunda da, teklif açıklaması bu yönden mevzuata uygun görülmekle birlikte proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının düşüklüğünün düzenlenen ve idareye sunulan belgenin usulüne uygun olmadığına ilişkin eylemi ortadan kaldırmayacağı düşüncesi ile, Kanunun temel ilkelerinden eşit muamele ve güvenirlik ilkelerinin ön planda çalıştırılmasının temini yönünden incelenmesi için bağlı bulunan vergi dairesine gönderilmiştir.

Yukarıda yapılan iki değerlendirmenin belge üzerinde aynı anda var olduğu durumda, bildirim yapılmasının anlamlı olduğu yönünde bütünlük sağladığı şeklinde yapılan değerlendirmelerin birbirinden bağımsız işletilmesi durumunda, yani aşırı düşük açıklamada, isteklinin giyime ilişkin sunduğu proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının açıkça bilinmesine rağmen, sırf, anılan belgelerin Tebliğinin sözü edilen açıklamalarına göre belge üzerinde taşıması gereken şartlara uygun olarak taşıdığı tespitine dayanılarak isteklinin açıklamasının mevzuata uygun olduğunu kabul etmenin mevzuat ile çelişki yarattığı, bu nedenle, anılan belgelerin Kamu İhale Genel Tebliğinin ilgili açıklamalarına göre belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının tespit edilmiş olmasına rağmen, proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı durumunun incelenmesi için Tebliğin ilgili açıklaması uyarınca ilgili vergi dairesine bile bile gönderilmemesi durumunda, Kanunda belirtilen temel ilkelerden eşit muamele ve güvenirlik ilkelerinin ön planda zedelendiği işlemlerin gerçekleştirilmiş olacağı düşüncesiyle, Tebliğin ilgili açıklamalarına göre, belge üzerinde taşıması gereken şartları taşıdığının tespit edilmiş olmasına rağmen, vergi dairesine bildirim yapılmasına gerek görülmeyen, proforma fatura ve fiyat teklif tutarlarının, ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının anlaşıldığı durumda, anılan isteklinin aşırı düşük açıklamalarının “mevzuata uygun olmadığı” şeklinde gerekçe ile kabul edilmemesi gerekmektedir.

            İncelemeye konu ihalede;

Aşırı düşük teklif açıklamaları idarece uygun bulunarak ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenmeleri Kurul çoğunluğunca “teklif fiyatı asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri karşılamıyor” gerekçesine dayanarakyerinde bulunmayan MCA Bilgi İşlem Sosyal Hizmetler İnşaat Turizm Gıda Temizlik Eğitim Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunduğu bilgi ve belgeler yukarıda aktarılan değerlendirmeler ışığı altında değerlendirildiğinde;

            Anılan istekli tarafındanaşırı düşük teklif açıklaması kapsamında ihale konusu işte çalışacak personelin giyim giderinin maliyetine dayalı açıklamasının tevsiki için; 874 adet yazlık ve kışlık takım iş elbisesi için 0,02 TL, 886 adet kısakol ve uzunkol tişört için 0,01 TL, 12 adet yazlık ve kışlık takım iş elbisesi için 0,02 TL, 12 adet tişört için 0,01 TL, 34 adet aşçı elbisesi için 0,04 TL, 34 adet aşçı kepi için 0,01 TL, 154 adet yazlık ve kışlık ceket için 0,03 TL, 154 adet yazlık ve kışlık pantolon için 0,02 TL, 154 çift yazlık ve kışlık gömlek için 0,02 TL ve 154 adet kravat için 0,01 TL olarak önerilen birim fiyatlar ile toplamda 40,72 TL fiyat öngören Kahraman Temizlik Tekstil-Ö. Devrim KAHRAMAN tarafından istekli adına tanzim edilen 13.02.2013 tarihli proforma fatura ile ekinde maliyet/satış tespit tutanağının (Ek-O.5) sunulduğu anlaşılmış olduğundan, anılan isteklininaşırı düşük açıklaması kapsamında sunduğu; proforma fatura ile maliyet/satış tespit tutanağında, ön görülen giyim maliyet bedellerinin maliyet muhasebesi kayıtları açısından ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı, bu nedenle adı geçen isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığından teklifinin bu gerekçe ile de değerlendirme dışı bırakılması gerektiği değerlendirilmiştir.

            Açıklanan nedenlerle, başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği birinci iddiası kapsamında Kurulca verilen kararın “düzeltici işlem belirlenmesine” kısmına katılmakla beraber, başvuru sahibinin iddiasının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden yapılan incelemeye göre; ticari şirketlerin iktisadi amacının kâr elde etmek olduğu, kâr elde etmese dahi en azından zarar etmemek üzere ticari faaliyetlerine devam etmelerinin bir zorunluluk olduğu aksi takdirde söz konusu şirketlerin zarar etmemek ve kâr elde etmek için kayıt dışı ticari yollara başvurmalarının kuvvetle muhtemel olduğu düşüncesi ile, inceleme konusu ihalede giyimine ilişkin açıklamaları kapsamında verdikleri proforma faturadaki teklif fiyatlarının maliyet muhasebesi kayıtları açısından ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı belirlenen, aşırı düşük teklif açıklamaları idarece uygun bulunarak ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenmeleri Kurul çoğunluğunca “teklif fiyatı asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri karşılamıyor” gerekçesine dayanarakyerinde bulunmayan MCA Bilgi İşlem Sosyal Hizmetler İnşaat Turizm Gıda Temizlik Eğitim Tic. Ltd. Şti.’ninteklifinin belirtilen gerekçeler üzerinden de değerlendirme dışı bırakılması gerektiği ve anılan gerekçenin de isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına ilişkin Kurulun çoğunluk kararı gerekçeleri içinde yer alması gerektiği yönündeki düşüncem ile, Kurul kararına katılıyorum.