Aşırı düşük açıklamasında, demirbaş malzemeler için öngörülen amortisman giderlerinin piyasadan proforma fatura alarak fatura tutarları üzerinden hesaplaması mevzuata uygun mudur (KİK)

Bingöl İli Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliğitarafından 25.10.2013tarihinde açık ihale usulüile yapılan “2014-2015 Yılları İçin (24 Aylık) YemekHizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Takdir İnş. Tic. San. Ltd. Şti.nin 06.12.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 12.12.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 20.12.2013tarih ve 40062sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 20.12.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

            Başvuruya ilişkin olarak 2013/4747sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1) Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4’üncü maddesi açıklamaları gereğince Birikim Gıda İnş. Tem. Güv. Turz. Yem. Med. San. Tic. Ltd. Şti. ve Cansızoğlu Gıda İnş. Elektr. Tem. Oto. Sağ. Tic. San. Ltd. Şti. firmalarının işçilik giderlerinin tam ve doğru olarak maliyete yansıtılması hususunun incelenmesi gerektiği, işin süresinin ihale dokümanları gereğince 01.01.2014-31.12.2015 tarihleri arasında olduğu dikkate alındığında işçilik giderlerini aşırı düşük teklif kapsamında açıklamakla yükümlü olan isteklinin 2014 ve 2015 yıllarının birinci ve ikinci dönemi için belirlenen asgari ücretleri de dikkate alması gerektiği, ihaleye ait İdari Şartname’nin 46.1’inci maddesi ile Sözleşme Tasarısı’nın 14.2’nci maddesinde işe ilişkin fiyat farkı verilmeyeceğinin belirtildiği, dolayısı ile idareden asgari ücret artışı nedeniyle fiyat farkı talep edemeyecek olan ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi isteklinin ihale tarihi itibari ile sunmuş olduğu teklifini aşırı düşük teklif kapsamında açıklarken 2014 ve 2015 yılı birinci ve ikinci dönem asgari ücret tarifesini bilerek açıklama yapmış olması gerektiği, aksi halde sunulan açıklamanın gerçekten uzak, mesnetsiz, düzmece bir açıklama niteliği taşıyacağı, kısacası adı geçen isteklinin asgari işçilik giderlerine ait açıklamasının detaylı olarak incelenmesi gerektiği,

2) İlgili firmaların idareye sunduğu proforma faturaların ilgili Tebliğ’e uygun olarak sunulmasının mümkün olmadığı, zira ilgili firmalar tarafından sunulan proforma faturalarda belirtilen birim fiyatların piyasa şartlarına ve hayatın olağan akışına uygun olmadığı, kaldı ki bahse konu proforma faturaların Tebliğ’de belirtilen beyan, imza ve kaşeleri taşımadığı, hizmetin ifası sırasında yüklenici tarafından temin edilmesi gereken araç gereçlerin ve bu araçlara ilişkin bakım onarım giderlerinin tevsik edici belgelerle birlikte hesaplamalara dahil edilmesi gerektiği, açıklama sunan Birikim Gıda İnş. Tem. Güv. Turz. Yem. Med. San. Tic. Ltd. Şti. ve Cansızoğlu Gıda İnş. Elektr. Tem. Oto. Sağ. Tic. San. Ltd. Şti. firmalarının bahse konu hesaplamaları hangi temeller doğrultusunda hesapladığı, sunulan bu hesaplamaları Tebliğde belirtilen belgeler ile tevsik edip etmediğinin detaylı olarak incelenmesi gerektiği,

3) Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.24’üncü maddesi gereği işçi kıyafetlerine ilişkin giderlerin belgelerle tevsik edilmesi zorunlu olmamasına rağmen maliyet hesaplarında gösterilmesi gerektiği, açıklama sunan Birikim Gıda İnş. Tem. Güv. Turz. Yem. Med. San. Tic. Ltd. Şti. ve Cansızoğlu Gıda İnş. Elektr. Tem. Oto. Sağ. Tic. San. Ltd. Şti. firmalarının bu gider kalemlerini maliyet hesaplarına dahil edip etmediğinin detaylı olarak incelenmesi gerektiği,

4) Sebze ve meyve proforma faturalarının ya da tevsik edici belgelerin 2. kalite ürünlerin fiyatları olduğunun taraflarınca düşünüldüğü, ancak Teknik Şartname’nin ilgili maddelerinde tüm ürünlerin piyasada satılan en iyi cins olması gerektiğinin hüküm altına alındığı, özellikle sebze ve meyvelerin 1. kalite ürünler olarak belgelendirilip belgelendirilmediğinin incelenmesi gerektiği,  

5) Açıklama sunan Birikim Gıda İnş. Tem. Güv. Turz. Yem. Med. San. Tic. Ltd. Şti. ve Cansızoğlu Gıda İnş. Elektr. Tem. Oto. Sağ. Tic. San. Ltd. Şti. firmaları tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında, özellikle hizmet alımı olması sebebiyle ilaçlama hizmeti birim fiyatını tevsik eden belgenin fiyat teklifi yerine proforma fatura ile tevsik edildiğinin taraflarınca bilindiği,  emsal Kurul kararı ve Kamu İhale Genel Tebliği gereğince fiyat teklifi yerine proforma fatura sunan isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, emsal mahkeme kararı gereğince aşırı düşük açıklamaların incelenmesinin hizmeti bir bütün olarak etkilediği ve işi yapamayacağı tespit edilebilecek bir firmanın bu aşamada tespit edilmesi neticesinde olası aksaklıkların baştan engellenebileceği görüşüne yer verildiği, firmalarının yapmış olduğu basit bir araştırma neticesinde açıklama sunan Birikim Gıda İnş. Tem. Güv. Turz. Yem. Med. San. Tic. Ltd. Şti. ve Cansızoğlu Gıda İnş. Elektr. Tem. Oto. Sağ. Tic. San. Ltd. Şti. firmalarına ait olan ve kusursuz olarak Kamu İhale Kurumu değerlendirmelerinden geçmiş aşırı düşük teklif açıklaması bulunmadığı,

6) İhale konusu hizmetin ifası sırasında ihtiyaç duyulacak olan temizlik ve sarf malzemeleri, ilaçlama ile yazlık ve kışlık iş elbiselerine verilen proforma faturaların hayatın olağan akışına uygun fiyatları sağlamadıklarının düşünüldüğü, her ne kadar proforma faturalar Tebliğ’e uygun verilmiş olsa da ihaleyi yapan İdarece gerçekleştirilen piyasa araştırması sonucunda belirlenen birim fiyatların piyasa fiyatlarının çok altında olduğunun görüleceği, idarelerce gerektiğinde tüm istekliler yönünden bu konuda piyasa araştırması ve ilgili yerlerden bilgi belge istemek suretiyle araştırma yaparak karar verilmesi gerekirken bu durumun 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 17’nci maddesi kapsamında değerlendirilmesi gerektiği, ihaleye teklif veren isteklilerin yürütmekte oldukları işler için almış oldukları mal ve hizmetlere ilişkin faturalardaki fiyatlar ile proforma faturalardaki fiyatların birbiriyle uyumsuz olduğu, sonuç olarak anılan istekli tarafından yanıltıcı belge sunulmak suretiyle aşırı düşük teklif açıklaması yapıldığı ve açıklama kapsamında sunulan belgelerin teyidinin alınması gerektiği, 

7) Açıklama sunan Birikim Gıda İnş. Tem. Güv. Turz. Yem. Med. San. Tic. Ltd. Şti. ve Cansızoğlu Gıda İnş. Elektr. Tem. Oto. Sağ. Tic. San. Ltd. Şti. firmalarının aşırı düşük teklif açıklama dosyasında sunduğu tüm proforma faturaların gerçeği yansıtıp yansıtmadığının özellikle incelenmesi gerektiği, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.15’nci maddesinde idarelerin gerek görmesi halinde proforma faturada kaşesi, imzası ve beyanı bulunan meslek mensuplarından maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarını isteyebileceğinin hüküm altına alındığı, aşırı düşük teklif açıklaması sunan firmaların kanıtlayıcı belgelerinin teyit edilmesinin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun temel ilkeleri olan “eşitlik” ve  “rekabet” ilkeleri gereği zorunluluk olduğu, teyit edilemeyen, gerçeklikten uzak ve yanıltıcı belgelerle bazı firmaların avantaj elde etmesine mani olmanın idarenin tarafsızlığının da bir göstergesi olacağı,

8) Açıklama sunanBirikim Gıda İnş. Tem. Güv. Turz. Yem. Med. San. Tic. Ltd. Şti. ve Cansızoğlu Gıda İnş. Elektr. Tem. Oto. Sağ. Tic. San. Ltd. Şti. firmaları tarafından  sunulan aşırı düşük teklif açıklama dosyasında Teknik Şartname’nin IV numaralı maddesinde belirtilen hizmetin ifası için yüklenici firma tarafından temin edilecek ve hizmetin bitiminde iade edilecek demirbaş malzemelere ilişkin maliyet çalışması ve tevsik edici belgelerin mevzuata aykırı şekilde kendisine ait olmadığı halde yıllık belli oranda amortisman gideri hesaplanarak açıklandığı, bunun Kamu İhale Kurulu’nun emsal kararına aykırı olduğu,

9) Birikim Gıda İnş. Tem. Güv. Turz. Yem. Med. San. Tic. Ltd. Şti. ve Cansızoğlu Gıda İnş. Elektr. Tem. Oto. Sağ. Tic. San. Ltd. Şti. firmaları tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında Teknik Şartname’nin “Hizmetin İfa Şekli” başlıklı 11 inci maddesinin 13, 19, 23, 30, 36, 37’nci maddelerinde yer verilen gider kalemlerine ilişkin olarak belgelere dayalı açıklama yapılıp yapılmadığının incelenmesi gerektiği,

10) Birikim Gıda İnş. Tem. Güv. Turz. Yem. Med. San. Tic. Ltd. Şti. ve Cansızoğlu Gıda İnş. Elektr. Tem. Oto. Sağ. Tic. San. Ltd. Şti. firmaları tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında Teknik Şartname’de yer verilen ıslak mendile ilişkin olarak belgelere dayalı açıklama yapılıp yapılmadığının incelenmesi gerektiği,

            11) Birikim Gıda İnş. Tem. Güv. Turz. Yem. Med. San. Tic. Ltd. Şti. ve Cansızoğlu Gıda İnş. Elektr. Tem. Oto. Sağ. Tic. San. Ltd. Şti. firmaları tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında Teknik Şartname’nin “Cezai Hükümler” başlıklı 13’üncü maddesinde yer verilen personel kıyafetlerinin yıkanması ve ütülenmesi ya da kuru temizleme yapılması gider kalemine ilişkin olarak belgelere dayalı açıklama yapılıp yapılmadığının incelenmesi gerektiği,

Belirtilen hususlara ilişkin iddialarının Ankara 7. İdare Mahkemesi’nin 19.04.2013 tarih ve E:2013/227 sayılı kararı doğrultusunda somut delil kavramı dışında değerlendirilerek karar verilmesi gerektiğiiddialarına yer verilmiştir.

 Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1, 3, 4, 6, 7, 9, 10 ve 11’inci iddialarına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin dördüncü fıkrasının (d) bendinde şikâyet ve itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde başvuru konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin belirtilmesi gerektiği hüküm altına alınmıştır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde de “başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller” dilekçelerde yer verilecek hususlar arasında sayılmıştır.

            İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “İtirazen şikayet başvurularında aranılacak şekil unsurları” başlıklı 11’inci maddesinin son fıkrasında “Yönetmeliğin 8 inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin başvuru dilekçelerinde belirtilmesi gerektiği düzenlendiğinden, başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerekmektedir. İşlemin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğu belirtilmeksizin sadece mevzuata aykırı olduğu gibi soyut ve mesnetsiz iddialara yer verilmesi halinde, Yönetmeliğin 8 inci maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle başvurunun reddine ilişkin sorumluluk başvurana ait olacağından bu hususa dikkat edilmesi gerekmektedir.” açıklaması yer almaktadır.

Başvuru sahibinin itirazen şikâyet dilekçesinde, ilgili istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarına ve bu kapsamda sunmuş olduğu bazı belgelere ilişkin olarak mevzuata uygun olmadıklarının düşünüldüğü gerekçesiyle yeniden inceleme yapılması ya da  teyit alınması gerektiği gibi somut iddialara dayanmayan, kanaate dayalı soyut ve mesnetsiz hususlara yer verildiği, bu nedenlerle söz konusuhususların yukarıda yer verilen mevzuat hüküm ve açıklamalarına uygun olmadığı anlaşıldığından, 1, 3, 4, 6, 7, 9, 10 uncu  iddialar bakımından 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince başvurunun şekil yönünden reddi gerekmektedir.

1. Başvuru sahibinin 2, 5 ve 8’inci iddialarına ilişkin olarak:

            İhale konusu işe ait İdari Şartname’nin  “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1.İhale konusu hizmetin;

a) Adı: 2014-2015 Yılları için (24 Aylık) Yemek

b) Miktarı ve türü: Hizmetin miktarı ve türü ekte yer almaktadır.

c) Yapılacağı yer: Bingöl Devlet Hastanesi ve Yenişehir Ek Binası Bingöl Kadın Doğum ve Çocuk Hastalıkları Hastanesi, Karlıova Devlet Hastanesi,mSolhan Devlet Hastanesi ve Genç Devlet Hastanesi

…” düzenlemesi,

             “Kısmi teklif verilmesi” başlıklı 20’nci maddesinde “20.1. Bu ihalede kısmi teklif verilebilir.

20.2. Kısmi teklif verilebilecek kısımların listesi ekte belirtilmiştir.” düzenlemesi,

“Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde“25.1.

            İşçilerin ücretleri yüklenici firmalara aittir.
            -Resmi ve Dini bayram günleri ile yılbaşı günü yaptırılacak çalışma için 4857 sayılı iş kanunun 47 nci maddesi uyarınca; çalıştırılacak işçilere o günler için yüklenici firma tarafından ücret ödenir.
            -Binde 15,17 Karar ve Sözleşme Giderleri, Onbinde Beş Kik Payı, Temizlik sarf giderleri, ekipman bakım ve onarım giderleri.
            – Personel durumuna ilişkin belgeler

            Solhan Devlet Hastanesi
            Görevi Sayı Özellikler
            Aşçı 2 En az ilkokul mezunu veya okuryazar belgeli olmak ve bonservisli
            Bulaşıkçı 1 En az ilkokul mezunu veya okuryazar belgeli olmak
            Garson 1 En az orta öğretim mezunu
            Meydancı 1 En az ilkokul mezunu veya okuryazar belgeli olmak
            TOPLAM- 5
            Yemek Hazırlama ve Dağıtım hizmetleri Hastanelerin mutfaklarında gerçekleştirilecektir.
            Hastane mutfağında herhangi bir nedenle doğabilecek aksaklıkta, Yüklenici Bingöl İl ile ilçe sınırları içerisinde İdarenin rıza göstereceği yerde yemeği dışarıda yaptırıp hizmeti devam ettirecektir.
            -.Hastane idaresince yükleniciye teslim edilecek demirbaşlar hariç olmak üzere, istekli teknik şartnamenin ilgili maddesinde belirtilen araç ve gereçleri teknik şartname doğrultusunda işe başlama tarihinde hastaneye getirecek ve bunların tamir, bakım ve onarımlarını ihale süresince ücretsiz olarak yapacaktır. Hastane idaresince yükleniciye teslim edilen her türlü demirbaş malzemesi işin sonuna kadar korunacak ve iş bitiminde aynen teslim edecektir. Aksi takdirde rayiç bedel üzerinden yükleniciden tazmin edilecektir. Demirbaşlarla ilgili idare ve yüklenici arasında ortak bir tutanak tutularak yüklenici firmaya teslimi yapılır.
            -Hastane mutfağı, kat mutfaklarında (ofislerde) kullanılan LPG’ nin ücreti yüklenici firmaya aittir.
            -Su, elektrik ücretleri yüklenici firmaya aittir. Süzme saat taktırılarak ve bedeli ise teknik şartnamede belirtildiği şekilde ödenecektir. Elektrik ve su bedeli ödenmeden hak ediş yapılmayacaktır.

            25.2.25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

            25.3.Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

            25.3.1.
             İşçilerin  ücretleri yüklenici firmalara  aittir.
            2-Resmi ve Dini bayram günleri ile yılbaşı günü yaptırılacak çalışma için 4857 sayılı iş kanunun 47.  maddesi uyarınca; çalıştırılacak işçilere o günler için yüklenici firma tarafından ücret ödenir.
             25.4.Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

            25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

Sigorta primi giderleri yüklenici firmaya aittir.” düzenlemesi,

            Anılan Şartname’nin ekinde ise;

Şeklinde tabloda ihalenin kısımları ve öğün sayılarına yer verilmekte,

İhale konusu işe ait Teknik Şartname’nin  “Yüklenici Firmadan İstenilen Araç- Gereç Çeşidi ve Sayıları” başlıklı 7’nci maddesinde;

7.1. Bingöl Devlet Hastanesi ve Yenişehir ek hizmet binası

7.2. Bingöl Kadın Doğum ve Çocuk Hastalıkları Hastanesi

7.3. Genç Devlet Hastanesi

7.4. Solhan Devlet Hastanesi  

7.5. Karlıova Devlet Hastanesi  

            düzenlemesi,

 “Fiziksel Alan Araç- Gereç Hijyeni” başlıklı 8.3’üncü maddesinde “a) Yiyecek, içecekle ilgili tüm alanlarda kemirici ve haşarat kontrolü yapılmalı ve bunun için yüklenici firma hastanede aylık olarak iş programım yapacak ve buna uygun olarak kemirici ve haşarat ile mücadele için, bu konuyla ilişkili ruhsat ve yeterliliğe sahip gerçek veya tüzel kişiler aracığıyla kemirici ve /veya haşere ile mücadele yapacaktır. Bu ilaçla mücadele yürürlükteki mevzuata göre ruhsatlandırılmış ilaçlar kullanılacaktır. Bu mücadele kontrol teşkilatınca istediği taktirde iş programının süresinin dolması beklenmeden yapılacak ve bir sonraki ilaçlama programdaki uygun görülen vaktinde yapılacaktır. Buna ilişkin tüm masraflar yükleniciye aittir. İlaçlama bitiminde yüklenici tutulacak tutanağı kontrol teşkilatına verecektir.” düzenlemesi,

             “Hizmetin İfa Şekli” başlıklı 11’inci maddesinde “1 Sözleşmenin imzalamasından sonra yüklenici, gerekli her türlü makine ve araç-gereci sağlayarak çalıştıracağı personel ile eksiksiz olarak işe başlayacaktır.  İşin başlangıcında ve devamı sırasında Kontrol Teşkilatı araç-gereç ve personelin kontrolünü yapacaktır.

• İhaleyi alan yüklenici şartnamede istenilen demirbaşları işe başlamadan 5 gün önce Hastane İdaresineteslim edecektir.
• Hizmetin ifa edildiği sağlık tesislerindeki çalışanlar ile ortalama hasta sayısı ve refakatçi sayısı Hastane İdaresinden alınacak ve yemekler ona göre çıkarılacaktır.  Yüklenici, sayılarda  % 20 artma ve % 20 azalma olabileceği hususu dikkate almak zorundadır.
• Yüklenici, hasta ve diyet yemeklerinin sayısı bir gün önceden Hastane İdaresinden alacaktır; ancak yüklenici bu sayılarda  ± % 20 hususunu dikkate alacaktır. Bir gün önceden yemek sayısı verilemediği durumlarda yüklenici daha önceki günün yemek sayısını esas alarak yemek yapacaktır. Yükleniciye verilen bu rakamlar tahmini olup ödemeye temel teşkil etmez. Yükleniciye ön bilgi vermek maksadıyladır.
• Yemekler kalite, nefaset ve gramaj yönünden doyurucu olacak ve gramajlar yataklı tedavi kurumları işletme yönetmeliğinde belirtilen gramajdan aşağı olmayacaktır. Yemek ve diyet menüleri diyetisyen veya Hastane İdaresinin görevlendirdiği personel tarafından hazırlanıp firmaya verilecektir. Yüklenici hazırlayacağı kahvaltıda, yemeklerde ve içeceklerde bu şartnamede belirtildiği şekilde 1.sınıf kalitelimalzemeleri kullanacaktır. Ayrıca bulaşık ve her türlü temizlikte kullanılacak malzemeler TSE belgesine sahip ürünlerden yüklenici seçecektir.
• Üretilen yemekler hastane diyetisyenin, hastane diyetisyenin olmadığı sağlık tesislerinde kontrol teşkilatının onayı ile dağıtımı yapılacak ve bu durum tutanak altına alınıp o ayki ödemeye esas belgelere eklenecektir.yüklenici diyetisyenin veya kontrol teşkilatının onayı olmadan yemek dağıtımı yapılmayacaktır.
•  Sağlık tesislerinde yüklenici tarafından verilen yemeklerden en az 25 kişinin  rahatsızlanması ve bu  25 kişinin  hekim tasdikli besin zehirlenmesi raporu alması halinde bu kişilerin sağlık masrafları ve iş gücü kayıplarının maddi tazminatı yüklenici tarafından karşılanır. Besin zehirlenmelerinin önüne geçilmesi amacıyla yüklenici gıda zehirlenmelerine karşı önlem almak ve bu konuda personel eğitimini yapmak zorundadır.
• Yiyecek malzemeleri kazana girmeden veya hazır hale getirilmeden iaşe edilecek kişi ve sayısı bu şartnamedeki gramajlara göre kontrol edilir. Hiç bir şekilde eksik malzeme ile yemek hazırlanmayacak, iaşe edilecek kişi sayısı ile gramajların kontrolünde uygulanacak muayene tekniği ve bunların uygunluğu Kontrol Teşkilatınca belirlenecektir.
• Yüklenici, kullanacağı su ve elektrik için süzme saat sayaçlarını taktırdıktan sonra kullanmaya başlayacaktır. Yüklenicinin kullandığı elektrik tüketim bedeli,  Hastaneye gelen Elektrik tüketim bedeli ile alakalı faturada belirtilen toplam tutar, toplam kW’ya bölünerek çıkan rakam yüklenicinin kullandığı toplam kW ile çarpılarak hesaplanır ve yüklenici tarafından hastane  veznesine yatırılır.  Yüklenicinin kullandığı sutüketim bedeli ise,  Hastaneye gelen su tüketim bedeli ile alakalı faturada belirtilen toplam tutar, toplam kullanılan su miktarına bölünerek çıkan rakam yüklenicinin kullandığı toplam su miktarı ile çarpılarak hesaplanır ve yüklenici tarafından hastane  veznesine yatırılır.Arıza nedeniyle su kesilmesi durumunda yüklenici ihtiyaç duyduğu  sıhhi koşullara uygun içme suyunu temin etmek zorundadır. Bu iş için ilave ücret talep edemez.
• Yüklenici mutfak, ambar, depo, kat ofisleri ve yemekhanelerde yangına karşı gerekli koruyucu her türlü tedbiri almak ve işe başladığı gün itibariyle mutfağı yangına karşı sigorta yaptırmış olmak zorundadır. Hastanenin bulundurduğu her türlü yangın söndürme ile ilgili ekipmana ilaveten Sivil savunma uzmanının belirleyeceği yerlerde yüklenici ilave yangın ekipmanını bulundurmak zorundadır. Söz konusu ekipman ile ilgili liste iş yeri teslimi sırasında sivil savunma uzmanından alınacaktır. Bu iş için ilave ücret talep edilmeyecektir.
• Yüklenici bu şartnamede bahse konu olan yükümlülüklerini yerine getirmezse Kontrol Teşkilatınca yazılı olarak uyarılacaktır. Kontrol Teşkilatınca verilen sürede eksiklikler tamamlanacaktır. Verilen sürede eksiklikler tamamlanmadığı takdirde ikinci kez yazılı uyarı verilecek ve buna ilaveten idari şartnamede belirtilen cezai hükümler uygulanacaktır.
• Hizmetin yürütülmesi için gerekli olan, yükleniciye ayniyat saymanınca teslim edilen araç, gereç, malzeme ve demirbaşların bakım, onarım giderleri ile hizmetin görüldüğü alanda mevcut olan her türlü araç, gereç, malzemelerin (lamba, priz, telefon ve hatları gibi…)  arızalarının giderilmesi yüklenici tarafından sağlanacaktır. Yiyecek ve içecekle ilgili araç- gereç, demirbaşın ve makinelerin bakımı için iş programı yapılacak ve buna uyulacaktır.Bu bakımlara ilişkin tüm masraflar yükleniciye aittir. Bakım sonrası konuya ilişkin tanzim edilen tutanak Kontrol Teşkilatına verilecektir. Diğer taraftan Kontrol Teşkilatınca tespit edilen buna benzer eksiklikler de yüklenici tarafından itiraz edilmeden yaptırılacaktır.İhale konusu iş dışında kullanılabilecek alan ve demirbaş malzemelerin itinalı bir şekilde kullanılması zorunludur.
• Soğuk depoların (et, sebze, süt) ve kuru depoların, kırılan fayanslarının değiştirilmesi ve yenilenmesi ve tavan onarımı ve boyanması mutfakla ilgili her türlü bakım ve onarım yüklenici tarafından yapılacaktır.
• Yüklenici ve çalışan personel, hizmetlerin yürütülmesi sırasında Sağlık Tesisleri ile ilgili mevzuat ve bu mevzuat doğrultusunda da İdare ile Hastane İdaresinin koyduğu kurallara uymaları zorunludur.
• Yüklenici kullanacağı malzemeyi Sağlık Tesisine  08:30-15:30 saatleri arasında getirecektir. Et, süt, yumurta gibi çabuk bozulan malzeme kısa süreli stoklanacaktır. Kontrol Teşkilatının talebi olursa günlük olarak alınıp kullanılacaktır.
• 5179 Sayılı Gıdaların Üretimi, Tüketimi ve Denetlenmesine Dair Kanunda belirtildiği şekilde gıda üretim ve sicil izni olmayan ambalajsız, etiketsiz gıda maddelerin kullanılması kesinlikle yasaktır.
• Yüklenici firma kullanacağa gıda maddelerinin Tarım ve Köy İşleri Bakanlığından üretim izni almış firmalarca üretildiğine dikkat edecektir.
• Yüklenici tarafından hastaneye getirilen gıda maddeleri Kontrol Teşkilatı tarafından kontrol edildikten sonra depoya alınır. Uygun olmadığına karar verilen gıda maddeleri geri gönderilerek istenilen özellikteki olanlarla değiştirilir. Depolama esnasında bozulan gıda maddeleri derhal imha edilir.
• Yüklenici tarafından mutfak, yemekhane kapısına anti bakteriyel paspaslar konulacaktır. Hastane İdaresine verilen isim listesindeki personel dışında mutfakta başka personelin bulunması kesinlikle yasaktır. Mutfağa 3. Şahısların girmesinin zorunlu olduğu durumlarda ( Onarım, tamirat gibi..) mutfak terliği veya galoş giyilmesi zorunludur.
• Yüklenici on beş günde bir rutin olarak mutfak, yemekhane ve ofisleri, Hastane İdaresince belirlenecek ve gıda sektörüne uygun böcek ilaçlarıyla ilaçlayacak ve ilaçlamadan sonra kullanılan alanlar ve araç- gereçler deterjanla yıkanacaktır.
• Hastane mutfağında her hangi bir sebeple yemek yapılamadığı durumlarda yüklenici Bingöl il sınırları içerisinde olmak koşuluyla yemeği dışarıda yaptıracağına ve hizmeti aksatmayacağına dair taahhütname vermek zorundadır. Taahhütname vermeden işe başlatılmayacaktır.
• Sabah kahvaltısı, öğle ve akşam yemeğinin mutfakta pişirilmesi, Yemeğin sipariş adedine göre dağıtım yerlerine nakli (servis vs.),  dağıtım yerlerindeki mutfak ve tesislerde sıhhi koşullarda muhafazası, hasta ve hasta refakatçileri ile görev yerinden ayrılamayan personel için odalarına kadar nakli bunun haricinde kalan personele ise yemek salonunda şelf servis düzeninde dağıtımı, personel tarafından ekmek, peçete, kağıt havlu, su servisi ile bulaşıkların yıkanması, self servis bölümünün, yemekhanenin ve mutfağın temizliğini yapmak yükleniciye aittir.
• Masalarda tuzluk bulundurulmayacak, tuzlar iyotlu ve 1 gr.lık  kağıt poşetlerde olacaktır. Masalarda dispenser peçetelik ve poşetli kürdanlar bulundurulacaktır. Cam şişelerde limon suyu, sirke, zeytinyağı vb. porselen kaplarda kırmızı biber, pul biber, karabiber veya yemeğin özeliğine göre nane, kekik sumak, nar ekşisi, vb..  servisten önce masalara konacak ve servis süresince dolu bulundurulacaktır.
• Yüklenici firma yemekhanelerde pişirdiği yemekleri 3. Kişilere kesinlikle yemek satmayacaktır. Hastanede çalışan diğer firma işçileri ile İdare tarafından yemek yemesi uygun görülen diğer personele Sağlık Bakanlığı Tedavi Hizmetleri Genel Müdürlüğü’nün 14.04.1999 tarih ve 5568 yazı doğrultusunda yemek verilecek ve bu doğrultuda işlem yapılacaktır.
• Yüklenici firma Hastane diyetisyenin Hastane Diyetisyeninin olmadığı sağlık tesislerinde ise Hastane İdaresinin hazırladığı yemek listelerine aynen uymak zorundadır. Zorunlu nedenlerle (teknik arıza, hava muhalefeti, bulaşıcı hastalık vb.) yemek listesinde değişiklik ancak Hastane İdaresinin onayı ile yapılır.
• Yüklenici,  hastanede kullanacağı malzeme dışında mutfak ve depolarda kendisine veya başkasına ait araç-gereç ve malzeme bulundurmayacaktır.
• Yüklenici,  çalıştıracağı personele işleri aksatmayacak şekilde iş kanununa göre izin vermek zorundadır.
• Hastane mutfağında ve kat mutfaklarında (ofis) kullanılan LPG’nin ücreti yükleniciye aittir.
• Diyet hastaları için ara öğün ( pastörize süt, yoğurt, komposto, meyve, meyve suyu, bisküvi, haşlanmış yumurta, haşlanmış patates, sulu çorba vs.) verilecektir.
• Kullanılmış kızartmalık bitkisel atık yağlar özel yöntemlerle bertaraf edilmelidir. Bu nedenle yüklenici firma 14.07.2006 tarih ve 25791 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Bitkisel Atık Yağların Yönetmeliğine göre; kullanılmış kızartmalık yağları lisanslı geri kazanım tesislerine veya bu tesislerin yetkilendirdiği ve valiliklerden geçici depolama izni almış toplayıcılara teslim etmeleri gerekmektedir.
• Yüklenici, İlgili Bakanlıktan ruhsat alınan, veteriner hekim kontrolünde yetiştirilen ve kesimi yapılan, kapalı şekilde ambalajlanmış- etiketlenmiş kanatlı hayvan etleri  ile yumurtayı tercih etmek zorundadır.
• Yemekler, kapaklı ve paslanmaz çelik kaplar içinde taşıma araçlarıyla taşınacaktır. Taşıma esnasında yemeklerin üzeri kapalı şekilde olacaktır. Zorunlu hallerde Kontrol Teşkilatının izni ile streç film veya alüminyum folyo kullanılabilecektir. Açıkta hiçbir yemek taşınmayacaktır.
• Ekmekler, Günlük tüketim miktarının 1/3’ü beyaz, 1/3’ü kepekli, 1/3’ü tam buğday unlu olmak üzere 100 gramlık poşetler içerisinde olacaktır. Ekmek, günlük olarak mutfağa alınacak ve ekmek depolarında muhafaza edilecektir. Bayat ekmek kesinlikle bulundurulmayacaktır. Ekmekler yeterince pişmiş olmalıdır. Ekmek bedeli firmaya aittir. Ekmekler poşetlenmiş ve dilimlenmiş şekilde ve kişi/tabldot başı 100’gr olarak verilecektir. Ekmeklerin Hastane idaresince belirlenen bir kısmı tuzsuz kepekli ve/veya kepekli olarak verilecektir. Tıbbi gerekçelerle Hastane İdaresi tarafından istenilen sayıda glütensiz, proteinsiz ekmek firma tarafından tedarik edilecektir.
• Yüklenici tarafından mutfakta (yemek yapımında, bulaşık, temizlik v.s. için) kullanılan su hastanenin şehir su şebekesinden temin edilen su olacaktır. Bu su kullanılmadan önce firma tarafından Gıda Maddeleri Tüzüğüne uygun şekilde analizi yaptırılacaktır. Olumsuz rapor gelmesi halinde yüklenici tarafından filtreleme sistemi kurulacak ve tüm masrafları firmaya ait olacaktır. Yüklenici 6 ayda bir su analizi yaptıracak ve analiz sonuçlarını Hastane İdaresine yazılı olarak bildirecektir.
• Yüklenici ve Çalışan Personeli 5727 Sayılı Sigara Kanunu Hükümlerine göre hareket edilecektir.
• Yüklenici, Her öğün için yemeklerden numuneler alınarak 72 saat süre ile uygun ortamda cam içerisinde muhafaza edilmesi sağlayacaktır. Hastane idaresi her zaman bu numunelerin Halk Sağlığı Laboratuvarlarında analiz edilmesini isteyebilecek buna ilişkin giderler ise firmaya ait olacaktır.
• Yüklenici firma mutfak hizmetlerinde kullanılmak üzere her sağlık tesisi için 1 adet galoşmatik ve yeteri miktarda galoş bulunduracaktır. Yemek dağıtımı  yaptığı personel yemekhanelerine ihtiyaç miktarı kadar turnike sistemi ve gerekli aparatlar, servislere de portable kart okuyucu yeterince temin edilecektir. Bu sistemi hastane HBYS sistemine entegre edecek veya Kart Takip Sistemini Hastane İdaresinin belirleyeceği yerde, belirleyeceği kişilerin sorumluluğuna verecek şekilde kuracaktır. İşe başlama esnasında kurulumunu bitirilmiş olacak.
• Su, 17 şubat 2005 tarihli ve 25730 sayılı Resmi Gazete’ de yayımlanarak yürürlüğe giren “İnsani Tüketim Amaçlı Sular Hakkında Yönetmelik” hükümlerine uygun olarak üretilmiş ve piyasaya arz edilmiş bulunan  330 ml.lik 1 adet kapalı ambalajlarda ve mevsimine göre soğuk ve ılık şekilde personelin tüketimine sunulacaktır.
• Yemekhanede yemek yiyen personel yemek masasından kalktıktan sonra yeni yemek yiyecek personel masaya oturmadan önce ivedilikle firma elemanlarınca masalar temiz hale getirilecektir.
• Personelin izinleri: 4857 sayılı Kanunun 55.maddesi uyarınca izne hak kazanan işçilerin izin hakları idarenin belirleyeceği takvim çerçevesinde kullandırılacaktır. Yüklenici yıllık ücretli izin haklarının kullandırılmasında aynı kanunun 53.54. ve 55. Maddelerinde belirtilen hükümlere uygun hareket edecektir. Bu hususun kontrolü Hastane idaresine aittir.” düzenlemeleri yer almaktadır.

İdare tarafından ihale işlem dosyası kapsamından gönderilen belgelerin incelenmesi neticesinde 25.10.2013 tarihinde kısmi teklife açık olarak gerçekleştirilen ihalenin şikâyet konusu 1, 3 ve 4’üncü kısımlarına ilişkin olarak 11 teklif verildiği, idare tarafından 1’inci kısım için 5 istekliden 3’üncü kısım için 2 istekliden ve 4’üncü kısım için 1 istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, 06.11.2013 tarihli aşırı düşük teklif açıklaması isteme yazılarında işçilik giderleri, Teknik Şartname’nin 7’nci maddesinde sayılan araç-gereç giderleri ve öğünlerde yer alacak malzemelerin önemli teklif bileşeni olarak belirlendiği ve yazı ekinde haftalık örnek menülerine yer verildiği, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi sonucunda Birikim Gıda İnş. Tem. Güv. Turz. Yem. Med. San. Tic. Ltd. Şti.nin açıklamaları uygun bulunarak şikâyet konusu bütün kısımlar için ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiği, Cansızoğlu Gıda İnş. Elektr. Tem. Oto. Sağ. Tic. San. Ltd. Şti.nin 3’üncü kısım, başvuru sahibi Takdir İnş. Tic. San. Ltd. Şti.nin ise 1’inci  ve 4’üncü kısımlar için ekonomik açıdan ikinci en avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmaktadır.

Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b)  Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü yer almaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde de benzer bir hükme yer verilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.1.Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, tekliflerin değerlendirilmesinde;

İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı ve noter masrafları gibi sözleşme giderleri ile amortisman, kıdem tazminatı, işyeri hekimliği ücreti, oryantasyon (ihale konusu işe uyum) eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki genel giderleri karşılamak üzere birim fiyat teklif cetvelinde yer alan her bir işçilik kalemindeki (yol, yemek ve giyecek dahil brüt asgari ücret veya brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası üzerinden ücret hesaplanan işçilik kalemi ile ulusal bayram ve genel tatil günleri ve fazla çalışma saatlerine ilişkin işçilik kalemleri) birim fiyatlar ile işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kalemi/kalemleri kapsamında çalıştırılacak olan her bir personelin işçilik maliyeti üzerinden  % 3 oranında sözleşme giderleri ve genel giderler hesaplanacaktır.

79.2. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde; amortisman, kıdem tazminatı, iş yeri hekimliği ücreti, oryantasyon eğitimi gideri, yaka kartı ve bu mahiyetteki giderlerin genel giderler içinde yer alacağı kabul edileceği için aşırı düşük teklif sorgulamasında bu giderler, önemli teklif bileşeni olarak belirtilmeyecek ve isteklilerden aşırı düşük teklif sorgulamasına verdikleri cevaplarda bu giderler için bir bedel öngörmeleri istenmeyecektir. Sözleşme giderleri ve genel giderler içinde değerlendirilmesi öngörülen giderler idari şartnamelerde “teklif fiyata dahil olan diğer giderler” kısmında belirtilmeyecektir.

79.3.  Asgari işçilik maliyeti;

i- İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil),

ii- İdari şartnamede öngörülen nakdi veya ayni yemek ve yol bedeli ile ayni giyim bedeli,

iii- İşveren sigorta primi tutarından oluşmaktadır.

79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.

79.4.1. İsteklilerce yapılacak aşırı düşük teklife ilişkin açıklamalar belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyerek söz konusu teklifler reddedilecektir.

79.4.2. İhale komisyonu tarafından yapılacak aşırı düşük teklif değerlendirmesinde aşağıdaki hususların dikkate alınması gerekmektedir.

79.4.2.1. İhale komisyonu, teklifin önemli bileşenlerine ilişkin olarak;

a) verilecek hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve hizmetlerin temininde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

hususlarında istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle aşırı düşük teklifleri değerlendirerek ihaleyi sonuçlandıracaktır.

79.4.2.2. verilecek hizmetin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler, hizmetin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya hizmetin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; sadece bu hususların neler olduğu değil, belirtilen çözüm, avantajlı koşul, özgünlük ya da hizmetin ekonomik olması sayesinde elde edilen maliyet avantajının da bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanması gerekmektedir.

79.4.2.3. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamaya dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin açıklamalarına dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

…

g. İsteklinin ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarıdır.

…

79.4.2.5. İsteklilerce yapılan açıklamalarda; teklifin bir bölümünü oluşturan iş kalemlerine/gruplarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde, fiyat teklifinde belirtilen veya fiyat teklifine göre hesaplanan birim fiyat;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan  toplam birim maliyet tutarının,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında (Ek-O.6) yer alan  ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından fiyat teklifinin üzerine; “Birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

79.4.2.7. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen fiyatları kullanması halinde sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. (Örnek: Orman Genel Müdürlüğüne bağlı işletmeler tarafından satılan ürünlere ilişkin ilan edilmiş fiyatlar vb.)

…

79.4.2.12. İsteklinin açıklamalarını kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara dayandırması durumunda ihale konusu işte kullanılması öngörülen mala ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunulacaktır. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar,

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

İsteklinin satışlar üzerinden açıklama yapabilmesi için malın ticareti ile iştigal ediyor olması; maliyete dayalı açıklama yapabilmesi için ise, son geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alış yapmış olması gerekmektedir.

İsteklinin son geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) sunmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir.

…

79.4.2.15. Maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının; 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununa göre çalışan meslek mensuplarından, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olanlar tarafından düzenlenmesi, bütün belge ve tutanakların her sayfasının taraflar tarafından imzalanarak kaşelenmesi gerekmektedir.

…

79.4.2.16. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak proforma fatura yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

Yukarıda belirtilen maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi esastır. Ancak son geçici vergi beyanname döneminde, yasal defter ve belgelerde açıklama konusu mal veya hizmetlerle ilgili işlem bulunmaması durumunda, isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) hariç, söz konusu tutanaklar bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınarak düzenlenebilir. Son geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2009”, 15.7.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2010” dur.

…

79.4.2.19. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin aşırı düşük teklif sorgulamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 3 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle aşırı düşük teklif sorgulamasına cevap verilecek ve teklifler değerlendirilecektir.

…

79.5. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (79.4.2.) maddesine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları teknik şartnameye aykırı hususlar içeren veya teklif tutarı, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti ve % 3 oranındaki sözleşme giderleri ile genel giderleri, personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde ise asgari işçilik maliyeti ve ilgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak sözleşme giderlerini karşılamayan isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.

79.6. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak istenen sürede açıklama yapmasına rağmen teklifi reddedilen isteklilere, açıklamalarının yeterli görülmeme nedenlerinin kesinleşen ihale kararı ile birlikte bildirilmesi zorunludur.

79.7. Yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde, Kurumca ilgililerin faydalanmasına yönelik olarak hazırlanan “işçilik hesaplama modülü”ne (www.kik.gov.tr) adresinden ulaşılabilecektir.” açıklaması bulunmaktadır.

İnceleme konusu ihalede idare tarafından önemli teklif bileşenlerinin işçilik giderleri, Teknik Şartname’nin 7’nci maddesinde sayılan araç-gereç giderleri ve öğünlerde yer alacak malzemeler olarak belirlendiği, başvuru sahibinin iddiaları arasından esas incelemesine geçilmesi uygun görülen 2, 5 ve 8’inci iddiaların ise ilaçlama giderleri, demirbaşların amortisman giderleri ve sunulan proforma faturaların Tebliğ’de belirtilen  şartlara uygun olup olmadıkları konusunda oldukları   anlaşılmaktadır.

Bu çerçevede başvuru sahibi tarafından şikâyet konusu edilmekle birlikte idare tarafından açıklama istenilmeyen ilaçlama giderleri hususunda inceleme ve değerlendirme yapılmamıştır. 

             İhale üzerinde bırakılan Birikim Gıda İnş. Tem. Güv. Turz. Yem. Med. San. Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde; ihale dokümanında şikâyet konusu 1’inci, 3’üncü ve 4’üncü kısımlar içinde yer alan demirbaş malzemeleri için Kamiloğulları Gıda Tem. Tic. San. Ltd. Şti.den proforma fatura alınarak fatura toplam tutarı üzerinden yıllık %20 olmak üzere 2 yıl üzerinden amortisman hesaplandığı, bir demirbaş için amortisman hesaplanmasının ancak o malın maliki olunması durumunda mümkün olabileceği dikkate alındığında isteklinin demirbaş malzemeler için öngördüğü amortismanı piyasadan proforma fatura alarak fatura tutarları üzerinden hesaplamasının mevzuata uygun olmadığı anlaşılmaktadır.

   3’üncü kısım için ekonomik açıdan ikinci en avantajlı teklif sahibi Cansızoğlu Gıda İnş. Elektr. Tem. Oto. Sağ. Tic. San. Ltd. Şti. nin açıklamaları incelendiğinde ise;  3’üncü kısımda yer alan demirbaş malzemeleri için Şark-pa Yalçınlar Tic.  Ltd. Şti.den  proforma fatura alınarak ve proforma fatura tutarının tamamının gider olarak dikkate alınmak suretiyle açıklama yapıldığı görülmektedir. İhale konusu işe ait İdari ve Teknik Şartname’de istenilen demirbaş malzemelerin isteklinin kendi malı olmasına yönelik bir düzenleme olmadığı dikkate alındığında anılan isteklinin istenilen demirbaş malzemeler için ilk defa satın alınmak suretiyle temin edileceği düşüncesiyle proforma fatura ile açıklama yapmasında mevzuata aykırılık olmadığı anlaşılmaktadır.

           Cansızoğlu Gıda İnş. Elektr. Tem. Oto. Sağ. Tic. San. Ltd. Şti. tarafından sunulan diğer proforma faturaların da mevzuata uygun bir şekilde Kamu İhale Genel Tebliği’nde belirtilen ibarelerle birlikte meslek mensupları tarafından onaylanmış oldukları görülmektedir.

            Netice itibariyle, Birikim Gıda İnş. Tem. Güv. Turz. Yem. Med. San. Tic. Ltd. Şti. nin demirbaş malzemeler için öngördüğü amortisman giderini mevzuata uygun bir şekilde açıklayamadığı anlaşıldığından, teklifinin reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

            Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Birikim Gıda İnş. Tem. Güv. Turz. Yem. Med. San. Tic. Ltd. Şti. nin teklifinin 1’inci, 3’üncü ve 4’üncü kısımlar için değerlendirme dışı bırakılmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oyçokluğu ile karar verildi.

KARŞI OY

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği 2 nci, 5 nci ve 8 nciiddialarına ilişkin Kurul çoğunluğunca, “Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

Başvuru sahibinin 2 nci, 5 nci ve 8 nciiddialarının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesi yönünden Kurul kararına dayanak teşkil eden esas inceleme raporu ve eki belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda;

Sağlık Bakanlığı Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu Bingöl İli Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliği tarafından gerçekleştirilen “2014-2015 Yılları İçin (24 Aylık) Yemek Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin yaklaşık maliyetin                                                                                    piyasa fiyatları esas alınarak toplam 12.506.463,33TL olarak, şikayete konu 1 nci kısım için 8.351.736,11 TL, 3 ncü kısım için636.569,44 TL ve 4 ncü kısım için755.111,11 TL olarak hesaplandığı,

      Bahse konu ihalede (26) adet ihale dokümanı satın alındığı, 25.10.2013tarihinde gerçekleştirilen ihalenin birinci kısmına 5, üçüncü kısmına 5 ve dördüncü kısmına da 6 istekli tarafından teklif verildiği,

 İdarece şikayete konu ihalenin birinci, üçüncü ve dördüncü kısmlarına yönelik tekliflerin denetimine ilişkin yapılan inceleme uyarınca, tüm tekliflerin de geçerli teklif olarak kabul edildiği, bu tekliflere ilişkin teklif bedellerinin,

Şeklinde verildiği, , idare tarafından 1. Kısım için 5 istekliden 3. Kısım için 2 istekliden, ve 4. Kısım için 1 istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi sonucunda Birikim Gıda İnş. Tem. Güv. Turz. Yem. Med. San. Tic. Ltd. Şti.’nin açıklamaları uygun bulunarak şikayet konusu bütün kısımlar için ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiği, Cansızoğlu Gıda İnş. Elektr. Tem. Oto. Sağ. Tic. San. Ltd. Şti.’nin 3. Kısım, başvuru sahibi Takdir İnş. Tic. San. Ltd. Şti.’nin ise 1.  ve 4. kısımlar için ekonomik açıdan ikinci en avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiği,

Anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kanunun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b)  Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

          c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

            Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

Bahse konu madde hükmünden, ihale komisyonunun, yaptığı değerlendirme neticesinde geçerli olduğunu tespit ettiği tekliflerden, ihalede verilen diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği ve tespit edilen bu teklifleri reddetmeden önce yine madde metninde belirtilen usul doğrultusunda sorgulamaya tabi tutacağı anlaşılmaktadır.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğinin “teklif fiyata dahil masraflar” ve “aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesini” düzenleyen maddeleri ile idari şartnamenin “teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı maddesindeki düzenlemelerin esas alınarak yapılması gerekmektedir. Bu ihalelerde, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan veya ihale komisyonunca açıklamaları yetersiz bulunan isteklilerin teklifleri ile teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetini karşılamayan teklifler gerekçesi belirtilmek suretiyle reddedilecektir. Ancak, şikayet başvurusuna konu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alım ihalesi olmaması nedeniyle aşırı düşük değer tespitine yönelik bir modül bulunmamakta olup, ihale konusu hizmetin maliyet unsurlarının, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında olduğu gibi önceden belirlenen nitelikte olmadığı görülmektedir. Bu durumda, ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olarak hizmetin ifası için her isteklinin basiretli tacir olma yükümlülüğü gereğince kendi organizasyon yapısı, kullanacağı makine ekipmanın özellikleri, malzeme teminindeki kendine özgü koşulları vb. unsurları dikkate alarak teklif fiyatını belirlemesi gerekmektedir.

Ayrıca, malzeme dahil yemek alım hizmetlerinde yemek bileşenlerini oluşturan girdilerin önemli bir kısmı yerel, mevsimsel ve iklim özelliklerine göre farklılıklar göstermekte, bir çok girdi müstahsilden doğrudan temin edilebilmektedir. Özellikle sebze meyve gibi girdilerin piyasa koşulları sebebiyle muhasebeleştirilmesinde karşılaşılan güçlüklerin aşırı düşük teklif sorgulamasında ispat için aranılan belgelere yansıtılmasında isteklilerin önünde önemli bir engel teşkil edeceği düşünülmektedir.  Kamu İhale Kurumu tarafından personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımları için aşırı düşük sınır değerin tespiti ve sorgulanması konusunda bir kriter belirlenmediği hususu göz önüne alındığında, şikayete konu ihalede, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılmasından sorumlu olan idarenin aşırı düşük teklif açıklaması isteyerek ihalenin sonuçlandırılması yönünde tesis etmiş olduğu işlemlerde mevzuata uyarlık bulunmadığı düşünülmektedir.

İhale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı işi olmadığı, yaklaşık maliyetin büyük çoğunlukla yemek giderinden oluştuğu kısmi teklife açık ihalede 3 kısımda üçü ve 4 üncü kısımda da dördü hariç olmak üzere diğerleri verilen teklif bedellerinin yaklaşık maliyetin altında olmakla birlikte yaklaşık maliyete ve birbirlerine göre yakın olduğu ve en düşük teklifin bile diğer tekliflere göre aşırı düşük olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından, idarece yemek kalemlerinde aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin karara bağlanması yönünde gerçekleştirilen idari işlemlerin mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmiştir.

            Açıklanan nedenlerle; başvuru sahibinin 2 nci, 5 nci ve 8 nciiddiaları kapsamında, yemek alımı kalemlerinde 1 nci , 3 ncü ve 4 ncü kısımlarda aşırı düşük teklif sorgulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılmasına yönelik idarece gerçekleştirilen idari işlemlerin yerinde olmadığına ilişkin “Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerektiği yönündekidüşüncem ile, bu iddialara ilişkin Kurul çoğunluğunca verilen karara katılmıyorum.

KARŞI OY

            Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirtilen 2 nci, 5 nci ve 8 nci iddiaları hakkında Kurul çoğunluğunca, kısmi teklife açık ihalenin 1., 3. ve 4. kısımlar için yer alan demirbaş malzemeleri  için Kamiloğulları Gıda Tem. Tic. San. Ltd. Şti.’den  proforma fatura alınarak fatura toplam tutarı üzerinden yıllık % 20 olmak üzere 2 yıl üzerinden amortisman hesaplandığı, bir demirbaş için amortisman hesaplanmasının ancak o malın maliki olunması durumunda mümkün olabileceği dikkate alındığında  isteklinin demirbaş malzemeler için öngördüğü amortismanı piyasadan proforma fatura alarak fatura tutarları üzerinden hesaplamasının mevzuata uygun olmadığı gerekçesine dayanılarak ihalenin 1., 3. ve 4. kısımlarının üzerinde bırakıldığı Birikim Gıda İnş. Tem. Güv. Turz. Yem. Med. San. Tic. Ltd. Şti. nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesine ilişkin“Düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

            Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde belirttiği 2 nci, 5 nci ve 8 nci iddiaları kapsamında yapılan incelemeye göre;

Aşırı düşük teklif açıklamaları uygun bulunarak kısmi teklife açık ihalenin 1., 3. ve 4. kısımlarının üzerinde bırakıldığı Birikim Gıda İnş. Tem. Güv. Turz. Yem. Med. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde; ihale dokümanında şikayet konusu 1., 3. ve 4. kısımlar için  yer alan demirbaş malzemeleri  için Kamiloğulları Gıda Tem. Tic. San. Ltd. Şti.’den alınan proforma fatura toplam tutarı üzerinden yıllık % 20 olmak üzere 2 yıl üzerinden amortisman hesaplandığı anlaşılmıştır.

Demirbaş malzemelerine ilişkin belge tevsikinin kira yöntemi yada kendi malı olarak mevzuatta yer aldığı, bunların dışında bir alternatifin olmadığı, normal koşullarda her isteklinin ihaleyi kazanabilmek amacı ile teklif verdiği ve ihaleyi kazandıktan sonra da bu malzemeleri satın alacağı kurgusuna dayanılarak ihalenin 1., 3. ve 4. kısımlarının üzerinde bırakıldığı istekli tarafından kendi malı olmayan demirbaş malzemelerine ilişkin, Kamiloğulları Gıda Tem. Tic. San. Ltd. Şti.’den alınan proforma fatura toplam tutarı üzerinden yıllık % 20 olmak üzere 2 yıl üzerinden amortisman hesabı yapıldığı, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında ihale konusu işe ait maliyetleri tevsik etmek için ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan belgelerin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesine uygun olduğu, diğer yandan dokümanda bu malzemelerin kendi malı olacağına ilişkin düzenlemesinin de bulunmadığı hususu göz önüne alındığında, hayatın olağan akışı içinde piyasanın bu yönde çalıştığının bilindiğinin açık olduğu, her ihalede farklı malzeme çeşitliği yönünden isteklinin bu malzemelerin maliki olması hususunun hayatın olağan akışına aykırı olduğu, bu nedenle ihalenin 1., 3. ve 4. kısımlarınınüzerinde bırakıldığı isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında belirtilen amortisman hesabının kabul edilmesi gerektiği değerlendirilmiştir.

            Açıklanan nedenlerle; incelemeye konu ihalede ihalenin 1., 3. ve 4. kısımlarınınüzerinde bırakıldığı isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesine uygun olduğu, bu nedenle ihalenin 1., 3. ve 4. kısımlarının üzerinde bırakılması yönünde idarece gerçekleştirilen işlemlerin yerinde olduğuna ilişkin “İtirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmesi gerektiğiyönündeki düşüncem ile, Kurul çoğunluğunun “Düzeltici işlem belirlenmesine” niteliğindeki kararına katılmıyorum.