Aşırı düşük sorgulaması cevabında, açıklama talep edilemeyen bir konuda açıklama yapılmadığı gerekçesiyle isteklilerin değerlendirme dışı bırakılıp bırakılamayacağı (KİK)

17.05.2011tarih ve B.07.6.KİK.0.07.00.00-101.04-.Y.[11.97].(0218)./2011-18E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

            Balıkesir Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü tarafından 09.03.2011 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “İsmail Akçay Atletizm Pisti 3700 Seyircili Batı Tribünü ve Kros Parkuru İnşaatı Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Şakir Aksu İnşaat Taah. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin 30.03.2011 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 05.04.2011 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 14.04.2011 tarih ve 19419 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 14.04.2011 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; Başvuruya konu ihalede idare tarafından 29 adet imalat kalemine ait açıklama talep edildiği, taraflarınca 26 adet kaleme ilişkin Bayındırlık ve İskan Bakanlığının yayımladığı birim fiyatlar esas alınarak açıklama yapıldığı ve 3 adet özel imalat kalemine ilişkin açıklamalarında, analiz formatı idare tarafından boş verildiğinden dolayı, Bayındırlık ve İskan Bakanlığının yayımladığı birim fiyatlar ve rayiç bedeller esas alınarak analiz oluşturulduğu, kesinleşen ihale kararında firmalarının değerlendirme dışı bırakıldığının belirtildiği, şikayet başvurularına verilen cevap yazısında ise;

1) Sunulan açıklamada metrajların uygun bulunduğu ancak teklif edilen birim fiyatların hayatın olağan akışına aykırı olduğu,

2) Özel 03 poz no’lu kalemin imalatı için sunulan analiz bileşenlerinden andezit taşı için teklif edilen ölçülerin yapım şartlarına uygun olmadığı,

1. Taraflarınca SGK giderlerinin düşük gösterildiği,

Gerekçelerine yer verilerek şikayet başvurularının reddedildiği, anılan gerekçelerle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

            İdari şartnamenin  “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2 nci maddesinin (a) bendinde işin adının; “İsmail Akçay Atletizm Pisti 3700 Seyircili Batı Tribünü ve Kros Parkuru İnşaatı” şeklinde belirlendiği ve anılan maddenin (c) bendinde işin fiziki miktarının; “3700 seyirci kapasiteli betonarme tribün inşaatı ve kros parkuru yapımı” şeklinde düzenlendiği anlaşılmıştır.

İdari şartnamenin 19 uncu maddesinde isteklilerin tekliflerini anahtar teslimi götürü bedel üzerinden verecekleri düzenlemesine yer verildiği görülmüştür. Anılan şartnamenin  “Diğer Hususlar” bölümünde ihalede uygulanacak sınır değer katsayısı (N) = 1,00 olarak belirlenmiştir.

Söz konusu ihaleye 12 isteklinin teklif verdiği, idare tarafından 10 isteklinin teklifinin geçerli teklif olarak belirlendiği ve sınır değerin 1.731.187,83 TL olarak tespit edildiği anlaşılmıştır. Söz konusu değerin altında teklif veren 2 istekliden 09.03.2011 tarih ve 1186 ile 1185 sayılı yazılar ile; “ … “aşırı düşük teklif” kapsamında kalan teklifinizin, ihale komisyonu tarafından yeniden değerlendirilmek üzere 4734 sayılı Kamu İhale Kanunun 38 inci maddesi ile tip idari şartnamenin 33 üncü maddesi gereği;

a) Teklif verdiğiniz imalatlar ile ilgili maliyet metrajı, ekte verilen 1(bir) imalat pozuna ait analizler, fiyat bileşenlerinin sunulması,

b) Bu iş ile ilgili avantajlı koşullarınızın bildirilmesi,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

d) 22.08.2009 tarihli Kamu İhale Genel Tebliğinin 45 inci maddesinde belirtilen açıklamalar doğrultusunda yaklaşık maliyette bulunan ve ekte verilen 29 kalem imalat pozuna ait kanıtlayıcı belgelerin 18.03.2011 Cuma günü mesai bitimine kadar savunmanızın Gençlik ve Spor İl Müdürlüğümüze yazılı olarak bildirilmesini rica ederim.” şeklinde açıklamaya yer verilerek, aşırı düşük teklif açıklaması talep edildiği anlaşılmıştır.

Kamu İhale Kanununun 38 inci maddesinde; “İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b)  Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

İhale komisyonu, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterleri esas alır. Kurum bu maddenin uygulanmasında; aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkilidir.” hükmü yer almaktadır.

            Kamu İhale Genel Tebliğinin  “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45 inci maddesinde; “45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek: O-5, O-6, O-7) ve stok tespit tutanağı (Ek: O-8) sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

Örneğin; isteklinin, “150 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.001 poz numaralı birim fiyatını (2010 B.F: 97,86 TL) teklif etmesi, “200 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.002 poz numaralı birim fiyatının (2010 B.F: 104,00 TL) üzerinde 105,00 TL teklif vermesi, 250 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.003 poz numaralı birim fiyatının kar ve genel gider hariç tutarına, (110,13/1,25=88,10 TL) kendi belirlediği % 18 kar ve genel gider karşılığı eklemek suretiyle 103,96 TL (88,10 x 1,18) teklif etmesi ve teklif ettiği söz konusu birim fiyatları aşağıdaki örnek listede gösterildiği şekilde tablo halinde göstermesi durumunda; bu üç iş kalemi için analiz düzenlemesi zorunlu değildir.

Kamu kurum ve kuruluşlarının yayımlanmış birim fiyatları kullanılarak oluşturulan teklif birim fiyat listesi (Örnek)

Kamu kurum ve kuruluşlarının yayımlanmış birim fiyatları kullanılarak oluşturulan teklif birim fiyat listesi (Örnek)

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaraları da belirterek liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak (45.1.14) maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ve stok tespit tutanağı sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları için Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından belirlenen işçilik rayiçlerinin kullanılmaması durumunda, teklif edilen işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

hususlarında istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının belgelere dayalı olarak açıklanması gereklidir.

45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı, bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanmalıdır.

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklinin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Tedarikçi veya üreticilerden alınan proforma faturalar,

b. Fiyat teklifleri,

c. Çimento ve demir ürünleri için üreticinin ilan edilmiş fiyat tarifeleri

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

d. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mala ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

e. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

f. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

g. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları (45.1.13.1 – 45.1.13.8) maddelerine göre yapacakları açıklamalar kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan belge ve bilgilerden hiçbiri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer belge ve bilgiler kullanılarak da açıklama yapılabilir. (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir.)

45.1.13.1. Tedarikçi veya imalatçılardan alınan ve birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.” açıklaması yer almaktadır.

            Aşırı düşük teklif açıklaması sunan 2 isteklinin sunduğu açıklamaların incelenmesinden;

            Çetinel İnş. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında keşif icmali, genel icmal tablosu, 60 kalem inşaat imalatına ilişkin birim fiyatların yer aldığı hesap cetvelinin, 16.059/A, 17.175/ MK, 18.233/6, 19.055/C1, 21.011, 21.066, 22.009/3A, 23.081, 23.243/17, 23.244/F1, 25.048/4, 26.194/1, 26.195/3/MK, 26.206/C, Özel 1,3 ve 5 poz no’lu kalemlere ilişkin analiz sunulduğu, ayırca tevsik edici belge olarak TALSIK Yapı Mlz. Nak. Paz. Tic. Ve San. Ltd. Şti., Gürler Beton Akaryakıt İnş. İnş. Mlz. Kömür Nak. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti. , Asbor İnş. Tur. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti., Aydınlar Metal San. ve Tic. A.Ş., Kırımlı Tic. San. Ltd.Şti., Çizgi Mermer ve Granit San. Tic. Ltd. Şti., Çelmak Yapı Ürünleri Mobilya İnş. San. Tic. Ltd. Şti., Sedef Kaya Tic. , Onur Doğrama ve Mobilya Atölyesi, Akdağ Kereste, Sporçim Spor Saha Ekipmanları İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti., Hakan Elektrik tarafından düzenlenmiş proforma faturaların  sunulduğu anlaşılmıştır. Söz konusu istekli tarafından, idarece açıklama talep edilen 29 kalemin yalnızca 17 kalemine ilişkin açıklama sunulduğu anlaşıldığından, anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasında mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. 

            Başvuru sahibi Şakir Aksu İnşaat Taah. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamasının, teklif bedeli icmal tablosu, açıklama istenilen iş kalemleri teklif bedeli hesap cetveli, özel imalat iş kalemlerinin teklif bedeli hesap cetveli, Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatları kullanılarak oluşturulan teklif birim fiyat listesi, çeşitli firmalar tarafından düzenlenmiş proforma faturalar ve ekleri maliyet satış tespit tutanakları ve teklif bedeli hesap cetvelinden oluştuğu tespit edilmiştir. Yapılan incelemede, istekli tarafından 26 adet imalat kalemine ilişkin Bayındırlık ve İskan Bakanlığı, Milli Savunma Bakanlığı ve İller Bankasının yayımladığı birim fiyatlar esas alınarak, Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.5 inci maddesinde yer alan açıklama doğrultusunda, ilgili kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların üzerine, % 5 kar ve genel giderler ilave ederek birim fiyatların oluşturulduğu, bu durumda söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlenmesinin zorunlu olmadığı ve Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.14 üncü maddesinde belirtildiği şekilde, proforma fatura, teklif alma yazısı, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek: O-5, O-6, O-7) ve stok tespit tutanağı (Ek: O-8) sunulmasına da gerek bulunmadığı anlaşılmıştır.

            Başvuru sahibi tarafından özel 1 poz no’lu “plastik stadyum koltuğu” imalat kalemi için tribün koltuğu arkalıklı, 01.507 poz no’lu birinci sınıf usta ve 01.501 poz no’lu düz işçi girdilerini belirlediği, işçilik bedelleri için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 2010 yılı rayiç fiyatlarının esas alındığı, tribün koltuğu için Ekip Spor Ekipmanları İnş. San. Ltd. Şti.’nin düzenlediği, ilgili SMMM’nin kaşesinin ve iletişim bilgilerinin yer aldığı, üzerinde; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresi yer alan proforma faturanın sunulduğu görülmüştür. Proforma faturanın ekinde bulunan maliyet /satış tutarı tespit tutanağının her sayfasının taraflarca imzalandığı ve kaşelendiği görülmüştür. Anılan faturanın mevzuat uygun olarak tevsik edildiği sonucuna varılmıştır.

            Başvuru sahibi tarafından özel 3 poz no’lu “Mucartalı Üçpınar (beyaz) ve Ayvatlar (pembe) andezit taşları 3*20 cm serbest boy (m²)” imalat kalemi için 04.301, 04.279, 10.009, 10.022, 10.061, 01.005,01.501 ve 01.501 poz ‘lu kalemleri için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 2010 yılı rayiç fiyatlarının esas alındığı, 30 cm*serbest boy andezit plaklar 4 cm kalınlığında (zayiatıyla) iş kaleminin bedelini tevsik için Aysa Mermer İnş. San. ve Dış. Tic. Ltd. Şti.’nin düzenlediği, ilgili SMMM’nin kaşesinin ve iletişim bilgilerinin yer aldığı, üzerinde; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresi yer alan proforma faturanın sunulduğu görülmüştür. Proforma faturanın ekinde bulunan maliyet /satış tutarı tespit tutanağının her sayfasının taraflarca imzalandığı ve kaşelendiği görülmüştür. Anılan faturanın mevzuat uygun olarak tevsik edildiği sonucuna varılmıştır.

            Başvuru sahibi tarafından özel 5 poz no’lu “Vakumlu tesviye betonu” kalemi için 04.031, 04.006/B, 04.008, 01.012,01.501, 01.406, 01.404, 03.054/1,04.109 poz no’lu girdilerin Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 2010 yılı rayiç fiyatlarının esas alınarak açıklandığı anlaşılmıştır.

            İdare tarafından ihale komisyon kararında aşırı düşük teklif açıklaması sunmuş her iki isteklinin teklifinin toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetvellerini sunulmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı görülmüştür. Söz konusu isteklilerin her ikisinin de teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetvellerini sundukları tespit edildiğinden idarenin anılan değerlendirmesinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

            Şikayet başvurusu üzerine verilen cevabi yazıda idare tarafından başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılma gerekçeleri;

1) Başvuru sahibi tarafından sunulan toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş guruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile işin Bayındırlık ve İskân Müdürlüğü tarafından hazırlanan yaklaşık maliyet hesap cetveli ile mukayeseli olarak incelenmesi sonucunda başvuru sahibinin beyan ettiği iş kalemlerine ait miktarların yaklaşık maliyet metrajlarına yakın olduğu ancak birim fiyatların ise Bayındırlık Birim fiyatlarının altında olduğu, hayatın olağan akışına aykırılıklar gösterdiğinin tespit edildiği, bu nedenle idare tarafından gerçekçi bulunmadığı belirtilmiştir. 

            Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.13 üncü maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada; sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir. Kamu İhale Genel Tebliğinde isteklilerin tekliflerini açıklama yükümlülükleri idarenin tespit ettiği önemli bileşenler ile sınırlandırılmış olup, başvuruya konu ihalede açıklama talep edilen kalemler haricindeki kalemler için başvuru sahibi tarafından teklif edilen bedellerin hayatın olağan akışına uygun olmadığı değerlendirmesi gerekçe gösterilerek başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasında mevzuata uyarlık bulunmamaktadır.

2) Örnek analiz formatına göre açıklama istenilen özel 3 poz no’lu iş kalemine ait “Mucartalı Üçpınar (Beyaz) ve Ayvatlar Pembe Andezit taşları 3 cm. x 20 cm. serbest boy” imalatına ilişkin başvuru sahibi tarafından sunulan analizde belirtilen imalat için seçilmiş ölçülerin kullanılmadığı, bu durumun Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.8 maddesi uyarınca “Aşırı Düşük Teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına uygun” olmadığı şeklinde belirtilmiştir.

İdare tarafından aşırı düşük teklif açıklama yazılarının ekinde verilen analiz formatının incelenmesinden söz konusu analiz formatında girdi cinsi olarak malzeme, işçilik, makine ve diğerleri şeklinde belirleme yapıldığı görülmüştür. Başvuru sahibi tarafından özel 3 poz no’lu iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının yayımladığı 26.215/MK poz no’lu kalemin analizinin esas alınarak analiz oluşturulduğu ve andezit taşı için 3 x 20 cm’lik plaklar yerine 4 x 30 cm’lik andezit plaklar için teklif alınarak fiyat öngörüldüğü anlaşılmaktadır. İstekli tarafından özel poz kaleminde belirtilen ölçüler esas alınarak fiyat oluşturulmaması nedeniyle, idarenin açıklamayı uygun bulmamasına ilişkin değerlendirmesinin yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

3) İdare tarafından 12.05.2010 tarih ve 27579 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan “Çeşitli İşkollarına Ait Asgari İşçilik Oranları Listesi” dikkate alınarak teklif bedeli üzerinden başvuru sahibinin asgari ödemesi gereken miktar olarak 39.525,00 TL belirlendiği, ancak istekli tarafından SGK ve vergi giderleri olarak 20.000,00 TL ve kar olarak 21.005,85 TL öngörüldüğü,  bu durumda asgari olarak ödenmesi gereken miktar ile SGK ve kar tutarları olarak belirtilen miktar arasında fark göz önünde bulundurulduğunda; ticari şirketlerin iktisadi amacının kar elde etmek olduğu, aksi takdirde söz konusu şirketlerin zarar etmemek ve kar elde etmek için kayıt dışı ticari yollara başvurmalarının kuvvetle muhtemel olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı belirtilmiştir.

            4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesinde; ihale komisyonunun verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, ihale komisyonunun, yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, yapım işinin özgünlüğü hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendireceği, bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterlerin esas alınacağı, Kurumun, aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkili olduğu hüküm altına alınmıştır.  Anılan hüküm uyarınca idare tarafından teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenecek olup, açıklama talep edilemeyen bir konuda açıklama yapılmadığı gerekçesiyle istekliler değerlendirme dışı bırakılamayacaktır.

            İdare başvuru sahibine yazdığı aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ekinde açıklama istenilen iş kalemleri listesi ile açıklama istenilen analiz girdileri listesini başvuru sahibine göndermiş ve bunlarla ilgili aşırı düşük teklif açıklamasında bulunmasını istemiştir. Söz konusu yazıda; SGK giderleri, teknik personel giderleri, all risk sigorta giderleri ve genel giderler ile ilgili herhangi bir açıklamada bulunulması istenilmemiştir. Bu nedenle de başvuru sahibi bu konular hakkında herhangi bir açıklamada bulunmamıştır. Dolayısıyla, idarenin açıklama istemediği bir konu hakkında açıklamada bulunulmadığı gerekçesiyle başvuru sahibinin değerlendirme dışı bırakılmasında mevzuata uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

            Sonuç olarak; yukarıda belirtilen nedenle, başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmayarak, teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasında mevzuata aykırılık bulunmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,

   Oybirliği ile karar verildi.