Aşırı düşük sorgulamasına ilişkin olarak “şantiye dışına kazı ve moloz nakli” gibi iş kalemlerinin açıklanmasında nakliye maliyeti ile birlikte bu maliyeti oluşturan işçilik kalemi için de açıklama yapılmasının zorunlu olup olmadığı (KİK)

30.06.2011tarih ve B.07.6.KİK.0.06.00.00-101.04-.Y.[18.67].(G027)./2011-44Esayılı Esas İnceleme Raporunda;

            İSKİ Genel Müdürlüğütarafından 26.04.2011tarihinde belli istekliler arasında ihale usulüile yapılan “Avrupa Yakası 2. Kısım Müteferrik Atıksu, Y.Suyu Bakım, Onarım, Görüntüleme ve Dere Kesit Düzen. İnş” ihalesine ilişkin olarak Atilla İnşaat Turizm ve Ticaret A.Ş.’nin 16.05.2011tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 26.05.2011tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin 06.06.2011tarih ve 27745sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 06.06.2011tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle; teklif fiyatı sınır değerin altında olduğu için aşırı düşük teklif açıklaması istenilen isteklilerin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamalarının 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve Kamu İhale Genel Tebliğine uygun olmadığı, yapılan belgelendirmelerin Kamu İhale Genel Tebliğinin 45. maddesinde düzenlenen usullere ve tasdik şartlarına uymadığı, isteklilerin teklifleri ekinde sunmuş oldukları analiz girdilerinde eksiklikler olduğu, isteklilerin sunmuş olduğu analizler ve bu analizlere dayanak teşkil eden belgelerin birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmadığı, isteklilerin teklif cetvelinde yer alan iş kalemlerinin bünyesine giren tüm nakliyeler için rasyonel bir bedel öngörülmediği,  K katsayısının düşürüldüğü, nakliye mesafelerinin gerçeğin altında alındığı, şantiye dışına kazı ve moloz nakline ait birim fiyatı hesaplarken döküm bedelleri dikkate alınmadığı, döküm belleri hesaplanırken İstanbul Büyük Şehir Belediyesi sınırları içerisinde bulunan resmi döküm yerleri kullanılmadığı ve 2011 yılı resmi döküm yerlerinin döküm bedelleri dikkate alınmadığı, birim fiyat analizleri hesaplanırken kullanılan kendi malı olarak gösterilen araçlara ait amortisman değerlerinin hatalı ya da düşük alındığı, kullanılan akaryakıt fiyatlarının güncel fiyat listelerinden hesaplanmadığı, atıksu ve yağmursuyu kolektörleri ile tünel ve şaftlarda biriken katı malzemelerin kazılması çıkarılması kesin depoya nakliyesi ve görüntülenmesi pozlarında birim fiyat tarifinde geçen, tetkiklerin yapılması, emniyet tedbirlerinin alınması, el ile kazılması, şartnamenin 4.6. maddesinde tarif edildiği şekilde gerekiyorsa ilave exproof aydınlatma tesisatı ile görüntülenmesi, fotoğraflı ve video kayıtlı raporlanması, tıkama yastığı, çevreyi kirletmeyecek önlemlerin alınması, teressubatın figüre edilmesi-kurutulması, havalandırma, aydınlatma, su boşaltma ve her türlü müşkülat zamları, çalışma güçlüğü, altyapı tesislerinin korunması, iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerinin alınması v.b. teklif fiyatların içerisinde olması gereken maliyetlerin göz ardı edildiği ya da gerekli oranda dahil edilmediği, atıksu ve yağmursuyu boru hattı imalatı işlerinde; yeterli sayı ve derinlikte muayene çukuru açılması, elle kazı yapılması, dolgu malzemelerinin elle tokmaklanarak sıkıştırılması, döşenmiş boru hattının gereken sızdırmazlık tecrübelerinin yapılması, su boşaltma ve müşkülat zamları, her türlü iş güçlüğü ve her derinlik için derinlik zammı, işle ilgili her türlü proje detay ve deney giderleri, kot ve güzergah kontrolünün sağlanması ve iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerinin alınması v.b, teklif fiyatların içerisinde olması gereken maliyetlerin göz ardı edildiği yada gerekli oranda dahil edilmediği, imalatta kullanılan su ve test tecrübe için gerekli su miktarları birim fiyat analizlerine, dahil edilmediği yada eksik olarak hesaplandığı, imalat yapımı ve tamamlanması aşamasında gerekli olan haritacılık ve ölçüm işlerinin birim fiyat analizlerine dahil edilmediği yada eksik olarak hesaplandığı, birim fiyat teklif fiyatının içerisinde nakliyesi olan imalatların yoğunluklarının eksik alındığı, birim fiyat analizlerinde malzeme firesi ve zayiat oranları dikkate alınmadığı ya da eksik olarak hesaplandığı, isteklilerin ihale konusu işte yer alan özel pozlu imalatlara ilişkin ayrıntılı alt analizleri vermediği veya eksik verdiği, analizlerde ön görülen bedelleri mevzuata uygun olarak belgelendirmediği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

            İnceleme konusu ihalede 34 adayın fiyat teklifi için davet edildiği, 14.02.2011 tarihinde yapılan ihaleye 26 isteklinin katıldığı, teklif fiyatları sınır değerin altında kalan M-Arslan İnş. Müh. Mim. Taah. San. Tic. Ltd. Şti.+ Boztaş Beton Boru ve İnşaat San. A.Ş. İş Ortaklığı, Özburak İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti., Binaş İnş. Taah. San. ve Tlc. A.Ş., Fernas İnş. Ltd. Şti. + Met-Gün İnş. Taah. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı, Akad İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. + Kaner İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı, MRM Tur. İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. + Maksu İnşaat Taahhüt Ticaret Ltd. Şti. İş Ortaklığı, Faber İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Ecetur İnş. Ltd.Şti. + ENK Yapı İnş. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nden aşırı düşük teklif açıklaması talep edildiği, Özburak İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Ecetur İnş. Ltd.Şti. + ENK Yapı İnş. Tic. Ltd. Şti. Ortak Girişimi’nin aşırı düşük teklif açıklaması sunmadığı gerekçesiyle, M-Arslan İnş. Müh. Mim. Taah. San. Tic. Ltd. Şti.+ Boztaş Beton Boru Ve İnşaat San. A.Ş. İş Ortaklığı, Binaş İnş. Taah. San. ve Tlc. A.Ş. ve Faber İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamaları uygun olmadığı gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, aşırı düşük teklif açıklamaları uygun kabul edilen üç istekliden Fernas İnş. Ltd. Şti. + Met-Gün İnş. Taah. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı’nın ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi, Akad İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. + Kaner İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır.       

            İhale ilanının 08.04.2010 tarihinde yayımlandığı, fiyat tekliflerinin 14.02.2011 tarihinde alındığı, buna göre inceleme konusu ihale açısından son geçici vergi beyanname döneminin 2010/Ekim, Kasım, Aralık aylarının olduğu anlaşılmış olup, ihale ilan tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Kamu İhale Genel Tebliğinin “Aşırı düşük teklif değerlendirmesi” başlıklı 45 inci maddesinde; “45.1. 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesinde; ihale komisyonunun verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, ihale komisyonunun, yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar, yapım işinin özgünlüğü hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendireceği, bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesinde Kurum tarafından belirlenen kriterlerin esas alınacağı, Kurumun, aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değer veya sorgulama kriterleri ya da ortalamalar belirlemeye yetkili olduğu hüküm altına alınmıştır. 4734 sayılı Kanunun aktarılan hükümleri çerçevesinde, yapım işlerinde aşırı düşük tekliflerin tespit edilmesi ve sorgulanmasına ilişkin olarak aşağıdaki esaslara uyulması gerekmektedir:

            …

45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden, ihale komisyonunun teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere üç iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir.

45.1.3. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin maliyet bileşenlerini ve/veya bunlara ait fiyat analizlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

hususlarında istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

            45.1.4. Aşırı düşük tekliflere ilişkin sorgulama teklifin tümü üzerinden olabileceği gibi, isteklinin teklifinde ihale komisyonu tarafından belirlenen bileşenler üzerinden de yapılabilir.

45.1.5. Teklifi aşırı düşük bulunan istekliler Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri (proforma faturalar, teklif alma yazıları, idarece istenmesi durumunda yardımcı analizler ve buna benzer) sunacaklardır.

45.1.6. İsteklilerin aşırı düşük sorgulamasına ilişkin açıklamaları belgelere dayanmalıdır. Belgelere dayanılmaksızın yapılan açıklamalar kabul edilmeyecektir. Bu çerçevede;

a) İstekliler tarafından proforma faturalarla açıklama yapılması durumunda; proforma faturada proforma fatura içeriği mala ilişkin olarak mükellefin son geçici vergi beyanname döneminde tespit edilen birim ortalama maliyet belirtilecek ve proforma faturaya, ilgili malın son geçici vergi beyanname dönemine ait bir alış ve bir satış faturası örneği eklenerek tasdik anlaşması yapılan YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM’e onaylatılacaktır. Proforma fatura veren imalatçı ise; proforma fatura ekinde, ilgili mala ilişkin imalatçının son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan birim maliyet cetveli verilecektir. Sunulan birim maliyet cetveli, mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı olmalıdır.

b) İsteklilerce yapılan açıklamalarda teklifin bir bölümünü oluşturan iş kısımlarına ilişkin olarak piyasada o alanda faaliyet gösteren kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması halinde; söz konusu fiyat tekliflerinin ekinde, Vergi Usul Kanununa göre tutulması zorunlu olan yasal defter ve belgelere uygunluğu YMM veya SMMM tarafından onaylanmış maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Söz konusu maliyet tespit raporunda, fiyat teklifi verilen işle ilgili varsa malların birim ortalama maliyetleri ile işçilik maliyetleri belirtilmelidir. Fiyat teklifinin kapsamında sadece mal bulunuyor ise; maliyet tespit raporu yerine, piyasadan alınan mallara ilişkin olarak yukarıda belirtildiği şekilde proforma faturaların, fiyat teklifi veren kişinin üretici olması durumunda ise, son geçici vergi beyanname döneminde çıkartılan ilgili malın birim maliyet cetvelinin sunulması zorunludur.

c) İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda; söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır.

ç) İsteklinin açıklamalarını kendi ürettiği mallara dayandırması durumunda; mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı, son geçici vergi beyanname dönemine ait üretim konusu mala ilişkin maliyet tespit raporunun sunulması zorunludur. Maliyet tespit raporunda üretilen mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi gerekmektedir.

d) İstekliler tarafından yapılan açıklamada, malın stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda; Vergi Usul Kanununun 182 nci maddesi gereğince tutulması gereken envanter defterinin ilgili malzeme veya mala ilişkin kısmının mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından onaylı örneğinin veya mükellefin tasdik anlaşması yaptığı YMM veya beyannamelerini imzalayan SMMM tarafından hazırlanan ve onaylanan ilgili malzeme veya mala ilişkin stok tespit raporunun sunulması zorunludur. Stok tespit raporunda mükellefin yasal defter ve belgelerine uygun ilgili malzeme veya mala ilişkin birim maliyetlerin gösterilmesi zorunludur.

45.1.7 Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojinin, yapım işinde sağlayacağı maliyet avantajının belgelere dayalı olarak açıklanması gereklidir.

45.1.8. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; sadece bu hususların neler olduğu değil, belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajının da bilgi ve belgelere dayalı olarak açıklanması gereklidir.

45.1.9. Yapılan açıklamalarda, son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin belgelendirme yapılamaması durumunda; belgelendirmede bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınır.

45.1.10.  Aşırı düşük sorgulaması sonucunda belgelere dayalı yazılı açıklama yapmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uygun olmayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle değerlendirme dışı bırakılacaktır.

45.1.11. İhale süreci devam ederken çeşitli nedenlerle teklif geçerlik süresinin dolması ve 4734 sayılı Kanunun 32 nci maddesi uyarınca teklif geçerlik sürelerinin uzatılması yönündeki idare talebini kabul etmeyen isteklilerin bulunması durumunda yeniden bir sınır değer tespit edilmeyecek ve idarece aşırı düşük teklif sorgulaması, tespit edilen ilk sınır değer dikkate alınarak gerçekleştirilecektir. Ancak; gerek idarece gerek Kurumca alınan kararlar çerçevesinde, geçerli tekliflerde değişiklik olması halinde aşırı düşük teklif sınır değerinin geçerli teklifler dikkate alınarak yeniden belirlenmesi gerekmektedir.

45.1.12. Uygulama Yönetmeliğinin 30 uncu maddesi uyarınca yaklaşık maliyeti, eşik değerin onda birine eşit ve üzerinde olan ihalelerde, isteklilerin; anahtar teslimi götürü bedel işlerde, teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatlar ile bu fiyatlara ilişkin idarenin tanımladığı yapım şartlarına göre ihale dokümanı kapsamında verilen analiz formatına uygun analizler ve teklif bedelini gösteren hesap cetvelini, teklif birim fiyatlı işlerde, teklif edilen fiyatlara ilişkin olarak idarenin tanımladığı her bir iş kaleminin yapım şartlarına göre ihale dokümanı kapsamında verilen analiz formatına uygun analizleri teklifleri ekinde sunacakları hüküm altına alınmış olup, Yönetmeliğin aktarılan düzenlemesi uyarınca söz konusu bilgi ve belgeler, isteklilerin teklif fiyatlarının detaylarının bilinmesi ve sözleşmenin uygulanması aşamasında kullanılmak amacıyla istenmektedir. Ancak söz konusu belgeler, Kanunun 38 inci maddesine göre isteklilerce ileri sürülebilecek avantajlara ilişkin açıklamaların tamamını karşılamadığından, ihale komisyonlarının aşırı düşük teklif değerlendirmelerini, teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettikleri bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak istemeden, sadece bu belgeleri kullanarak gerçekleştirmeleri, anılan maddenin uygulandığı anlamına gelmeyecek ve bu maddeye aykırı olacaktır. Bu nedenle, idarelerce Yönetmeliğin 30 uncu maddesinde belirtilen söz konusu bilgi ve belgelerin istendiği durumlarda da, sınır değerin altında kalan teklif sahiplerinden ayrıca 4734 sayılı Kanunun 38 nci maddesi uyarınca teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıların yazılı olarak istenmesi ve bu kapsamda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaların da dikkate alınarak, tekliflerinin değerlendirilmesi gerekmektedir.” açıklaması yer almaktadır.

            1- Teklif fiyatı sınır değerin altında kalan Fernas İnş. Ltd. Şti. + Met-Gün İnş. Taah. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı’ndan TF.101 poz nolu Q700mm’den Q1200mm (dahil)’ye kadar çaplardaki, atıksu ve yağmur suyu kolektörlerinde ve muayene bacalarında biriken teressubat, kum vb. katı atık malzemelerinin kazılması, çıkartılması ve kesin depoya nakliyesi, TF.102 poz nolu Q1400mm’den Q1800mm (dahil)’ye kadar çaplardaki, atıksu ve yağmur suyu kolektörlerinde ve muayene bacalarında biriken teressubat, kum vb. katı atık malzemelerinin kazılması, çıkartılması ve kesin depoya nakliyesi, TF.103 poz nolu 2000mm (dahil) ve daha büyük çaplardaki, atıksu ve yağmur suyu kolektörlerinde ve muayene bacalarında biriken teressubat, kum vb. katı atık malzemelerinin kazılması, çıkartılması ve kesin depoya nakliyesi, TF.301 poz nolu Tabanı betonlu ve üstü açık dere yataklarında biriken teressubat, kum, taş vb. katı malzemelerin kazılması, çıkartılması ve kesin depoya nakliyesi, TF.302 poz nolu tabanı betonsuz ve üstü açık dere yataklarında biriken teressubat, kum, taş vb. katı malzemelerin kazılması, çıkartılması ve kesin depoya nakliyesi, TF.303 poz nolu kapalı dere yataklarında biriken teressubat, kum, taş vb. katı malzemelerin kazılması, çıkartılması ve kesin depoya nakliyesi, TF.603 poz nolu mevcut kanal ve kolektörlerde tamirat kazısı yapılması, TF.604 poz nolu 0-70 mm büyüklüğünde kırmataş malzemeyle zemin ıslahı yapılması, TF.605 poz nolu 100 kg. ağırlığa kadar ocaktaşı ile zemin sağlamlaştırma yapılması, TF.902 poz nolu Her çapta beton çelik çubuklarının temini ve montajının yapılması ve TF.N1 poz nolu kazı ve söküm işlerinden çıkarılan moloz, kazı toprağı ve benzeri malzemenin kesin döküm sahasına nakliyesi iş kalemleri için aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, Fernas İnş. Ltd. Şti. + Met-Gün İnş. Taah. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı’nın istenilen süre içinde aşırı düşük teklif açıklamasını sunduğu anlaşılmış olup, sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının incelenmesi sonucu;

            Kırmataş (0-70), stabilize (0-25) ve ocaktaşı için Haktaş Madencilik İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nden 07.02.2011 tarihli proforma fatura alındığı, proforma fatura ekinde 07.02.2011 tarihli birim maliyet cetveli ve 28.02.2011 tarihli satış faturası sunulduğu, herhangi bir alış faturası sunulmadığı, Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.6 ncı maddesi uyarınca birim maliyet cetveli veya alış ve satış faturalarının son geçici vergi beyanname dönemine (veya bir önceki döneme) ait olması gerektiği, Haktaş Madencilik İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nden alınan proforma fatura ekinde yer alan birim maliyet cetveli ve satış faturasının son geçici vergi beyanname döneminde ait olmadığı,

              Kombine kiralama bedeli ve kanal görüntüleme aracı kiralama için Dr. Kanal Ticaret  Ltd. Şti.’nden 08.02.2011 tarihli proforma fatura alındığı, proforma fatura ekinde “Ocak-Şubat aylarına ait maliyet analizi” başlıklı tarihsiz maliyet analizi(birim maliyet cetveli olarak değerlendirilmiştir.), 13.04.2011 ve 02.07.2010 tarihli satış faturası sunulduğu, Dr. Kanal Ticaret  Ltd. Şti.’nden alınan proforma fatura ekinde yer alan “Ocak-Şubat aylarına ait maliyet analizi” başlıklı birim maliyet cetvelinin son geçici vergi beyanname dönemine ait olmadığı, ayrıca Dr. Kanal Ticaret  Ltd. Şti.’nden alınan proforma fatura ekinde, birbirinden farklı özelliklere sahip sekiz araçtan oluşan araç parkı listesi sunulmuş olmasına rağmen, proforma fatura ve eki belgeler içeriğinden, proforma faturadaki fiyatın hangi araç için teklif edildiğinin anlaşılmadığı,

            Fernas İnş. Ltd. Şti. + Met-Gün İnş. Taah. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı’nın sunduğu analizlerin, idarenin yaklaşık maliyet tespitinde esas aldığı analizlerle karşılaştırılması sonucunda, TF.101 poz nolu Q700mm’den Q1200mm (dahil)’ye kadar çaplardaki, atıksu ve yağmur suyu kolektörlerinde ve muayene bacalarında biriken teressubat, kum vb. katı atık malzemelerinin kazılması, çıkartılması ve kesin depoya nakliyesi, TF.102 poz nolu Q1400mm’den Q1800mm (dahil)’ye kadar çaplardaki, atıksu ve yağmur suyu kolektörlerinde ve muayene bacalarında biriken teressubat, kum vb. katı atık malzemelerinin kazılması, çıkartılması ve kesin depoya nakliyesi, TF.103 poz nolu 2000mm (dahil) ve daha büyük çaplardaki, atıksu ve yağmur suyu kolektörlerinde ve muayene bacalarında biriken teressubat, kum vb. katı atık malzemelerinin; kazılması, çıkartılması ve kesin depoya nakliyesi, TF.301 poz nolu tabanı betonlu ve üstü açık dere yataklarında biriken teressubat, kum, taş vb. katı malzemelerin kazılması, çıkartılması ve kesin depoya nakliyesi, TF.302 poz nolu tabanı betonsuz ve üstü açık dere yataklarında biriken teressubat, kum, taş vb. katı malzemelerin kazılması, çıkartılması ve kesin depoya nakliyesi iş kalemlerini oluşturan bileşenlerin bir kısmının miktarlarının, idare analizindeki miktarlara göre önemli ölçüde azaltıldığı, aşağıda tablo halinde gösterilen istekli lehine avantaj oluşturan söz konusu miktar azaltmalarının nedenine ilişkin belgeye dayalı açıklama yapılmadığı

            Anlaşılmış olup, yukarıda belirtilen nedenlerden dolayı aşırı düşük teklif açıklaması Kamu İhale Genel Tebliğine uygun olmadığından Fernas İnş. Ltd. Şti. + Met-Gün İnş. Taah. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı’nın teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerekirken, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenmesinde mevzuata uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

            2- Teklif fiyatı sınır değerin altında kalan Akad İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. + Kaner İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’ndan TF.101 poz nolu Q700mm’den Q1200mm (dahil)’ye kadar çaplardaki, atıksu ve yağmur suyu kolektörlerinde ve muayene bacalarında biriken teressubat, kum vb. katı atık malzemelerinin kazılması, çıkartılması ve kesin depoya nakliyesi, TF.102 poz nolu Q1400mm’den Q1800mm (dahil)’ye kadar çaplardaki, atıksu ve yağmur suyu kolektörlerinde ve muayene bacalarında biriken teressubat, kum vb. katı atık malzemelerinin kazılması, çıkartılması ve kesin depoya nakliyesi, TF.103 poz nolu 2000mm (dahil) ve daha büyük çaplardaki, atıksu ve yağmur suyu kolektörlerinde ve muayene bacalarında biriken teressubat, kum vb. katı atık malzemelerinin; kazılması, çıkartılması ve kesin depoya nakliyesi, TF.202 poz nolu üstü kapalı atıksu alma (çevirme) ve kum tutucu yapılarda biriken teressubat, kum, taş vb. katı malzemelerin kazılması, çıkartılması ve kesin depoya nakliyesi,  TF.303 poz nolu kapalı dere yataklarında biriken teressubat, kum, taş vb. katı malzemelerin kazılması, çıkartılması ve kesin depoya nakliyesi, TF.603 poz nolu mevcut kanal ve kolektörlerde tamirat kazısı yapılması, TF.604 poz nolu 0-70 mm büyüklüğünde kırmataş malzemeyle zemin ıslahı yapılması, TF.605 poz nolu 100 kg. ağırlığa kadar ocaktaşı ile zemin sağlamlaştırma yapılması, TF.902 poz nolu Her çapta beton çelik çubuklarının; temini ve montajının yapılması, TF.904 poz nolu her türlü paslanmaz çelikten basınca dayanıklı kapak ve savak kapağı, penstok vb. imalat yapılması ve yerine konulması, TF.905 poz nolu her türlü paslanmaz çelikten koku önleyici havalandırma bacası imalatı ve yerine montajı ve TF.N1 poz nolu kazı ve söküm işlerinden çıkarılan moloz, kazı toprağı ve benzeri malzemenin kesin döküm sahasına nakliyesi iş kalemleri için aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, Akad İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. + Kaner İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın istenilen süre içinde aşırı düşük teklif açıklamasını sunduğu anlaşılmış olup, sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının incelenmesi sonucu;

Sunulan analizlerde düz işçi saat ücreti olarak 3,41 TL/saat öngörüldüğü anlaşılmıştır. Asgari Ücret Yönetmeliği’nin “Ücretin Yürürlüğü” başlıklı 11 inci maddesinde; “Komisyonca belirlenen ücretler Resmi Gazete’de yayımlanır ve yayımlandığı tarihi izleyen ayın ilk gününden itibaren yürürlüğe girer” hükmü,

Aynı Yönetmeliğin “İşverenin Sorumluluğu” başlıklı 12 nci maddesinde;“İşçilere, Komisyonca belirlenen ücretlerden düşük ücret ödenemez. İş sözleşmelerine ve toplu iş sözleşmelerine bunun aksine hükümler konulamaz.

İşverenler tarafından, işçilere sağlanan sosyal yardımlar sebebiyle asgari ücretten herhangi bir indirim yapılamaz…”hükmü yer almaktadır.

Bahse konu ihalenin 14.02.2011 tarihinde yapıldığı, 31 Aralık 2010 tarih ve 27802 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Asgari Ücret Tespit Komisyonu kararına göre 2011 yılı ilk altı aylık 16 yaşını doldurmuş işçilerin saatlik ücretinin 3,54 TL olduğu, Asgari Ücret Yönetmeliğinin anılan maddeleri uyarınca işçilere Asgari Ücret Komisyonunca belirlenen ücretlerden düşük ödeme yapılamayacağından, Akad İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. + Kaner İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nındüz işçi saat ücreti olarak öngördüğü 3,41 TL/saat ücretin  Asgari Ücret Yönetmeliği hükümlerine aykırı olduğu,

            Akad İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. + Kaner İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın sunduğu analizlerin, idarenin yaklaşık maliyet tespitinde esas aldığı analizlerle karşılaştırılması sonucunda, TF.101 poz nolu Q700mm’den Q1200mm (dahil)’ye kadar çaplardaki, atıksu ve yağmur suyu kolektörlerinde ve muayene bacalarında biriken teressubat, kum vb. katı atık malzemelerinin kazılması, çıkartılması ve kesin depoya nakliyesi, TF.102 poz nolu Q1400mm’den Q1800mm (dahil)’ye kadar çaplardaki, atıksu ve yağmur suyu kolektörlerinde ve muayene bacalarında biriken teressubat, kum vb. katı atık malzemelerinin kazılması, çıkartılması ve kesin depoya nakliyesi, TF.103 poz nolu 2000mm (dahil) ve daha büyük çaplardaki, atıksu ve yağmur suyu kolektörlerinde ve muayene bacalarında biriken teressubat, kum vb. katı atık malzemelerinin kazılması, çıkartılması ve kesin depoya nakliyesi, TF.604 poz nolu 0-70 mm büyüklüğünde kırmataş malzemeyle zemin ıslahı yapılması, TF.605 poz nolu 100 kg. ağırlığa kadar ocaktaşı ile zemin sağlamlaştırma yapılması, TF.902 poz nolu her çapta beton çelik çubuklarının temini ve montajının yapılması, TF.904 poz nolu her türlü paslanmaz çelikten basınca dayanıklı kapak ve savak kapağı, penstok vb. imalat yapılması ve yerine konulması, TF.905 poz nolu her türlü paslanmaz çelikten koku önleyici havalandırma bacası imalatı ve yerine montajı iş kalemlerini oluşturan bileşenlerin bir kısmının miktarlarının, idare analizindeki miktarlara göre önemli ölçüde azaltıldığı, aşağıda tablo halinde gösterilen istekli lehine avantaj oluşturan söz konusu miktar azaltmalarının nedenine ilişkin belgeye dayalı açıklama yapılmadığı,

            Toplam yedi kalemden oluşan iş için Çapur Nakliyat, Hafriyat, Oto, Tur. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nden 04.02.2011 tarihli iki proforma fatura ve eklerinde maliyet tespit raporları; toplam yedi kalemden oluşan iş için Pam İnş. ve Tur. Ltd. Şti.’nden 11.02.2011 tarihli fiyat teklifi ve ekinde maliyet tespit raporları; toplam dört kalem malzeme için Buhara Mad. Nak. İnş. Turz. Oto. Tic. ve San. Ltd. Şti.’nden 20.01.2011 tarihli proforma fatura ve ekinde birim maliyet cetveli; toplam üç kalemden oluşan iş için Hastel Tel Örme ve Çit Sis. San. Tic. Ltd. Şti.’nden 10.02.2011 tarihli fiyat teklif ve ekinde maliyet tespit raporu sunulduğu, ancak birim maliyet cetvelleri ve maliyet tespit raporları içeriğinde sadece birim fiyatı oluşturan maliyet kalemleri fiyatına yer verildiği, birim fiyatı oluşturan birim maliyet kalemlerinin birim miktarına ve birim fiyatına yer verilmediği, örneğin Çapur Nakliyat, Hafriyat, Oto, Tur. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nden alınan 04.02.2011 tarihli proforma faturada “şantiye dışına kazı ve moloz nakli” için 7,50 TL birim fiyat öngörüldüğü, proforma fatura ekindeki maliyet tespit raporunda “şantiye dışına kazı ve moloz nakli” maliyetini oluşturan işçilik kalemi için kaç saatlik çalışma ve işçiye bir saat için ödenecek ücretin kaç TL olduğuna ilişkin herhangi bir bilgiye yer verilmediği anlaşılmış olup, yukarıda belirtilen nedenlerden dolayı aşırı düşük teklif açıklaması Kamu İhale Genel Tebliğine uygun olmadığından Akad İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. + Kaner İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerekirken, ekonomik açıdan ikinci en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenmesinde mevzuata uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

            3- Teklif fiyatı sınır değerin altında kalan MRM Tur. İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. + Maksu İnşaat Taahhüt Ticaret Ltd. Şti. İş Ortaklığı’ndan TF.101 poz nolu Q700mm’den Q1200mm (dahil)’ye kadar çaplardaki, atıksu ve yağmur suyu kolektörlerinde ve muayene bacalarında biriken teressubat, kum vb. katı atık malzemelerinin kazılması, çıkartılması ve kesin depoya nakliyesi, TF.102 poz nolu Q1400mm’den Q1800mm (dahil)’ye kadar çaplardaki, atıksu ve yağmur suyu kolektörlerinde ve muayene bacalarında biriken teressubat, kum vb. katı atık malzemelerinin kazılması, çıkartılması ve kesin depoya nakliyesi, TF.103 poz nolu 2000mm (dahil) ve daha büyük çaplardaki, atıksu ve yağmur suyu kolektörlerinde ve muayene bacalarında biriken teressubat, kum vb. katı atık malzemelerinin kazılması, çıkartılması ve kesin depoya nakliyesi, TF.201 poz nolu üstü açık atıksu alma (çevirme) ve kum tutucu yapılarda biriken teressubat, kum, taş vb. katı malzemelerin kazılması, çıkartılması ve kesin depoya nakliyesi, TF.202 poz nolu üstü kapalı atıksu alma (çevirme) ve kum tutucu yapılarda biriken teressubat, kum, taş vb. katı malzemelerin kazılması, çıkartılması ve kesin depoya nakliyesi,  TF.301 poz nolu tabanı betonlu ve üstü açık dere yataklarında biriken teressubat, kum, taş vb. katı malzemelerin kazılması, çıkartılması ve kesin depoya nakliyesi, TF.302 poz nolu tabanı betonsuz ve üstü açık dere yataklarında biriken teressubat, kum, taş vb. katı malzemelerin kazılması, çıkartılması ve kesin depoya nakliyesi, TF.303 poz nolu kapalı dere yataklarında biriken teressubat, kum, taş vb. katı malzemelerin kazılması, çıkartılması ve kesin depoya nakliyesi, TF.602 poz nolu dere kesit düzenlemeleri ve diğer işlerde makine ile serbest kazı yapılması, TF.603 poz nolu mevcut kanal ve kolektörlerde tamirat kazısı yapılması, TF.604 poz nolu 0-70 mm büyüklüğünde kırmataş malzemeyle; zemin ıslahı yapılması, TF.605 poz nolu 100 kg. ağırlığa kadar ocaktaşı ile zemin sağlamlaştırma yapılması, TF.904 poz nolu her türlü paslanmaz çelikten basınca dayanıklı kapak ve savak kapağı, penstok vb. imalat yapılması ve yerine konulması ve TF.905 poz nolu her türlü paslanmaz çelikten koku önleyici havalandırma bacası imalatı ve yerine montajı iş kalemleri için aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, MRM Tur. İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. + Maksu İnşaat Taahhüt Ticaret Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın istenilen süre içinde aşırı düşük teklif açıklamasını sunduğu anlaşılmış olup, sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının incelenmesi sonucu;

Sunulan analizlerde düz işçi saat ücreti olarak 3,41 TL/saat öngörüldüğü, Asgari Ücret Yönetmeliğinin anılan maddeleri uyarınca işçilere Asgari Ücret Komisyonunca belirlenen ücretlerden düşük ödeme yapılamayacağından, MRM Tur. İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. + Maksu İnşaat Taahhüt Ticaret Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nındüz işçi saat ücreti olarak öngördüğü 3,41 TL/saat ücretin Asgari Ücret Yönetmeliği hükümlerine aykırı olduğu,

            TF.101, TF.102 ve TF.103 poz nolu işler için Bordo İnşaat Ticaret Yatırım A.Ş.’den tarihsiz proforma fatura alındığı, TF.201, TF.202, TF.301, TF.302, TF.303, TF.602, TF.603, TF.604, TF.605, TF.904 ve TF.905 poz nolu işler için Özvarol İnşaat San. Tic. Ltd. Şti.’nden 10.02.2011 tarihli proforma fatura alındığı, proforma faturaların ekinde “2010 Ekim-Kasım-Aralık geçici vergi beyanname dönemine ait birim maliyet cetveli” başlıklı maliyet cetvelleri sunulduğu, ancak birim maliyet cetveli içeriğinde sadece birim fiyatı oluşturan maliyet kalemleri fiyatına yer verildiği, birim fiyatı oluşturan birim maliyet kalemlerinin birim miktarına ve birim fiyatına yer verilmediği, örneğin TF.101 poz nolu işin birim fiyatında yer alan işçilik kalemi için kaç saatlik çalışma ve işçiye bir saat için ödenecek ücretin kaç TL olduğuna ilişkin herhangi bir bilgiye yer verilmediği anlaşılmış olup, yukarıda belirtilen nedenlerden dolayı aşırı düşük teklif açıklaması Kamu İhale Genel Tebliğine uygun olmadığından MRM Tur. İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. + Maksu İnşaat Taahhüt Ticaret Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerekirken, geçerli teklif sahibi olarak belirlenmesinde mevzuata uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

            Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Fernas İnş. Ltd. Şti. + Met-Gün İnş. Taah. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı,Akad İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. + Kaner İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı veMRM Tur. İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. + Maksu İnşaat Taahhüt Ticaret Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

   Oybirliği ile karar verildi.