Aşırı düşük teklif açıklamalarında belgelerin eksik sunulması idarenin kararını nasıl etkiler (KİK)

Erzurum İl Özel İdaresi İmar İnşaat İşleri Daire Başkanlığı’nca04.02.2013 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan 2013/149 İhale Kayıt Numaralı “Tekman 16 Derslikli Kız Meslek Lisesi Proje No MEB 2000.14 ve Proje No MEB 2004.56-200 Öğrencilik Pansiyon Binasının Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak, 2008 Yapı İnş. Nak. Taah. Gıda Oto. Ür. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. & Olgun Gür Ortak Girişimi’nin 04.03.2013 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 07.03.2013 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibi 11.03.2013 tarih ve 8925 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 11.03.2013 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunmuş ve Kurulca alınan 08.04.2013 tarihli ve 2013/UY.III-1705 sayılı karar ile “4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince, itirazen şikâyet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.

Davacı 2008 Yapı İnş. Nak. Taah. Gıda Oto. Ür. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti.- Olgun Gür Ortak Girişimi tarafından anılan Kurul kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle açılan davada ilk olarak Ankara 10. İdare Mahkemesi tarafından 27.08.2013 tarihinde yürütmenin durdurulması isteminin reddine karar verilmiş, bu karar üzerine yapılan itiraz sonucunda Ankara Bölge İdare Mahkemesince 25.09.2013 tarihli YD İtiraz No: 2013/4704 sayılı kararla; ” Erzurum İl Özel İdaresi tarafından 04.02.2013 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Tekman 16 Derslikli Kız Meslek Lisesi Proje No:MEB.2000.14 ve Proje No:2004.56-200 Öğrencilik Pansiyon Binasının Yapım İşi” ihalesinin yapıldığı, 7 adet isteklinin teklif verdiği, yeterlik kriterlerini karşıladığı anlaşılan 7 isteklinin teklif fiyatları üzerinden aşırı düşük teklif sorgulamasına esas sınır değerin 6.515.666,12 TL olarak hesaplandığı, bu değerin altında teklif verdiği tespit edilen davacı ortak girişimden aşırı düşük teklif sorgulamalarının sunulmasının istenildiği, sunulan açıklamaların uygun bulunmayarak teklifin değerlendirme dışı bırakıldığı, 26.02.2013 tarihli kesinleşen ihale kararı ile Taşırsan İnşaat San. ve Dış Tic. Ltd. Şti.nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif, Transmat Taş. ve Mot. Araç. Tic. Ltd. Şti.-Kopal Tur. İnş. Tic. Ltd. Şti. ortak girişiminin de ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği, davacı ortak girişimin aşırı düşük teklif sorgulamasına karşı yaptığı açıklamaların uygun bulunmayarak teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına karşı itirazen şikâyet başvurusunun da davalı idarece tesis olunan dava konusu işlem ile reddedilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Olayda, davacı tarafından itirazen şikâyet başvurusunda ve dava dilekçesinde ileri sürülen; ihale dosyasının davalı idareye gönderilmesi sırasında evrakların fotokopisi çekilirken karışıklık olduğu, böylelikle davalı idarenin eksik açıklama kabul ettiği hususlara ilişkin açıklama yapılan belgelerin idareye ulaşmadığı iddialarının tespit bakımından yapılan inceleme sırasında, dava konusu ihaleye ait işlem dosyasında davacının öne sürdüğü örneğin 18.242/1, 25.034/2 ve 26.206/C nolu pozlarla ilgili olarak belgelerin bir kısmının bulunmadığı görülmektedir.

Bu durumda, davacı tarafından ihaleyi yapan idareye karşı sunulan aşırı düşük teklif açıklama belgelerinin gerekirse asıllarının getirtilerek, davalı idarece eksik görülen pozlara ilişkin açıklamalara karşılık olarak davacının sunduğu açıklamaların eşleştirilerek ulaşılacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, davacı itirazının kabulüne, yürütmenin durdurulması talebinin reddine yönelik olarak Ankara 10. İdare Mahkemesi’nce verilen 27.08.2013 gün ve E:2013/854 sayılı kararın kaldırılmasına, yürütmenin durdurulması istemi hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın mahkemesine iadesine” karar verilmiştir.

Söz konusu karardan sonra Ankara 10. İdare Mahkemesi tarafından 28.11.2013 tarih ve 2013/854, K:2013/1708 sayılı karar ile “Dosyanın incelenmesinden, Erzurum İl Özel İdaresi tarafından 04.02.2013 tarihinde açık ihale usulü ile “Tekman 16 Derslikli Kız Meslek Lisesi Proje No: MEB.2000.14 ve Proje No:2004.56-200 Öğrencilik Pansiyon Binasının Yapım İşi” ihalesinin yapıldığı, 7 adet isteklinin teklif verdiği, yeterlik kriterlerini karşıladığı anlaşılan 7 isteklinin teklif fiyatları üzerinden aşırı düşük teklif sorgulamasına esas sınır değerin 6.515.666,12 TL olarak hesaplandığı, bu değerin altında teklif verdiği tespit edilen davacı ortak girişimden aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulmasının istenildiği, sunulan açıklamaların uygun bulunmayarak teklifin değerlendirme dışı bırakıldığı, 26.02.2013 tarihli kesinleşen ihale kararı ile Taşırsan İnşaat San. ve Dış Tic. Ltd. Şti.nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif, Transmat Transit Taş. ve Mot. Araç. Tic. San. Ltd. Şti.- Kopal Tur. İnş. Tic. San. Ltd. Şti. ortak girişiminin de ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği, davacı ortak girişimin aşırı düşük teklif sorgulamasına karşı yaptığı açıklamaların uygun bulunmayarak teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına karşı itirazen şikâyet başvurusunun da davalı idarece tesis olunan dava konusu işlem ile reddedilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Olayda, davacı tarafından, ihale dosyasının davalı idareye gönderilmesi sırasında, evrakların fotokopisi çekilirken karışıklık olduğu, böylelikle davalı idareye eksik belge gönderildiği, bu şekilde açıklama yapılan belgelerin idareye ulaşmadığı, bu nedenle dava konusu işlemin eksik incelemeye dayalı olarak verildiği iddialarında bulunulduğu, bu bakımından Mahkememizin 08.11.2013 tarihli ara kararı ile Erzurum İl Özel İdaresi’nden dava konusu ihaleye ilişkin davacı ortak girişimin yapmış olduğu aşırı düşük açıklamalarını içeren işlem dosyasının aslının getirilmesi suretiyle yapılan incelemede; davacının ihale konusu yapım işinin genel icmal ve ayrıntılı iş kalemleri miktar ve tutarları başlığı altında sunmuş olduğu ve anılan başlığın 8. sayfasında yer alan Erzurum-Tekman Meslek Lisesi (Ç.P.L) (MEB.2000.14) İnşaat İşleri (Subasman Üstü) bölümünün, davalı idarenin Mahkememiz dosyasına sunmuş olduğu davacının aşırı düşük açıklamalarını içeren işlem dosyasında bulunmadığı görülmektedir. Gerçekten de anılan sayfada yer alan pozlara ilişkin metrajlar ile dava konusu Kurul kararında tespit edilen davacı ortak girişimin metrajları toplandığında, idarenin metrajı ile davacının metrajlarının büyük ölçüde aynı olduğu yahut idarenin metrajlarına çok yakın olduğu görülmektedir. Örneğin, 18.242/1 nolu pozda davalı idarece tespit edilen davacı metrajı ile bahsi geçen sayfadaki metrajın toplanması sonucunda (1.225,502+2.078,35=3.303,852) davacının bu poza ilişkin metrajının 3.303,852 olduğu, bu miktarında idarenin metrajı ile aynı olduğu, 25.034/2 ile 26.206/C nolu pozda da aynı durumun söz konusu olduğu anlaşılmaktadır.

Bu durumda, davacı ortak girişim tarafından, ihaleyi yapan idareye sunulan aşırı düşük teklif açıklama belgelerinden ihale konusu yapım işinin genel icmal ve ayrıntılı iş kalemleri miktar ve tutarları başlığı altında sunmuş olduğu ve anılan başlığın 8. sayfasında yer alan Erzurum-Tekman Meslek Lisesi (Ç.P.L) (MEB.2000.14) İnşaat İşleri (Subasman Üstü) bölümünün, davalı idarece davacının itirazen şikayet başvurusu değerlendirilirken dikkate alınmadığı, bu suretle eksik inceleme ve değerlendirmeye dayalı olarak tesis edildiği anlaşıldığından, anılan hususlarda ortaya çıkan yeni duruma göre davacı ortak girişimin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamaları yeniden değerlendirilmek suretiyle bir karar verilmesi gerektiğinden dava konusu Kurul kararında hukuka uyarlık bulunmadığı”gerekçeleri ile “Dava konusu işlemin iptaline” karar verilmiştir.

Anayasa’nın 138’inci maddesinin 4’üncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin, mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

Öte yandan 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28’inci maddesinin birinci fıkrasında Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle,

1) Kamu İhale Kurulu’nun 08.04.2013 tarih ve 2013/UY.III-1705 sayılı kararının iptaline,

2) İlgili idareden ihaleye ilişkin tüm evrakları içeren ihale işlem dosyasının istenerek itirazen şikâyet konusunun yeniden esasının incelenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.