Aşırı düşük teklif açıklamalarında birim fiyatların kuruşun altında olması geçerliliği nasıl etkiler (KİK)

Dikili Belediye Başkanlığı tarafından 15.02.2013 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan 2013/156730 İKN’li “2014 Yılı Personel Destek Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak, Remzi Sol’un 11.12.2013 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 16.12.2013 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibi 19.12.2013 tarih ve 39813 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 19.12.2013 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunmuş ve Kurulca alınan 30.12.2013 tarihli ve 2013/UH.II-5018 sayılı karar ile 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmiştir.

Davacı Remzi Sol tarafından anılan Kurul kararının iptali istemiyle açılan davada Ankara 7. İdare Mahkemesi’nin 18.03.2014 tarihli E:2014/117 sayılı kararında “…Dosyanın incelenmesinden; Dikili Belediye Başkanlığı tarafından 27/11/2013 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “2014 Yılı Personel Destek Hizmet Alımı” ihalesine davacının teklifi dahil geçerli 3 teklif verildiği, idarece hesaplanan kâr hariç yaklaşık maliyet tutarı olan 812.261.45 TL’nin altında teklif verdiği belirlenen 2 istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan Ağaoğlu Temizlik Taşıma İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. üzerinde ihalenin bırakıldığı ve Mehmet Selimoğulları İnşaat Madencilik Otomotiv Nakliyat Orman Ürünleri Zirai Ürün Zirai Alet Hayvancılık Temizlik Tahmil Tahliye Yemek Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.nin en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği, davacı tarafından, yapılan itiraz başvurusunun reddi üzerine itirazen şikâyet yoluyla Kamu İhale Kurumu’na başvurulduğu, Kamu İhale Kurulu’nun 30/12/2013 tarih ve 20I3/UH-II-50I8 sayılı kararıyla düzeltici işlem belirlenmesi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Bakılan olayda, davacı tarafından yapılan itirazen şikayet başvurusu üzerine alınan Kamu İhale Kurulu’nun 30/12/2013 tarih ve 2013/UH.II-5018 sayılı kararında, ihale üzerinde bırakılan Ağaoğlu Temizlik Taşıma İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.nin idareye sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde, işçilik maliyetinin Kamu İhale Kurumu işçilik hesaplama modülü kullanılarak hesaplandığı, bulunan tutarın 805.470.91 TL olan güncel asgari işçilik maliyetini karşıladığı, birim fiyat teklif cetvelinde yer alan malzeme-melbusat iş kaleminin içinde yer alan ve detaylı bir şekilde Teknik Şartname’nin 8’inci maddesinde belirtilen giyim malzemelerini açıklamak için Berat Giyim’den alınmış 27.11.2013 tarihli proforma fatura ve bahse konu proforma faturaya ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanağının sunulduğu, anılan belgeler incelendiğinde, proforma faturada Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde açıklanan ibarenin, SMMM imzasının, SMMM kaşesinin ve TÜRMOB kaşesinin yer aldığı, malzeme miktarlarının doğru yazıldığı, birim fiyatlarla miktarların çarpılması sonucu bulunan imarların virgülden sonra beş haneye kadar doğru şekilde hesaplandığı, Teknik Şartname’de düzenlenen 2360 parça giyim malzemesinin toplam tutarının 0,03 TL olarak (virgülden sonra iki haneye yuvarlanarak) yazıldığı, giyim maliyeti üzerinden %3 olarak hesaplanması gereken sözleşme ve genel giderlerin yuvarlama nedeniyle giyim maliyetini etkilemediği, sunulan maliyet/satış tutarı tespit tutanağının anılan Tebliğ’in 79’uncu maddesinde belirtildiği gibi son geçici vergi beyanname döneminde düzenlendiği, SMMM imzasının, SMMM kaşesinin ve TÜRMOB kaşesinin yer aldığı, proforma faturadaki birim fiyatlarla maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarlarının birbiriyle uyumlu olduğu ve mevzuata aykırı herhangi bir hususun bulunmadığı, idarece gönderilen ihale işlem dosyası incelendiğinde, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen Mehmet Selimoğulları İnşaat Madencilik Otomotiv Nakliyat Orman ürünleri Zirai Ürün Zirai Alet Hayvancılık Temizlik Tahmil Tahliye Yemek Sanayi ve Ticaret Ltd.Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasının bulunmadığı görüldüğü, 26.12.2013 tarihli ve 3229 sayılı yazı ile idareden anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının kuruma gönderilmesi istenildiği, idarece gönderilen 26.12.2013 tarihli ve 958 sayılı yazıda, bahse konu istekli tarafından idareye aşırı düşük teklif açıklamasının sunulmadığı belirtildiğinden, kamu ihale mevzuatına uygun olmayan bir şekilde, aşırı düşük teklif açıklaması sunmamasına rağmen idare tarafından ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen Mehmet Selimoğulları İnşaat Madencilik Otomotiv Nakliyat Orman Ürünleri Zirai Ürün Zirai Alet Hayvancılık Temizlik Tahmil Tahliye Yemek Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek; nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Mehmet Selimoğulları İnşaat Madencilik Otomotiv Nakliyat Orman Ürünleri Zirai Ürün Zirai Alet Hayvancılık Temizlik Tahmil Tahliye Yemek Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerektiği gerekçesiyle 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine karar verildiği görülmektedir.

Bakılan olayda, uyuşmazlık konusu ihale üzerinde bırakılan Ağaoğlu Temizlik Taşıma İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasında, ihale konusu işte çalışacak personele verilecek 2360 parça giyim giderini belgelendirmek üzere Berat Giyim’den alınmış proforma fatura sunulduğu, söz konusu proforma fatura incelendiğinde 10 kalemden oluşan çeşitli giyim malzemelerinin her birine ayrı ayrı olmak üzere 0.0009 TL ile 0.002 TL arasında değişen birim fiyatlar üzerinden toplamda 0.03 TL fiyat öngörüldüğü görülmüştür.

Bu durumda: Ağaoğlu Temizlik Taşıma İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasında, her bir giyim parçası için öngörülen tutarın kuruşun altında olduğundan yasal olarak geçerliliğinin bulunmadığı, mevzuat gereği yarım kuruşun altının aşağı doğru yuvarlanması gerektiğinden esasen başvuru sahibinin giyim için herhangi bir bedel öngörmediği, toplamda öngörülen tutar ödenebilecek bir meblağ olmakla birlikte birim fiyat anlamında bir kuruşun altında bir bedelin ödenmesinin de mümkün olmadığı sonucuna varıldığından, ihale üzerinde bırakılan Ağaoğlu Temizlik Taşıma İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.nin teklifinin de değerlendirme dışı bırakılması yönünde “düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmesi gerekir iken, aksi yönde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmemiştir.

Öte yandan, Ağaoğlu Temizlik Taşıma İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.nin sunduğu proforma faturadaki bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı görüldüğünden, davalı idarece anılan proforma faturayı düzenleyen Berat Giyim’in bağlı olduğu Vergi Dairesi’ne Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.18. maddesi uyarınca bildirimde bulunulması gerektiği…” gerekçesiyle yürütmenin durdurulmasına karar verilmiştir.

Anayasanın 138/4’üncü maddesinde, yasama ve yürütme organları ile idarenin, mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

Öte yandan, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28/1’inci maddesinde ise; Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerektiğinden,

Açıklanan nedenlerle;

1) Kamu İhale Kurulunun 30.12.2013 tarihli ve 2013/UH.II-5018 sayılı kararının Ağaoğlu Temizlik Taşıma İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.ninaşırı düşük teklif açıklamasının yerinde olduğuna ilişkin kısmınıniptaline,

2) Anılan mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

3) Ağaoğlu Temizlik Taşıma İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.nin sunduğu proforma faturadaki bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmaması nedeniyle, anılan proforma faturayı düzenleyen Berat Giyim’in bağlı olduğu Vergi Dairesi’ne Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.18. maddesi uyarınca bildirimde bulunulmasına,

Oybirliği ile karar verildi.