Aşırı düşük teklif açıklamalarında giyim giderleri için sunulan %90 indirim oranı ticari hayatın olağan akışına aykırı mıdır (KİK)

Bolu Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi Başhekimliği’nce 05.12.2007 tarihinde Açık İhale Usulü ile yapılan “Genel Temizlik Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Bayındır Sosyal Hizmetlerİnş. B. Sayar Teks. Gıda San. Tic. Ltd. Şti‘nin itirazen şikayet başvurusu üzerine Kamu İhale Kurulu’nun 04.02.2008 tarih ve 2008/UH.Z-583 sayılı Kararında, “4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun uygun bulunmadığına” karar verilmiştir.

Davacı Firma Vekili Av.Yılmaz ŞAHİN tarafından anılan Kararın yürütmesinin durdurulması ve iptali istemiyle açılan davada, Ankara 10 uncu İdare Mahkemesinin 16.04.2008 tarih ve E:2008/583 sayılı kararında;

“Dava dosyasının incelenmesinden, Bolu Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi Başhekimliğince 05.12.2007 tarihinde Açık İhale Usulü ile “Genel Temizlik Hizmeti Alımı” ihalesinin yapıldığı, ihaleye altı isteklinin katıldığı, söz konusu ihale için idare tarafından 192.735,97 YTL yaklaşık maliyet belirlendiği, gerçekleştirilen ihale görüşmeleri sonucunda ihale komisyonunun 12/12/2007 tarihli kararıyla; ihaleye iştirak eden Keskin Ltd. Şti’nin teklif mektubu süresinin yeterli olmadığı, BDNE Ltd. Şti’nin idarece istenilen aşırı düşük sorgulamasına açıklama sunmadığı, Zehra İlaçlama firmasıyla On İlaçlama Ltd. Şti’nin idarece aşırı düşük sorgulamasına sunulan açıklamalarının yeterli görülmemesi nedenleriyle tekliflerinin değerlendirme dışında bırakıldığı, dava konusu edilen ihalede 178.125,00-YTL bedelle ekonomik açıdan en avantajlı birinci teklif olarak Adalı Güvenlik Ltd. Şti’nin, 189.900,00 YTL bedelle ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak da davacı Bayındır Sosyal Hizmetler İnşaat Bil. Teks. San. Tic. Ltd. Şti’nin belirlendiği, sonuç olarak da ihalenin Adalı Güvenlik Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı anlaşılmaktadır.

Olayda,dosyadakimevcutbilgivebelgelerileihalekomisyonukararınınincelenmesinden, uyuşmazlığa konu edilen ve idare tarafından yapılan yaklaşık maliyet araştırmasında toplam 5.440,00 YTL giyim gideri tespit edilenihalede teklifleri geçerli olan firmalara teklif ettikleri temizlik işçisi giyim tutarlarının düşük fiyat sorgulaması yapılmasıiçin aşırı düşük tekliflerine ilişkin açıklama istenildiği, verilen süre sonucunda ihaleye iştirak eden firmalardan gelen açıklamaların değerlendirmeye alındığı, buna göre davacı şirketin idareye 10.12.2007 tarihinde sunmuş olduğu açıklamasında giyim harici asgari işçilik maliyetinin 177.954,87 YTL ve giyim maliyetinin ise 2.654,00 YTL olarak belirtildiği, toplam teklifinin 189.900,00 YTL olduğu ve idare tarafından ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği, idarece ihale üzerinde bırakılan Adalı Güvenlik Ltd. Şti. firmasının “Birlik İş Elbiseleri” firmasından almış olduğu proforma faturada giyim bedeline ilişkin fatura bedelinin 1.440,00 YTL olduğu, söz konusu firma tarafından fatura bedelinden %90 indirim yapılarak en son teklifini 144,00 YTL olarak belirlediği, proforma faturada ilgili firmanın imza ve kaşesinin mevcut olduğu, dolayısıyla firma karı dahil teklifin 178.125,00 YTL olduğu dikkate alınarak idarece teklifin ekonomik açıdan en avantajlı birinci teklif

olarak değerlendirildiği, öte yandansöz konusu ihalede birinci avantajlı teklifi sunan ancak teklifi değerlendirme dışı bırakılan On İlaçlama Ltd. Şti’nin aşırı düşük teklifine ilişkin açıklamasında toplam 64 adet forma için proforma fatura ile 11,50 fiyat Öngörüldüğü, günümüz giyim giderleri göz önüne alındığında firmanın teklif etmiş olduğu bedelle istenilen giyim giderlerinin karşılanmasının mümkün olmadığı, firmanın bu gideri nasıl karşılayacağına dair herhangi bir açıklama getirmediği, sadece proforma fatura ile belgelendirmiş olmasının da yeterli olmadığı gerekçesiyle adı geçen firmanın teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, aynı şekilde söz konusu ihaleye ikinci en iyi teklifi sunan ancak teklifi değerlendirmeye alınmayan Zehra İnşaat Temizlik ilaçlama firmasının aşırı düşük teklifine ilişkin açıklamasındatoplam 64 adet forma için proforma fatura ile 64,00 YTL fiyatöngördüğü ve bu firmanın teklifinin de aşırı düşük ve hayatın olağan akışına aykırı olmasından dolayı aynı gerekçelerle değerlendirme dışında bırakıldığı, buna karşın uyuşmazlığa konu edilen ihalede üçüncü avantajlı fiyatı öneren firma olan Adalı Güvenlik Ltd. Şti’nin sunmuş olduğu aşırı düşük teklifine ilişkin açıklamasında 64 adet forma için öngördüğü tutar 1.440,00 YTL olup giyim ihtiyacını temin edeceği firmadan aldığı proforma faturada %90iskonto yaptırarak144,00 YTL yekarşılayabileceğinibelirmişolmasına rağmenihale şartnamesindebelirtilengiyimkalemlerinintamamınıngünümüzgiyimgiderleridegözönünde bulundurulmak suretiyle 144,00 YTL’ye nasıl ve ne şekilde sağlanacağı hukuken kabul edilebilir bir biçimde ortaya konulmadan, öngördükleri giyim giderlerinin günümüz piyasa koşulları da göz önüne alındığında teklif etmiş oldukları bedelle istenilen giyim giderlerinin karşılanmasının mümkün olmadığından bahisleteklifleri değerlendirme dışında bırakılan On İlaçlama Ltd. Şti ile Zehra İnşaat Temizlik ilaçlama firmaları için getirilen aşırı düşük fiyat uygulamasının aynısının ihale üzerinde bırakılan Adalı Güvenlik Ltd. Şti’ne yapılmadığı görülmektedir.

Öte yandan, davalı idare tarafından ihale üzerinde bırakılan Adalı Güvenlik Ltd. Şti. firmasının “Birlik İş Elbiseleri” firmasından almış olduğu proforma faturada giyim bedeline ilişkin fatura bedelinin 1.440,00 YTL olduğu, söz konusu firma tarafından fatura bedelinden %90 indirim yapılarak en son teklifini 144,00-YTL olarak belirlediği, proforma faturada ilgili firmanın imza ve kaşesinin mevcut olduğu, dolayısıyla firma kârı dahil teklifin 178.125,00 YTL olduğu dikkate alınarak idarece teklifin ekonomik açıdan en avantajlı birici teklif olarak değerlendirildiği ileri sürülmekte ise de, söz konusu proforma faturada yapılan %90 oranındaki Iskontonun ticari hayatın olağan akışına aykırı olduğu, gerekçeleri belirtilmeden yapılan bu orandaki bir indirimin gerçekçi, makul ve kabul edilebilir bir durum olmadığı kanaatine ulaşılmıştır.

Kaldı ki dosyada mevcut olan ve Kamu İhale Kurumunun uyuşmazlık konusu olaya emsal nitelikte bulunan kararları; giyim giderlerine ilişkin aşırı düşük teklif açıklaması istenilen isteklilerin, bu giderlerini nasıl karşılayacağına ilişkin belgelerle desteklemeleri ve bu belgelerinde işin yapılabileceğine dair delil oluşturması için, belge tutarlarının hayatın olağan akışına uygun olması gerektiği, giyim giderine ilişkin proforma fatura sunulmuş olması söz konusu giderin bu fiyata karşılanabileceğinin belgelendirilmesi anlamına gelmeyeceği yönündedir.

Bu durumda, Bolu Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi Başhekimliğince yapılan ve dava konusu edilen “Genel Temizlik Hizmeti Alımı” ihalesinde ihale üzerinde bırakılan Adalı Güvenlik Ltd. Şti’nin ihale şartnamesinde istenilen 64 adet forma ve diğer giysilerin tamamını 144,00 YTL’ye satın alabilmesinin ticari hayatın olağan akışına aykırı olduğu, sözü edilen giysiler için öngörülen giyim giderleri için proforma fatura sunulmuş olması ya da taahhütname verilmiş olmasının söz konusu giderlerin bu fiyata karşılanabileceğinin belgelendirilmesi anlamına gelmeyeceğinden, yine aşırı düşük teklifte bulundukları

gerekçesiyle teklifleri değerlendirme dışında bırakılan firmalarla ihale üzerinde bırakılan Adalı Güvenlik Ltd. Şti’nin aşırı düşük fiyat sorgulamasında benzer şartlarda bulunmalarına karşın aynı muamelelere tabi tutulmadıkları anlaşıldığından davacı şirketin söz konusu ihale işlemlerinin iptali istemiyle itirazen şikayet yoluyla davalı idareye yaptığı başvurusunun reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka, mevzuata ve hakkaniyete uyarlık bulunmamaktadır. ” gerekçesiyle yürütmenin durdurulmasına karar verilmiştir.

Anayasanın 138/4 üncü maddesinde, yasama ve yürütme organları ile idarenin, mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

Öte yandan, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 27/2 maddesinde; Danıştay veya idari mahkemelerin, idari işlemin uygulanması halinde telafisi güç veya imkansız zararların doğması ve idari işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartlarının birlikte gerçekleşmesi durumunda gerekçe göstererek yürütmenin durdurulmasına karar verebileceği, aynı Kanunun 28/1 maddesinde ise; Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerektiğinden,

Açıklanan nedenlerle;

1) Kamu İhale Kurulunun 04.02.2008 tarih ve 2008/UH.Z-583 sayılı Kararının iptaline,

2) Anılan mahkeme kararı gereği, tekliflerin alınmasından sonra yapılan ve mevzuata aykırılığı tespit edilen ihale işlemlerinin ve ihale kararının iptaline, mahkeme kararının gerekçesinde yer alan açıklamalar doğrultusunda tekliflerin yeniden değerlendirilmesi hususunun 4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin (a) bendi gereğince düzeltici işlem olarak belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.