ÖZET: Kamu İhale Kurulu, aşırı düşük teklif açıklamalarının değerlendirilmesi sonucunda, teklif edilen giyim giderlerinin maliyetinin ticari hayatın olağan durumu ile uyumlu olmadığını tespit etmiştir. Asgün Tur. Tek. İnş. ve Oto. San. Tic. Ltd. Şti. ve Haktok İnş. Taah. Eğ. Tur. Sağ. Tem. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan giyim malzemeleri için belirlenen birim fiyatların, piyasa koşullarıyla bağdaşmadığı ve bu nedenle aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu durum, tekliflerin değerlendirilmesi sırasında dikkate alınması gereken önemli bir kriter olarak öne çıkmaktadır. İlgili mahkeme kararında, aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunmaması ve bu açıklamaların dayanağı olan proforma faturaların geçerliliği sorgulanmıştır. Sonuç olarak, Kamu İhale Kurulu, anılan tekliflerin geçerli kabul edilmediğine ve itirazen şikayet başvurusunun reddine karar vermiştir. Bu karar, ihale süreçlerinde aşırı düşük tekliflerin denetimi açısından önemli bir emsal teşkil etmektedir.

Karar no 2014/MK-269
Karar tarihi 21.05.2014
Toplantı No 2014/036
Gündem No 57
Gündem Konusu Kamu İhale Kurulunun 18.12.2013 tarihli ve 2013/UH.II-4828 sayılı kararı hakkında Ankara Bölge İdare Mahkemesince verilen 25.03.2014 tarihli ve Y.D. İtiraz No:2014/1506 sayılı itirazın kabulü kararına ilişkin işlem tesis edilmesi.

Bakırköy Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliğince 30.10.2013tarihinde açık ihale usulü ile yapılan 2013/132602 IKN’li “Bakırköy Birlik Genel Sekreterliği ve Bağlı Sağlık Tesislerine 24 Ay Süreli 1857 Kişi ile Bilgi Sistemi Kullanım, Kurulum, Network Donanım, Teknik Destek ve Yazılım Bakım Elemanı Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak,Marmara Temizlik Hizmetleri A.Ş.nin 28.11.2013tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 02.12.2013tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibi 04.12.2013tarih ve 37750sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 04.12.2013tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunmuş ve Kurulca alınan 18.12.2013tarihli ve 2013/UH.II-4828sayılı karar ile “4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince, itirazen şikâyet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.

Davacı Marmara Temizlik Hizmetleri A.Ş. tarafından anılan Kurul kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle açılan davada Ankara 13. İdare Mahkemesinin 21.02.2014 tarihli ve E:2014/121 sayılı kararında “…Dava konusu olayda ihalenin ikinci ve üçüncü kısmında aşırı düşük teklif açıklamaları uygun bulunarak ekonomik açıdan en avantajlı birinci teklif ve ikinci avantajlı teklif olarak belirlenen isteklilerden Asgün Tur. Tek. İnş. ve Oto. San. Tic. Ltd. Şti., Haktok İnş. Taah. Eğ. Tur. Sağ. Tem. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde, Asgün Tur. Tek. İnş. ve Oto. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında ihale konusu işte çalışacak personelin giyim giderinin maliyetine dayalı açıklamasının tevsiki için 4 kalemden oluşan çeşitli giyim malzemelerinin birine ayrı ayrı olmak üzere 0,00001 TL ile 0,00002 TL arasında değişen birim fiyatlar üzerinden toplamda 0,05 TL, 0,16 TL ve 0,15 TL fiyatlar öngördüğü, Haktok İnş. Taah. Eğ. Tur. Sağ. Tem. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında ihale konusu işte çalışacak personelin giyim giderinin maliyetine dayalı açıklamasının tevsiki için 4 kalemden oluşan çeşitli giyim malzemelerinin her birine ayrı ayrı olmak üzere 0,0001 TL olarak öngörülen birim fiyatlar üzerinden toplamda 1,071360 TL fiyat öngördüğü bunlara ilişkin proforma faturalar sunulduğu görülmüştür.

Bakılan davada, ihale üzerinde bırakılan isteklilerin sunmuş olduğu proforma fatura ile maliyet/satış tespit tutanağında, öngörülen giyim maliyet bedellerinin maliyet muhasebesi kayıtları açısından ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı, teklif edilen bir parça malzemeye ilişkin birim fiyatın tedavüldeki para birimleri ile açıklanamayacağı, bu nedenle söz konusu isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı anlaşılmakla, davacı şirketin itirazen şikayet başvurusunun reddine dair davaya konu Kurul kararında hukuka uygunluk bulunmamaktadır.”gerekçesiyle dava konusu işlemin yürütmesinin durdurulmasına karar verilmiştir.

Anılan Mahkeme kararı doğrultusunda alınan 19.03.2014 tarihli ve 2014/MK-114 sayılı Kurul kararı ile “1- Kamu İhale Kurulu’nun 18.12.2013 tarihli ve 2013/UH.II-4828 sayılı kararının iptaline,

2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince, düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

Daha sonra söz konusu Mahkeme kararına karşı Ankara Bölge İdare Mahkemesi nezdinde itirazda bulunulması üzerine, anılan Mahkemenin 25.03.2014 tarihli ve Y.D. İtiraz No:2014/1506 sayılı kararında “…Dava konusu olayda ihalenin ikinci ve üçüncü kısmında, aşırı düşük teklif açıklamaları uygun bulunarak ekonomik açıdan en avantajlı birinci teklif ve ikinci teklif olarak belirlenen isteklilerden Asgün Tur. Tek. İnş. ve Oto. San. Tic. Ltd. Şti., Haktok İnş. Taah. Eğ. Tur. Sağ. Tem. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde, Asgün Tur. Tek. İnş. ve Oto. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında ihale konusu işte çalışacak personelin giyim giderinin maliyetine dayalı açıklamasının tevsiki için 4 kalemden oluşan çeşitli giyim malzemelerinin her birine ayrı ayrı olmak üzere 0,00001 TL ile 0,00002 TL arasında değişen birim fiyatlar üzerinden toplamda 0,05 TL, 0,16 TL ve 0,15 TL fiyatlar öngördüğü, Haktok İnş. Taah. Eğ. Tur. Sağ. Tem. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında ihale konusu işte çalışacak personelin giyim giderinin maliyetine dayalı açıklamasının tevsiki için 4 kalemden oluşan çeşitli giyim malzemelerinin her birine ayrı ayrı olmak üzere 0,00001 TL olarak önerilen birim fiyatlar üzerinden toplamda 1,071360 TL fiyat öngördüğü, bunlara ilişkin proforma faturalar sunulduğu görülmüş olup, yukarıda belirtilen Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.18 maddesinde; bu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının değerlendirilmesi durumunda proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanakları mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderilir ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirimde bulunulacağının belirtildiği, ancak teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına ilişkin bir yaptırım öngörülmemesi üzerine, adı geçen isteklilerin teklifini asgari işçilik maliyeti ile giyim bedeli üzerinden açıkladıkları, asgari işçilik maliyeti ile teklif tutarı arasında kalan farkın giyim giderilen ilişkin düşük bedel içeren proforma fatura ile tevsik edilmek suretiyle belgelendirildiği, teklifini giyim bedeli hariç asgari işçilik maliyeti olan 1,071360 TL üzerinden açıkladığı anlaşıldığından, söz konusu firmanın davalı idarece teklifinin geçerli kabul edildiğinden, davacının itirazen şikâyet başvurusu üzerine itirazın reddine ilişkin dava konusu kararda mevzuata ve hukuka aykırılık görülmemiştir.” şeklinde gerekçe belirtilerek, Ankara 13. İdare Mahkemesinin 21.02.2014 tarihli ve E:2014/121 sayılı yürütmenin durdurulması kararının kaldırılmasına, yürütmenin durdurulması isteminin reddine karar verilmiştir.

Anayasa’nın 138’inci maddesinin dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin, mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

Öte yandan 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28’inci maddesinin birinci fıkrasında, Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle,

1- Kamu İhale Kurulunun 19.03.2014 tarihli ve 2014/MK-114 sayılı kararının iptaline,

2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince, itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi