Aşırı düşük teklif açıklamalarında kıyafet giderinin sözleşme ve genel giderleri içermemesi teklifin reddine neden olur mu (KİK)

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, giyim ve özel güvenlik mali sorumluluk sigortası gideri hariç, başvuru konusu ihalede teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetinin 897.466,86 TL olduğu, bu tutar, ihale uhdesinde bırakılan firmanın teklif ettiği tutardan çıkarıldığında geriye 85,14 TL kaldığı, 42 işçiye bir yıl boyunca verilecek 586 parça kıyafet ile 42 işçinin özel güvenlik mali sorumluluk sigortasının 85,14 TL ile karşılanması gerektiği, bundan dolayı söz konusu firma tarafından teklif açıklaması kapsamında giyim gideri için teklif edilen birim fiyatların doğruluğunun tevsik edilebilmesi için giyim giderine ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanağının istenmesi ve bu incelemenin Kurumca yapılması gerektiği, bunun dışında ihale üzerinde bırakılan firmanın sunduğu özel güvenlik mali sorumluluk sigortası için teklif edilen bedeli tevsik için sunulan belgenin geçerlik tarihinin 01.01.2012-31.12.2013 tarihleri arasında olup olmadığının ve sözü edilen belgenin mevzuata uygunluğunun kontrol edilmesi gerektiği, çünkü ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından teklif edilen özel güvenlik mali sorumluluk sigortası tutarının piyasa şartlarının çok altında olduğu, belirtilen sebeplerden bahsi geçen isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde,

“2.1. İhale konusu hizmetin;

a) Adı: Özel güvenlik

b) Miktarı ve türü: Hizmetin miktarı ve türü ekte yer almaktadır.

42 Özel güvenlik görevlisi, 01.01.2013-31.12.2013 tarihleri arasında 365 takvim günü, hizmet alımı” düzenlemesi,

“Teklif fiyata dahil olan giderler”başlıklı 25’inci maddesinde,

“25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

Bir (1) adet müdüre, brüt asgari ücretin % 25 fazlası,

Dört (4) adet vardiya şefine brüt asgari ücretin % 20 fazlası,

Otuzyedi (37) adet özel güvenlik görevlisine brüt asgari ücretin % 15 fazlası, üzerinden ödeme yapılacak ve teklif fiyata dahil edilecektir.

Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde teknik şartnamenin 5.1 (D) maddesinde açıklandığı şekilde 2013 yılı için 14,5 gün üzerinden toplam 30 güvenlik görevlisi ile çalışma yapılacak ve bu çalışmanın gideri teklif fiyata dahil edilecektir.

25.3.2. Yemek, yol ve giyecek giderleri:

Özel Güvenlik Müdürüne, vardiya şeflerine ve özel güvenlik görevlilerine; aylık 26 gün üzerinden günlük brüt 5,00-TL yemek parası nakdi olarak ödenecek ve bordroda gösterilecektir.

Özel Güvenlik Müdürüne, vardiya şeflerine ve özel güvenlik görevlilerine; aylık 26 gün üzerinden günlük brüt 7,00-TL yol parası nakdi olarak ödenecek ve bordroda gösterilecektir.

Ayni olarak karşılanacak giyim gideri teklif fiyata dahil edilecektir.

25.3.3. Bu madde boş bırakılmıştır.

25.3.4. Diğer giderler:

Özel Güvenlik Mali Sorumluluk Sigortası bedeli teklif fiyata dahil edilecektir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

Personelin iş kazaları ile meslek hastalıkları sigorta prim oranı Ankara Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünce % 1 olarak bildirildiğinden hesaplamalarda bu oran kullanılacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi”başlıklı 9’uncu maddesinde,“9.1. İşe başlama tarihi 01.01.2013; işi bitirme tarihi 31.12.2013” düzenlemesi mevcuttur.

İdari Şartname’nin 25’inci maddesinin üçüncü fıkrasında atıfta bulunulan Teknik Şartname’nin “Özel Güvenlik Görevlisi Sayısı ve Çalışma Şartları” başlıklı 5’inci maddesinin “Resmi tatil, dini bayram günleri ile yılbaşında yapılacak çalışma” başlıklı (D) bendinde, “Resmi tatil, dini bayram, yılbaşı ve 1 Mayıs Emek ve Dayanışma günlerinde (2013 yılı için toplam 14,5 gün) dönüşümlü vardiyalar çalışmalarına toplam 10 kişi (1 şef, 9 güvenlik görevlisi) ile 3 vardiya halinde devam edecektir.” düzenlemesi.

Aynı Şartname’nin “Yüklenicinin yükümlülükleri”başlıklı 4’üncü maddesinin yedinci fıkrasında 1 adet özel güvenlik müdürü için 7 kalem, 42 adet güvenlik görevlisinin her biri için ise 11 kalem kıyafet çeşidi öngörülmüştür.

İdari Şartname’de yer alan teklif fiyata dâhil edilecek giderler dikkate alınarak Kamu İhale Kurumu işçilik hesaplama modülü yardımıyla yapılan hesap sonucunda, giyim hariç, yol ve yemek ve %3 oranındaki sözleşme ve genel giderler dâhil olmak üzere başvuru konusu ihalede teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyeti, 897.466,86 TL olmaktadır.

Başvuru konusu ihaleye teklif veren on istekliden beşinin idarece aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu görülmüştür. İlgili isteklilere tebliğ edilen söz konusu 28.09.2012 tarihli aşırı düşük teklif sorgulaması yazılarında, işçilik maliyeti, ulusal bayram ve genel tatil günleri ücretleri, giyecek bedeli ve özel güvenlik mali sorumluluk sigortası bedeli hakkında açıklama talep edilmektedir.

İdarece sorgulamaya tabi tutulan beş istekliden Asya Özel Güv. Koruma ve Eğitim Hiz. Ltd. Şti. ile Ekmobil Özel Güv. Koruma ve Eğitim Hiz. Ltd. Şti.nin teklifleri, adı geçen isteklilerce aşırı düşük teklif açıklaması yapılmaması sebebiyle, Beta-1 Güv. ve Koruma Hiz. Ltd. Şti.nin teklifi ise adı geçen firmanın teklif açıklaması kapsamında sunduğu belgelerin fotokopi olması sebebiyle reddedilmiştir.

Yukarıda yapılan tespitlere göre başvuru sahibinin iddiasıyla ilgili olarak ihale üzerinde bırakılan A-1 Özel Güvenlik Hiz. Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklaması aşağıda incelenmiştir.

Adı geçen isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında, açıklama yazısı, Kamu İhale Kurumu işçilik hesaplama modülü yardımıyla yapılan işçilik hesapları, kıyafet giderine ilişkin proforma fatura ve maliyet satış tutarı tespit tutanağı, proforma faturayı veren kişinin ticaret odası kayıt belgesi, proforma faturayı onaylayan SMMM’nin faaliyet belgesi ile özel güvenlik mali sorumluluk sigortası teklifi bulunmaktadır.

Bahsi geçen firmanın kıyafet gideri için Gamze Yokuşbaş/Kısmetim İş Elbiseleri Güvenlik ve Konfeksiyon Toptan Satış Mağazası’ndan aldığı 26.09.2012 tarihli proforma faturada, 1 özel güvenlik müdürü için 9 kalem, 41 özel güvenlik görevlisi için 13 kalemden oluşan kıyafetlere ilişkin olarak toplam “13,5 TL” teklif verilmiştir. Sözü edilen proforma fatura SMMM Sinan Gökçe tarafından onaylanmıştır ve üzerinde Kamu İhale Genel Tebliği’ne göre maliyete dayalı açıklama yapılması durumunda kullanılması gereken beyan bulunmaktadır.

Proforma faturayla birlikte verilen maliyet satış tutarı tespit tutanağı da şekil şartları açısından kamu ihale mevzuatına uygundur. Söz konusu “SMMM onaylı” tutanağa göre yazlık ve kışlık takım elbiselerin ağırlıklı ortalama birim maliyeti “0,10 TL”, bunun dışındaki diğer bütün kalemlerin ağırlıklı ortalama birim maliyeti “0,01 TL”dir.

Aşırı düşük teklif açıklaması yazısında, giyim giderine ilişkin proforma faturada teklif edilen 13,50 TL’ye %3 oranında sözleşme ve genel gider ilave edildiği ve giyim kalemi için 13,90 TL teklif edildiği belirtilmektedir.

Kıyafet gideri için teklif edilen 13,50 TL’ye %3 sözleşme ve genel giderler ilave edildiğinde elde edilen meblağ 13,50 TL x 1,03= 13,905 TL olmaktadır. Bu tutarın yuvarlanmış hâli 13,91 TL’dir. Dolayısıyla A-1 Özel Güvenlik Hiz. Tic. Ltd. Şti.nin kıyafet gideri için teklif ettiği tutar %3 sözleşme ve genel giderler miktarını karşılamadığından bu durum kamu ihale mevzuatına aykırı bulunmuştur.

Bahsi geçen aşırı düşük teklif açıklamasında bulunan diğer belge özel güvenlik mali sorumluluk sigortası teklifidir. Söz konusu belge 25.09.2012 tarihinde Orangrup Sigorta Araclılık Hizmetleri Ltd. Şti. tarafından düzenlenmiştir. 42 personel için 365 gün süreli sigorta için “66,15 TL” teklif edilmiştir. Sigortanın başlangıç ve bitiş tarihleri “25.09.2012-25.09.2013” şeklindedir.

Aşırı düşük teklif açıklamalarında, istekliler teklif tutarlarını açıklamanın yapıldığı tarihteki cari fiyatlar üzerinden açıkladıklarından, özel güvenlik mali sorumluluk sigortası teklifinin düzenlendiği tarihten itibaren bir yıllık süre için teklif verilmiş olmasının ve sigorta teklifinin tam olarak işin başlangıç ve bitiş tarihlerini gösterecek şekilde düzenlenmemiş olmasının kamu ihale mevzuatına aykırılık teşkil etmediği ve başvuru sahibinin iddiasının bu kısmının yerinde olmadığı neticesine ulaşılmıştır.

Ancak, giyim gideri için teklif edilen tutarın %3 sözleşme ve genel giderleri içermemesi sebebiyle A-1 Özel Güvenlik Hiz. Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı ve adı geçen firmanın teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18 inci maddesi yönünden yapılan inceleme aşağıdaki gibidir.

a) Beta-1 Güvenlik ve Koruma Hizmetleri Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklaması.

İhale komisyonu kararına göre sunduğu evrakların fotokopi olması gerekçesiyle söz konusu firmanın aşırı düşük teklif açıklaması idarece usulüne uygun bulunmamış mezkûr firmanın teklifi değerlendirme dışı bırakılmıştır.

İdarece Kuruma gönderilen ihale işlem dosyası sureti fotokopi olduğundan, Beta-1 Güvenlik ve Koruma Hizmetleri Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunduğu belgelerin fotokopi olup olmadığı anlaşılmamaktadır. Bundan dolayı, adı geçen firmanın teklif açıklamasındaki belgelerin asılları 12.11.2012 tarih ve 2861 sayılı yazı ihaleyi yapan idareden talep edilmiştir.

Söz konusu belge talebine cevaben idarece gönderilen yazı ve ekindeki belgeler 13.11.2012 tarihinde Kurum kayıtlarına girmiştir.

İdarece gönderilen yazı ekinde bulunan Beta-1 Güvenlik ve Koruma Hizmetleri Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklaması dâhilinde bulunan belgeler arasında, açıklama yazısı, Kamu İhale Kurumu işçilik hesaplama modülü yardımıyla yapılan işçilik hesapları, kıyafet gideri için alınan proforma fatura, proforma faturayı onaylayan SMMM’nin faaliyet belgesi ile özel güvenlik mali sorumluluk sigortası teklifi yer almaktadır.

Adı geçen firmanın aşırı düşük teklif açıklamasında bulunan 25.09.2012 tarihli proforma faturanın fotokopi olduğu görülmüştür.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 31’inci maddesinde,“(1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında idareler; belgelerin aslını veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini isterler. Bu kapsamda sunulan fatura örnekleri de asıl olarak kabul edilir. Adaylar veya istekliler, istenen belgelerin aslı yerine ihale veya son başvuru tarihinden önce idare tarafından “aslı idarece görülmüştür” veya bu anlama gelecek şerh düşülen suretlerini başvuruları veya teklifleri kapsamında sunabilirler. Bu yönde yapılacak başvuruların, ihaleden önce idarenin ilgili birim yetkilisi veya bu hususta görevlendirilmiş personelince karşılanması zorunludur.” hükmü yer almaktadır.

Bahsi geçen proforma fatura üzerinde noter onayı veya belgenin aslının idarece görüldüğüne dair bir şerh bulunmadığından, sözü edilen belgenin fotokopi olarak sunulması kamu ihale mevzuatına aykırı bulunmuş ve idarece yapılan tespitin yerinde olduğu belirlenmiştir.

b) GSM Koruma ve Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti.

Adı geçen isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında, açıklama yazısı, Kamu İhale Kurumu işçilik hesaplama modülü yardımıyla yapılan işçilik hesapları, kıyafet gideri için alınan proforma fatura ile özel güvenlik mali sorumluluk sigortası teklifi bulunmaktadır.

Bahsi geçen firmanın kıyafet gideri için Safari Mak. Org. Teks. Gıda Tem. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti.nden aldığı 28.09.2012 tarihli proforma faturada, 1 özel güvenlik müdürü için 9 kalem, 41 özel güvenlik görevlisi için 13 kalemden oluşan kıyafetler için toplam “10.530,00 TL” teklif verilmiştir. Sözü edilen proforma fatura SMMM Hasan Gürsoy tarafından onaylanmıştır ve üzerinde Kamu İhale Genel Tebliği’ne göre maliyete dayalı açıklama yapılması durumunda kullanılması gereken beyan bulunmaktadır.

Mezkûr proforma faturanın hem şekil şartları açısından kamu ihale mevzuatına uygun olduğu hem de teklif edilen birim fiyatlar açısından piyasa şartlarıyla uyumlu olduğu sonucuna varılmıştır.

Aşırı düşük teklif açıklaması yazısında, giyim giderine ilişkin proforma faturada teklif edilen 10.530,00 TL’ye ilave edilen %3 oranında sözleşme ve genel gider tutarı 315,90 TL’dir.

Kıyafet gideri için teklif edilen 10.530,00 TL’ye %3 sözleşme ve genel giderler ilave edildiğinde elde edilen meblağ 10.530,00 TL x 1,03= 10.845,90 TL olmaktadır ki bu tutar adı geçen isteklinin belirlediği tutar ile aynıdır.

Bahsi geçen aşırı düşük teklif açıklamasında bulunan diğer belge özel güvenlik mali sorumluluk sigortası teklifidir. 28.09.2012 tarihli söz konusu belge üzerinde ASD Sigorta-Aziz Dayı’nın kaşesi bulunmaktadır. 42 personel için düzenlenen sigorta teklifinin süresi “01.01.2013-31.12.2013” tarihleri arasındadır ve “661,50 TL” teklif edilmiştir. Sigorta teklifinde yer alan teminat tutarları, 1000’den fazla personelin çalışması durumunda olması gereken tutarlardır. Mezkûr belge üzerinde Ankara Anonim Türk Sigorta Şirketinin bölge müdürlüğü onayı vardır ve şekil şartları açısından herhangi bir aykırılık tespit edilmediğinden kamu ihale mevzuatına uygun bulunmuştur.

Yukarıda aktarılan hususlar doğrultusunda GSM Koruma ve Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasının kamu ihale mevzuatına uygun olduğu ve idarece bu yönde yapılan tespitin yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, A-1 Özel Güvenlik Hiz. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanunun 65 inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere;

Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Esasta
Oybirliği gerekçede oyçokluğu ile karar verildi.