Aşırı düşük teklif açıklamalarında kuruş altı tutarların yasal geçerliliği nasıl değerlendirilir (KİK)

İzmir İli Güney Bölgesi Kamu Hastaneleri Birliği Genel Sekreterliğince 08.11.2013 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan 2013/125814 İhale Kayıt Numaralı “Genel Sekreterliğimize Bağlı Sağlık Tesislerinin Veri Giriş ve Hasta Karşılama-Yönlendirme Personeli Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak,

Duman Kardeşler Tem. İlaç. Yem. İnş. Turz. Nak. Pet. Otom. Giy. İlet. Gıda Hay. Mad. Eğ. Sağ. Şans Oyun. Paz. Tic.ve San. Ltd. Şti.nin 03.12.2013 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 13.12.2013 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibi 19.12.2013 tarih ve 39965 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 18.12.2013 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunmuş ve Kurulca alınan 20.01.2014 tarihli ve 2014/UH.II-362 sayılı karar ile “4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince, düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

Davacı On İlaç. Sağ. Hiz. İnş. Elkt. Ür. Bilg. Tem. Hiz. İnş. Kay. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından anılan Kurul kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle açılan davada Ankara 9. İdare Mahkemesinin 23.05.2014 tarihli, E:2014/535 sayılı kararında yürütmenin durdurulmasına karar verilmiştir.

Anılan Kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerektiğinden, mahkemenin yürütmenin durdurulması kararı içeriğinde yer alan gerekçeler doğrultusunda 25.06.2014 tarihli ve 2014/MK-340 sayılı karar ile; “1- Kamu İhale Kurulunun 20.01.2014 tarihli ve 2014/UH.II-362 sayılı kararının, Duman Kardeşler Tem. İlaç. Yem. İnş. Turz. Nak. Pet. Otom. Giy. İlet. Gıda Hay. Mad. Eğ. Sağ. Şans Oyun. Paz. Tic.ve San. Ltd. Şti. ve On-İs İnş. Taah. Elk. Elekt. Tıbbi Malz. Paz. Tem. Gıda Mak. Bak. On. Teks. San. ve Tic. Ltd. Şti.ne ilişkin kısmının iptaline, 2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince Duman Kardeşler Tem. İlaç. Yem. İnş. Turz. Nak. Pet. Otom. Giy. İlet. Gıda Hay. Mad. Eğ. Sağ. Şans Oyun. Paz. Tic.ve San. Ltd. Şti. ve On-İs İnş. Taah. Elk. Elekt. Tıbbi Malz. Paz. Tem. Gıda Mak. Bak. On. Teks. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması yönünde, düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

Ankara 9. İdare Mahkemesinin 23.05.2014 tarihli yürütmenin durdurulması kararına ilişkin olarak tarafımızca Ankara Bölge İdare Mahkemesine itirazda bulunulmuş olup, Ankara Bölge İdare Mahkemesinin 25.06.2014 tarihli Y.D. İtiraz No:2014:4290 sayılı kararı ile itirazın kabulüne karar verilmiştir.

Anılan Kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerektiğinden, mahkemenin yürütmenin durdurulması kararı içeriğinde yer alan gerekçeler doğrultusunda 20.08.2014 tarihli ve 2014/MK-452 sayılı karar ile;“1- Kamu İhale Kurulunun 25.06.2014 tarihli ve 2014/MK-340 sayılı Kararının Duman Kardeşler Tem. İlaç. Yem. İnş. Turz. Nak. Pet. Otom. Giy. İlet. Gıda Hay. Mad. Eğ. Sağ. Şans Oyun. Paz. Tic.ve San. Ltd. Şti.ne ait kısmının iptaline, 2- Anılan mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, ihalenin 1, 2 ve 3’üncü kısımlarına ilişkin olarak Duman Kardeşler Tem. İlaç. Yem. İnş. Turz. Nak. Pet. Otom. Giy. İlet. Gıda Hay. Mad. Eğ. Sağ. Şans Oyun. Paz. Tic.ve San. Ltd. Şti.nin teklifinin geçerli teklif olarak kabul edilmesi suretiyle, 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince, düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.

Daha sonra verilen Ankara 9. İdare Mahkemesinin 21.11.2014 tarih ve E:2014/535 ve K:2014/1259 sayılı kararında, “Dava dosyasının incelenmesinden, İhalenin 1’inci kısmı için yaklaşık maliyetin23.735.567,87 -TL, asgari işçilik maliyet tutarının ise 23.094.494,18 –TL olduğu, ihale komisyonu tarafından 8 isteklinin teklifinin geçerli bulunduğu, geçerli tekliflerin; On-İs İnş. Taah. Elk. Elekt. Tıbbi Malz. Paz. Tem. Gıda Mak. Bak. On. Teks. San. ve Tic. Ltd. Şti. (23.094.495,14 TL), Duman Kardeşler Tem. İlaç. Yem. İnş. Turz. Nak. Pet. Otom. Giy. İlet. Gıda Hay. Mad. Eğ. Sağ. Şans Oyun. Paz. Tic. ve San. Ltd. Şti. (23.094.496,10 TL), On İlaç. Sağ. Hiz. İnş. Elekt. Gıda Ür. Bilg. Tem. Hiz. İns. Kayn. ve Taah. San. Tic. Ltd. Şti. (23.094.645,62 TL), Merdan Sağlık Bilgi İşlem A.Ş. (23.094.645,62 TL), Bora Kurumsal Hiz. İnş. Tur. Gıda Mob. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti. – Dörtel Sosyal Hiz. Sağ. İnş. Taş. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı (23.094.645,62 TL), Buzpak Tem. Hiz. Gıda İnş. Bilg. Sis. San. ve Tic. Ltd. Şti. – Nurbin Tem. İnş. Turz. Gıda Tar. Ür. Bilg. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı (23.094.645,62 TL), Haktok İnş. Taah. Eğit. Turz. Sağ. Tem. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. – Simge Tem. İnş. Bilg. Gıda Hiz. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı (23.094.645,62 TL) ve Atlas Servis Otom. Tem. Gıda Sağ. Hiz. Dağ. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. (23.382.409,98 TL) olduğu, ihale komisyonu tarafından On-İs İnş. Taah. Elk. Elekt. Tıbbi Malz. Paz. Tem. Gıda Mak. Bak. On. Teks. San. ve Tic. Ltd. Şti., Duman Kardeşler Tem. İlaç. Yem. İnş. Turz. Nak. Pet. Otom. Giy. İlet. Gıda Hay. Mad. Eğ. Sağ. Şans Oyun. Paz. Tic. ve San. Ltd. Şti., On İlaç. Sağ. Hiz. İnş. Elekt. Gıda Ür. Bilg. Tem. Hiz. İns. Kayn. ve Taah. San. Tic. Ltd. Şti., Merdan Sağlık Bilgi İşlem A.Ş., Bora Kurumsal Hiz. İnş. Tur. Gıda Mob. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti. – Dörtel Sosyal Hiz. Sağ. İnş. Taş. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı, Buzpak Tem. Hiz. Gıda İnş. Bilg. Sis. San. ve Tic. Ltd. Şti. – Nurbin Tem. İnş. Turz. Gıda Tar. Ür. Bilg. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı ve Haktok İnş. Taah. Eğit. Turz. Sağ. Tem. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. – Simge Tem. İnş. Bilg. Gıda Hiz. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın tekliflerinin aşırı düşük teklif olarak belirlendiği ve isteklilerden teklifleri ile ilgili yazılı açıklama istenildiği, Bora Kurumsal Hiz. İnş. Tur. Gıda Mob. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti. – Dörtel Sosyal Hiz. Sağ. İnş. Taş. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı, Buzpak Tem. Hiz. Gıda İnş. Bilg. Sis. San. ve Tic. Ltd. Şti. – Nurbin Tem. İnş. Turz. Gıda Tar. Ür. Bilg. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı ve Haktok İnş. Taah. Eğit. Turz. Sağ. Tem. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. – Simge Tem. İnş. Bilg. Gıda Hiz. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın açıklamada bulunmadığı, On-İs İnş. Taah. Elk. Elekt. Tıbbi Malz. Paz. Tem. Gıda Mak. Bak. On. Teks. San. ve Tic. Ltd. Şti., Duman Kardeşler Tem. İlaç. Yem. İnş. Turz. Nak. Pet. Otom. Giy. İlet. Gıda Hay. Mad. Eğ. Sağ. Şans Oyun. Paz. Tic. ve San. Ltd. Şti.’nin açıklamalarının uygun bulunmadığı, On İlaç. Sağ. Hiz. İnş. Elekt. Gıda Ür. Bilg. Tem. Hiz. İns. Kayn. ve Taah. San. Tic. Ltd. Şti., Merdan Sağlık Bilgi İşlem A.Ş.nin açıklamalarının uygun bulunduğu, 26.11.2013 tarihli ihale komisyon kararı ile ihalenin 1’inci kısmının On İlaç. Sağ. Hiz. İnş. Elekt. Gıda Ür. Bilg. Tem. Hiz. İns. Kayn. ve Taah. San. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, İhalenin 2’nci kısmı için yaklaşık maliyetin 2.908.798,18 TL, asgari işçilik maliyet tutarının ise 2.831.008,20 TL olarak belirlendiği, İhale komisyonu tarafından 6 isteklinin teklifinin geçerli bulunduğu, geçerli tekliflerin; Duman Kardeşler Tem. İlaç. Yem. İnş. Turz. Nak. Pet. Otom. Giy. İlet. Gıda Hay. Mad. Eğ. Sağ. Şans Oyun. Paz. Tic.ve San. Ltd. Şti. (2.831.008,68 TL), Yamanlar Tem. Özel. Sağ. Hiz. Posta Dağ. İnş. Turz. Oto Kir. Teks. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. (2.831.008,68 TL), Trustus Yön. Müh. Yapı ve Sağ. Hiz. Ltd. Şti. – Rass Biomed. ve Yön. Müh. Sos. Hiz. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı (2.831.009,64 TL), On İlaç. Sağ. Hiz. İnş. Elekt. Gıda Ür. Bilg. Tem. Hiz. İns. Kayn. ve Taah. San. Tic. Ltd. Şti. (2.831.026,68 TL), Merdan Sağlık Bilgi İşlem A.Ş. (2.831.026,68 TL) ve Ege Öz Uz. Dan. Arac. Taş. Turz. TahM. Tahl. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. – Ay-Ça İnş. Turz. Nak. Hafr. Tem. Bes. Gıda ve Marketçilik İş Ortaklığı (2.831.082,12 TL) olduğu, ihale komisyonu tarafından geçerli tüm tekliflerin aşırı düşük teklif olarak belirlendiği ve isteklilerden teklifleri ile ilgili yazılı açıklama istenildiği, Ege Öz Uz. Dan. Arac. Taş. Turz. TahM. Tahl. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. – Ay-Ça İnş. Turz. Nak. Hafr. Tem. Bes. Gıda ve Marketçilik İş Ortaklığı’nın açıklamada bulunmadığı, Duman Kardeşler Tem. İlaç. Yem. İnş. Turz. Nak. Pet. Otom. Giy. İlet. Gıda Hay. Mad. Eğ. Sağ. Şans Oyun. Paz. Tic.ve San. Ltd. Şti., Yamanlar Tem. Özel. Sağ. Hiz. Posta Dağ. İnş. Turz. Oto Kir. Teks. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti., Trustus Yön. Müh. Yapı ve Sağ. Hiz. Ltd. Şti. – Rass Biomed. ve Yön. Müh. Sos. Hiz. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın açıklamalarının uygun bulunmadığı, On İlaç. Sağ. Hiz. İnş. Elekt. Gıda Ür. Bilg. Tem. Hiz. İns. Kayn. ve Taah. San. Tic. Ltd. Şti., Merdan Sağlık Bilgi İşlem A.Ş.nin açıklamalarının uygun bulunduğu, 26.11.2013 tarihli ihale komisyon kararı ile ihalenin 2’nci kısmının On İlaç. Sağ. Hiz. İnş. Elekt. Gıda Ür. Bilg. Tem. Hiz. İns. Kayn. ve Taah. San. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır. İhalenin 3’üncü kısmı için yaklaşık maliyetin 10.190.864,02 TL, asgari işçilik maliyet tutarının ise 9.810.818,28 TL olarak belirlendiği, ihale komisyonu tarafından 5 isteklinin teklifinin geçerli bulunduğu, geçerli tekliflerin; Duman Kardeşler Tem. İlaç. Yem. İnş. Turz. Nak. Pet. Otom. Giy. İlet. Gıda Hay. Mad. Eğ. Sağ. Şans Oyun. Paz. Tic.ve San. Ltd. Şti. (9.810.818,76 TL), On İlaç. Sağ. Hiz. İnş. Elekt. Gıda Ür. Bilg. Tem. Hiz. İns. Kayn. ve Taah. San. Tic. Ltd. Şti. (9.810.886,68 TL), Merdan Sağlık Bilgi İşlem A.Ş. (9.810.886,68 TL), Trustus Yön. Müh. Yapı ve Sağ. Hiz. Ltd. Şti. – Rass Biomed. Ve Yön. Müh. Sos. Hiz. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı (10.409.434,68 TL) ve Ege Öz Uz. Dan. Arac. Taş. Turz. TahM. Tahl. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. – Ay-Ça İnş. Turz. Nak. Hafr. Tem. Bes. Gıda ve Marketçilik İş Ortaklığı (10.409.703,48 TL) olduğu, ihale komisyonu tarafından Duman Kardeşler Tem. İlaç. Yem. İnş. Turz. Nak. Pet. Otom. Giy. İlet. Gıda Hay. Mad. Eğ. Sağ. Şans Oyun. Paz. Tic.ve San. Ltd. Şti., On İlaç. Sağ. Hiz. İnş. Elekt. Gıda Ür. Bilg. Tem. Hiz. İns. Kayn. ve Taah. San. Tic. Ltd. Şti., Merdan Sağlık Bilgi İşlem A.Ş.nin tekliflerin aşırı düşük teklif olarak belirlendiği ve isteklilerden teklifleri ile ilgili yazılı açıklama istenildiği, Duman Kardeşler Tem. İlaç. Yem. İnş. Turz. Nak. Pet. Otom. Giy. İlet. Gıda Hay. Mad. Eğ. Sağ. Şans Oyun. Paz. Tic.ve San. Ltd. Şti.nin açıklamalarının uygun bulunmadığı, On İlaç. Sağ. Hiz. İnş. Elekt. Gıda Ür. Bilg. Tem. Hiz. İns. Kayn. ve Taah. San. Tic. Ltd. Şti., Merdan Sağlık Bilgi İşlem A.Ş.nin açıklamalarının uygun bulunduğu, 26.11.2013 tarihli ihale komisyon kararı ile ihalenin 3’üncü kısımının On İlaç. Sağ. Hiz. İnş. Elekt. Gıda Ür. Bilg. Tem. Hiz. İns. Kayn. ve Taah. San. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakılması üzerine Duman Kardeşler Temizlik İlaçlama Yemekçilik İnşaat Turizm Nakliye Petrol Otomotiv Giyim İletişim Gıda Hayvancılık Madencilik Eğitim Sağlık Şans Oyunları Paz. Tic.ve San. Ltd. Şti. tarafından, sunmuş oldukları birim fiyat teklif cetveli incelendiğinde giyim gideri için virgülden sonra iki ondalık basamak olacak şekilde teklif verildiği, ayrıca aşırı düşük teklif açıklamasında Teknik Şartname’de sayı ve özellikleri belirtilen giyim kalemleri için proforma fatura sunulduğu, proforma faturadaki birim fiyat toplam tutarlarının mevzuata uygun olarak virgülden sonra iki ondalık basamaklı sayı olarak düzenlendiği, bu nedenle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği iddialarına yer verilerek 19.12.2013 tarih ve 39965 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 18.12.2013 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulması üzerine davalı idarece ihalenin 1’inci kısmına ilişkin olarak, Duman Kardeşler Tem. İlaç. Yem. İnş. Turz. Nak. Pet. Otom. Giy. İlet. Gıda Hay. Mad. Eğ. Sağ. Şans Oyun. Paz. Tic.ve San. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirmeye alınması, Merdan Sağlık Bilgi İşlem A.Ş.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması, ihalenin 2 ve 3’üncü kısmına ilişkin olarak, Duman Kardeşler Tem. İlaç. Yem. İnş. Turz. Nak. Pet. Otom. Giy. İlet. Gıda Hay. Mad. Eğ. Sağ. Şans Oyun. Paz. Tic.ve San. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerektiği yönünde tesis olunan dava konusu kararın alınması üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

Olayda, Duman Kardeşler Tem. İlaç Yem. İnş. Turz. Nak. Pet. Otom. Giy. İlet. Gıda Hay. Mad. Eğ. Sağ. Şans Oyun Paz. Tic. ve San. Ltd. Şti. aşırı düşük teklif açıklamasında, ihale konusu işin birinci kısmında çalışacak 631 personele verilecek giyim giderini belgelendirmek üzere sunduğu proforma faturada toplam 1,00 TL, ikinci kısmında çalışacak 77 personele verilecek giyim giderini belgelendirmek üzere sunduğu proforma faturada toplam 0,11 TL, üçüncü kısmında çalışacak 285 personele verilecek giyim giderini belgelendirmek üzere sunduğu proforma faturada toplam 0,47 TL, öngörüldüğü görülmüş olup, buna göre parça başı öngörülen birim fiyatın kuruşun da altında ifade edilebilecek bir tutara karşılık geldiği, yine ihalenin birinci kısmına teklif veren On-İs İnş. Taah. Elk. Elekt. Tıbbi Malz. Paz. Tem. Gıda Mak. Bak. On. Teks. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamasında, ihale konusu işte çalışacak 631 personele verilecek giyim giderini belgelendirmek üzere sunduğu proforma faturada toplam 0.88378 TL öngörüldüğü anlaşılmıştır.

Bu durumda, yukarıda adı geçen şirketler tarafından öngörülen tutarlar kuruşun altında olduğundan yasal olarak geçerliliği bulunmadığı gibi mevzuat gereği yarım kuruşun altı aşağı doğru yuvarlanması gerektiğinden adı geçen isteklilerin giyim için herhangi bir bedel öngörmediği anlaşılmıştır. Kaldı ki toplamda öngörülen tutar ödenebilecek bir meblağ olmakla birlikte birim fiyat anlamında bir kuruşun altında bir bedelin ödenmesi de mümkün olmadığından Duman Kardeşler Tem. İlaç. Yem. İnş. Turz. Nak. Pet. Otom. Giy. İlet. Gıda Hay. Mad. Eğ. Sağ. Şans Oyun. Paz. Tic.ve San. Ltd. Şti. ve ihalenin birinci kısmına teklif veren On-İs İnş. Taah. Elk. Elekt. Tıbbi Malz. Paz. Tem. Gıda Mak. Bak. On. Teks. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmakla tesis olunan dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmemiştir.” şeklinde gerekçe belirtilerek dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Anayasa’nın 138’inci maddesinin dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin, mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

Öte yandan, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28’inci maddesinin birinci fıkrasında, Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan Kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle;

1- Kamu İhale Kurulunun 20.08.2014 tarihli ve 2014/MK-452 sayılı kararının iptaline,

2- Anılan mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince ihalenin 1, 2 ve 3’üncü kısımlarına ilişkin olarak Duman Kardeşler Tem. İlaç. Yem. İnş. Turz. Nak. Pet. Otom. Giy. İlet. Gıda Hay. Mad. Eğ. Sağ. Şans Oyun. Paz. Tic.ve San. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması yönünde düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.