ÖZET: Kamu İhale Kurulu, yapılan inceleme sonucunda Siemens Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığını tespit etmiştir. İlgili mevzuat gereği, ihale komisyonunun belirlediği sorgulamaya tabi iş kalemlerinde, kullanılan mal miktarının en az 1/20’si kadar alım yapılması gerektiği belirtilmiştir. Ancak, Siemens’in sunduğu teklifler, bu oranın karşılanmadığını göstermektedir. Örneğin, “H:75 Seperatör” iş kalemi için öngörülen malzeme miktarı 18.000 metre iken, aşırı düşük teklif açıklamasında belirtilen miktar yalnızca 795 metre olarak tespit edilmiştir. Aynı şekilde, diğer iş kalemlerinde de benzer uyumsuzluklar gözlemlenmiştir.

Bu durum, Kamu İhale Genel Tebliği’nin ilgili maddesine aykırılık teşkil etmekte ve dolayısıyla Siemens’in teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına yol açmaktadır. Kurul, bu gerekçelerle itirazen şikâyet başvurusunu reddetmiş, ancak mahkeme kararı doğrultusunda bu kararın iptaline ve düzeltici işlem yapılmasına karar vermiştir. Bu karar, kamu ihale süreçlerinde aşırı düşük tekliflerin açıklanmasında dikkat edilmesi gereken kuralları bir kez daha vurgulamaktadır.

Karar no 2024/MK-119
Karar tarihi 20.11.2024
Toplantı No 2024/044
Gündem No 62
Gündem Konusu 2023/1592030 İhale Kayıt Numaralı “Çorum – Laçin İl Yolu Kırkdilim Geçişi Km: 17+738,00 – 26+353,18 Arası Tünellerinin Elektrik, Elektronik, Elektromekanik ve Tünel Kontrol Merkezi Yapım İşi” İhalesi

Karayolları 7. Bölge Müdürlüğü tarafından yapılan 2023/1592030 ihale kayıt numaralı “Çorum-Lâçin İl Yolu Kırkdilim Geçişi Km:17+738,00–26+353,18 Arası Tünellerinin Elektrik, Elektronik, Elektromekanik ve Tünel Kontrol Merkezi Yapım İşi“ne ilişkin olarak Fora Mekatronik Elektrik Elektronik İnş. Taah. Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti. itirazen şikâyet başvurusunda bulunmuş ve Kurulca alınan 16.05.2024 tarihli ve 2024/UY.I-652 sayılı karar ile “Netice itibarıyla, başvuru sahibinin Siemens Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasına yönelik iddialarının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.” ifadesine yer verilerek “Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.

Davacı Fora Mekatronik Elektrik Elektronik İnş. Taah. Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından anılan Kurul kararının iptali istemiyle açılan davada, Ankara 24. İdare Mahkemesinin 26/09/2024 tarihli ve E: 2024/937 ve K: 2024/1215 sayılı kararında “…söz konusu fiyat teklifleri içeriği iş kalemlerinden YY.02.07.05 iş kalemi numaralı “H:75 Seperatör” için EAE Elektrik Asansör Endüstrisi İnş. San. ve Tic. A.Ş.den alınan ve aşırı düşük açıklamaları kapsamında sunulan fiyat teklifi ve eki tespit tutanağında miktarın 795 metre olarak belirtildiği ancak ihale üzerinde bırakılan istekli Siemens Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından öngörülen malzeme miktarının 18.000 metre olduğu bu haliyle yukarıda yer verilen Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45. maddesinde yer alan ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen mal miktarının en az 1/20’si kadar alım yapmış olması gerektiğine yönelik düzenlemeye göre yapılan hesaplamada (18.000/20=900) 1/20’lik oranın karşılanmadığı, şayet Anahtar Teslim Götürü Bedel Teklife Esas İcmal Tablosu’nda idarece öngörülen miktar olan 16.800 metre dikkate alınarak hesaplama yapılsa dahi (16.800/20=840) belirtilen oranın karşılanmadığının görüldüğü, yine bir diğer iş kalemi olan YY.07.01.04 iş kalemi numaralı “Tünel içi acil çağrı telefonları için siperlik, muhafaza ve çelik konsol” için Wind İthalat İhracat Ltd. Şti.den alınan ve aşırı düşük açıklamaları kapsamında sunulan fiyat teklifi ve eki tespit tutanağında miktarın 1 adet olarak belirtildiği ancak ihale üzerinde bırakılan istekli Siemens Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından öngörülen malzeme miktarının 70 adet olduğu bu haliyle anılan mevzuat hükmüne göre yapılan hesaplamada (70/20=3,5) yer verilen 1/20’lik oranın karşılanmadığı, yine yukarıda belirtilen tabloda idarece öngörülen 59 adet dikkate alınarak hesaplama yapılsa dahi (59/20=2,95) belirtilen oranın karşılanmadığı görülmüştür.

Bu durumda; ihale üzerinde kalan Siemens Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunulan yukarıda belirtilen iş kalemlerine ilişkin fiyat teklifleri ile tespit tutanaklarının anılan düzenlemede yer alan “… 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen mal miktarının en az 1/20’si kadar alım yapmış olması gerekir…” hükmüne aykırı olduğu anlaşıldığından, Siemens Sanayi ve Ticaret A.Ş.nin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı yönünde davacı şirket tarafından yapılan itirazen şikâyet başvurusunun reddine yönelik dava konusu kurul kararında bu kısım yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.” denilerek 2. iddia yönünden dava konusu işlemin kısmen iptaline karar verilmiştir.

Anayasa’nın 138’inci maddesinin dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

Ayrıca, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28’inci maddesinin birinci fıkrasında, mahkemelerin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1- Kamu İhale Kurulu’nun 16.05.2024 tarihli ve 2024/UY.I-652 sayılı kararının “Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine” ilişkin sonuç kısmının iptaline,

2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, Siemens San. ve Tic. A.Ş. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı gerekçesiyle teklifinin reddedilerek değerlendirme dışı bırakılması yönünde, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,


Oybirliği ile karar verildi.