Aşırı düşük teklif açıklamalarında proforma fatura ve maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının sunulması zorunlu mudur (KİK)

Ankara Etlik İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi Başhekimliğince 17.02.2011 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan 2011/5628 IKN’li “22 Aylık Hastane Bilgi Sistemi ve Dokümantasyon İşletmeciliği Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak, Atlas Sağlık ve Sosyal Hizmetler Tic. San. Ltd. Şti.nin 17.03.2011 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 23.03.2011 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibi 31.03.2011 tarih ve 17206 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 28.03.2011 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunmuş ve Kurulca alınan 25.04.2011 tarihli ve 2011/UH.I-1376 sayılı karar ile “1) Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

2) Atlas Sağlık ve Sosyal Hizmetler Tic. San. Ltd. Şti. tarafından sunulan fatura ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan akışına aykırı olduğu hakkında yapılan tespitlerin değerlendirilmek ve ilgili hakkında gerekiyorsa inceleme ve değerlendirme yapılmak üzere konunun İstanbul Zincirlikuyu Vergi Dairesine bildirilmesine,

3) Teknik Güv. Tem. Gıda İnş. Taah. Bilg. Yaz. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan proforma fatura ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan akışına aykırı olduğu hakkında yapılan tespitlerin değerlendirilmek ve ilgili hakkında gerekiyorsa inceleme ve değerlendirme yapılmak üzere konunun Ankara Kızılbey Vergi Dairesine bildirilmesine” karar verilmiştir.

Davacı Burakcan Oto. İnş. Tem. Gıda İnş. Taah. Yaz. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından anılan Kurul kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle açılan davada Ankara 6. İdare Mahkemesinin 18.01.2012 tarih ve E:2011/1533, K:2012/98 sayılı kararı ile “…dava konusu işlemin iptaline…” karar verilmiştir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca, anılan Mahkeme kararının uygulanmasını teminen,05.12.2011 tarihli ve 2011/MK-259 sayılı Kurul kararı ile “1- Kamu İhale Kurulunun 25.04.2011 tarihli ve 2011/UH.I-1376 sayılı kararının iptaline,

2- Anılan mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.

Ankara 6. İdare Mahkemesi’nin söz konusu kararı üzerine, Kurum tarafından temyiz yoluna başvurulmuştur. Temyiz incelemesi sonucunda Danıştay 13. Dairesinin 22.10.2012 tarih ve E:2012/1397, K:2012/2548 sayılı kararı ile “…dava konusu işlem ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunan Atlas Sağlık ve Sosyal Hizm. Tic. San. Ltd. Şti. ile Teknik Güv. Tem. Gıda İnş. Taah. Biig. Yaz. San. Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamalarında mevzuata aykırılık bulunmadığından bahisle düzeltici işlem belirlenmesine karar verildiği görülmektedir.

Buna göre, bu iki isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında sunduğu belgelerin Kamu ihale Genel Tebliğinde öngörülen belgeler olması itibarıyla yeterli ve mevzuata uygun olduğu açıktır. Dolayısıyla Kamu İhale Kurulunca, aşırı düşük teklif açıklamalarında mevzuata aykırılık bulunmadığından bahisle düzeltici işlem belirlenmesine ve her iki istekli şirketin aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında sunduğu kişi başı giyim bedellerinin hayatın olağan akışı ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığından durumun Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.4.2.18. maddesi uyarınca ilgililerin bağlı bulunduğu vergi dairelerine bildirilmesine karar verilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık, anılan işlemi iptal eden Mahkeme kararında ise hukuki isabet bulunmamaktadır.” gerekçeleriyle “…temyiz isteminin kabulü ile 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 49. maddesi uyarınca Ankara 6. İdare Mahkemesi’nin 18.01.2012 tarih ve E:2011/1533, K:2012/98 sayılı kararının bozulmasına, yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkeme’ye gönderilmesine” karar verilmiştir.

Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerektiğinden, 18.04.2013 tarihli ve 2013/MK-113 sayılı Kurul kararıyla “1- Kamu İhale Kurulunun 05.12.2011 tarih ve 2011/MK-259 sayılı Kararının iptaline,

2- Danıştay Onüçüncü Dairesinin anılan kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince, düzeltici işlem belirlenmesine,

3- Atlas Sağlık ve Sosyal Hizmetler Tic. San. Ltd. Şti. tarafından sunulan fatura ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan akışına aykırı olduğu hakkında yapılan tespitlerin değerlendirilmek ve ilgili hakkında gerekiyorsa inceleme ve değerlendirme yapılmak üzere konunun İstanbul Zincirlikuyu Vergi Dairesine bildirilmesine,

4- Teknik Güv. Tem. Gıda İnş. Taah. Bilg. Yaz. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan proforma fatura ile maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan akışına aykırı olduğu hakkında yapılan tespitlerin değerlendirilmek ve ilgili hakkında gerekiyorsa inceleme ve değerlendirme yapılmak üzere konunun Ankara Kızılbey Vergi Dairesine bildirilmesine” karar verilmiştir.

Ancak Ankara 6. İdare Mahkemesince, Danıştayın bozma kararına uyulmayıp, önceki kararda ısrar edilerek, 06.06.2014 tarih ve E:2013/725, K:2014/733 sayılı karar ile “…dava konusu işlemin iptaline…” karar verilmiştir.

Bahse konu Mahkeme kararının icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerektiğinden, 13.08.2014 tarihli ve 2014/MK-447 sayılı Kurul kararıyla “1- Kamu İhale Kurulunun 18.04.2013 tarihli ve 2013/MK-113 sayılı kararının iptaline,

2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.

Ankara 6. İdare Mahkemesinin söz konusu kararı üzerine, Kurum tarafından temyiz yoluna başvurulmuştur. Temyiz incelemesi sonucunda Danıştay İdari Dava Daireleri Genel Kurulu tarafından alınan 15.03.2017 tarihli ve E:2014/4298, K:2017/1214 sayılı kararı ile “… Dosyanın incelenmesinden, Sağlık Bakanlığı Ankara Etlik İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi Başhekimliği’nce 17/02/2111 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “22 Aylık Hastane Bilgi Sistemi ve Dokümantasyon İşletmeciliği Hizmet Alımı” 4 isteklinin katıldığı, ihaleyi yapan idarenin Atlas Sağlık ve Sosyal Hiz. Tic. San. Ltd. Şti. ve Teknik Güv. Tem. Gıda İnş. Taah. Bil. Yaz. San. Tic. Ltd. Şti.den aşırı düşük teklif açıklaması istediği, yapılan aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda teklif fiyatlarının hayatın olağan akışına uygun olmadığı gerekçesiyle teklifleri değerlendirme dışı bırakılarak ihalenin davacı şirket üzerinde bırakıldığı, teklifi değerlendirme dışı bırakılan Atlas Sağlık ve Sosyal Hiz. Tic. San. Ltd. Şti.nin yapmış olduğu itirazen şikâyet başvurusu sonucu Kamu İhale Kurumu’nca aşırı düşük teklif açıklamalarında mevzuata aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi üzerine davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İhale mevzuatında isteklilerce teklif edilen bedelin hayatın olağan akışı ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığının belirlenmesi halinin teklifin reddedilme sebebi olarak kabul edilmediği, bu gibi durumlarda, proforma fatura ve fiyat teklifleri ile maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının mükellef ve/veya isteklinin bağlı olduğu vergi dairesine gönderileceği ve gerekli olması halinde Cumhuriyet Savcılığına bildirimde bulunulması gerektiği yolunda düzenleme yapıldığı, isteklilerin firma kârına ilişkin olarak da bir alt sınır belirlenmediği dikkate alındığında, ihale komisyonunun ve Kamu ´hale Kurumu’nun, isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarını, Tebliğin 79. maddesinde açıklama içerisinde sunulması gereken belgelerin sunulup sunulmadığının tespiti ve muhafaza edilen tutanakların kamu ihale mevzuatında belirtilen şekil şartlarına uygunluğu ile sınırlı olarak incelenmesi gerekmektedir.

Bu durumda, ihale sürecinde aşırı düşük teklif açıklaması yapan isteklilerin açıklamalarının Tebliğin 79. maddesinde yer alan şekil şartlarını sağladığı dikkate alındığında, açıklamalarının kabul edilmesi yolunda düzeltici işlem belirlenmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle, davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne, Ankara 6. İdare Mahkemesi’nin 06/06/2014 günlü, E:2013/725, K:2014/733 sayılı ısrar kararının BOZULMASINA…” karar verilmiştir.

Anayasa’nın 138/4’üncü maddesinde, yasama ve yürütme organları ile idarenin, mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

Öte yandan, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 28/1’inci maddesinde, mahkemelerin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle;

1- Kamu İhale Kurulunun 13.08.2014 tarihli ve 2014/MK-447 sayılı kararının iptaline,

2- Danıştay İdari Dava Daireleri Genel Kurulunun anılan kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, Kamu İhale Kurulunun 25.04.2011 tarihli ve 2011/UH.I-1376 sayılı kararının sonuçlarının geçerliliğini koruduğuna

Oybirliği ile karar verildi.