Aşırı düşük teklif açıklamalarında proforma faturada maliyet bileşenlerinin ayrıntılı gösterilmemesi teklifin reddine neden olur mu (KİK)

Kocaeli Üniversitesi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü tarafından 24.02.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan 2014/74 IKN’li “2014 Yılı Temizlik“ ihalesine ilişkin olarak Deneyim Müh. İnş. Gıda Temizlik Güv. Orman ve Orman Ürünleri San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 27.03.2014 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 04.04.2014 tarihli yazısı ile reddi sonrasında, başvuru sahibi tarafından 15.04.2014 tarih ve 12618 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 15.04.2014 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulması üzerine alınan 04.06.2014 tarihli ve 2014/UH.II-2270 sayılı Kurul kararı ile “4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,” karar verilmiştir.

Davacı Deneyim Müh. İnş. Gıda Temizlik Güv. Orman ve Orman Ürünleri San. ve Tic. Ltd. Şti.tarafından anılan Kurul kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle açılan davada Ankara 5. İdare Mahkemesinin 07.11.2014 tarihli ve E:2014/1158 K:2014/1317 sayılı kararında, “…Olayda; ihale üzerinde kalan istekliGenç Ufuklar Dan. Tem. Gıda Halk. İlet. İnş. Taah. San. Dış Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklifaçıklaması incelendiğinde; açıklamada işçilerin işe geliş ve gidişlerinin servis araçlarıyla sağlanacağının belirtildiği, ulaşım gideri için … proforma fatura ve eki (Ek-O.5) maliyet/satış tutarı tespit tutanağının sunulduğu, … personel taşınması işinin maliyetler üzerinden değil satışlar üzerinden açıklandığı, maliyet bileşenlerinin ise ayrıntılı olarak açıklanmadığı anlaşılmıştır.

Bu durumda, İdari Şartname’de personel ulaşım giderinin yüklenici tarafından ayni olarak karşılanması gerektiğinin düzenlendiği, söz konusu gideri tevsik etmek üzere istekli tarafından sunulan proforma fatura incelendiğinde, … sunulan proforma fatura adlı belgenin mevzuata uygun olarak düzenlenmediği sonucuna varıldığından, davacı şirketin bu husustaki iddiasının yerinde görülmemesine ilişkin dava konusu kurul kararında hukuka uygunluk bulunmamaktadır.

Öte yandan; davacının, itirazen şikâyet başvurusunda ileri sürdüğü, ihale üzerinde kalan isteklinin benzinli çim biçme makinesi yakıtı maliyetini açıklamak üzere EPDK tarafından yayımlanan günlük il bazında akaryakıt fiyatlarını sunmadığı, ayrıca hangi belge ile açıklama yaptığının anlaşılamadığı ve bu hususun yeniden incelenmesi gerektiği, yine ihale üzerinde kalan isteklinin Haşere ilaçlamasına ilişkin olarak aşırı düşük teklif açıklamasında sunulan ilaçların etken maddesinin Teknik Şartname’nin 8’inci maddesinde belirtilen Dünya Sağlık Örgütü tarafından kabul gören etken maddelerden olmadığını düşündükleri, yine aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında işçilik ücretinin ihale tarihinde geçerli olan asgari ücretin altında olup olmadığının ve sunulan proforma fatura ve fiyat tekliflerinin Kamu İhale Genel Tebliği’ne uygun olup olmadığının, belgeyi veren firmanın imzasının ve kaşesinin olup olmadığının, belgelerde yer alan fiyatların cari piyasa koşullarına uygun olup olmadığının kontrol edilmesi gerektiği, varsa temel ekonomik verilere ve cari piyasa koşullarına aykırı olan belgeleri düzenleyenlerin bağlı bulunduğu vergi dairesine veya önemine göre Cumhuriyet savcılığına bildirim yapılması gerektiği iddiaları açısından değerlendirme yapan Kamu İhale Kurulu’nca, şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunun ve bu başvuru kapsamında ileri sürülen iddiaların bir aykırılık savı taşıması gerektiği, başvurularda, şikâyete konu işlemin taşıdığı iddia edilen hukuka aykırılığın gerekçesi veya gerekçelerine yer verilmesi gerektiği, davacı şirketin idareye yapmış olduğu şikâyet başvurusu incelendiğinde, bu başvuruda yer alan hususların ihale üzerinde kalan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasına ilişkin bilgilerin yeniden araştırılmasına yönelik olduğunun anlaşıldığı, idareye şikâyet başvurusunda yer alan hususların somut delillere ve hukuki gerekçelere dayanmadığı, idarece yapılan inceleme ve değerlendirmelerinin yinelenmesi talebi niteliğinde olduğu gerekçeleriyle, bu iddialar yönünden 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince şekil yönünden reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

…

Yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerinin ışığında, gizlilik ilkesinin uygulanmasının zorunlu olduğu ihale süreçlerinde isteklilerin, diğer isteklilerin teklifi ve ihale dosyasına sunulan bilgi ve belgeleri hakkında detaylı bilgiye sahip olmaları mümkün olmadığından, itirazen şikayet başvurularında ileri sürülen bu yöndeki iddiaların somutluğu açısından konunun geniş yorumlanması gerekmektedir. Aksi bir kabul kişilerin hak arama hürriyetini kullanmasını zorlaştıracaktır.

Bu itibarla, davacı şirketin itirazen şikâyet başvurusunda belirttiği bu iddiaların, somut ve ciddi nitelikte iddialar olduğu görüldüğünden esasının incelenmesine geçilmesi gerektiği sonucuna varılmakta olup, bu iddialar yönünden 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince başvurunun şekil yönünden reddine dair dava konusu kurul kararında bu yönden de hukuka uygunluk bulunmamaktadır …” gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Anılan Mahkeme kararının gereklerini yerine getirmek amacıyla alınan 31.12.2014 tarihli ve 2014/MK-602 sayılı Kurul kararı ile “…Açıklanan nedenlerle;

1- Kamu İhale Kurulunun 04.06.2014 tarihli ve 2014/UH.II-2270 sayılı Kararının iptaline,

2- Anılan mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince, Genç Ufuklar Dan. Tem. Gıda Halk. İlet. İnş. Taah. San. Dış Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması yönünde düzeltici işlem belirlenmesine,

3- Başvuru sahibinin, anılan Kurul kararında somut delillere dayandırılmadığı gerekçesiyle reddedilen “b) Benzinli çim biçme makinesi yakıtı maliyetini açıklamak üzere EPDK tarafından yayımlanan günlük il bazında akaryakıt fiyatlarını sunmadığı, ayrıca hangi belge ile açıklama yaptığının anlaşılamadığı ve bu hususun yeniden incelenmesi gerektiği” ve “c) Haşere ilaçlamasına ilişkin olarak aşırı düşük teklif açıklamasında sunulan ilaçların etken maddesinin Teknik Şartname’nin 8’inci maddesinde belirtilen Dünya Sağlık Örgütü tarafından kabul gören etken maddelerden olmadığını düşündükleri, yine aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında işçilik ücretinin ihale tarihinde geçerli olan asgari ücretin altında olup olmadığının ve sunulan proforma fatura ve fiyat tekliflerinin Kamu İhale Genel Tebliği’ne uygun olup olmadığının, belgeyi veren firmanın imzasının ve kaşesinin olup olmadığının, belgelerde yer alan fiyatların cari piyasa koşullarına uygun olup olmadığının kontrol edilmesi gerektiği, varsa temel ekonomik verilere ve cari piyasa koşullarına aykırı olan belgeleri düzenleyenlerin bağlı bulunduğu vergi dairesine veya önemine göre Cumhuriyet savcılığına bildirim yapılması gerektiği” iddialarına ilişkin olarak esas incelemesi yapılmasına…” karar verilmiştir.

Bu defa davacı Genç Ufuklar Dan. Tem. Gıda Halk. İlet. İnş. Taah. San. Dış Tic. Ltd. Şti. tarafından 31.12.2014 tarihli ve 2014/MK-602 sayılı Kurul kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle Ankara 1. İdare Mahkemesinde dava açılmıştır. Ankara 1. İdare Mahkemesinin 25.02.2015 tarihli ve E:2015/81 sayılı kararında “…Olayda: davaya konu ihaleye ilişkin olarak Kamu İhale Kurulunca “4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (e) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine”, Ankara 5. İdare Mahkemesi tarafından ise, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği ve davacı şirketin itirazen şikâyet başvurusunda belirttiği iddiaların, somut ve ciddi nitelikte iddialar olduğu görüldüğünden esasının incelenmesine geçilmesi gerektiğine karar verildiği, Söz konusu İdare Mahkemesi kararında, her ne kadar ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği hususuna yer verilmiş olsa da. anılan yargı kararı gereğince itirazen şikâyet aşamasına, dolayısıyla da ihale sürecine yeniden dönüldüğü, geçerli olan ve olmayan tekliflerin nihai olarak tespit edilmesinin, itirazen şikayet incelemesi sürdüğü için henüz bu aşamada mümkün olmadığı, teklifi geçerli olan isteklilerin Kurul kararıyla belirlenmesinden sonra ekonomik açıdan en avantajlı teklifin ihale komisyonunca saptanacağı, ancak bu esnada geçersiz olan tekliflerin değerlendirme dışı bırakılabileceği dikkate alındığında, bu aşamada ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına ilişkin bir ihale komisyon kararı alınamayacağı için incelenen ihaleye ilişkin tek bir karar vermek adına, bu hususta, başvuru sahibinin itirazen şikayet başvurusunda belirttiği iddialarına ilişkin yapılacak esas inceleme ile birlikte ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin değerlendirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Bu durumda; Ankara 5.İdare Mahkemesinin E:2014/1158, K:2014/1317 sayılı ve 07.11.2014 tarihli kararı uyarınca dava konusu ihaleye ilişkin olarak esasına geçilmesi gerektiği belirtilmesine rağmen bu karar eksik uygulanarak doğrudan davacıyı değerlendirme dışında bırakan davalı idare işleminde hukuki uyarlık bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle; açıkça hukuka aykırı olan ve uygulanması halinde telafisi güç veya imkânsız zararlara sebebiyet verebilecek nitelikle bulunan dava konusu işlemin teminat aranmaksızın 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 27. maddesinin 2. fıkrası uyarınca dava sonuna kadar yürütülmesini durdurulmasına 2577 sayılı Kanun’un 20/A maddesinin 2. fıkrasının (e) bendi uyarınca, yürütmenin durdurulması talebine ilişkin olarak verilen işbu karara itiraz edilemeyeceğinin taraflara tebliğine 25/02/2015 tarihinde
Oybirliğiyle karar verildi…” ifadelerine yer verilmiştir.

Anılan Mahkeme kararının gereklerini yerine getirmek amacıyla alınan 15.04.2015 tarihli ve 2015/MK-161 sayılı Kurul kararı ile “…1-) Kamu İhale Kurulunun 31.12.2014 tarihli ve 2014/MK-602 sayılı Kurul kararında yer alan “..2- Anılan mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince, Genç Ufuklar Dan. Tem. Gıda Halk. İlet. İnş. Taah. San. Dış Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması yönünde düzeltici işlem belirlenmesine…” kısmının iptaline,

2- Genç Ufuklar Dan. Tem. Gıda Halk. İlet. İnş. Taah. San. Dış Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin, Ankara 5.İdare Mahkemesinin E:2014/1158 K:2014/1317 sayılı kararında belirtilen gerekçeler de göz önünde bulundurulmak suretiyle, ayrıca Deneyim Müh. İnş. Gıda Temizlik Güv. Orman ve Orman Ürünleri San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 15.04.2014 tarih ve 12618 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan itirazen şikâyet dilekçesinde yer alan “… b) Benzinli çim biçme makinesi yakıtı maliyetini açıklamak üzere EPDK tarafından yayımlanan günlük il bazında akaryakıt fiyatlarını sunmadığı, ayrıca hangi belge ile açıklama yaptığının anlaşılamadığı ve bu hususun yeniden incelenmesi gerektiği” ve “c) Haşere ilaçlamasına ilişkin olarak aşırı düşük teklif açıklamasında sunulan ilaçların etken maddesinin Teknik Şartname’nin 8’inci maddesinde belirtilen Dünya Sağlık Örgütü tarafından kabul gören etken maddelerden olmadığını düşündükleri, yine aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında işçilik ücretinin ihale tarihinde geçerli olan asgari ücretin altında olup olmadığının ve sunulan proforma fatura ve fiyat tekliflerinin Kamu İhale Genel Tebliği’ne uygun olup olmadığının, belgeyi veren firmanın imzasının ve kaşesinin olup olmadığının, belgelerde yer alan fiyatların cari piyasa koşullarına uygun olup olmadığının kontrol edilmesi gerektiği, varsa temel ekonomik verilere ve cari piyasa koşullarına aykırı olan belgeleri düzenleyenlerin bağlı bulunduğu vergi dairesine veya önemine göre Cumhuriyet savcılığına bildirim yapılması gerektiği” iddialarına ilişkin olarak, esas inceleme ile birlikte ihale üzerinde bırakılan Genç Ufuklar Dan. Tem. Gıda Halk. İlet. İnş. Taah. San. Dış Tic. Ltd. Şti.nin teklifine ilişkin değerlendirilme yapılmasına…” karar verilmiştir.

Yapılan inceleme sonucunda alınan 17.04.2015 tarihli ve 2015/UH.II-1150 sayılı Kurul kararı ile “…a) Yukarıda yer verilen Ankara 5. İdare Mahkemesinin E:2014/1158 K:2014/1317 sayılı kararında, “Genç Ufuklar Dan. Tem. Gıda Halk. İlet. İnş. Taah. San. Dış Tic. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında, personel ulaşım giderini tevsik etmek üzere sunulan proforma faturanın mevzuata uygun olmadığı; zira faturada yalnızca birim fiyatın yer aldığı, aracın akaryakıt, vergi giderleri, trafik sigortası, muayene, bakım giderleri vb. gider kalemlerine ilişkin tutarların ayrı ayrı gösterilmediği, bu giderlerin hepsi dâhil olarak ayrılmaksızın proforma fatura/fiyat teklifine konu edilemeyeceği, söz konusu gider kalemlerinin ayrı ayrı gösterilerek tevsik edilmesi gerektiği, dolayısıyla istekli tarafından yapılan açıklama kapsamında personel ulaşım giderlerine ilişkin olarak sunulan proforma fatura adlı belgenin mevzuata uygun olarak düzenlenmediği” hususlarına ilişkin tespit ve değerlendirmelere yer verildiği görülmüştür.

Bu itibarla Genç Ufuklar Dan. Tem. Gıda Halk. İlet. İnş. Taah. San. Dış Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı, Ankara 5. İdare Mahkemesinin E:2014/1158 K:2014/1317 sayılı kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği anlaşılmıştır.

b)İhale işlem dosyasında yer alan belgeler incelendiğinde, ihale üzerinde kalan istekli tarafından benzinli çim biçme makinesi yakıt maliyetini tevsik etmek üzere Doğal Ticaret – İhsan Gündüz’den alınan proforma fatura sunulduğu, sunulan belgede benzinli çim biçme makinesi yakıtının birim litre fiyatının KDV hariç 4,86 TL olarak belirtildiği, sunulan belgenin meslek mensubu onaylı olduğu ve gerekli ibareleri taşıdığı, belgenin mevzuata uygun olduğu, anılan şekilde yapılan açıklamanın yeterli olduğu anlaşılmıştır. Bununla birlikte, ihale tarihi ile ilan tarihi arasında EPDK tarafından il bazında günlük olarak yayımlanan akaryakıt fiyatları incelendiğinde, aşırı düşük teklif açıklaması sunan isteklinin öngördüğü birim fiyatın EPDK tarafından açıklanan il bazında günlük resmi akaryakıt birim fiyatlarının KDV hariç tutarlarından daha yüksek olduğu tespit edilmiştir.

Bu itibarla başvuru sahibinin ihale üzerinde kalan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasına yönelik “…b) Benzinli çim biçme makinesi yakıtı maliyetini açıklamak üzere EPDK tarafından yayımlanan günlük il bazında akaryakıt fiyatlarını sunmadığı, ayrıca hangi belge ile açıklama yaptığının anlaşılamadığı ve bu hususun yeniden incelenmesi gerektiği…” hususuna ilişkin iddiasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

c) Genç Ufuklar Dan. Tem. Gıda Halk. İlet. İnş. Taah. San. Dış Tic. Ltd. Şti.nin “Mikrop, bakteri, böcek ve diğer haşarata karşı ilaçlama” maliyetini açıklamak üzere Çözüm İlaçlama – Kıyas Kutlay’dan alınan tevsik edici belgeyi sunduğu, sunulan belgenin meslek mensubu onaylı olduğu ve gerekli ibareleri taşıdığı, belgenin mevzuata uygun olduğu anlaşılmıştır.

Söz konusu belgede ilaçlama yapacak firma tarafından kullanılacak olan ilaçların veya benzeri kimyasal maddelerin adlarına, içeriklerine, etken maddelerine ilişkin detaylara yer verilmediği görülmüş olmakla beraber, böyle bir zorunluluğun bulunmadığı da açıktır. Aşırı düşük teklifsorgulamasına tabi tutulan Genç Ufuklar Dan. Tem. Gıda Halk. İlet. İnş. Taah. San. Dış Tic. Ltd. Şti.nin “Mikrop, bakteri, böcek ve diğer haşarata karşı ilaçlama” maliyetini mevzuata uygun şekilde belgelendirdiği anlaşılmış, ilaçlama işinde kullanılacak malzemelerle ilgili Teknik Şartname’nin 8.1.3’üncü maddesindeyer alan “Kullanılacak ilaçlarla ilgili hükümler: ….b) İlaçların etken maddesi WHO (Dünya Sağlık Örgütü) tarafından kabul görmüş olmalıdır…”düzenlemesine ilişkin değerlendirmelerin, söz konusu işin maliyetini tevsik etmek üzere sunulan belgeler üzerinden yapılamayacağı,zira şikâyete konu edilen hususun ihale konusu işin yürütülmesi aşamasına ilişkin olduğu, ihale konusu işte kullanılacak ilaçlama malzemelerinin Teknik Şartname’de tarif edilen özelliklerde olup olmadığı hususunun ancak işin yürütülmesi aşamasında tespit edilebileceği anlaşılmıştır.

Diğer yandan, Genç Ufuklar Dan. Tem. Gıda Halk. İlet. İnş. Taah. San. Dış Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde işçilik hesaplamasına ilişkin olarak KİK işçilik hesaplama modülünün kullanıldığı, ayni olarak karşılanacak yol birim maliyetinin ve nakdi olarak karşılanacak yemek maliyetinin hesaplamalara yansıtıldığı, hesaplamalarda yer alan işçilik bedellerinin asgari ücret tutarının altında olmadığı, giyim maliyetinin ise ayrıca proforma faturalar ile açıklandığı ve KİK işçilik modülü hesaplamasına dâhil edilmediği anlaşılmıştır.

Yine, Genç Ufuklar Dan. Tem. Gıda Halk. İlet. İnş. Taah. San. Dış Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan proforma faturalar, maliyet/satış tutarı tespit tutanakları incelendiğinde, söz konusu belgeler üzerinde mükelleflerin imzasının ve kaşesinin yer aldığı, belgelerin meslek mensubu (SMMM) onaylı olduğu ve mevzuat gereği taşıması gerekli ibareleri haiz olduğu, kısaca belgelerin mevzuata uygun şekilde düzenlendiği, buna göre sunulan belgelerde yer alan fiyatların mevzuata uygun şekilde tevsik edildiği anlaşılmıştır.

Netice itibariyle başvuru sahibinin ihale üzerinde kalan isteklinin aşırı düşük teklifaçıklamasına yönelik “…c) Haşere ilaçlamasına ilişkin olarak aşırı düşük teklif açıklamasında sunulan ilaçların etken maddesinin Teknik Şartname’nin 8’inci maddesinde belirtilen Dünya Sağlık Örgütü tarafından kabul gören etken maddelerden olmadığını düşündükleri, yine aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında işçilik ücretinin ihale tarihinde geçerli olan asgari ücretin altında olup olmadığının ve sunulan proforma fatura ve fiyat tekliflerinin Kamu İhale Genel Tebliği’ne uygun olup olmadığının, belgeyi veren firmanın imzasının ve kaşesinin olup olmadığının, belgelerde yer alan fiyatların cari piyasa koşullarına uygun olup olmadığının kontrol edilmesi gerektiği, varsa temel ekonomik verilere ve cari piyasa koşullarına aykırı olan belgeleri düzenleyenlerin bağlı bulunduğu vergi dairesine veya önemine göre Cumhuriyet savcılığına bildirim yapılması gerektiği…” hususuna yönelik iddiası da yerinde görülmemiştir.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, Genç Ufuklar Dan. Tem. Gıda Halk. İlet. İnş. Taah. San. Dış Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine“ karar verilmiştir.

Son olarak Danıştay 13. Dairesi 07.09.2015 tarihli ve E:2014/5312, K:2015/3014 sayılı kararında “…Dava dosyasının incelenmesinden Kocaeli Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi Müdürlüğü’nün 2014/74 İhale Kayıt numaralı 2014 Yılı Temizlik ihalesine 9 isteklinin katıldığı, karsız yaklaşık maliyet tutarının altında yalnızca bir isteklinin teklif verdiği (Genç Ufuklar Dan. Tem. Gıda Halk. İlet. İnş. Taah. San. Dış Tic. Ltd. Şti.) bu isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, açıklamasının idarece uygun görülmesi üzerine ihalenin bu istekli üzerinde bırakıldığı, davacı tarafından ihale üzerinde kalan isteklinin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı iddiasıyla27.03.2014 tarihinde idareye yapılan şikâyet başvurusunun reddi üzerine 15.04.2014 tarihli dilekçe ile aynı iddialarla itirazen şikâyet başvurusunda bulunulduğu, başvurunun 04.06.2014 tarih ve2014/UH.II-2270 sayılı Kamu İhale Kurulu Kararı ile reddi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Davacının itirazen şikâyet başvurusunda, ihale üzerinde kalan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında ayni olarak karşılanacak olan yol bedeli maliyetini açıklamak üzere otobüs kiralanması işine ilişkin proforma fatura sunulduğunun, ancak anılan işin fiyat teklifi ile açıklanabileceğinin, proforma fatura ile açıklanamayacağının, ayrıca sunulan proforma faturada; şoför, trafik sigortası, kasko, vergi, akaryakıt vb. giderlerin ayrı ayrı gösterilmediğinin buna göre söz konusu maliyet bileşenlerinin mevzuata uygun şeklide tevsik edilmediğinin ileri sürüldüğü görülmektedir.

…

Bu durumda yukarıda yer alan mevzuat uyarınca aşırı düşük teklif açıklamasının hangi belgeler vasıtasıyla ve ne şekilde yapılacağı düzenlenmiş olup, ihale üzerinde kalan istekli tarafından bu çerçevede açıklama yapıldığı, bunun ötesinde satışlar yerine maliyete dayalı ve maliyet unsurlarını ayrıntılı bir şekilde gösterecek bir açıklama yapılmasının zorunlu tutulamayacağı, ilgili mevzuatta öngörülmediği halde proforma faturada belirtilen tutar için maliyet bileşenlerinin daha ayrıntılı bir şekilde açıklanmasının zorunlu tutulması hukuki belirlilik ve öngörülebilirlik ilkeleri ile de çelişeceğinden, dava konusu kurul kararının personel ulaşım giderine ilişkin kısmında hukuka aykırılık, işlemin bu kısmının iptali yönündeki mahkeme kararında ise hukuki isabet bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle; davalının temyiz isteminin kısmen reddi ile temyize konu Ankara 5.İdare Mahkemesinin 07.11.2014 tarihli ve E:2014/1158 K:2014/1317 sayılı iptal kararının, şekil yönünden iptaline ilişkin kısmının
Oybirliğiyle ONANMASINA, personel ulaşım gideri ile ilgili kısım yönünden esasta ve gerekçede oyçokluğuyla BOZULMASINA, DAVANIN BU KISMININ REDDİNE…” şekilde gerekçe belirtilmek suretiyle söz konusu Mahkeme kararının kısmen onanmasına/kısmen bozulmasına karar vermiştir.

Sonuç olarak, yukarıda yer alan Danıştay 13. Dairesinin 07.09.2015 tarihli ve E:2014/5312, K:2015/3014 sayılı kararı doğrultusunda, Genç Ufuklar Dan. Tem. Gıda Halk. İlet. İnş. Taah. San. Dış Tic. Ltd. Şti.nin, ayni olarak karşılanacak olan yol bedeli maliyetini açıklamak üzere aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunduğu otobüs kiralanması işine ilişkin proforma faturanın mevzuata uygun olduğu, proforma faturada, şoför, trafik sigortası, kasko, vergi, akaryakıt vb. giderlerin ayrı ayrı gösterilmesinin hukuken gerekli olmadığı, bu durumda anılan isteklinin personel ulaşım gideri ile ilgili aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olduğu anlaşılmıştır.

Anayasanın 138’inci maddesinin dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin, mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

Öte yandan, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28’inci maddesinin birinci fıkrasında, mahkemelerin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerektiğinden,

Açıklanan nedenlerle;

1) Kamu İhale Kurulunun 31.12.2014 tarihli ve 2014/MK-602 sayılı kararının, Genç Ufuklar Dan. Tem. Gıda Halk. İlet. İnş. Taah. San. Dış Tic. Ltd. Şti.nin personel ulaşım gideri ile ilgili aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığı yönündeki kısımlarının iptaline,

2)4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.