Aşırı düşük teklif açıklamalarında proforma faturada meslek mensubu beyanı ve maliyet/satış tutarı tespit tutanağı hangi dönem esas al (KİK)

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında sunduğu proforma fatura üzerinde meslek mensubuna ait beyanın yer almaması, ayrıca bu maliyet/satış tutarı tespit tutanağının son geçici vergi beyannamesi döneminde düzenlenmemesinden ötürü, bu isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının yeterli olmadığı iddiasına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Zeyilname ile düzeltilen İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “…25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

Hizmet alımı yoluyla bakım işinde çalışan ilkokul, ilköğretim, ortaokul, ortaöğretim, lise ve dengi okul mezunu (12) bakım elemanına, ihale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücretin %55 (yüzde ellibeş) fazlası ücret ödenecektir.

Hizmet alımı yoluyla bakım işinde çalışan yüksekokul mezunu (6) bakım elemanına, ihale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücretin %65 (yüzde altmışbeş) fazlası ücret ödenecektir.

Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışılacak toplam (90) gün için;

Bakım işinde çalışan ilkokul, ilköğretim, ortaokul, ortaöğretim, lise ve dengi okul mezunu (12) bakım elemanına çalışılan her gün için günlük ücretine ilaveten ayrıca bir günlük ücret ödenecektir.

Bakım işinde çalışan yüksekokul mezunu (6) bakım elemanına çalışılan her gün için günlük ücretine ilaveten ayrıca bir günlük ücret ödenecektir.

25.3.2. Yemek, yol ve giyecek giderleri:

Hizmet alımı personelinin yemeği, mesaisine denk gelen öğünlerde idarece ayni olarak verilecek olup, bu gider için istekli tarafından ayrıca maliyet hesabı yapılmayacaktır.

Hizmet alımı personeline aylık (26 gün) üzerinden bir gün için brüt 3,30-TL (ÜçliraotuzkuruşTürk Lirası) nakdi yol ücreti ödenecek olup, ücret bordrosunda gösterilecektir.

Hizmet alımı personeline aşağıda cinsi ve miktarı yazılı olan giyecek ayni olarak verilecektir.

1 – Bir adet yazlık iş önlüğü

2 – Bir adet kışlık iş önlüğü

…

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

Bu iş için; iş kazaları ve meslek hastalıkları sigorta prim oranı % (2)’tir.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin ekindeki listede “

” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşe başlama tarihi 01.01.2014; işi bitirme tarihi 31.12.2014” düzenlemesi yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinin üçüncü fıkrasında “Asgari işçilik maliyeti;

i- İhale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret (ulusal bayram ve genel tatil günleri ile fazla çalışma saatlerine ilişkin ücretler dahil),

ii- İdari şartnamede öngörülen nakdi veya ayni yemek ve yol bedeli ile ayni giyim bedeli,

iii- İşveren sigorta primi tutarından oluşmaktadır.” açıklaması yer almaktadır.

Yukarıda anılan ihale dokümanı düzenlemelerinden ihale konusu işin 12 ay boyunca ilkokul, ilköğretim, ortaokul, ortaöğretim, lise ve dengi okul mezunu 12 bakım elemanı ve yüksekokul mezunu 6 bakım elemanı tarafından yürütüleceği, 12 bakım elemanına brüt asgari ücretin %55 fazlası, 6 bakım elemanına brüt asgari ücretin %65 fazlasının ödeneceği, 12 bakım elemanının ulusal bayram ve tatil günlerinde 60 gün toplam çalışma, 6 bakım elemanının ise ulusal bayram ve tatil günlerinde 30 gün toplam çalışma yapacağı, ihale konusu işte çalıştırılacak tüm personele aylık 26 gün üzerinden günlük brüt 3,30 TL yol bedelinin nakdi olarak ödeneceği, ihale konusu işte çalıştırılacak tüm personele 1 adet yazlık ve 1 adet kışlık önlüğün ayni olarak verileceği ve ihale konusu işe ilişkin kısa vadeli sigorta prim oranının %2 olduğu anlaşıldığından, ihale konusu işe ilişkin giyim bedeli hariç asgari işçilik maliyeti ile bu maliyetin %3’ü oranındaki sözleşme ve genel giderlerin toplamının 470.302,38 TL olduğu ve kâr hariç yaklaşık maliyetin ise 470.778,30 TL olduğu tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesi ile Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 59’uncu maddesi uyarınca teklifleri aşırı düşük bulunan isteklilerin teklifleri reddedilmeden önce, isteklilerden bu tekliflerin önemli bileşenlerine ilişkin belirli bir süre içinde aşırı düşük teklif açıklamalarını belgelere dayalı olarak sunmalarının ihale komisyonunca istenilmesi, daha sonra belgelere dayalı olarak sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının verilen hizmet yönteminin ekonomik olması, ihale konusu işte seçilen teknik çözümler ile işin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar ve teklif edilen işin özgünlüğü hususlarında değerlendirmesinin yapılması ve aşırı düşük teklif açıklamasında bulunmayan veya aşırı düşük teklif açıklaması yeterli görülmeyen isteklilerin tekliflerinin reddedilmesi gerekmektedir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “…79.4. İhale komisyonu tarafından, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı hizmet alımı ihalelerinde asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile varsa malzeme ve diğer maliyet kalemleri, bunlar dışında kalan hizmet alımı ihalelerinde ise ihale dokümanında belirtilen teklif fiyata dahil giderler dikkate alınmak suretiyle tekliflerin değerlendirilmesi yapılarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklifi aşırı düşük görülen isteklilerden işin niteliğine göre ihale komisyonunca belirlenen önemli teklif bileşenleri ile ilgili açıklama istenecektir. İdarelerce aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi ve açıklama için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilmesi gerekmektedir.

Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, kar hariç yaklaşık maliyet tutarının üzerindeki teklifler aşırı düşük teklif olarak kabul edilmeyecektir.

…

79.4.2.4. Tedarikçi veya üreticilerden alınan birim fiyatları gösteren proforma fatura sunularak açıklama yapılması durumunda proforma faturadaki birim satış tutarı;

a) Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim maliyetin,

b) Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, maliyet/satış tutarı tespit tutanağında yer alan (Ek-O.5) ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin,

altında olamaz.

Maliyete dayalı açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satışlar üzerinden açıklama yapıldığında, mükellefle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından proforma fatura üzerine; “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

79.4.2.16. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak proforma fatura yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

Yukarıda belirtilen maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi esastır. Ancak son geçici vergi beyanname döneminde, yasal defter ve belgelerde açıklama konusu mal veya hizmetlerle ilgili işlem bulunmaması durumunda, isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin ağırlıklı ortalama birim maliyetin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarının belirtildiği “maliyet/satış tutarı tespit tutanağı” (Ek-O.7) hariç, söz konusu tutanaklar bir önceki geçici vergi beyanname dönemi esas alınarak düzenlenebilir. Son geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2009”, 15.7.2010 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2010” dur…” açıklaması yer almaktadır.

Simge Temizlik İnşaat Bilgisayar Gıda Hizmetleri Taahhüt Sanayi Ticaret Limited Şirketi’nin sunduğu teklif bedelinin (470.303,10 TL) kâr hariç yaklaşık maliyetin (470.778,30 TL) altında kalmasından ötürü, idare tarafından bu istekliden aşırı düşük teklif açıklaması talebinde bulunulduğu, daha sonra bu isteklinin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamasının idarece yeterli bulunarak ihalenin bu istekli üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

Simge Temizlik İnşaat Bilgisayar Gıda Hizmetleri Taahhüt Sanayi Ticaret Limited Şirketi’nin aşırı düşük teklif açıklamasının incelenmesi neticesinde; giyim bedellerine ilişkin Abdullah Hekim’den alınan proforma faturanın sunulduğu, bu proforma faturanın Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesi uyarınca meslek mensubu tarafından ibare düşülerek onaylandığı, bu proforma faturaya ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanağının sunulduğu, maliyet/satış tutarı tespit tutanağına ilişkin geçici vergi beyannamesinden maliyet/satış tutarı tespit tutanağının 2013/2 dönemine ilişkin düzenlendiği tespit edilmiş olup, ihale tarihine (23.10.2013) göre son geçici vergi beyanname döneminin 2013/3 olduğu, ancak mevzuat uyarınca maliyet/satış tutarı tespit tutanağının bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak da düzenlenebileceği anlaşıldığından, Simge Temizlik İnşaat Bilgisayar Gıda Hizmetleri Taahhüt Sanayi Ticaret Limited Şirketi’nin sunduğu proforma fatura ile bu proforma faturaya ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutarı tespit tutanağının mevzuata uygun olduğu, bu nedenle başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 60 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oyçokluğu ile karar verildi.