ÖZET: Kamu İhale Kurulu, bir ihale sürecinde aşırı düşük teklif açıklamalarının değerlendirilmesi üzerine önemli bir karar vermiştir. İhale üzerinde kalan isteklinin, 2532 parça giyim malzemesi için teklif ettiği 17,68 TL’nin ticari hayatın olağan durumu ile uyumsuz olduğu iddialarına rağmen, bu fiyatın serbest muhasebeci mali müşavir tarafından onaylanan belgelerle desteklendiği ve ilgili vergi dairesine bildirildiği tespit edilmiştir. Ayrıca, isteklinin işçilik bedelinin asgari işçilik maliyetini karşıladığı belirtilmiştir.

Bu durum, aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunmasında mevzuata aykırılık olmadığı sonucuna varılmasına yol açmıştır. Kurul, başvuru sahibinin itirazen şikayet başvurusunu reddederek, ihale sürecinin devam etmesine olanak tanımıştır. Bu karar, ihale süreçlerinde aşırı düşük tekliflerin nasıl değerlendirileceğine dair önemli bir hukuki çerçeve sunmaktadır.

Karar no 2013/MK-29
Karar tarihi 21.01.2013
Toplantı No 2013/007
Gündem No 24
Gündem Konusu 30/01/2012 tarihli ve 2012/UH.I-620 sayılı kararın iptali ve yürütmesinin durdurulması istemiyle açılan davada, Ankara 11. İdare Mahkemesince verilen 09/11/2012 tarihli ve E: 2012/298 sayılı karara ilişkin işlem tesis edilmesi

Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Başhekimliğince 05/12/2011 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan 2011/171474 İKN’lı “2012 Yılı Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni Hizmeti” ihalesine ilişkin olarak, Kemal Çağlar İnş. Elekt. Üret. Tic. San. Ltd. Şti.’nin 21/12/2011 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 26/12/2011 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibi 04/01/2012 tarih ve 561 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 03/01/2012 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunmuş ve Kurulca alınan 30/01/2012 tarihli ve 2012/UH.I-620 sayılı karar ile;

“1) Anılan Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

2) Marmara Temizlik Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan giyim giderlerine ilişkin proforma fatura ve maliyet/satış tutarı tespit tutanağı gönderilmek suretiyle, söz konusu belgelerde yer alan bilgilerin ticari hayatın olağan durumu ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı tespitinin incelenmek ve değerlendirilmek üzere proforma faturayı düzenleyen Arkın Gıda Temiz. Tekstil Ltd. Şti.’nin bağlı bulunduğu İstanbul Atışalanı Vergi Dairesi Müdürlüğü’ne bildirilmesine” karar verilmiştir.

Kemal Çağlar İnş. Elekt. Üret. Tic. San. Ltd. Şti. tarafından anılan Kurul kararının yürütmesinin durdurulması ve iptali istemiyle açılan davada, Ankara 11. İdare Mahkemesinin 28/03/2012 tarihli kararı ile “yürütmenin durdurulması isteminin reddine” karar verilmesi üzerine, davacı tarafından Ankara Bölge İdare Mahkemesi nezdinde itirazda bulunulmuştur.

Ankara Bölge İdare Mahkemesinin 03/05/2012 tarihli ve İtiraz No:2012/2018 sayılı kararı ile;

“… Olayda, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olduğu öne sürülmekte ise de, ihaleyi yapan idarece yaklaşık maliyet hesabında giyim için toplam 134.332,64 TL tespit edildiği halde ihale üzerinde bırakılan isteklinin giyim malzemeleri için teklif ettiği 17,68 TL bedel hayatın olağan akışı ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığından, aşırı düşük açıklamaları uygun bulunmayarak değerlendirme dışı bırakılmaları yönünde düzeltici işlem belirlenmesi gerektiği sonucuna varılmakla davacı şirketin bu yöndeki isteminin reddine yönelik dava konusu Kamu İhale Kurulu kararında hukuka uyarlık görülmemiştir.”gerekçesiyle yürütmenin durdurulmasına karar verilmesi üzerine Kamu İhale Kurulunun 04/06/2012 tarihli ve 2012/MK-166 sayılı kararı ile;

“1) Kamu İhale Kurulu’nun 30.01.2012 tarih ve 2012/UH.I-620 sayılı kararının, anılan Mahkeme kararının gerekçelerinde hukuka uyarlık bulunmadığı belirtilen kısmı ile “4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,” ilişkin hüküm fıkrasının 1 inci maddesinin iptaline,

2) Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda; Marmara Temizlik Ltd. Şti.’nin teklifinin reddedilerek bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi hususunun 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem olarak belirlenmesine”karar verilmiştir.

Bu defa Ankara 11. İdare Mahkemesinin 09/11/2012 tarihli ve E:2012/298 ve K:2012/1881 sayılı kararı ile

“… Dosyadaki mevcut bilgi ve belgelere göre, ihale üzerinde kalan isteklinin 2532 parça giyim malzemesine ilişkin olarak teklif ettiği 17,68 TL bedel ticari hayatın olağan durumuyla ve ekonomik verilerle ilgili genel bilgilerle uyumlu olmadığı iddia edilmekte ise de, isteklinin bu fiyatları Tebliğde yer alan hükümlere uygun olarak serbest muhasebeci mali müşavir tarafından onaylanan belge (maliyet/satış tutanağı) ile belgelediği ayrıca ihaleyi gerçekleştiren idarece maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarının ilgili vergi dairesine gönderildiğinin bildirildiği, bunun yanında isteklinin teklif ettiği işçilik bedelinin de asgari işçilik maliyetini karşıladığı dolayısıyla ihale üzerinde kalan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunmasında mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmakla, davacı şirketin yaptığı itirazen şikayet başvurusunun reddine ilişkin dava konusu Kurul kararında hukuka aykırılık görülmemiştir.”gerekçeleriyle davanın reddine karar verilmiş olup, söz konusu karar 02/01/2013 tarihinde Hukuk Danışmanlığına tebliğ edilmiştir.

Anayasanın 138 inci maddesinin dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin, mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır. Öte yandan, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 28 inci maddesinin birinci fıkrasında; Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan kararın icaplarına göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle;

1) Kamu İhale Kurulunun 04/06/2012 tarihli ve 2012/MK-166 sayılı kararının iptaline,

2) Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

Mahmut GÜRSES

Başkan

Kazım ÖZKAN

II. Başkan

Ali Kemal AKKOÇ

Kurul Üyesi

Erkan DEMİRTAŞ

Kurul Üyesi

Ahmet ÖZBAKIR

Kurul Üyesi

Mehmet Zeki ADLI

Kurul Üyesi

Hasan KOCAGÖZ

Kurul Üyesi

Hamdi GÜLEÇ

Kurul Üyesi

Mehmet AKSOY

Kurul Üyesi