Aşırı düşük teklif açıklamalarında yalnızca tevsik edici belgelerin varlığı yeterli midir? (KİK)

Kartal Eğitim Araştırma HastanesiBaştabipliği tarafından 29.11.2011 tarihinde açık ihale usulüile yapılan “265 Kişi İle Personel Çalıştırılmasına Dayalı 24 Aylık Veri Hazırlama Kontrol İşletmeni Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Kemal Çağlar İnş. Elekt. Üret. Tic. San. Ltd. Şti. tarafından 30.12.2011 tarihinde yapılan itirazen şikâyet başvurusu üzerine, Kamu İhale Kurulunun 23.01.2012 tarih ve 2012/UH.III-513 sayılı kararı ile; “4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.

Davacılar Kemal Sosyal Hizmetler Tic. Ltd. Şti. ve Kemal Çağlar İnş. Elekt. Üret. Tic. San. Ltd. Şti. tarafından anılan kararın iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle açılan davada, Ankara 13. İdare Mahkemesinin 21.03.2012 tarihli ve E:2012/303 sayılı kararı ile;

“Dosyanın incelenmesinden; davacı şirketlerce Kartal Eğitim Araştırma Hastanesi’nce gerçekleştirilen 2011/171726 ihale kayıt numaralı “265 Kişi İle Personel Çalıştırılmasına Dayalı 24 Aylık Veri Hazırlama Kontrol İşletmeni Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak yaptıkları itirazen şikâyet başvurusunun reddine ilişkin 23.01.2012 günlü ve 2012/UH.III-513 sayılı Kamu İhale Kurulu kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Olayda: Kartal Eğitim Araştırma Hastanesi Baştabipliği tarafından “265 Kişi İle Personel Çalıştırılmasına Dayalı 24 Aylık Veri Hazırlama Kontrol İşletmeni Hizmet Alımı” işinin açık ihale usulüile ihaleye çıkarıldığı, yaklaşık maliyetin hazırlanmasında işçilik ücretinin asgari ücret, giyim giderinin ise piyasa fiyatları esas alınarak toplam 9.798.002,99 TL olarak belirlendiği, idarece yaklaşık maliyet içerisinde 265 personele verilecek toplam giyim maliyetini 42.438,27 TL olarak hesapladığı, karsız yaklaşık maliyetin ise 9.612.182,71 TL olarak tespit edildiği, %3 sözleşme giderleri dahil giyim bedeli hariç asgari işçilik maliyetinin ise 9.569.744,44 TL olduğu, karsız yaklaşık maliyetin altındaki tekliflerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldıktan sonra 9.569.798,90 TL bedeli teklif eden Marmara Tem. Hiz. Gıda Bilg. Rekl. ve Org. San. ve Tic. Ltd. Şti. ekonomik açıdan en avantajlı teklif, 9.572.529,44 TL bedeli teklif eden Çağ Yapı İnş. Taah. Gıda Tem. Bil. Tic. ve Ltd. Şti. ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci firma olarak belirlendiği, aşırı düşük teklif açıklaması istenilen ve Kurul tarafından aşırı düşük teklif açıklaması mevzuata uygun görülerek ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak kabul edilen Marmara Tem. Hiz. Gıda Bilg. Rekl. ve Org. San. ve Tic. Ltd. Şti. açıklamasında; giyim için toplam 22,26 TL, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi kabul edilen Çağ Yapı İnş. Taah. Gıda Tem. Bil. Tic. ve Ltd. Şti. ise giyim için toplam 74,20 TL bedel öngördüğü, davacı şirketlerce verilen teklif içindeki giyim bedelinin ise 38.425,00 TL olduğu, Kurul tarafından giyim maliyetleri açısından iki şirketçe teklif edilen bedellerin ticari hayatın olağan akışına aykırı bulunmasına karşın aşırı düşük sorgulamasındaki tevsik edici belgelerin mevzuata uygun olması nedeniyle aşırı düşük açıklamasıının kabul edildiği, ihale üzerinde bırakılan Marmara Tem. Hiz. Gıda Bilg. Rekl. ve Org. San. ve Tic. Ltd. Şti. firmasının aşırı düşük teklif açıklama dosyası incelendiğinde; ayni giyim bedelinin tevsik edilmesi amacıyla Arkın Gıda Temizlik Tekstil San. Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen ve SMMM Hasan Gürsoy tarafından onaylanan 29.11.2011 tarihli ve 22,26 TL tutarında proforma fatura sunulduğu, SMMM Hasan Gürsoy tarafından proforma fatura üzerine “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresi yazılarak imzalandığı, ihalede 2. avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen Çağ Yapı İnş Taah. Gıda Tem. Bilg. Tic. ve Ltd. Şti. firmasının aşırı düşük teklif açıklama dosyası incelendiğinde ise; ayni giyim bedelinin tevsik edilmesi amacıyla Çelikoğlu Temizlik – Mehmet Çelik tarafından düzenlenen ve SMMM Hazım Turgut tarafından onaylanan 28.11.2011 tarihli ve 42,40 TL tutarında proforma fatura sunulduğu, proforma faturanın maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.5) ile birlikte sunulduğu, SMMM Hazım Turgut tarafından proforma fatura üzerine “Birim satış tutarının, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre çıkartılan ve tarafımdan onaylanan maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresi yazılarak imzalandığı görülmektedir.

Her ne kadar söz konusu şirketlerce tevsik edici belgelerin ilgili mevzuatına uygun olarak tanzim edilerek idareye sunulduğu ve Kurul tarafından da, söz konusu firmaların aşırı düşük teklif açıklamaları uygun görülmüş ise de; idarenin yaklaşık maliyetinde giyim için öngördüğü toplam 42.438,27 TL maliyet de dikkate alındığında, söz konusu iki firmanın giyim için teklif ettiği tutarlar ile söz konusu giyim maliyetinin karşılanmasının mümkün olmadığı gibi belirtilen miktarların ticari hayatın olağan akışına aykırı olduğu, bu haliyle davaya konu ihaleye ilişkin işin 4734 sayılı Kanun’un 5. maddesinde belirlenen saydamlık, rekabet, güvenirlik, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması gibi temel ilkelere uygun olarak yürütülemeyeceği sonucuna varıldığından, söz konusu şirketlerin aşırı düşük sorgulamasında verdikleri açıklamaların kabul edilmemesi gerekirken, salt tevsik edici belgelerin hukukiliği dikkate alınarak davacının itirazen şikâyet başvurusunun reddine ilişkin davaya konu Kurul kararında hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Davaya konu işlemin uygulanması halinde telafisi güç veya imkansız zararlara neden olacağı açıktır.

Açıklanan nedenlerle; hukuka aykırılığı açık olan dava konusu işlemin; uygulanması halinde telafisi güç zararlar doğabileceğinden 2577 sayılı Kanun’un 27. maddesi uyarınca teminat alınmaksızın yürütülmesinin durdurulmasına…..oy çokluğuyla karar verilmiştir.“

Denilerek dava konusu işlemin yürütülmesinin durdurulmasınaoy çokluğuyla karar verilmiştir.

Anayasanın 138 inci maddesinin dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin, mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

Öte yandan, 2577 sayılı İdari yargılama Usulü Kanununun 27/2 maddesinde; Danıştay veya idari mahkemelerin, idari işlemin uygulanması halinde telafisi güç veya imkansız zararların doğması ve idari işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartlarının birlikte gerçekleşmesi durumunda gerekçe göstererek yürütmenin durdurulmasına karar verebileceği, aynı Kanunun 28/1 maddesinde ise; Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan Kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerektiğinden,

Açıklanan nedenlerle;

1) Kamu İhale Kurulunun 23.01.2012 tarihli ve 2012/UH.III-513sayılı kararının iptaline,

2) Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.