Aşırı düşük teklif açıklamalarında yevmiye defteri kayıt adedinin boş bırakılması ve meslek mensubu onay eksikliği mevzuata aykırılık (KİK)

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Toplu Konut İdaresi Başkanlığı tarafından yapılan 2020/691694 ihale kayıt numaralı “İstanbul İli, Ataşehir İlçesi, Şerifali Çiftliği (GÖB Alanı) 1 Etap 513 Konut ve 28 Adet Dükkan İnşaatı ile Altyapı ve Çevre Düzenlemesi İşi” ihalesine ilişkin olarak Ali Acar İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. itirazen şikâyet başvurusunda bulunmuş ve Kurulca alınan 02.06.2021 tarihli ve 2021/UY.II-1110 sayılı karar ile “Başvurunun reddine” karar verilmiştir.

Davacı Ali Acar İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından anılan Kurul kararının iptali istemiyle açılan davada, Ankara 3. İdare Mahkemesinin 08.10.2021 tarihli ve E:2021/1156, K:2021/1446 sayılı kararında “… Dava konusu işlemin, davacının iddialarının bir kısmının görev yönünden reddine ilişkin kısmı bakımından;

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri uyarınca, ihalenin başlangıcından sözleşmenin imzalanmasına kadar olan süre içerisinde ihale makamı tarafından yapılan işlemlere karşı, istekli veya istekli olabilecekler tarafından, anılan kanun hükümlerinde öngörülen usullere göre ihaleyi yapan idareye yapılacak şikâyet başvurusundan sonra, Kamu İhale Kurumu’na itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabileceği açıktır.

Davaya konu ihalede ihale komisyonunun 02.03.2021 tarih ve 27004 sayılı kararı ile davacının teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlendiği, teklifi değerlendirme dışı bırakılan Miraç-Yol Altyapı Üstyapı İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketinin itirazen şikayet başvurusu üzerine kurul tarafından 07.04.2021 tarih ve 2021/UY.II-782 sayılı karar ile başvuranın teklifinin geçerli sayılmasına karar verilerek ihale işlemlerinin bu aşamadan itibaren devam ettirilmesine karar verildiği, bu karar üzerine ihale komisyonunun 14.04.2021 tarih ve 51125 sayılı kararı ile anılan şirketin teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif, davacının teklifinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak tespit edildiği, bu karara karşı davacı tarafından şikayet ve itirazen şikayet yollarına gidildiği, itirazen şikayet başvurusuna konu itirazların bir kısmının kurulun yukarıda belirtilen düzeltici işlem mahiyetindeki kararına itiraz niteliğinde olduğu gerekçesiyle görev yönünden reddedildiği görülmüştür.

Davacının teklifinin 02.03.2021 tarih ve 27004 sayılı ihale komisyonu kararında ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenmişken 14.04.2021 tarih ve 51125 sayılı ihale komisyonu kararı ile davacının teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği, bu suretle davacının menfaatinin etkilendiği ve davacı tarafından ihaleyi gerçekleştiren idarece tesis edilen 14.04.2021 tarih ve 51125 sayılı ihale komisyonu kararına karşı yapılan şikâyet başvurusunun reddi üzerine itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmasının daha önce alınan kurul kararına itiraz niteliğinde olmadığı birlikte değerlendirildiğinde itirazen şikâyet başvurusunun esasının incelenmesi suretiyle bir karar verilmesi gerekirken, dava konusu işlemin başvurudaki iddiaların bir kısmının görev yönünden reddine ilişkin kısmında hukuki isabet bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır. …” gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bahse konu Mahkeme kararını yerine getirmek üzere alınan Kamu İhale Kurulu’nun 03.11.2021 tarihli ve 2021/MK-420 sayılı kararı ile “… 1- Kamu İhale Kurulunun 02.06.2021 tarihli ve 2021/UY.II-1110 sayılı kararının iptaline,

2- Başvuru sahibinin iddialarının esasının incelenmesine …” karar verilmiştir.

03.11.2021 tarihli ve 2021/MK-420 sayılı Kurul kararı doğrultusunda yapılan esas inceleme sonucunda, Kamu İhale Kurulu tarafından 22.12.2021 tarihli ve 2021/UY.II-2330 sayılı kararı ile “… Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine …” karar verilmiştir.

Anılan Mahkeme kararına karşı Kurum tarafından temyiz yoluna başvurulması üzerine, Danıştay Onüçüncü Dairesinin 30.12.2021 tarihli ve E:2021/4691, K:2021/5546 sayılı kararı ile “… İdare Mahkemesi kararının, 9. iddia bakımından başvurunun görev yönünden reddedilmesine ilişkin Kurul kararının iptaline ilişkin kısmının incelenmesi;

Davacı Miraç-Yol Altyapı Üstyapı İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş.nin itirazen şikâyet başvurusunda özetle “ANLZ-ŞK” poz numaralı iş kaleminin analiz girdisi olan “özel kilit-şaft kapağı kilidi” girdisi, “EÖBF.41” poz numaralı iş kalemi ve “MEK-003” poz numaralı iş kalemi için sunulan fiyat teklifleri ile birlikte sunulan ve TÜRMOB tarafından düzenlenen meslek mensubuna ilişkin faaliyet belgesinin açıklamaların teslim tarihi itibariyle geçerlilik sürelerinin dolduğu ve “ÖZEL-29″ poz numaralı iş kalemi için sunulan fiyat teklifine dayanak teşkil eden satış tutarı tespit tutanağında işçilik kalemi kısımlarına ilişkin yevmiye defteri kayıt adedi doldurulmadığı gerekçeleriyle aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun kabul edilmediği, mevzuatta faaliyet belgelerinin geçerlilik sürelerine ilişkin bir düzenleme bulunmadığı, idare tarafından bir şüphe duyuluyor ise meslek mensubunun bağlı olduğu oda ile araştırma yapılabileceği…” iddialarına yer verildiği, davalı idare tarafından 07.04.2021 tarih ve 2021/UY.II-782 sayılı Kurul kararı ile anılan iddialar kapsamında değerlendirme yapıldığı görülmektedir.

Davacı tarafından yapılan itirazen şikâyet başvurusunda ise özetle, “Anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında “Doğalgaz Abonelik ve Doğalgaz Proje Gaz Açma İşlemlerinin Yapılması”, “Çelik Kapı Yapılması”, “Atık Ayrıştırma Paslanmaz Çelik Baca ve Otomasyon Sistemleri”, “Aydınlatma Direği ve Armatür Dâhil (Led-40W)”, “90×220 Cm Laminat İç Kapı Kanadı ve Kasası Yapılması ve Yerine Konulması”, “90×220 Cm Laminat İç Kapı Kanadı ve Kasası Yapılması ve Yerine Konulması) (Kum Desenli)”, “Ahşap Görünümlü Plastik Doğrama İmalatı Yapılması”, “Çapraz Bağlı Poliüretan Köpük”,”C12 Beton Harçları”, “C25 Beton Harçları”, “C30 Beton Harçları”, “Kazı Malzemesi Nakliyesi”, “Beton Çelik Çubuğu Q8-Q12 Mm”, “Beton Çelik Çubuğu Q14-Q32 Mm” iş kalemlerine ilişkin sunduğu fiyat tekliflerinin ilgili alanlarda faaliyet gösteren firmalardan alınmadığı, söz konusu fiyat tekliflerine dayanak teşkil eden satış tutarı tespit tutanaklarında fiyat teklifi alınan malların ağırlıklı ortalama satış tutarının 2020 yılı hesap döneminin 3 ve 4’üncü dönemine ait olduğu, söz konusu tespit tutanaklarında yer alan faturalara ilişkin tabloda yine 2020 yılının aynı dönemlerine ait faturalara yer verildiği, bahse konu fiyat tekliflerine dayanak teşkil eden satış tutarı tespit tutanaklarında yer alan faturalara ilişkin tabloda imalatlara ilişkin öngörülen toplam satış miktarının, anılan isteklice sunulan analizlerdeki ihale konusu işte yapılmasının öngörüldüğü imalatların miktarının en az 1/20 oranı kadar satış miktarı olması şartının ve ağırlıklı ortalama satış tutarlarının %80’ini sağlamadığı, anılan tutanaklardaki “yevmiye defteri kayıt adedi” başlıklı satırların boş bırakıldığı, ilgili meslek mensubuna ilişkin faaliyet belgesinin geçerlilik tarihinin fiyat teklifinin verildiği tarihte geçerli olmadığı, söz konusu fiyat tekliflerinin ekinde imza sirküleri sunulmadığı veya sunulan imza sirkülerinin süresinin dolduğu veya sunulan imza sirkülerindeki imza ile fiyat teklifi üzerinde yer alan imzaların uyumlu olmadığı…” iddialarına yer verilmiştir.

Yukarıda belirtilen iddiaların incelenmesinden, davalı idarece davacı tarafından ileri sürülen iddiaların 07.04.2021 tarih ve 2021/UY.II-782 sayılı Kurul kararıyla incelendiğinin ifade edildiği, ancak, “tutanaklardaki “yevmiye defteri kayıt adedi” başlıklı satırların boş bırakıldığı, ilgili fiyat teklifi ve dayanağı tespit tutanaklarının meslek mensubuna ait iletişim bilgilerine yer verilerek ilgili meslek mensubu tarafından onaylanmadığı, ilgili meslek mensubuna ilişkin faaliyet belgesinin geçerlilik tarihinin fiyat teklifinin verildiği tarihte geçerli olmadığı,” iddiaları aynı olmakla birlikte ileri sürülen bütün iddiaların aynı olmadığı, ilave iddiaların da yer aldığı, davacı tarafından ileri sürülen iddiaların tamamının anılan Kurul kararıyla incelenmediği, Kurul kararlarından bu durumun anlaşıldığı, dolayısıyla 07.04.2021 tarih ve 2021/UY.II-782 sayılı Kurul kararıyla incelenen iddialar dışında farklı iddiaların ileri sürüldüğü anlaşılmıştır.

Bu itibarla, itirazen şikâyet başvurusunun 9. iddia bakımından görev yönünden reddine dair dava konusu Kurul kararında hukuka uygunluk, anılan Kurul kararının 9. iddia yönünden iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla hukuki isabetsizlik bulunmamaktadır. …” gerekçeleriyle başvuru sahibinin 9’ncu iddiasının görev yönünden reddine dair Kurul kararının iptaline yönelik Mahkeme kararının, farklı gerekçeyle onanmasına karar verilmiştir.

Anayasa’nın 138’inci maddesinin dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

Ayrıca, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28’inci maddesinin birinci fıkrasında, mahkemelerin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1) Kamu İhale Kurulu’nun 03.11.2021 tarihli ve 2021/MK-420 sayılı kararı ile esasının incelenmesine geçilen ve 22.12.2021 tarihli ve 2021/UY.II-2330 sayılı kararı ile esas incelemesi yapılan, başvuru sahibinin 9’uncu iddiasında yer alan “tutanaklardaki “yevmiye defteri kayıt adedi” başlıklı satırların boş bırakıldığı, ilgili fiyat teklifi ve dayanağı tespit tutanaklarının meslek mensubuna ait iletişim bilgilerine yer verilerek ilgili meslek mensubu tarafından onaylanmadığı, ilgili meslek mensubuna ilişkin faaliyet belgesinin geçerlilik tarihinin fiyat teklifinin verildiği tarihte geçerli olmadığı” hususları ile ilgili kısımlarının iptaline,

2) Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, Kamu İhale Kurulu’nun 02.06.2021 tarihli ve 2021/UY.II-1110 sayılı kararının yukarıda belirtilen iddia ile ilgili görev yönünden reddine ilişkin kısmının hukuki geçerliğini koruduğuna,

Oybirliği ile karar verildi.