|
ÖZET: Kamu İhale Kurulu, bir ihale sürecinde davacının teklifinin hatalı olduğunu ve bu hatanın aşırı yük oluşturacağını tespit etmiştir. İdare tarafından belirlenen yaklaşık maliyet ile davacının teklif ettiği fiyat arasındaki fark, davacının aşırı düşük teklif açıklaması istenmediği için ihalenin üzerinde bırakılması durumunu doğurmuştur. Ancak, davacının teklifinin hatalı olduğu ve bu fiyat üzerinden ihale konusu araçları teslim etmesinin kendisine aşırı bir yük getireceği anlaşılmıştır.
Danıştay, bu durumun ölçülülük ilkesinin ihlali olduğunu belirterek, davacının itirazen şikayet başvurusunun reddine dair Kurul kararının hukuka aykırı olduğuna hükmetmiştir. Anayasa ve İdari Yargılama Usulü Kanunu çerçevesinde, mahkeme kararlarına uyulması gerektiği vurgulanmış ve Kamu İhale Kurulu’na düzeltici işlem tesis etme yükümlülüğü getirilmiştir. Bu bağlamda, davacının başvurusunun kabul edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. |
| Karar no | 2023/MK-25 |
|---|---|
| Karar tarihi | 01.02.2023 |
| Toplantı No | 2023/010 |
| Gündem No | 55 |
| Gündem Konusu | 2019/180036 İhale Kayıt Numaralı “Silindir İş Makinesi, Kren, Çekici Araç, Orman Yangın Söndürme Aracı Ve Yangın Personel Eskort Aracı Alımı” İhalesi |
Milli Savunma Bakanlığı İzmir Tedarik Bölge Başkanlığı tarafından yapılan 2019/180036 ihale kayıt numaralı “Silindir İş Makinesi, Kren, Çekici Araç, Orman Yangın Söndürme Aracı ve Yangın Personel Eskort Aracı Alımı” ihalesine ilişkin olarak Timsan Traktör Üretim Montaj San. ve Tic. A.Ş. itirazenşikayet başvurusunda bulunmuş ve Kurulca alınan 31.10.2019 tarihli ve 2019/UM.I-1416 sayılı karar ile “4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,” karar verilmiştir.
Davacı Timsan Traktör Üretim Montaj San. ve Tic. A.Ş. tarafından anılan Kurul kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle açılan davada, Ankara 8. İdare Mahkemesinin 19.12.2019 tarihli ve E:2019/2233, K:2019/2698 sayılı kararı ile “davanın reddine” karar verildiği, anılan kararın davacı tarafından temyizi üzerine Danıştay Onüçüncü Dairesinin 08.12.2022 tarihli ve E:2020/712, K:2022/4691 sayılı kararında “Her ne kadar uyuşmazlığa konu başvurunun reddine dair işlemin kanunî bir dayanağının mevcut olduğu, isteklilerin tekliflerini verirken gerekli özeni göstermekle, idarenin de ihtiyaçlarını en kısa sürede ve en uygun şartlarla karşılamakla mükellef olduğu açıksa da, ölçülülük ilkesinin alt ilkesi olan orantılılık ilkesi gereği kişilerin mülkiyet hakkının sınırlandırılması hâlinde elde edilmek istenen kamu yararı ile bireyin hakları arasında adil bir dengenin kurulması gerekmektedir. Bu adil denge, davacının şahsî olarak aşırı bir yüke katlandığının tespit edilmesi durumunda bozulmuş olacaktır. Somut olayda, idare tarafından 4 adet çekici için yaklaşık maliyetin 842.000,00-TL olarak belirlendiği, diğer istekli tarafından 553.800,00-TL fiyat teklif edildiği, davacı tarafından 727.200,00-TL’lik teklifte 10.000,00-TL tenzilât yapılarak 717.200,00-TL fiyat teklifi verilmek istenirken sehven 10.000,00-TL teklif verildiği, idari şartname gereği aşırı düşük teklif açıklaması istenilmediğinden ihalenin davacının üzerinde bırakıldığı, basiret sahibi bir kimsenin bu şekilde teklif vermeyeceğinin ve teklifin hatalı verildiğinin aşikâr olduğu, davacının teklif ettiği fiyat üzerinden ihale konusu araçları idareye teslim etmesi durumunda aşırı bir yüke katlanmak zorunda kalacağı anlaşılmaktadır. Bu itibarla, davacının itirazen şikâyet başvurusunun reddi yolundaki dava konusu Kurul kararında hukuka uygunluk, davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet bulunmamaktadır.”denilerek mahkeme kararının bozulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
Anayasa’nın 138’inci maddesinin dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.
Ayrıca, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28’inci maddesinin birinci fıkrasında, mahkemelerin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.
Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
1) Kamu İhale Kurulunun 31.10.2019 tarihli ve 2019/UM.I-1416 sayılı kararının iptaline,
2) Anılan Danıştay Onüçüncü Dairesi kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,
Oybirliği ile karar verildi.