Aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmadan sonuçlandırılan ihale süreci hukuka uygun mudur (KİK)

Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Baştabipliği’nce 04.04.2011tarihinde açık ihale usulüile yapılan “Sonuç Karşılığı Laboratuvar Hizmet Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Gama – Gazi Sağlık Hizm. İnş. Tur. Bilişim Ar-Ge Faal. San. ve Tic. A.Ş.tarafından 29.04.2011 tarihinde yapılan şikâyet başvurusunun reddi üzerine, Kuruma yapılan itirazen şikâyet başvurusu üzerine, Kamu İhale Kurulunun 04.07.2011tarih ve 2011/UH.III-2255sayılı kararı ile;

“4734 sayılı Kanunun 54’üncü maddesinin onuncu fıkrasının (c) bendi gereğince, başvurunun reddine” karar verilmiştir.

Anılan Kurul kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle, Gama – Gazi Sağlık Hizm. İnş. Tur. Bilişim Ar-Ge Faal. San. ve Tic. A.Ş. tarafından açılan davada, Ankara 4. İdare Mahkemesi 22.12.2011 tarih ve E:2011/1727 sayılı kararı ile,

“Yürütmenin durdurulması isteminin reddine”karar vermiştir.

Davacı tarafından anılan karara karşı yapılan itiraz üzerine Ankara Bölge İdare Mahkemesinin 01.02.2012 tarih ve Y.D. İtiraz No:2012/408 sayılı kararı ile;

“…Mahkememizce yapılan inceleme sonucunda davacı tarafından itirazen şikayete konu edilen ihale üzerinde kalan isteklinin teklifinin idari ve teknik şartnamelerdeki koşulları taşımadığı ve ihale dokümanına (Teknik Şartnamenin 8.1. md.) ilişkin 11 iddia yönünden davalı Kamu İhale Kurumunca tesis edilen işlemde mevzuata aykırılık bulunmamıştır.

Davacının aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerektiği halde yapılmamasının mevzuata aykırı olduğu yönündeki iddiasına gelince;

Her ne kadar davacının aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması gerekirken yapılmamasının mevzuata aykırı olduğuna ilişkin itirazı davalı idarece özetle; ihale konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı bir iş olmayıp, isteklilerin tekliflerini Teknik Şartnamede istenen testlerin, cihaz, kit, sarf malzemesi, çalıştırılacak personel, gerekli eğitim/araştırma giderleri ve anılan şartnamedeki tüm giderleri dikkate alarak oluşturacakları ve puan başına teklif birim fiyat üzerinden teklif verecekleri, verilen tekliflerin tüm bu giderleri kapsadığının kabul edilmesi gerektiği, bu durumda bazı maliyet bileşenlerine dayanarak isteklilerin ihale konusu işi yerine getiremeyeceğini iddia etmenin yerinde olmadığı, ihalede, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif fiyatının yaklaşık maliyete göre düşük olduğu görülmekle birlikte, idarece yaklaşık maliyetin Sağlık Uygulama Tebliği’ne göre Teklif Edilebilecek Maksimum Birim Tetkik Fiyatı esas alınarak hesaplandığı, bu durum ve ihalede verilen diğer teklifler göz önüne alındığında, ihale komisyonunun kendisine tanınan takdir hakkı çerçevesinde kalarak isteklilerce sunulan tekliflerin aşırı düşük olmadığı yönünde işlem tesis ettiği, bu şekilde sonuçlandırılan ihalede mevzuata aykırılık olmadığından bahisle itirazen şikayet başvurusu reddedilmiş ise de; mezkur yasa ve yönetmelik hükümlerine göre ihalede aşırı düşük sorgulaması yapılırken öngörülen kriterlerden (diğer teklifler veya yaklaşık maliyet) hangisi seçilmiş ise o kriter baz alınarak verilen tekliflerin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmaları gerekmekte olup, dava konusu ihalede de ihaleyi yapan idarece yaklaşık maliyetin tespit edilerek tekliflerin yaklaşık maliyete göre değerlendirildiği, buna göre idarece tespit edilen yaklaşık maliyete göre ihalede sunulan ve geçerli kabul edilen davacı ve ihale üzerinde kalan istekliye ait tekliflerin düşük olduğu, öte yandan; davalı tarafından, ihaleyi yapan idarece yaklaşık maliyetin SUT’a göre Teklif Edilebilecek Maksimum Birim Tetkik Fiyatı esas alınarak hesaplandığı, bu şekilde hesaplanan yaklaşık maliyetin ihale komisyonuna tekliflerin aşırı düşük olup olmadığı hususunda takdirde bulunma hakkı tanıdığı belirtilmiş ise de, ihale mevzuatında bu şekilde bir düzenlemenin öngörülmediği de dikkate alındığında, yaklaşık maliyetin altında olduğu tespit edilen geçerli tekliflerin ihale komisyonunca aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutularak teklif sahiplerince yapılacak yazılı açıklamalara göre bir değerlendirme yapılıp ihalenin sonuçlandırılması gerekmekte iken, aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın sonuçlandırılan ihalede yapılan itirazen şikayetin mezkur gerekçe ile reddedilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmemiştir.

Kaldı ki, aşırı düşük teklif sorgulamaları ihalenin yapılması sürecinde idarelere tanınan takdir yetkisini bertaraf edici bir unsur olmayıp, idarelerin kamu hizmetini yürütmek için yapacakları alımlarda, saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenilirliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarda ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlayacak kural, koşul ve tedbirlerden olup, aşırı düşük teklif sorgulaması sonucu açıklamaları yeterli görülen tekliflerin, ihaleyi yapan idarelerce, geçerli kabul edilerek değerlendirmeye alınmasına da engel değildir.”

şeklinde gerekçe belirtilerek “davacı itirazının kabulüne, Ankara 4. İdare Mahkemesi’nin 22.12.2011 gün ve E:2011/1727 sayılı yürütmenin durdurulması isteminin reddine ilişkin kararının kaldırılmasına, hukuka aykırılığı açık olan dava konusu işlem; uygulanması halinde telafisi güç zararlar doğurabileceğinden 2577 sayılı Kanunun 27. maddesi uyarınca teminat aranmaksızın yürütmenin durdurulmasına” karar verilmiştir.

Anayasanın 138 inci maddesinin dördüncü fıkrasında; yasama ve yürütme organları ile idarenin, mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

Öte yandan, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 27’nci maddesinin ikinci fıkrasında; Danıştay veya idari mahkemelerin, idari işlemin uygulanması halinde telafisi güç veya imkansız zararların doğması ve idari işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartlarının birlikte gerçekleşmesi durumunda gerekçe göstererek yürütmenin durdurulmasına karar verebileceği, aynı Kanunun 28’inci maddesinin birinci fıkrasında ise; Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle;

1- Kamu İhale Kurulunun 04.07.2011 tarihli ve 2011/UH.III-2255 sayılı Kararının 11 inci iddiaya ilişkin kısmının iptaline,

2- Anılan mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 4734 sayılı Kanunun 54 üncü maddesinin onuncu fıkrasının (b) bendi gereğince, 11 inci iddiaya ilişkin olarak düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.