Aşırı düşük teklif sorgulamasında dikkate alınacak ve dikkate alınmaması gereken hususlar nelerdir (KİK)

14.05.2008 tarih ve 06.02.04.0198/2008-46E sayılı Esas İnceleme Raporunda;

            T.C. Alanya İlçesi Kestel Belediye Başkanlığı Fen İşleri Müdürlüğü’nce 04.02.2008 tarihinde Açık İhale Usulü ile yapılan “Kestel (Antalya) Kanalizasyon İnşaatı” ihalesine ilişkin olarak Tekbudak İnşaat Mim. Müh. Ltd. Şti.’nin 17.03.2008 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 21.03.2008 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibinin  07.04.2008 tarih ve 10084 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 07.04.2008 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İdare tarafından gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesinden;

4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin (a) bendi gereğince düzeltici işlem tesis edilmesine,

Karar verilmesinin uygun olacağı hususlarına yer verilmiştir.

Esas İnceleme Raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikayet dilekçesinde özetle;

1) Firmalarının teklifinin ihale komisyonu tarafından aşırı düşük bulunarak değerlendirme dışı bırakılmasında kanun ve ikincil mevzuata uyarlık bulunmadığı,

            2) İhale üzerinde bırakılan firma tarafından sunulan iş deneyim belgesinin mevzuata uygun olarak düzenlenmiş bir iş deneyim belgesi olmadığı, belgeye konu işin benzer iş tanımına uymadığı, bu belgede bulunan eksikliklerin idare tarafından araştırılmadan belgenin geçerli kabul edildiği,

            3) İhalede istenilen ISO 9001 Kalite Yönetim Sistemi Belgesi ile ISO 14001 Çevre Yönetim Sistemi Belgesinin kendi firmaları tarafından sunulduğu ancak ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulup sunulmadığı hususunun ihale komisyonu tarafından yeterince incelenmediği,

İddialarına yer verilmiştir.

A- Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

            1) Başvuru sahibinin 1 inci iddiasına ilişkin olarak:

            İdare tarafından gönderilen bilgi ve belgelerin incelenmesi neticesinde, ihale komisyonu tarafından 4734 sayılı Kanunun 37 inci maddesine göre geçerli tekliflerin belirlenmesinin ardından Kamu İhale Genel Tebliğinde yer alan açıklamalar doğrultusunda aşırı düşük teklif sınır değerinin belirlendiği, ihale komisyonu tarafından geçerli bulunan bütün tekliflerin aşırı düşük teklif sınır değerinin altında kaldığı, aşırı düşük teklif sınır değerinin altında kalan isteklilere tebliğ edilen yazılar ile 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yazılı açıklama talep edildiği,

Başvuru sahibi tarafından sunulan açıklamalarda 6 maddeden oluşan açıklama yazısı; genel giderler ve kar toplamı tablosu; maliyet cetveli; maliyet cetvelinde yer alan 18 adet imalat kalemine ilişkin analizler; 18 adet imalat kalemine ilişkin analizlere ait yardımcı analizler; Metrajlar; Dumlu Özcan Madencilik’ten alınan 05.03.2008 tarihli, kum-çakıl ve stabilize dolgu malzemelerine ait proforma fatura; Kanaat Grup A.Ş.’den alınan 05.03.2008 tarihli, çam kereste teklifi; Erkon Ltd. Şti.’den alınan 04.03.2008 tarihli, sfero döküm baca kapağın ait proforma fatura; Arier Plastik Ltd. Şti.’den alınan 21.02.2008 tarihli, triplex boru, triplex manşon ve triplex conta teklifi; Arier Plastik Ltd. Şti.’den alınan 05.03.2008 tarihli, PVC çıkışlı C parça ve PVC Boru adaptörü ile  triplex dirsek teklifi; Ankara Beton Boru Ltd. Şti.’den alınan 03.03.2008 tarihli, baca elemanlarına ait teklif; Akıncı Ltd. Şti.’den alınan 05.03.2008 tarihli çimento ve demir teklifi; Demir Çelik Ltd. Şti.’den alınan 05.03.2008 tarihli nervürlü demire ilişkin proforma fatura; Küroğlu A.Ş.’den alınan 05.03.2008 tarihli, tırnaklı contaya ilişkin proforma fatura; Bayındırlar İnşaat Ltd. Şti.’den alınan, 03.03.2008 tarihli malzeme nakliye teklifi; Konya Çimento’dan alınan 05.03.2008 tarihli, hazır beton fiyatı; Beta Ticaret’ten alınan çelik boru, kollektör, rediksiyon, çekvalf, vana ve demontaj parçası teklifi; Anadolu Flygt A.Ş.’den alınan 04.03.2008 tarihli, dalgıç pompa ve ekipmanları ile ilgili teklif; Akın Plastik’ten alınan 04.03.2008 tarihli SDR27.6 PN 6 Boru teklif ve spariş formu; Sekizli’den alınan 05.03.2008 tarihli, monoray vinç teklifi; Çizgi Proje Taahhüt’ten alınan 02.03.2008 tarihli, NYY kablo, transfer panosu, topraklama çubuğu teklifine yer verildiği,

Söz konusu açıklamaların, ihale komisyonu tarafından 10.03.2008 tarihinde düzenlenen “Aşırı Düşük Teklif Sorgulaması Fiyatların İnceleme Tutanağı”nın 3 üncü maddesinde;

1-) Firma tarafından hesaplanan kazı ve dolgu birim metrajlarının toplam keşif üzerinden hesaplanan birim metrajlar ile karşılaştırması sonucunda, firmanın mecra ve baca toplamının 3.397,06 YTL eksik hesaplandığı,

2-) Birim fiyat tariflerinde belirtilen “HDPE esaslı koruge C parçaları ve C parçalarına ait manşon” malzemesi yerine PVC çıkışlı C parçası ve adaptör malzemesine ilişkin olarak sunulan proforma faturadaki fiyatların analizlerde kullanıldığı,

3-) Dumlu Özcan Madencilik firmasından alınmış olan proforma faturada kum-çakıl için 6YTL/ton ve stabilize malzeme için 4 YTL/ton fiyat alınmış olduğu, bu fiyatların analizlerde m³/ton birimine çevrilerek kullanılması gerekirken bu işlemin yapılmamış olduğu, bu dönüşümün yapılması neticesinde kum-çakıl yataklama ve gömlekleme bedelinin 52.822,00 YTL, stabilize dolgu bedelinin147.136,00 YTL eksik hesaplandığı,

4-) Firma tarafından sunulan açıklama yazısının 6 ncı maddesinde belirtilen yüklenici karı ve genel giderler başlığı altında “her türlü vergi, SSK primleri, şantiye giderleri, sözleşme giderleri, KİK payı ve firmamızın karı dikkate alınmıştır.” ifadesine yer verildiği, bu miktarın firma tarafından 283.280,28 YTL olarak hesaplanmış olduğu, ancak belirtilen bedellerin hesaplanması neticesinde minimum SSK bedelinin 78.023,65 YTL, damga vergisinin 19.297,50 YTL, karar pulunun 11.578,50 YTL ve KİK payının 1.286,50 YTL olarak hesaplandığı,

Tespitleri neticesinde 1, 3 ve 4 üncü maddelerde yer alan bedellerin toplam tutarının 313.541,21 YTL olduğu, firma tarafından öngörülen karın ise 283.280,28 YTL olduğu, iki tutar arasındaki fark hesaplandığında firmanın toplam 30.260,93 YTL zarar eder konumda olduğu belirtilerek başvuru sahibi tarafından sunulan açıklamaların yeterli bulunmadığı görülmüştür.

İhale komisyonu tarafından söz konusu isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarına ilişkin olarak 4 madde halinde yapılan değerlendirmelerin incelenmesi neticesinde;

a-) Birinci maddede, ihale komisyonu tarafından, söz konusu işe ait yaklaşık maliyet hesabında yer alan kazı ve dolgu birim imalat miktarları ile istekliler tarafından sunulan analizlerde yer alan kazı ve dolgu birim imalat miktarları arasında karşılaştırma yapıldığı, başvuru sahibi istekli tarafından sunulan açıklamalarda yer alan söz konusu birim imalat miktarlarında yaklaşık maliyete göre fazla veya eksik olan miktarların toplanması neticesinde söz konusu istekli tarafından hesaplanan maliyetin 3.397,06 YTL daha fazla olması gerektiği değerlendirmesinin yapıldığı tespit edilmiş olup, kesin proje üzerinden teklif birim fiyat alınmak suretiyle ihale edilen söz konusu işte, idare tarafından hazırlanan imalat miktarları ile istekliler tarafından hesaplanan imalat miktarlarının birbiriyle tamamen örtüşmesinin beklenemeyeceği düşünüldüğünde, isteklilerin açıklamalarında yer alan imalat miktarları ile idare tarafından yaklaşık maliyet hesaplanırken tespit edilen imalat miktarları mukayese edilmek suretiyle ihale komisyonu tarafından yapılan söz konusu değerlendirmenin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

b-) İkinci maddede, birim fiyat tariflerinde belirtilen bir malzeme yerine farklı bir malzemeye ait proforma faturanın kullanılmış olması nedeniyle birim fiyat tarifinde belirtilen esaslara uyulmadığı değerlendirmesinin yapıldığı tespit edilmiş olup, söz konusu hususun maliyete olan etkisi hakkında her hangi bir değerlendirme yapılmamış olduğu göz önüne alındığında, idare tarafından yapılan söz konusu değerlendirmenin, aşırı düşük teklif sorgulaması bakımından açıklamanın yeterli olup olmadığı hususuna yönelik olmadığından ihale komisyonu tarafından yapılan söz konusu değerlendirmenin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

c-) Üçüncü maddede, söz konusu istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında yer alan ve Dumlu Özcan Madencilik’ten alınan 05.03.2008 tarihli, kum-çakıl ile stabilize dolgu malzemelerine ait proforma faturada yer alan fiyatların birimlerinin proforma faturada ve analizlerde farklı olmasına rağmen gerekli birim dönüşümü yapılmamış olmasından dolayı yapılan hesap hatasına değinildiği görülmüştür.

Anılan proforma faturada 0-3 mm, 0-5 mm ve 0-7 mm malzeme için 6,00 YTL/ton, 7-15 mm ve 15-25 mm malzeme için 5,00 YTL/ton, stabilize dolgu malzemesi için 4,00 YTL/ton fiyat verildiği, “yataklama yapılması” ve “gömlekleme yapılması” isimli alt analizlerde granülometrik çakıl bedelinin YTL/ton ile YTL/m³ arasında dönüşüm yapılmaksızın söz konusu proforma faturadan 6,00 YTL/m³ olarak alındığı, “stabilize dolgu yapılması” alt analizde ise stabilize malzeme bedelinin yine YTL/ton ile YTL/m³ arasında dönüşüm yapılmaksızın söz konusu proforma faturadan 4,00 YTL/m³ olarak alındığı görüldüğünden ihale komisyonu tarafından bu hususa ilişkin olarak yapılan değerlendirmenin yerinde olduğu anlaşılmıştır.

d-) Dördüncü maddede, söz konusu istekli tarafından sunulan açıklama yazısının 6 ncı maddesinde belirtilen yüklenici karı ve genel giderler başlığı altında “her türlü vergi, SSK primleri, şantiye giderleri, sözleşme giderleri, KİK payı ve firmamızın karı dikkate alınmıştır.” ifadesine yer verildiği, bu miktarın firma tarafından 283.280,28 YTL olarak hesaplanmış olduğu, ancak belirtilen bedellerin hesaplanması neticesinde minimum SSK bedelinin 78.023,65 YTL, damga vergisinin 19.297,50 YTL, karar pulunun 11.578,50 YTL ve KİK payının 1.286,50 YTL olarak hesaplandığı ve bu şekilde hesaplanacak ek maliyetlerin teklif bedeline eklenmesi gerektiği değerlendirmesinin yapıldığı görülmüştür.

İhale komisyonu tarafından minimum SSK bedeli, teklif bedelinin %8 i oranındaki işçilik maliyeti üzerinden %37,905 sigorta prim oranı hesaplanmak suretiyle (2.573.000,00×0,08×0,37905) 78.023,65 YTL; damga vergisi, teklif bedelinin %0,075 i alınmak suretiyle 19.297,50 YTL; karar pulu, teklif bedelinin %0,045 i alınmak suretiyle 11.578,50 YTL ve KİK payı teklif bedelinin %0,005 i alınmak suretiyle 1.286,50 YTL olarak hesaplanmıştır.

İdare tarafından gönderilen ve 13.05.2008 tarih ve 13700 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan yazı ve eklerinin incelenmesi neticesinde, ihale komisyonu tarafından yapılan minimum SSK bedeline ilişkin hesabın, İşçilik Oranları Hakkında SSK Genel Müdürlüğünün 07.07.1994 tarih ve 16-85 Ek Genelgesinde belirtilen esaslar çerçevesinde yapıldığı tespit edilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Tekliflerin Alınması ve Değerlendirilmesi” başlıklı XIII üncü bölümünün “H. Aşırı Düşük Teklif Değerlendirmesi” başlıklı kısmının “(a) Yapım İşleri İhalelerinde:” başlığı altında  yer alan “4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesinde,

“İhale komisyonu verilen teklifleri 37 nci maddeye göre değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında belgelendirilmek suretiyle yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü,

40 ıncı maddesinin birinci fıkrasında ise, “37 ve 38 inci maddelere göre yapılan değerlendirme sonucunda ihale, ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren isteklinin üzerinde bırakılır.” hükmü,

Yer almaktadır.

Ayrıca Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 65 inci ve 67 nci maddelerinde benzer hükümler bulunmaktadır.

4734 sayılı Kanunun 40 ıncı maddesinde, ihalenin ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren isteklinin üzerinde bırakılacağı, 38 inci maddesinde ise, aşırı düşük tekliflerin, ihale komisyonlarınca önce tespit edileceği, daha sonra ise bunlar hakkında yazılı açıklama isteneceği ve değerlendirme yapılacağı öngörülmüş iken, uygulamada ihale komisyonlarınca Kanunun öngördüğü aşırı düşük teklif tespit çalışması hiç yapılmayarak ihale doğrudan en düşük teklif sahibine bırakılmakta veya  aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme çalışmaları komisyonlar tarafından teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerle ilgili ayrıntılar hakkında yazılı açıklama istenmeden veyahut yazılı açıklama istenmiş olsa dahi, Kanunun öngördüğü, “Yapım yönteminin ekonomik olması”, “Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar” ile “Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü” hususlarında her hangi bir değerlendirme yapılmaksızın ihalelerin sonuçlandırıldığı tespit edilmiştir.

Bu şekildeki uygulamaların önüne geçilebilmesi için aşırı düşük teklifin tespitinde ve değerlendirilmesinde esas alınacak bazı kıstasların getirilmesine gerek görülmüştür.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 34 üncü maddesinin son fıkrasında;

“Ayrıca, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde ve sözleşmenin uygulanması aşamasında kullanılmak üzere, idarelerce isteklilerden tekliflerinin ekinde; anahtar teslimi götürü bedel işlerde, teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatlar ile bu fiyatlara ilişkin idarenin tanımladığı yapım şartlarına uygun analizler ve teklif bedelini gösteren hesap cetveli; teklif birim fiyatlı işlerde ise, teklif edilen fiyatlara ilişkin idarenin tanımladığı yapım şartlarına uygun analizler, istenebilir.”

Düzenlemesi bulunmaktadır. Bununla birlikte, bazı idarelerin sadece Yönetmeliğin 34 üncü maddesi uyarınca istenen ve isteklilerce teklifleri kapsamında sunulan belgelerin değerlendirilmesi yoluyla Kanunun 38 inci maddesine göre aşırı düşük teklif sorgulaması yaptıkları görülmüştür.

Yönetmeliğin 34 üncü maddesi uyarınca idarelerce istenen ve isteklilerce verilen bilgi ve belgeler, isteklilerin teklif fiyatlarını nasıl hesapladıkları konusunda ihale komisyonunun bilgi sahibi olmasını temin için ve sözleşmenin uygulanması aşamasında kullanmak amacıyla istenmektedir. Bu belgeler Kanunun 38 inci maddesine göre isteklilerce ileri sürülebilecek avantajlara ilişkin açıklamaların tamamını karşılamadığından, ihale komisyonlarının aşırı düşük teklif sorgulamalarını, sadece bu belgeleri kullanarak gerçekleştirmeleri, anılan maddenin uygulandığı anlamına gelmeyecek ve bu maddeye aykırı olacaktır. Bu nedenle, Yönetmeliğin 34 üncü maddesine göre bilgi ve belge istendiği durumlarda da ayrıca aşırı düşük teklif sorgulaması yapılması ve bu kapsamda istekliler tarafından yapılan açıklamaların değerlendirilmesi gerekmektedir.

Bu çerçevede ihale komisyonu; bir yapım işinin ihalesinde geçerli teklifleri tespit ettikten sonra;

a) Yaklaşık maliyetin % 120’sinin üzerindeki ve % 40’ının altındaki, yani yaklaşık maliyeti = 100 olan bir ihalede, 120 nin üzerindeki tekliflerle 40 ın altındaki teklifleri dikkate almaksızın, diğer tekliflerin aritmetik ortalamasını bulur ve bu değeri yaklaşık maliyete bölmek suretiyle (C) değerini elde eder.

b) Ekteki tablodan (C) değerine karşılık gelen (K) değerini bulur.

c) Bu (K) değerini yaklaşık maliyetle çarpmak suretiyle sınır değeri tespit eder ve bu sınır değerin altındaki (yaklaşık maliyetin % 40’ının altındakilerde dahil)  tekliflerin sahiplerinden, teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

Bileşenler, teklifin maliyet bileşenlerini, ayrıntılar ise bunlara ait fiyat analizlerini ifade ettiğinden,

İhale komisyonu, aşırı düşük teklifin maliyet bileşenlerini ve/veya bunlara ait fiyat analizlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler veya yapım işinde kullanılacak avantajlı şartlar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

Hususlarında istekliler tarafından belgelere dayalı olarak yapılan yazılı açıklamaları dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.” açıklaması yer almaktadır.

Söz konusu düzenlemede, idarelerce aşırı düşük teklif sorgulaması aşamasında teklifi aşırı düşük teklif sınır değerinin altında kalan isteklilerden teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntıların yazılı olarak isteneceği, bileşenlerin teklifin maliyet bileşenlerini, ayrıntıların ise bunlara ait fiyat analizlerini ifade ettiği belirtilmiş olup, bunlar dışında belgelere dayalı her hangi bir açıklamaya ihtiyaç duyulması halinde bunların aşırı düşük teklif sorgulama yazısında ayrıca belirtilmesi gerekmektedir. İdare tarafından başvuru sahibine tebliğ edilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısının ve başvuru sahibi tarafından aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin olarak sunulmuş olan açıklamaların, yukarıda anılan mevzuat hükmü doğrultusunda incelenmesi neticesinde, idarece başvuru sahibine tebliğ edilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısında genel bir ifade ile 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesine atıfta bulunularak teklife ilişkin ayrıntıların istendiği, ancak teklife ilişkin hangi ayrıntıların belgelere dayalı olarak açıklanmasının istendiği hususlarının açıkça belirtilmediği tespit edilmiştir.

Bu itibarla, ihale komisyonu tarafından, aşırı düşük teklif açıklamasında bulunan isteklilerin açıklamalarının sunulan analizlerin doğruluğu ve yeterliliği üzerinden değerlendirilmesi gerekmekte iken, başvuru sahibi tarafından sunulmuş olan aşırı düşük teklif açıklamalarında yer alan analizlere yönelik değerlendirmenin yanı sıra başvuru sahibi tarafından öngörülen karın minimum SSK bedelini, damga vergisini, karar pulunu ve KİK payını karşılayıp karşılamadığı ve neticede firmanın kar edip edemeyeceğinin değerlendirilmesi yoluna gidildiği tespit edilmiş olup, başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamalarına ilişkin değerlendirmenin, sunulan analizler üzerinden yapılması gerektiği anlaşılmıştır.

2) Başvuru sahibinin 2 nci iddiasına ilişkin olarak:

            İdareye yapılan şikayet başvurusunda söz konusu iddiaya yer verilmemiş olduğu tespit edildiğinden, bu iddiaya ilişkin değerlendirme iddiaların incelenmesi kapsamında yapılmıştır.

Söz konusu ihaleye ait idari şartnamenin 7.3.1. maddesinde; “İsteklinin, son on beş yıl içinde yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde sözleşme bedelinin en az % 70`i oranında gerçekleştirdiği veya % 50`si oranında denetlediği veyahut yönettiği idarece kusursuz kabul edilen ihale konusu iş veya benzer işlerle ilgili deneyimini gösteren ve teklif edilen bedelin %100 oranından az olmamak üzere tek sözleşmeye ilişkin iş deneyim belgesi.” düzenlemesi ile 7.4. maddesinde; “Yapım işlerinde iş deneyiminde değerlendirilecek benzer işlere dair tebliğde yer alan A/IV ve A/V grubu işler  benzer iş olarak kabul edilecektir ve ihale konusu iş veya benzer işe denk sayılacak mühendislik ve mimarlık bölümleri “İnşaat Mühendisliği”’dir.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan teklif dosyası içerisinde, 31.03.2005 tarihinde “Orange County Su İşleri Yer Altı Suları İdaresi” tarafından “Mikrofiltrasyon, ultraviyole ışık ve ters ozmoz tesisleri” işine ilişkin olarak Mustafa Küçüker adına düzenlenen ve belge tutarı 66.800.278,00 $ olan iş denetleme belgesi ile bu belgeye ilişkin olarak Mustafa Küçükerin söz konusu işin yüklenicisi olan firma bünyesinde  “proje kontrol mühendisi” olarak görevlendirildiğine dair görevlendirme yazısının, Kaliforniya Eyaleti Orange County Bölgesi noteri tarafından düzenlenmiş olan 06.04.2005 tarihli tasdik belgesinin, söz konusu noter tasdik belgesine ilişkin olarak bölge yetkilisi tarafından düzenlenmiş 07.04.2005 tarihli onay belgesi, T.C. Los Angeles Başkonsolosluğu tarafından 13.04.2005 tarihinde düzenlenmiş olan söz konusu iş deneyim belgesine ait onay belgelesindeki imzanın Orange Bölgesi Vilayet Katibine ait olduğuna ilişkin belgenin ve bu belgelere ait Alanya 4. Noterliği Yeminli Tercümanı tarafından yapılmış tercümelerin sunulmuş olduğu, Mustafa Küçüker’in ihale üzerinde bırakılan isteklinin yüzde ellisinden fazla hissesine sahip ortağı olduğu ve şirketi temsile yetkili olduğu tespit edilmiştir.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Belgelerin Sunuluş Şekli” başlıklı 35 inci maddesinin 1 inci fıkrasında; “Bu Yönetmeliğin uygulanmasında idareler; belgelerin aslını veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini isterler.” hükmü,

Aynı Yönetmelik maddesinin 5 inci fıkrasında; “Yerli veya yabancı isteklilerce sunulacak yabancı ülkelerden temin edilen belgelerin, ait olduğu ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve alındığı ülkedeki Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğunca veya Türk Dışişleri Bakanlığınca onaylı olması gerekir.

…………

İdarelerce belgelerin Türkçe tercümelerinin istenildiği hallerde ise, yurt dışından sağlanan resmi belgeler ile idarece  ihale dokümanında belirlenen belgelerin tercümelerinin  Türkiye  Cumhuriyeti Konsolosluğunca veya Türk Dışişleri Bakanlığınca onaylı olması şarttır.” hükmü  bulunmaktadır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin yukarıda belirtilen hükümleri ile, yerli veya yabancı isteklilerce sunulacak yabancı ülkelerden temin edilen belgelerin, ait olduğu ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve alındığı ülkedeki Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğunca veya Türk Dışişleri Bakanlığınca onaylı olmasının istenmesindeki amaç, yabancı ülkeden temin edilen bir belgeyi düzenleyen merciin o ülkede var olan bir mercie ait olduğunun, ayrıca o belgede yer alan imzanın da o merci tarafından imzalandığının teyit edilmesi ve doğrulanmasıdır. İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan iş deneyim belgesine ilişkin olarak Kaliforniya Eyaleti Orange County Bölgesi noteri tarafından düzenlenmiş olan 06.04.2005 tarihli tasdik belgesinde, belgeyi alan ve belgeyi oluşturan ve kurumu temsil eden yetkili insanların imzalarının gerçek olduğunun belirtildiği, söz konusu noter tasdik belgesinin bölge yetkilisi tarafından 07.04.2005 tarihli onay belgesi ile doğrulandığı, T.C. Los Angeles Başkonsolosluğu tarafından ise 13.04.2005 tarihinde düzenlenmiş olan söz konusu iş deneyim belgesini tasdik eden noter onayına ait Orange Bölgesi Vilayet Katibi onay belgelesindeki imzanın Orange Bölgesi Vilayet Katibine ait olduğunun onaylandığı tespit edilmiştir.

Söz konusu iş deneyim belgesinin ve eklerinin ilgili idari şartname ve anılan Yönetmelik hükümleri doğrultusunda incelenmesi neticesinde, idari şartname uyarınca benzer iş tanımında  Yapım işlerinde iş deneyiminde değerlendirilecek benzer işlere dair tebliğde yer alan A/IV grubu işlere de yer verilmiş olduğu ve söz konusu iş deneyim belgesinin bu grupta yer alan işlerden olduğu, söz konusu iş deneyim belgesine ilişkin onayların anılan Yönetmelik hükümlerine uygun olarak yapılmış olduğu, iş deneyim belgesini düzenleyen idare adına belge üzerinde OCWD baş mühendisine ait mühür ve imzanın bulunduğu, bu mühür üzerine yazılmış olan tarihin belgenin düzenlenme tarihi olmayıp Kaliforniya Eyaleti Profesyonel Mühendisler ve Sürveyanlar Odası tarafından tesis edilen dönemlik imza yetkisinin sona erme tarihi olduğu ve bu itibarla, belgenin düzenlenme tarihi olan 31.03.2005 tarihinin belgeye ilişkin noter tasdiki ve diğer onay tarihlerinden daha erken bir tarih olduğu, tüm bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde söz konusu iş deneyim belgesinin idare tarafından geçerli bir iş deneyim belgesi olarak değerlendirilmesinde mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmış olup, başvuru sahibinin bu iddiasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

            3) Başvuru sahibinin 3 üncü iddiasına ilişkin olarak:

            İdareye yapılan şikayet başvurusunda söz konusu iddiaya yer verilmemiş olduğu tespit edildiğinden, söz konusu iddiaya ilişkin değerlendirme iddiaların incelenmesi kapsamında yapılmıştır.

Söz konusu ihaleye ait idari şartnamenin 59 uncu maddesinin 2 nci fıkrasında; “İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için Kalite ve Çevre standarttı olan ISO 9001 Kalite Yönetim Sistem Belgesini ve ISO 14001 Çevre Yönetim Sistem Belgesini ibraz etmeleri zorunludur. Bu belgeleri ihale ilan tarihinden önce almayan firmaların teklifi geçersiz sayılacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan teklif dosyası kapsamında söz konusu belgelerin sunulmuş olduğu görüldüğünden başvuru sahibinin bu iddiasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Yapılacak Başvurular Hakkında Yönetmeliğin 20 nci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar aşağıda yer almaktadır:

İhale komisyonu tarafından, aşırı düşük teklif açıklamasında bulunan isteklilerin açıklamalarının sunulan analizlerin doğruluğu ve yeterliliği üzerinden değerlendirilmesi gerekmekte iken, başvuru sahibi ile birlikte bazı istekliler tarafından sunulmuş olan aşırı düşük teklif açıklamalarında yer alan analizlere yönelik değerlendirmelerin yanı sıra bu istekliler tarafından öngörülen karın minimum SSK bedelini, damga vergisini, karar pulunu ve KİK payını karşılayıp karşılamadığı ve neticede firmanın kar edip edemeyeceğinin değerlendirilmesi yoluna gidildiği görülmüş olup, tüm istekliler tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarına ilişkin değerlendirmelerin, mavcut açıklamalarda yer alan analizlerin doğruluğu ve yeterliliği üzerinden yeniden yapılması hususunun düzeltici işlem olarak belirlenmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle;

4734 sayılı Kanunun 56 ncı maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi düzeltici işlem tesis edilmesine,

   Oybirliği ile karar verildi.